.
عهد بستی
آنچه بین ماست ، ابدیست...
یادم رفت که بپرسم...
آیا عشق را می گویی ، یا رنج را ...
#نزار_قبانی
@vir486
عهد بستی
آنچه بین ماست ، ابدیست...
یادم رفت که بپرسم...
آیا عشق را می گویی ، یا رنج را ...
#نزار_قبانی
@vir486
👍3🔥3🤯1
شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
مبارزه با ریا گفتیم که حافظ در برابر مردمان ساده و ستمکش دو دسته را میبیند: گروه حاکم و گروه زاهد و صوفی را. گروه دوم قاعدتاً باید جانب حق و حقیقت را بگیرند ولی در زمان حافظ که گویی اوج ریا و تظاهر است اینان از سویی به گفتار حق و پشتیبانی از حقیقت تظاهر…
حافظ و مبارزه با ریا
بخش دوم
زرتشت در آغاز گاتاها راه دیندار را مشخص میکند، فقط در سایه اعمالی که متکی به راستی و درستی است میتوان خدا را خشنود ساخت.
مقابله حافظ با زاهد ریایی گذشته از دعوای ریا، علل دیگری نیز دارد. زاهد بیخبر است و درصدد کسب خبر هم نیست، مغرور زندگی خود است:
بی خبرند زاهدان نقش بخوان و لا تقل
مست ریاست محتسب باده بده ولا تخف
بوی حق نشنیدهاست:
واعظ ما بوی حق نشنید، بشنو کاین سخن
در حضورش نیز میگویم نه غیبت میکنم
اینکه میگوید به اسرار پیبرده دروغ است.
راز درون پرده از رندان مست پرس
کاین حال نیست زاهد عالی مقام را
نه تنها ظاهربین که ظاهرپرست است:
زاهد ظاهرپرست از حال ما آگاه نیست
در حق ما هر چه گوید جای هیچ اکراه نیست
مردمان را از لطف حق ناامید میکند:
ناامیدم مکن از سابقه لطف ازل
توچهدانی که پس پرده کهخوب است وکه زشت
و مهمتر از همه، زاهد خودبین است و دیدیم در طریقت، خودخواهی چه گناه بزرگی است:
برو ای زاهد خودبین که از چشم من و تو
راز این پرده نهان است و نهان خواهد بود
و اکنون که حال چنین است این همه عُجب مفروش. در دریافت تو و امثال تو از حقیقت خللی هست:
ریا حلال شناسند و جام باده حرام
زهی شریعت و ملّت، زهی طریقت و کیش
تو که اهل ریا و دروغی چگونه از حق و حقیقت دم میزنی؟ وانگهی زاهد خودبین چیزی مایه نمیگذارد و اهل فداکاری نیست:
برو به کار خود ای زاهد این چه فریاد است؟
مرا فتاده دل از کف ترا چه افتاده است؟
از دریافت خود مغروراست و اهل جستجو نیست:
زاهد غرور داشت سلامت نبرد راه
رند از ره نیاز به دارالسلام رفت
اهل زدوبند است و با نگهبانان شب یلدا همدست: زاهد شهر چو مهر ملک و شحنه گزید
من اگر مهر نگاری بگزینم چه شود؟
جز عیب نمیبیند. از این رو حافظ بزرگترین نفرینها را در حق او میکند: خدایا آینه ادراکش را کور کن:
یارب آن زاهد خودبین که به جز عیب ندید
دود آهیش در آئینه ادراك انداز
و سرانجام زاهد بدنهاد و بدسرشت است. و این حد اعلای اتهامی است که حافظ به غیر نسبت میدهد:
گر نهادت همه این است زهی نيك نهاد
ور سرشتت همه این است زهی خوب سرشت
تمام هشت بيت يك غزل معروف وقف توصیف زاهد است:
عیب رندان مکن ای زاهد پاکیزه سرشت
که گناه دگری بر تو نخواهند نوشت
من اگر نیکم اگر بد تو برو خود را کوش
هر کسی آن درود عاقبت کار که کشت
همه کس طالب یارند چه هشیار و چه مست
همه جا خانه عشق است چه مسجد چه کنشت
سر تسلیم من و خاک در میکدهها
مدعی گر نکند فهم سخن گو سر و خشت
ناامیدم مکن از سابقه لطف ازل
توپس پرده چهدانی که، کهخوب است وکهزشت
نه من از خلوت تقوی به در افتادم و بس
پدرم نیز بهشت ابد از دست بهشت
حافظا روز اجل گر به کف آری جامی
یکسر از کوی خرابات برو تا به بهشت
صوفی از پس زاهد میآید تا او را اصلاح کند اما او نیز به گمراهی میافتد. بزرگ صوفیان - شیخ - که باید منصبش منصبی روحانی باشد به مقامی دنیوی تنزل مییابد. منصب شيخالشيوخي در عداد مناصب رسمی درمیآید و رفت و آمد مردم به خانقاهها، صوفی را در ردیف سایر دارندگان قدرت درمیآورد. ببینیم حافظ چه ایرادهایی به صوفی دارد. نخست آلودگی:
در این خرقه بسی آلودگی هست
خوشا وقت قبای میفروشان
بوی یکرنگی از این نقش نمیآید،خیز
دلق آلوده صوفی به می ناب بشوی
لقمه شبهه میخورد:
صوفی شهر بین که چون لقمه شبهه میخورد پاردمش دراز باد آن حیوان خوش علف
صوفی بیدرد است:
در این صوفیوشان دردی ندیدم
که صافی باد عیش دُردنوشان
فرصتطلب و کنارهگیر است و از بار امانت اجتماعی میگریزد:
فرصت نگر که فتنه چو در عالم اوفتاد
صوفی به جام می زد و از غم کران گرفت
#حافظ
#مصطفی_رحیمی
#حافظ_اندیشه
@vir486
بخش دوم
زرتشت در آغاز گاتاها راه دیندار را مشخص میکند، فقط در سایه اعمالی که متکی به راستی و درستی است میتوان خدا را خشنود ساخت.
مقابله حافظ با زاهد ریایی گذشته از دعوای ریا، علل دیگری نیز دارد. زاهد بیخبر است و درصدد کسب خبر هم نیست، مغرور زندگی خود است:
بی خبرند زاهدان نقش بخوان و لا تقل
مست ریاست محتسب باده بده ولا تخف
بوی حق نشنیدهاست:
واعظ ما بوی حق نشنید، بشنو کاین سخن
در حضورش نیز میگویم نه غیبت میکنم
اینکه میگوید به اسرار پیبرده دروغ است.
راز درون پرده از رندان مست پرس
کاین حال نیست زاهد عالی مقام را
نه تنها ظاهربین که ظاهرپرست است:
زاهد ظاهرپرست از حال ما آگاه نیست
در حق ما هر چه گوید جای هیچ اکراه نیست
مردمان را از لطف حق ناامید میکند:
ناامیدم مکن از سابقه لطف ازل
توچهدانی که پس پرده کهخوب است وکه زشت
و مهمتر از همه، زاهد خودبین است و دیدیم در طریقت، خودخواهی چه گناه بزرگی است:
برو ای زاهد خودبین که از چشم من و تو
راز این پرده نهان است و نهان خواهد بود
و اکنون که حال چنین است این همه عُجب مفروش. در دریافت تو و امثال تو از حقیقت خللی هست:
ریا حلال شناسند و جام باده حرام
زهی شریعت و ملّت، زهی طریقت و کیش
تو که اهل ریا و دروغی چگونه از حق و حقیقت دم میزنی؟ وانگهی زاهد خودبین چیزی مایه نمیگذارد و اهل فداکاری نیست:
برو به کار خود ای زاهد این چه فریاد است؟
مرا فتاده دل از کف ترا چه افتاده است؟
از دریافت خود مغروراست و اهل جستجو نیست:
زاهد غرور داشت سلامت نبرد راه
رند از ره نیاز به دارالسلام رفت
اهل زدوبند است و با نگهبانان شب یلدا همدست: زاهد شهر چو مهر ملک و شحنه گزید
من اگر مهر نگاری بگزینم چه شود؟
جز عیب نمیبیند. از این رو حافظ بزرگترین نفرینها را در حق او میکند: خدایا آینه ادراکش را کور کن:
یارب آن زاهد خودبین که به جز عیب ندید
دود آهیش در آئینه ادراك انداز
و سرانجام زاهد بدنهاد و بدسرشت است. و این حد اعلای اتهامی است که حافظ به غیر نسبت میدهد:
گر نهادت همه این است زهی نيك نهاد
ور سرشتت همه این است زهی خوب سرشت
تمام هشت بيت يك غزل معروف وقف توصیف زاهد است:
عیب رندان مکن ای زاهد پاکیزه سرشت
که گناه دگری بر تو نخواهند نوشت
من اگر نیکم اگر بد تو برو خود را کوش
هر کسی آن درود عاقبت کار که کشت
همه کس طالب یارند چه هشیار و چه مست
همه جا خانه عشق است چه مسجد چه کنشت
سر تسلیم من و خاک در میکدهها
مدعی گر نکند فهم سخن گو سر و خشت
ناامیدم مکن از سابقه لطف ازل
توپس پرده چهدانی که، کهخوب است وکهزشت
نه من از خلوت تقوی به در افتادم و بس
پدرم نیز بهشت ابد از دست بهشت
حافظا روز اجل گر به کف آری جامی
یکسر از کوی خرابات برو تا به بهشت
صوفی از پس زاهد میآید تا او را اصلاح کند اما او نیز به گمراهی میافتد. بزرگ صوفیان - شیخ - که باید منصبش منصبی روحانی باشد به مقامی دنیوی تنزل مییابد. منصب شيخالشيوخي در عداد مناصب رسمی درمیآید و رفت و آمد مردم به خانقاهها، صوفی را در ردیف سایر دارندگان قدرت درمیآورد. ببینیم حافظ چه ایرادهایی به صوفی دارد. نخست آلودگی:
در این خرقه بسی آلودگی هست
خوشا وقت قبای میفروشان
بوی یکرنگی از این نقش نمیآید،خیز
دلق آلوده صوفی به می ناب بشوی
لقمه شبهه میخورد:
صوفی شهر بین که چون لقمه شبهه میخورد پاردمش دراز باد آن حیوان خوش علف
صوفی بیدرد است:
در این صوفیوشان دردی ندیدم
که صافی باد عیش دُردنوشان
فرصتطلب و کنارهگیر است و از بار امانت اجتماعی میگریزد:
فرصت نگر که فتنه چو در عالم اوفتاد
صوفی به جام می زد و از غم کران گرفت
#حافظ
#مصطفی_رحیمی
#حافظ_اندیشه
@vir486
👍7❤1
آن کس که نه از موسیقی بهرهای دارد
و نه از هماهنگی نغمههای دلنشین دگرگون میشود، به کار خیانت، نیرنگ و فساد میآید.
#ویلیام_شکسپیر
@vir486
و نه از هماهنگی نغمههای دلنشین دگرگون میشود، به کار خیانت، نیرنگ و فساد میآید.
#ویلیام_شکسپیر
@vir486
👍4❤2
هنرمند در صدر نشیند، بیهنر لقمه چیند.
حکیمی پسران را پند همیداد که جانان پدر هنر آموزید، که ملک و دولت دنیا اعتماد را نشاید و سیم و زر در سفر بر محل خطر است یا دزد به یکبار ببرد یا خواجه به تفاریق بخورد.
اما هنر چشمه زاینده است و دولت پاینده و گر هنرمند از دولت بیفتد غم نباشد که هنر در نفس خود دولت است، هر جا که رود قدر بیند و در صدر نشیند و بیهنر لقمه چیند و سختی بیند.
سخت است پس از جاه تحکم بردن
خو کرده به ناز جور مردم بردن
وقتی افتاد فتنهای در شام
هر کس از گوشهای فرا رفتند
روستازادگان دانشمند
به وزیری پادشا رفتند
پسران وزیر ناقص عقل
به گدایی به روستا رفتند
#سعدی
#گلستان
#غلامحسین_یوسفی
@vir486
حکیمی پسران را پند همیداد که جانان پدر هنر آموزید، که ملک و دولت دنیا اعتماد را نشاید و سیم و زر در سفر بر محل خطر است یا دزد به یکبار ببرد یا خواجه به تفاریق بخورد.
اما هنر چشمه زاینده است و دولت پاینده و گر هنرمند از دولت بیفتد غم نباشد که هنر در نفس خود دولت است، هر جا که رود قدر بیند و در صدر نشیند و بیهنر لقمه چیند و سختی بیند.
سخت است پس از جاه تحکم بردن
خو کرده به ناز جور مردم بردن
وقتی افتاد فتنهای در شام
هر کس از گوشهای فرا رفتند
روستازادگان دانشمند
به وزیری پادشا رفتند
پسران وزیر ناقص عقل
به گدایی به روستا رفتند
#سعدی
#گلستان
#غلامحسین_یوسفی
@vir486
👍8
وقتی مروجین مذهب
به سرزمین ما آمدند
در دستشان کتاب مقدس داشتند
و
ما زمینهایمان را داشتیم.
پنج سال بعد
ما در دست کتابهای مقدس داشتیم
و آنها زمینهایمان را...
#جومو_کنیاتا
@vir486
به سرزمین ما آمدند
در دستشان کتاب مقدس داشتند
و
ما زمینهایمان را داشتیم.
پنج سال بعد
ما در دست کتابهای مقدس داشتیم
و آنها زمینهایمان را...
#جومو_کنیاتا
@vir486
👍8👌2
داستان نخستین آشنایی من با خیام هرگز از خاطرم نمیرود. اول باری که با این پیرِ سپیدمویِ دیرینهروز آشنا شدم؛ یازدهساله بودم. درست به یادم نیست که آن نسخهی چاپیِ پرغلط و بازاریِ رباعیاتش را کدام یک از یاران مدرسه به من داده بود. اما یادم هست که با وجود سختگیری و دقتی که پدرم در کار تربیت و تهذیب من داشت نتوانست از ورود این کتاب که آن را سراسر کفر و شک و الحاد میدانست به خانهی ما – که آن روز جز بانگ نماز و ذکر قرآن در آن هیچ نبود– جلو بگیرد؛ و مرا از داشتن و خواندن آن منع کند. نه آخر من کودکی رنجور و بهانهجوی بودم؟
نمیدانم در آن روز آدینهی اواخر اسفند چند بار این مجموعهی کوچک را از سر تا آخر خواندم اما میدانم که در آخر روز بسیاری از آن سخنان دلاویز موزون در ضمیر سادهی کودکانهام نقش بسته بود. درست است که آن روز جز زیبایی لفظ، و آهنگ وزن، از آن سخنان چیز درستی نمیفهمیدم اما سکری روحانی روح تشنهام را گرم میکرد. از آنچه این پیر سپیدموی دیرینهروز میگفت بسیاری بر من مجهول بود. در آن روزگاران نه نشاط شراب را دریافته بودم و نه لذت عشق را میشناختم. نه چشمان کنجکاو حیرتزدهام با تاریکیهای وحشتانگیز شک و تردید آشنایی یافته بود و نه انگشتهای ناتوانم بندها و گرههای دشواریهای جهان را پسوده بود و تنها چیزی که از آن پیامِ حزنآلودِ تبدارِ شاعرِ کهن درمییافتم اندوه و دردی بود که از بیثباتی و ناپایداریِ جهان داشت. این یگانه چیزی بود که من آن روز و آن روزها از خیام درک میکردم. اما این را هم حس میکردم که در سخن او معانی دیگر نیز هست.
یک روز که چندتایی از رباعیات او را برای مادربزرگ خویش خواندم یادم هست که اشک در چشمهایش حلقه زد. اما گوینده را نفرین کرد و از اتاق من بیرون رفت لابد همین معانی بود که پدرم را نیز با خیام دشمن کرده بود. اما از این شک و عصیان و از این چونوچرایی که رباعیهای خیام را عمیق و دردناک و مؤثر کرده است من چیزی زیاده درنمییافتم. با اینهمه از این شرابِ تلخِ غمآلودهی روحانی چنان مست بودم که یک لحظه هم آنچه را از این سخنان دریافته بودم از یاد نمیبردم.
در آن روزهای آخر اسفندماه که از در و دیوار با بهار و سبزه خوشی و خرمی میجوشید و میتراوید، روح کودکانهی من بازیچهی اندیشههای دردناکِ جانفرسایی بود که آنها را از خواندنِ ترانههای خیام یافته بودم، لالههای خودرو که در آن روزهای گرم و دلاویزِ اسفند بر بام و دیوار خانهی ما سر میکشید و در شهر ما آن را «کاسه اشکنک» میخواندند چشم و روی دلبران و نازنینان را که همیشه در رؤیاهای من رنگ و هیئت نقش پردهها و شکل مینیاتورها را داشت به خاطرم میآورد. کوزههای سفالی که در شهر ما همهی مردم از برای روزهای عید میخریدند و در آن آب مینوشیدند برای من چیزی شوم و نفرتانگیز بود و در آنها جز نقش کلههای پوسیده و استخوانهای مردگان هیچ نمیدیدم. همهی جهان را آن روزها در حال ویرانی و فسردگی میدیدم. همه جا زرد و غبارآلود و همه چیز خسته و فرسوده به نظر میرسید.
شک خیام طغیانی است که فکر و عقل انسان بر خود میکند. وضع زمانه که هیچ چون و چرایی را تحمل نمیکند و با هیچ منطقی تطبیق نمینماید و در عین حال جستجوی علت و منطق را هم به هیچ فکری اجازه نمیدهد ناچار این اندیشه را برای صاحبنظر به وجود میآورد که عجز و ضعف از فکرست و محیط و زمانه عیبی و نقصی ندارد. اینجاست که فکر بر ضد خود به طغیان و عصیان میپردازد و در ارزش خود شک میکند. همانطور که یأس و عجز انسان را بر ضد خود به جنگ برمیانگیزد و به خودکشی وامیدارد. شک انتحار عقل و فکرست و در حقیقت آنچه حکیم و متفکر را در وجود خیام میکشد و او را به یک نوع عرفان پوچ و خالی و غمانگیز میکشاند ناسازی زمانه و بیسرانجامی روزگارست.
▪️با کاروان حله، #عبدالحسین_زرینکوب، چاپ چهارم بهار ۲۵۳۶، صص ۸۹،۹۰ و ۱۰۰
#خیام
@vir486
نمیدانم در آن روز آدینهی اواخر اسفند چند بار این مجموعهی کوچک را از سر تا آخر خواندم اما میدانم که در آخر روز بسیاری از آن سخنان دلاویز موزون در ضمیر سادهی کودکانهام نقش بسته بود. درست است که آن روز جز زیبایی لفظ، و آهنگ وزن، از آن سخنان چیز درستی نمیفهمیدم اما سکری روحانی روح تشنهام را گرم میکرد. از آنچه این پیر سپیدموی دیرینهروز میگفت بسیاری بر من مجهول بود. در آن روزگاران نه نشاط شراب را دریافته بودم و نه لذت عشق را میشناختم. نه چشمان کنجکاو حیرتزدهام با تاریکیهای وحشتانگیز شک و تردید آشنایی یافته بود و نه انگشتهای ناتوانم بندها و گرههای دشواریهای جهان را پسوده بود و تنها چیزی که از آن پیامِ حزنآلودِ تبدارِ شاعرِ کهن درمییافتم اندوه و دردی بود که از بیثباتی و ناپایداریِ جهان داشت. این یگانه چیزی بود که من آن روز و آن روزها از خیام درک میکردم. اما این را هم حس میکردم که در سخن او معانی دیگر نیز هست.
یک روز که چندتایی از رباعیات او را برای مادربزرگ خویش خواندم یادم هست که اشک در چشمهایش حلقه زد. اما گوینده را نفرین کرد و از اتاق من بیرون رفت لابد همین معانی بود که پدرم را نیز با خیام دشمن کرده بود. اما از این شک و عصیان و از این چونوچرایی که رباعیهای خیام را عمیق و دردناک و مؤثر کرده است من چیزی زیاده درنمییافتم. با اینهمه از این شرابِ تلخِ غمآلودهی روحانی چنان مست بودم که یک لحظه هم آنچه را از این سخنان دریافته بودم از یاد نمیبردم.
در آن روزهای آخر اسفندماه که از در و دیوار با بهار و سبزه خوشی و خرمی میجوشید و میتراوید، روح کودکانهی من بازیچهی اندیشههای دردناکِ جانفرسایی بود که آنها را از خواندنِ ترانههای خیام یافته بودم، لالههای خودرو که در آن روزهای گرم و دلاویزِ اسفند بر بام و دیوار خانهی ما سر میکشید و در شهر ما آن را «کاسه اشکنک» میخواندند چشم و روی دلبران و نازنینان را که همیشه در رؤیاهای من رنگ و هیئت نقش پردهها و شکل مینیاتورها را داشت به خاطرم میآورد. کوزههای سفالی که در شهر ما همهی مردم از برای روزهای عید میخریدند و در آن آب مینوشیدند برای من چیزی شوم و نفرتانگیز بود و در آنها جز نقش کلههای پوسیده و استخوانهای مردگان هیچ نمیدیدم. همهی جهان را آن روزها در حال ویرانی و فسردگی میدیدم. همه جا زرد و غبارآلود و همه چیز خسته و فرسوده به نظر میرسید.
شک خیام طغیانی است که فکر و عقل انسان بر خود میکند. وضع زمانه که هیچ چون و چرایی را تحمل نمیکند و با هیچ منطقی تطبیق نمینماید و در عین حال جستجوی علت و منطق را هم به هیچ فکری اجازه نمیدهد ناچار این اندیشه را برای صاحبنظر به وجود میآورد که عجز و ضعف از فکرست و محیط و زمانه عیبی و نقصی ندارد. اینجاست که فکر بر ضد خود به طغیان و عصیان میپردازد و در ارزش خود شک میکند. همانطور که یأس و عجز انسان را بر ضد خود به جنگ برمیانگیزد و به خودکشی وامیدارد. شک انتحار عقل و فکرست و در حقیقت آنچه حکیم و متفکر را در وجود خیام میکشد و او را به یک نوع عرفان پوچ و خالی و غمانگیز میکشاند ناسازی زمانه و بیسرانجامی روزگارست.
▪️با کاروان حله، #عبدالحسین_زرینکوب، چاپ چهارم بهار ۲۵۳۶، صص ۸۹،۹۰ و ۱۰۰
#خیام
@vir486
👍5
تف به محیطی که تو را پرورش داده. اگر لیاقت اخ و تف را داشته باشد! به قدر خوک، به قدر میکروب طاعون در دنیا زندگی تو معنی نداره. هر روزی که سه چهار هزار تومان بیشتر دزدیدی، آن روز را جشن میگیری. با وجودی که رو به مرگی و از درد پیچ و تاب میخوری باز هم دست بردار نیستی! طرفداری از دموکراسی میکنی برای اینکه دوا و غذای مردم را احتکار بکنی، حتی از احتکار واجبی هم رو برگردان نیستی.
میدانی: توبۀ گرگ مرگ است. آسوده باش! من دیگر حرفهی شاعری را طلاق دادم. بزرگترین و عالیترین شعر در زندگی من از بین بردن تو و امثال توست که صدها هزار نفر را محکوم به مرگ و بدبختی میکنید و رجز میخوانید. گورکنهای بیشرف!
#صادق_هدایت
کتاب: حاجی آقا
@vir486
میدانی: توبۀ گرگ مرگ است. آسوده باش! من دیگر حرفهی شاعری را طلاق دادم. بزرگترین و عالیترین شعر در زندگی من از بین بردن تو و امثال توست که صدها هزار نفر را محکوم به مرگ و بدبختی میکنید و رجز میخوانید. گورکنهای بیشرف!
#صادق_هدایت
کتاب: حاجی آقا
@vir486
👍6❤1
رو مسخرگی پيشه کن و مطربی آموز.
پند دوم
امروز به جز مسخره رندان نپسندند
علم و هنر و فضل بزرگان نپسندند
ادراک و کمالات به تهران نپسندند
جز مسخره در مجلس اعيان نپسندند
رو مسخرگي پيشه کن و مطربي آموز
#نسیم_شمال
نسیم شمال با الهام از مصرعی از شعر انوری، شعر بالا را سرود، که نقدیست بر اسباب و آداب جامعهی ایرانی.
@vir486
پند دوم
امروز به جز مسخره رندان نپسندند
علم و هنر و فضل بزرگان نپسندند
ادراک و کمالات به تهران نپسندند
جز مسخره در مجلس اعيان نپسندند
رو مسخرگي پيشه کن و مطربي آموز
#نسیم_شمال
نسیم شمال با الهام از مصرعی از شعر انوری، شعر بالا را سرود، که نقدیست بر اسباب و آداب جامعهی ایرانی.
@vir486
👍3👏1
ترجیعبند شماره ۱۲
آیا که به لب رسید جانم
آوخ که ز دست شد عنانم
کس دید چو من ضعیف هرگز
کز هستی خویش درگمانم؟
پروانهام اوفتان و خیزان
یکباره بسوز و وارهانم
گر لطف کنی بجای اینم
ور جور کنی سزای آنم
جز نقش تو نیست در ضمیرم
جز نام تو نیست بر زبانم
گر تلخ کنی به دوریم عیش
یادت چو شکر کند دهانم
اسرار تو پیش کس نگویم
اوصاف تو پیش کس نخوانم
با درد تو یاوری ندارم
وز دست تو مُخْلَصی ندانم
عاقل بجهد ز پیش شمشیر
من کشتهٔ سر بر آستانم
چون در تو نمیتوان رسیدن
به زان نبود که تا توانم
بنشینم و صبر پیش گیرم
دنبالهٔ کار خویش گیرم
#سعدی
#ترجیعات
#غلامحسین_یوسفی
@vir486
آیا که به لب رسید جانم
آوخ که ز دست شد عنانم
کس دید چو من ضعیف هرگز
کز هستی خویش درگمانم؟
پروانهام اوفتان و خیزان
یکباره بسوز و وارهانم
گر لطف کنی بجای اینم
ور جور کنی سزای آنم
جز نقش تو نیست در ضمیرم
جز نام تو نیست بر زبانم
گر تلخ کنی به دوریم عیش
یادت چو شکر کند دهانم
اسرار تو پیش کس نگویم
اوصاف تو پیش کس نخوانم
با درد تو یاوری ندارم
وز دست تو مُخْلَصی ندانم
عاقل بجهد ز پیش شمشیر
من کشتهٔ سر بر آستانم
چون در تو نمیتوان رسیدن
به زان نبود که تا توانم
بنشینم و صبر پیش گیرم
دنبالهٔ کار خویش گیرم
#سعدی
#ترجیعات
#غلامحسین_یوسفی
@vir486
👍4🔥1
آتش زهد و ریا، خرمن دین خواهد سوخت.
عابدی را پادشاهی طلب کرد.
اندیشید که دارویی بخورم تا ضعیف شوم مگر اعتقادی که دارد در حق من زیادت کند.
آوردهاند که داروی قاتل بخورد و بمرد.
آن که چون پسته دیدمش همه مغز
پوست بر پوست بود همچو پیاز
پارسایان روی در مخلوق
پشت بر قبله میکنند نماز
چون بنده خدای خویش خواند
باید که به جز خدا نداند
#سعدی
#گلستان
#غلامحسین_یوسفی
@vir486
عابدی را پادشاهی طلب کرد.
اندیشید که دارویی بخورم تا ضعیف شوم مگر اعتقادی که دارد در حق من زیادت کند.
آوردهاند که داروی قاتل بخورد و بمرد.
آن که چون پسته دیدمش همه مغز
پوست بر پوست بود همچو پیاز
پارسایان روی در مخلوق
پشت بر قبله میکنند نماز
چون بنده خدای خویش خواند
باید که به جز خدا نداند
#سعدی
#گلستان
#غلامحسین_یوسفی
@vir486
👍4🔥1
قحطی نیشابور در قرن پنجم هجری
در این سال(احدی و اربعمائه= ۴۰۱ هجری) در بلاد خراسان عموما و در نیشابور خصوصا قحطی روی نمود که مردم را از نایافت قوت(غذا)، قُوت(توان) نماند و قیمت گندم و جو از دانه ی مروارید درگذشت، و از سگ و گربه نشانی نماند، بلکه مادر از گوشت فرزند تغذیه می ساخت و برادر به لحم(گوشت) برادر روز می گذارنید، و شوهر زن را می جوشانید. و در نیشابور هیچ کس را مجال آن نماند که به محلات دوردست تردد کند مگر به استحضار بعضی که سلاح همراه ایشان بودی.
منبع: تاریخ یمینی محمد عبدالجبار عتبی،ترجمه ابوالشرف ناصح بن ظفر جرفادقانی، به اهتمام جعفر شعار، ص۳۱۴
@vir486
در این سال(احدی و اربعمائه= ۴۰۱ هجری) در بلاد خراسان عموما و در نیشابور خصوصا قحطی روی نمود که مردم را از نایافت قوت(غذا)، قُوت(توان) نماند و قیمت گندم و جو از دانه ی مروارید درگذشت، و از سگ و گربه نشانی نماند، بلکه مادر از گوشت فرزند تغذیه می ساخت و برادر به لحم(گوشت) برادر روز می گذارنید، و شوهر زن را می جوشانید. و در نیشابور هیچ کس را مجال آن نماند که به محلات دوردست تردد کند مگر به استحضار بعضی که سلاح همراه ایشان بودی.
منبع: تاریخ یمینی محمد عبدالجبار عتبی،ترجمه ابوالشرف ناصح بن ظفر جرفادقانی، به اهتمام جعفر شعار، ص۳۱۴
@vir486
🔥2👍1
رو مسخرگی پيشه کن و مطربی آموز
پند سوم
خواهي که شوي با خبر از کار بزرگان
شکل تو کند جلوه در انظار بزرگان
چون موش زني نقب به انبار بزرگان
خواهي که شوي محرم اسرار بزرگان
رو مسخرگي پيشه کن و مطربي آموز
#نسیم_شمال
@vir486
پند سوم
خواهي که شوي با خبر از کار بزرگان
شکل تو کند جلوه در انظار بزرگان
چون موش زني نقب به انبار بزرگان
خواهي که شوي محرم اسرار بزرگان
رو مسخرگي پيشه کن و مطربي آموز
#نسیم_شمال
@vir486
👍1
ترجیعبند شماره ۱۳
آن برگ گلست یا بناگوش؟
یا سبزه به گِرد چشمهٔ نوش؟
دست چو منی قیامه باشد
با قامت چون تویی در آغوش
من ماه ندیدهام کلهدار
من سرو ندیدهام قباپوش
وز رفتن و آمدن چه گویم؟
میآرد وجد و میبرد هوش
روزی دهنی به خنده بگشاد
پسته، دهن تو گفت خاموش
خاطر پی زهد و توبه میرفت
عشق آمد و گفت زَرق مفروش
مُسْتَغْرِق یادت آنچنانم
کم هستی خویش شد فراموش
یاران به نصیحتم چه گویند؟
بنشین و صبور باش و مخروش
ای خام من اینچنین بر آتش
عیبم مکن ار برآورم جوش
تا جهد بود به جان بکوشم
وانگه به ضرورت از بن گوش
بنشینم و صبر پیش گیرم
دنبالهٔ کار خویش گیرم
#سعدی
#ترجیعات
#غلامحسین_یوسفی
@vir486
آن برگ گلست یا بناگوش؟
یا سبزه به گِرد چشمهٔ نوش؟
دست چو منی قیامه باشد
با قامت چون تویی در آغوش
من ماه ندیدهام کلهدار
من سرو ندیدهام قباپوش
وز رفتن و آمدن چه گویم؟
میآرد وجد و میبرد هوش
روزی دهنی به خنده بگشاد
پسته، دهن تو گفت خاموش
خاطر پی زهد و توبه میرفت
عشق آمد و گفت زَرق مفروش
مُسْتَغْرِق یادت آنچنانم
کم هستی خویش شد فراموش
یاران به نصیحتم چه گویند؟
بنشین و صبور باش و مخروش
ای خام من اینچنین بر آتش
عیبم مکن ار برآورم جوش
تا جهد بود به جان بکوشم
وانگه به ضرورت از بن گوش
بنشینم و صبر پیش گیرم
دنبالهٔ کار خویش گیرم
#سعدی
#ترجیعات
#غلامحسین_یوسفی
@vir486
👏4🥰2❤🔥1👍1
غزل ۲۸۲
بِبُرد از من قرار و طاقت و هوش
بتِ سنگین دلِ سیمین بناگوش
نگاری، چابکی، شِنگی، پریوش
حریفی، مَه وشی، تُرکی قباپوش
ز تابِ آتشِ سودایِ عشقش
بهسانِ دیگ دایم میزنم جوش
چو پیراهن شوَم آسوده خاطر
گَرَش همچون قبا گیرم در آغوش
اگر پوسیده گردد استخوانم
نگردد مِهرش از جانم فراموش
دل و دینم دل و دینم بِبُردهست
بَر و دوشش بَر و دوشش بَر و دوش
دوایِ تو دوایِ توست حافظ
لبِ نوشش لبِ نوشش لبِ نوش
#حافظ
@vir486
بِبُرد از من قرار و طاقت و هوش
بتِ سنگین دلِ سیمین بناگوش
نگاری، چابکی، شِنگی، پریوش
حریفی، مَه وشی، تُرکی قباپوش
ز تابِ آتشِ سودایِ عشقش
بهسانِ دیگ دایم میزنم جوش
چو پیراهن شوَم آسوده خاطر
گَرَش همچون قبا گیرم در آغوش
اگر پوسیده گردد استخوانم
نگردد مِهرش از جانم فراموش
دل و دینم دل و دینم بِبُردهست
بَر و دوشش بَر و دوشش بَر و دوش
دوایِ تو دوایِ توست حافظ
لبِ نوشش لبِ نوشش لبِ نوش
#حافظ
@vir486
🔥5🥰1
بشر یعنی فراتر رفتن از بشر. (نیچه)
بخش اوّل
عیش تن را گرچه باید آزمود نباید در آن ماند.
پاک و صافی شو و از چاه طبیعت به در آی
که صفایی ندهد آب تراب آلوده
ولی
تو تا لب معشوق و جام می خواهی
گمان مدار که کار دگر توانی کرد
رو که تو مست آب انگوری
مستی عشق نیست در سر تو
که
ز عشق ناتمام ما جمال یار مستغنی است
پس عیش حافظ و شیوه خوشباشی رندان است که نباید از آن برداشت نادرستی داشت. جهانِ حافظ جهانِ عیش است و جهانِ فرمانروایان قلمرو فسق:
دلا دلالت خیرت کنم به راه نجات
مکن به فسق مباهات و زهد هم مفروش
حافظ به کوته همتانی که ماندن در طبیعت را هدف میدانند و مرادشان صرفاً بهرهمندی از لذایذ دنیوی است هشدار میدهد که:
تو کز سرای طبیعت نمیروی بیرون
کجا به کوی طریقت گذر توانی کرد؟
ماندن در خواب و خور گمراهی است و دور افتادن از رسالت بشری:
خواب و خورت از مرتبه خویش دور کرد
آنگه رسی به خویش که بی خواب و خور شوی
بنابراین عشرت کردن حافظ را تنها باید در چنین قلمروی بررسی کرد و از آنجا خراباتش را و میخانهاش را و پیر مغانش را. و این عشرتجویی نه در فلسفه زاهد جایی دارد و نه در صوفیان پشمینهپوش. حافظ از ما دعوت نمیکند که کار محال کنیم و از وجود خاکی خود ببُریم، میخواهد که این بخش خاکی را متعالی کنیم تا با عشق برین او پیوند یابیم. باده، از حیث شادیبخش تن بودن باید حد خود را نگاه دارد و جای را برای دریافت معنویت تنگ نگرداند:
نگویمت که همه ساله می پرستی کن
سه ماه می خور و نه ماه پارسا می باش
سه ماه در برابر نه ماه، چه بسا نسبت بزرگداشت تن باشد به حرمت معنویت:
روز در کسب هنر کوش که می خوردن روز
دلِ چون آینه در زنگ ظلام اندازد
و
آن زمان وقت می صبح فروغ است که شب
گرد خرگاه افق پرده شام اندازد
باده باید شادیبخش تن باشد، برای رساندن آدمی به کمال عرفانی. اولی مقدمه واجب دومی است. نمیتوان، و لازم هم نیست که غرایز را ریشه کَن کرد. میتوان و باید آنها را - از طریق پرورش - که حافظ هدایت و همت مینامد تلطیف کرد. این است فشرده بیان حافظ در این باره: کشتنِ نفس خشت به دریا زدن است و هدایت آن رسالتِ انسان.
از قدیم گفتهاند که در انسان سه کشمکش وجود دارد. حب مال و حب جاه و کشش به سوی نیکی. دوتای اول غالباً چیره است و سومی مظلوم و چشم به راه همت و هدایت. مثلاً نمیتوان انگیزه «سود طلبی» را کُشت. این را هشتاد سال عمر کمونیسم ثابت کرد. کمونیسم از آن رو موفق نشد که با انگیزهی نفع شخصی در افتاد تا آن را نابود کند. نتوانست. سرانجام غریزه پیروز شد. به گفته محققان اگر بازار سیاه در شوروی نبود، نصف مردم از گرسنگی مرده بودند! چون راه سود طلبی مشروع را سد کردند، بازار سیاه نامشروع پیروز شد.
از هاول نویسندهی معروف چکسلواکی و اولین رئیس جمهور آن کشور پس از فروپاشی شوروی پرسیدند که فرق شما با دوبچک ( قهرمان بهار پراگ و واضع نظریه سوسیالیسم با چهره انسانی) چیست؟ جواب داد: من از سرمایهداری با چهرهی انسانی سخن میگویم و او از سوسیالیسم با چهرهی انسانی!
جان کلام در همین جاست. مارکس میخواست با ریشهکَن کردن نفع شخصی (که آن را شر مطلق می دانست) در جهان بهشتی بسازد. عملاً جهنم ساخت. (گفته پوپر)
به گفته آفاناسیف متفکر نامدار شوروی (سوسیالیسم یعنی اخلاقی کردن سرمایهداری یعنی کشیدن دندان های زهرآگین سود طلبی ، یعنی به جام عدل باده دادن، و نه در افتادن با غریزه آدمی.)
قدرتطلبی نیز غریزه بشر است. آنارشیسم با آن در افتاد و کارش نه تنها به شکست قطعی که به ترور انجامید. راسل راه درست را یافت و سخن از مهار کردن آن گفت و درست گفت. و
کمونیسم نیز که از زوال دولت و قدرت سخن میگفت کارش به ایجاد مخوفترین و استبدادیترین دولتها کشید، چنانکه دیدیم و شنیدیم. و راهب نیز که به جنگ غریزه رفت کارش به ریا کشید و در حد اعلای کار عزل آدمی از رسالت خویش....
#حافظ
#مصطفی_رحیمی
#حافظ_اندیشه
@vir486
بخش اوّل
عیش تن را گرچه باید آزمود نباید در آن ماند.
پاک و صافی شو و از چاه طبیعت به در آی
که صفایی ندهد آب تراب آلوده
ولی
تو تا لب معشوق و جام می خواهی
گمان مدار که کار دگر توانی کرد
رو که تو مست آب انگوری
مستی عشق نیست در سر تو
که
ز عشق ناتمام ما جمال یار مستغنی است
پس عیش حافظ و شیوه خوشباشی رندان است که نباید از آن برداشت نادرستی داشت. جهانِ حافظ جهانِ عیش است و جهانِ فرمانروایان قلمرو فسق:
دلا دلالت خیرت کنم به راه نجات
مکن به فسق مباهات و زهد هم مفروش
حافظ به کوته همتانی که ماندن در طبیعت را هدف میدانند و مرادشان صرفاً بهرهمندی از لذایذ دنیوی است هشدار میدهد که:
تو کز سرای طبیعت نمیروی بیرون
کجا به کوی طریقت گذر توانی کرد؟
ماندن در خواب و خور گمراهی است و دور افتادن از رسالت بشری:
خواب و خورت از مرتبه خویش دور کرد
آنگه رسی به خویش که بی خواب و خور شوی
بنابراین عشرت کردن حافظ را تنها باید در چنین قلمروی بررسی کرد و از آنجا خراباتش را و میخانهاش را و پیر مغانش را. و این عشرتجویی نه در فلسفه زاهد جایی دارد و نه در صوفیان پشمینهپوش. حافظ از ما دعوت نمیکند که کار محال کنیم و از وجود خاکی خود ببُریم، میخواهد که این بخش خاکی را متعالی کنیم تا با عشق برین او پیوند یابیم. باده، از حیث شادیبخش تن بودن باید حد خود را نگاه دارد و جای را برای دریافت معنویت تنگ نگرداند:
نگویمت که همه ساله می پرستی کن
سه ماه می خور و نه ماه پارسا می باش
سه ماه در برابر نه ماه، چه بسا نسبت بزرگداشت تن باشد به حرمت معنویت:
روز در کسب هنر کوش که می خوردن روز
دلِ چون آینه در زنگ ظلام اندازد
و
آن زمان وقت می صبح فروغ است که شب
گرد خرگاه افق پرده شام اندازد
باده باید شادیبخش تن باشد، برای رساندن آدمی به کمال عرفانی. اولی مقدمه واجب دومی است. نمیتوان، و لازم هم نیست که غرایز را ریشه کَن کرد. میتوان و باید آنها را - از طریق پرورش - که حافظ هدایت و همت مینامد تلطیف کرد. این است فشرده بیان حافظ در این باره: کشتنِ نفس خشت به دریا زدن است و هدایت آن رسالتِ انسان.
از قدیم گفتهاند که در انسان سه کشمکش وجود دارد. حب مال و حب جاه و کشش به سوی نیکی. دوتای اول غالباً چیره است و سومی مظلوم و چشم به راه همت و هدایت. مثلاً نمیتوان انگیزه «سود طلبی» را کُشت. این را هشتاد سال عمر کمونیسم ثابت کرد. کمونیسم از آن رو موفق نشد که با انگیزهی نفع شخصی در افتاد تا آن را نابود کند. نتوانست. سرانجام غریزه پیروز شد. به گفته محققان اگر بازار سیاه در شوروی نبود، نصف مردم از گرسنگی مرده بودند! چون راه سود طلبی مشروع را سد کردند، بازار سیاه نامشروع پیروز شد.
از هاول نویسندهی معروف چکسلواکی و اولین رئیس جمهور آن کشور پس از فروپاشی شوروی پرسیدند که فرق شما با دوبچک ( قهرمان بهار پراگ و واضع نظریه سوسیالیسم با چهره انسانی) چیست؟ جواب داد: من از سرمایهداری با چهرهی انسانی سخن میگویم و او از سوسیالیسم با چهرهی انسانی!
جان کلام در همین جاست. مارکس میخواست با ریشهکَن کردن نفع شخصی (که آن را شر مطلق می دانست) در جهان بهشتی بسازد. عملاً جهنم ساخت. (گفته پوپر)
به گفته آفاناسیف متفکر نامدار شوروی (سوسیالیسم یعنی اخلاقی کردن سرمایهداری یعنی کشیدن دندان های زهرآگین سود طلبی ، یعنی به جام عدل باده دادن، و نه در افتادن با غریزه آدمی.)
قدرتطلبی نیز غریزه بشر است. آنارشیسم با آن در افتاد و کارش نه تنها به شکست قطعی که به ترور انجامید. راسل راه درست را یافت و سخن از مهار کردن آن گفت و درست گفت. و
کمونیسم نیز که از زوال دولت و قدرت سخن میگفت کارش به ایجاد مخوفترین و استبدادیترین دولتها کشید، چنانکه دیدیم و شنیدیم. و راهب نیز که به جنگ غریزه رفت کارش به ریا کشید و در حد اعلای کار عزل آدمی از رسالت خویش....
#حافظ
#مصطفی_رحیمی
#حافظ_اندیشه
@vir486
👍4👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ویدئویی کمتر دیده شده و قدیمی از صحبتهای هوشنگ ابتهاج و محمدابراهیم باستانی پاریزی در مورد عارف قزوینی. ساخته شده در دهه پنجاه.
#هوشنگ_ابتهاج
#محمدابراهیم_باستانی_پاریزی
#عارف_قزوینی
@vir486
#هوشنگ_ابتهاج
#محمدابراهیم_باستانی_پاریزی
#عارف_قزوینی
@vir486
🔥3❤2👏2