شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
13K subscribers
300 photos
426 videos
7 files
80 links
Download Telegram
من هیچ نویسنده‌ای را مانند ارنست همینگوی نمی‌شناسم که در وجود او، زندگی و ادبیات بدین گونه تنگاتنگ عجین شده باشد. در برفهای کلیمانجارو زنی به شوهرش می‌گوید: «تو کاملترین مردی هستی که من تا حالا شناخته ام. » کسی شاید به همینگوی چنین تعارفی کرده‌باشد و این سخن هرگز از خاطرش نرفته است. او می‌خواست نویسنده شود اما از اینکه نویسنده‌ای دمدمی مزاج و بی‌اصالت باشد از خود شرم داشت. در این اندیشه بود که نویسندگی را با رفتار و کردار پیوند زند و تفکر را با عمل مردانه سخن مردان واقعی زندگی بخشد. صدها حادثه را از سر گذرانده بود قهرمان دو جنگ جهانی، شکارچی پیروز کوسه ماهی و شیر بود و پرقدرت‌ترین قصه‌های زمان خود را نوشت. او در یکی از نواحی ساکت و آرام اطراف شیکاگو (اوك پارك، ايلينوين به سال ۱۸۹۹ )متولد شد. پدرش پزشکی کم و بیش موفق بود که انس و الفت زندگی در هوای آزاد و ورزش را به او آموخت مادرش به شدت مذهبی بار آمده بود و همین او را به سوی رهبری و تک نوازی گروه کر کلیسا سوق داد. به خلاف نظریات فروید ارنست پدرش را بسیار بیشتر از مادرش دوست می‌داشت و جنگل و جویبار را سهل‌تر از سرودهای مذهبی و عبادت پذیرا می‌شد. پدربزرگش در دوازدهمین سالگرد تولدش تفنگی به او هدیه داد؛ به زودی با پدرکه تیرانداز ماهری بود به رقابت برخاست، ماهیگیری، قایقرانی، اسکی و مشت زنی را آموخت آرمانش آمیزه‌ای بود از ویلیام شکسپیر و جان . ال . سولیوان در طول زندگی مشت زنان بسیاری را به مبارزه طلبید و به ندرت مواردی پیش می‌آمد که نتواند رقیب را شکست دهد. هنگامی که در يك مسابقه ماهیگیری در بیمینی (۱۹۳۵) برنده شد رقبای شکست خورده را با این پیشنهاد خشنود کرد هر کس بتواند در مسابقه مشت زنی، چهار دور در مقابل من ایستادگی کند دویست دلار خواهد گرفت. عده‌ای پذیرفتند اما هيچ يك نتوانستند مقاومت کنند.


#ارنست_همینگوی
#ویل_آریل_دورانت
#کتاب تفسیرهای زندگی

@vir486
👍2❤1
..
هرکه می گرداند
از ما روی
ممنونیم ما

#صائب
@vir486
👍7❤1
زندگی


حافظ غل و زنجیر رهبانیت را از پای صوفی برمی‌دارد و به جای آن این بار به پیروی از خیام - عیش را می‌نشاند که یک معنی‌اش خود زندگی است و معنای دیگرش خرّمی :

هنگام تنگدستی در عیش کوش و مستی
کاین کیمیای هستی قارون کند گدا را

و
در عیش نقد کوش که چون آبخور نماید
آدم بهشت روضه دارالسلام را

و
با محتسبم عیب مگویید که او نیز
پیوسته چو ما در طلب عیش مدام است


این عیش نه مانند ریاکاران نهانی، که باید عیان باشد:
خوشتر ز عیش و صحبت باغ و بهار چیست؟
و
شراب و عیش نهان چیست؟ کاربی بنیاد‌
زدیم بر صف رندان هر آنچه بادا باد

و
عشرت کنیم، ورنه به حسرت کشندمان
روزی که رخت جان به جهان دگر کشیم

و
گر از آن آدمیانی که بهشتت هوس است
عیش با آدمیی چند پریزاده کنی
و

چوگل گر خرده‌ای داری خدا را صرف عشرت کن


ولی چون می‌داند که اولاً عیش نمی‌تواند هدف زندگی باشد و ثانیاً باید حد آن را نگاه‌داشت هشدار می‌دهد که نباید زیاده‌روی کرد و به
«فسق» گرایید، و نیز نباید هدف آدمی محصور بودن در طبیعت باشد. عيش دامنه سرسبزی است که باید از آن گذشت و به قله معنویت رسید.

گوته که از باده حافظ بسی جام زده است، چون او میان تعالی جسم و روح جدایی نمی‌بیند.

اثر روزهای زمینی من
ممکن نیست که در ابدیت نابود گردد من که این عشرت بس بلند را احساس می‌کنم
حالی، از لحظه‌های برین لذت میبرم
.


#حافظ
#مصطفی_رحیمی
#کتاب حافظ اندیشه

@vir486
👍4❤2
ترجیع‌بند شماره ۱

ای سروِ بلندِ قامتِ دوست
وه وه که شمایلت چه نیکوست!

در پایِ لطافتِ تو میراد
هر سروِ سهی که بر لبِ جوست

نازک‌بدنی که می‌نَگُنجد
در زیر قبا چو غنچه در پوست

مه‌پاره به بام اگر برآید
که فرق کند که ماه یا اوست

آن خرمن گل نه گل، که باغ است
نه باغِ ارم، که باغ مینوست

آن گویِ معنبرست در جیب
یا بویِ دهان عنبرین بوست

در حلقه‌ی صولجانِ زلفش
بیچاره دل اوفتاده چون گوست

می‌سوزد و همچنان هوادار
می‌میرد و همچنان دعاگوست

خونِ دلِ عاشقانِ مشتاق
در گردنِ دیده‌ی بلاجوست

من بنده‌ی لعبتانِ سیمین
کاخر دلِ آدمی نه از روست

بسیار ملامتم بکردند
کاندر پیِ او مرو که بدخوست

ای سخت‌دلانِ سست‌پیمان
این شرطِ وفا بود که بی‌دوست

بنشینم و صبر پیش گیرم
دنباله‌ی کار خویش گیرم


#سعدی
#ترجیعات
#تصحیح_غلامحسین_یوسفی
@vir486
❤4👍1
صبحی دیگر و غزلی از خواجه شیراز.

غزل شماره ۴۱
تصحیح پرویز ناتل خانلری
#حافظ

@vir486
❤2
Audio
غزل ۴۱ تصحیح خانلری
۴۰ تصحیح علامه قزوینی

خوانش فریدون فرح‌اندوز

@vir486
❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
تصنیف المنه الله که درِ میکده باز است.

با صدای صدیق تعریف
@vir486
❤3👍1
«فردوسی»

پیش از این
در شهر میسور با فردوسی آشنا شدم.
گوئی از سپیده بامدادان
شعله ابی گرفته بود تا از آن تاجی بسازد
و بر پیشانی خود نهد.

جلالی چون پادشاهان داشت
که گستاخی را بر آستانش راهی نیست.
دستاری قرمز و آراسته به یاقوتی درخشان بر سر داشت و با جامه ای ارغوانی ازین سوی شهر به سوی دیگر می رفت.

ده سال بعد,
او را سیاه پوش دیدم.
بدو گفتم
تو که پیش ازین بدیدارت می آمدند
تا با جامه و دستار ارغوانی از برابر خانه های ما گذرانت بینند,
تو که پیوسته پوششی گلگون داشتی, چرا اکنون این جامه سیاه را که گوئی با ظلمت رنگ کرده اند به تن داری؟

پاسخ داد آخر
اکنون فروغ من خاموش شده است ...
_

🖊 این شعر ویکتور هوگو چون مرثیه ایی برای سرگذشت شاعر بزرگ ایرانی فردوسی است ، شاعری که در زمان حیات با اقبال روزگار مواجه نشد و در تنگدستی از دنیا رفت و بعدها نام و اشعارش شهرت جهانی پیدا کرد و مایه فخر ایران زمین شد.


#فردوسی
#ویکتور_هوگو
ترجمه شجاع‌الدین شفا

@vir486
👍4👏2❤1
1بخش دوم

زندگی

          خیام با همه وسعت اندیشگی نمی‌تواند از بدبینی خود برهد. فلسفه‌اش، آنگاه که به مسائل اجتماعی می‌رسد، تلخ و نازاست. درباره بشر حکمی مأیوس کننده دارد.

آمد شدن تو اندرین عالم چیست؟
آمد مگسی پدید و ناپیدا شد

(مگس؟ وجود خود خیام ناقض این حکم ستمگرانه است. وجود فردوسی و حافظ و بسیاری دیگر به کنار.) حتی مولوی کبیر نیز از نظر نشان دادن همه ابعاد زندگی به پای حافظ نمی‌رسد. افکار اجتماعی - به معنای امروزی - در شعر او کم است. در واقع او چنان مست سفر آسمانی است که بُعد زمینی خود را از یاد می‌برد. مثلاً ما از خلال اشعارش نمی‌توانیم کشف کنیم که ممر معیشت شاعر از کجا بوده‌است. گویی پرداختن به این مسائل را دون شأن شاعری خود می‌دانسته است .

    امّا حافظ که چند بعدی است ضمن پرداختن به همه جنبه‌های مسائل معنوی در والاترین ساحتها - از نیازهای تن غافل نیست. و تن گرسنگی دارد و گرسنگی نان می‌طلبد. پس باید به آن و مسائل آن پرداخت. و حافظ، پیش از خود در این قلمرو فردوسی را دارد. این حکیم فرزانه نیز به همه ابعاد زندگی می‌پردازد. ضمن بزرگداشت برترین فضیلت‌های معنوی بشر و ضمن اینکه غرق در عشق به وطن است، آنگاه که گذران زندگیش دچار سختی می‌شود اثر عظیم و جاودانه خود را قطع می‌کند تا این غم را که دست کم نمی‌گیرد و دست کم گرفتنی هم نیست - با ما در میان گذارد. به حال کسی رشک می‌برد که ((دِرَم دارد و نُقل و نان و نبید / سرگوسپندی تواند برید)).. حافظ نیز بارها از اوج معنویت فرود می‌آید تا غم مفلسی  خود را با ما در میان گذارد :

ابر آذاری برآمد باد نوروزی وزید
وجه می می‌خواهم و مطرب، که می‌گوید رسید؟


شاهدان در جلوه و من شرمسار کیسه‌ام
بار عشق و مفلسی صعب است و می‌باید کشید


بار عشق و مفلسی هیچ عارفی اجازه ورود بدین قلمرو را به خود نداده است:

تاکی از سیم و زرت کیسه تهی خواهد بود؟

و

بر آستان میکده خون می‌خورم مدام
روزیّ ما از خوان کرم این نواله بود


و يك غزل كاملاً تلخ :

کارم از جور چرخ به سامان نمی‌رسد
خون شد دلم از درد و به درمان نمی‌رسد

با خاک راه دوست شدم همچو خاک از آن
تا آب‌روی می‌نرود نان نمی‌رسد

پی پاره‌ای نمی‌کنم از هیچ استخوان
تا صدهزار زخم به دندان نمی‌رسد

سیرم ز جان خود به دل راستان ولی
بیچاره را چه چاره چو فرمان نمی‌رسد
از آرزوست گشته گرانبار غم دلم
آوخ که آرزوی من ارزان نمی‌رسد
از حشمت اهل جهل به کیهان رسیده‌اند
جز آه اهل فضل به کیوان نمی‌رسد
از دستبرد جور زمان اهل فضل را
این غصّه که دست سوی جان نمی‌رسد؟


این غزل از آنهایی است که به طور استثنا تقریباً تمام آن وقف يك موضوع است. در نسخه بدل، بیت دوم از آنچه نقل شد باز هم تلخ تر است:

با آنکه خاک کوی شدم همچو سگ هنوز
آب رخم همی‌رود و نان نمی‌رسد


دور فلک، کسی را که طایر گلشن قدس است و به آب چشمه خورشید دامن تر نمی‌کند به روزگار «سگی» نشانده است. طوفان خشم از همه ابیات غزل زبانه می‌کشد. شاعر از جان سیر شده است ولی دستش به جان نمی‌رسد، زیرا نان را به بهای آبرو باید خورد.



#حافظ
#مصطفی_رحیمی
#کتاب_حافظ_اندیشه
@vir486
👍3
ترجیع‌بند شماره ۲


در عهد تو ای نگار دلبند
بس عهد که بشکنند و سوگند

دیگر نرود به هیچ مطلوب
خاطر که گرفت با تو پیوند

از پیش تو راهِ رفتنم نیست
همچون مگس از برابر قند

عشق آمد و رسم عقل برداشت
شوق آمد و بیخ صبر برکند

در هیچ زمانه‌ای نزاده‌است
مادر بجمال چون تو فرزند

بادست نصیحت رفیقان
و اندوه فراق کوه الوند

من نیستم ار کسی دگر هست
از دوست به یاد دوست خرسند

این جور که می‌بریم تا کی؟
وین صبر که می‌کنیم تا چند؟

چون مرغ به طمع دانه در دام
چون گرگ به بوی دنبه دربند

افتادم و مصلحت چنین بود
بی‌بند نگیرد آدمی پند

مستوجب این و بیش از اینم
باشد که چو مردم خردمند

بنشینم و صبر پیش گیرم
دنباله‌ی کار خویش گیرم

#سعدی
#ترجیعات
#تصحیح_غلامحسین_یوسفی

@vir486
❤2👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔸چرا وزن شاهنامه «فعولن» است؟

▪️از زبان استاد علی آبان

@vir486
👍2👏2
تا بداند که شبِ ما به چه سان می‌گذرد؛
غمِ عشقش دِه و عشقش دِه و بسیارش دِه!


#مولانا


@vir486
👍4🔥1
صبحی دیگر و غزلی از خواجه‌ی شیراز.

غزل شماره ۲۷۳
تصحیح پرویز ناتل خانلری

#حافظ

@vir486
❤1👍1
Audio
غزل ۲۷۳ تصحیح خانلری
۲۷۸ تصحیح علامه قزوینی
با خوانش فریدون فرح‌اندوز
@vir486
👍1
تو یک روز نیستی
تمامِ سالی.
تو یک شب
یا یک کتاب و یک قطره نیستی
تو یک نقاشی یا تابلویی بر دیوار نیستی.
اگر دقیقه ای نباشی
ساعت ها از کار می افتند
خانه ها برهوت می شوند
کوچه ها اشک می ریزند
پرندگان، سیَه پوش وُ
شعرها هم نیست می شوند
تو فقط باد و باران هشتمِ ماه مارس نیستی
تو ای دل انگیزِ شب های تابستانی
گیسوان شب های پاییزی
تو ای سوز بوران عشق
تو نباشی
چه کسی باشد؟!
زن، زن، زن، زن

#شیرکو_بیکس


@vir486
❤2👍2
تو هرچه بپوشی به تو زیبا گردد
گر خام بود اطلس و دیبا گردد

مندیش که هرکه یک نظر روی تو دید
دیگر همه عمر از تو شکیبا گردد

#سعدی

@vir486
❤2👍1
شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
صبحی دیگر و غزلی از خواجه‌ی شیراز. غزل شماره ۲۷۳ تصحیح پرویز ناتل خانلری #حافظ @vir486
شراب تلخِ مردافکن

        برای منی که هر روز از دالان‌های تلاش معاش می‌گذرم و پشت میزی باز نشسته رسوب می‌کنم با کاری که بیهودگی و بیزاری است بسر می‌برم و در کلاف دام‌های روزمره دست و پا می‌زنم زیستن، عمر خود را جویدن و دور ریختن است. به راهنمائی مصلحتی که رابطه مرا با دیگران ترتیب می‌دهد و نان و آبم را فراهم می‌کند و با پاهای عقل جزئی که مثل کرم می‌خزد مثل مورچه می‌کند و مثل گراز می‌دَرَد راه می‌روم. هر روز همان لبخندها و همان دروغ‌های مکرر و همیشه همان ستمی که از زمین بر می‌جوشد و از آسمان فرو می‌بارد؛ چه ملال تاریک و پایداری انگار عمر من در نقبی زیر زمین می‌گذرد.



    مستی باده آن نوشداروئی است که یکچند لحظه مرا از این پیچ و خم گرفتار مصلحت می‌رهاند. ای باده فدای تو همه جان و تن من. این‌ باده اگر هیچ نداشته باشد دست کم دمی‌ ترا ز وسوسه عقل بی‌خبر می‌دارد تا چند در بیش و کم چیزها مثل مار به خود پیچیدن و با دست و پای مجروح در تاریکی کورمال رفتن و راهی به جایی نبردن او می‌دید که روح آدمی ستمدیده و جانش از درد پریشان است عدالت الهی در دست‌های زورمندان و «نودولتان» و فرشته اسیر دیو است. کرکسان لاشه افتادگان را به غنیمت می‌برند و کفتاران برای دریدن جسدها به جان هم افتاده‌اند ریاکاران پاداش و راستان کیفر می‌بینند. اگر جرعه شرابی نباشد که غم دل از یاد شاعر ببرد نهیب حادثه بنیاد او را از جا می‌کند. او خواهان شراب ناب مردافکن است تا یکدم از دنیا و شر و شورش بیاساید.

    اما از این گذشته شرابی که ما را دمی برهاند نشانه‌ای است از شرابی دیگر که در جوهر روح اثر می‌کند و ما را به جایی آن سوتر از این آشوب بی‌دلیل می‌رساند. همچنانکه مستی جدائی و آسودگی از عقل است این مستی عارفانه بی‌خویشی و فراغت از ضرورت‌های محسوس و آزادی از تنگنای سرنوشت انسانی است. «شراب» این مستی پرتوی از اوست و روشنی و زیبائی دیدار دوست در جام شرابی که مایه این مستی باشد تجلی می‌کند و فروغ زیبائی او هر جا بتابد آنجا مثل دل آدمی آئینه ای«خدای نما» می‌شود روشنی روی او همه جا هست و هر جا که باشد آنجا دل آدمی است، همچنانکه دل آدمی همه جا هست. در نزد حافظ ما، جام و آئینه و دل سه مفهومِ همیاد و همزادند.

تابشی از روی او در آئینه و يك فروغ رخ ساقی در جام افتاد و دل در خم زلفش آویخت. عشق آمد!

    حسن روی تو در آئینه جلوه‌ای کرد و خیال‌هایی در آئینه اوهام من خام طمع نمودار شد که حقیقت انگاشتم و در گمان خود فریفته‌شدم از فروغ روی دوست بسیار نقش‌های عجب و صورت‌های پرنگار در آئینه خیال پدید آمد، آفرینش زاده شد جهان آئینه و جام باده و دل جام جهان‌بین و جام‌جم است و دلی که غیب نمایست و جام‌جم دارد تمامی جهان است و شراب این جام روشن روی دوست است. مثل خورشید که در جام آسمان، روی جهان است.

به نیم شب اگرت آفتاب مَی باید
ز روی دخترِ گلچهر رز نقاب انداز


این آفتاب نیمشب نه پرتوی از روی او دارد و نه اشاره‌ای به جائی و چیزی دیگر، این همان است که از تاک می‌گیرند و در خُمخانه می‌نهند و چون صافی شد دردهایش را هم می‌نوشند.

#حافظ
#شاهرخ_مسکوب
کتاب:
#در_کوی_دوست

@vir486
👍4❤1💯1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔸 بنياد ايرانی نظريه اخلاقی سعدی در بوستان/ دکتر اصغر دادبه

#سعدی
#اصغر_دادبه


@vir486
👍3
ترجیع‌بند شماره ۳


امروز جفا نمی‌کند کس
در شهر تو می‌کنی دگر بس

در دام تو عاشفان گرفتار
در بندِ تو دوستان محبّس

یا مُحرِقَتی بنارِ حدّ
مِن جَمرتها السرِاج یُقبس

صبحی که مشام جان مشتاق
خوشبوی کند اذا تَنَفِّس

استقبلهُ وَ اِن تولّی
استانسه وَ اِن تعبُس

اندام تو خود حریر چین است
دیگر چه کنی قبای اطلس؟

من در همه قول‌ها فصیحم
در وصف شمایل تو اخرس

جان در قدمت نَهم ولیکن
ترسم ننهی تو پای بر خس

ای صاحبِ حُسن در وفا کوش
کاین حُسن وفا نکرد با کس

آخر به زکات تندرستی
فریادِ دلِ شکستگان رَس

مِن بعد چنان مکن کزین پیش
ور نه به خدا که من از این پس

بنشینم و صبر پیش گیرم
دنباله‌ی کار خویش گیرم

#سعدی
#ترجیعات
#غلامحسین_یوسفی

@vir486
👍3❤1
صبحی دیگر و غزلی از خواجه‌ی شیراز.

غزل شماره ۳۳۸
تصحیح پرویز ناتل‌خانلری

#حافظ

@vir486
👍2❤1