Forwarded from قرآن
قرآن
۱. پسران یعقوب
📓
۱- پسران یعقوب؛ نقل یک درخواست، یا تأیید یک روش؟
یکی از نمونه‌هایی که در بحث توسل به پیامبران و رسولان مطرح می‌شود، ماجرای پسران یعقوب است.
قرآن می‌گوید پس از آشکار شدن حقیقت ماجرای یوسف، برادران او نزد پدرشان آمدند و گفتند:
«گفتند: ای پدر ما! برای گناهان ما آمرزش بخواه؛ ما خطاکار بودیم.»
یعقوب پاسخ داد:
«گفت: به‌زودی برای شما از پروردگارم آمرزش خواهم خواست؛ زیرا اوست که بسیار آمرزنده و مهربان است.»
(یوسف، ۹۷–۹۸)
در نگاه اول ممکن است گفته شود:
«پس قرآن توسل به پیامبر را تأیید کرده است.»
اما آیا واقعاً چنین نتیجه‌ای از این دو آیه به دست می‌آید؟
اینجا باید بین نقل یک رفتار و تأیید آن رفتار از سوی خداوند تفاوت بگذاریم.
قرآن در اینجا ابتدا رفتار پسران یعقوب را نقل می‌کند. اما آیا آنان شخصیت‌هایی هستند که قرآن در داستان یوسف به‌عنوان الگوی رفتاری مثبت معرفی کرده باشد؟
خیر.
همین برادران پیش‌تر درباره یوسف تصمیم گرفتند او را از پدر جدا کنند، او را در چاه انداختند و سپس با دروغ، ماجرا را به شکل دیگری برای پدرشان تعریف کردند. قرآن جزئیات این رفتار را در آیات ۸ تا ۱۸ سوره یوسف روایت می‌کند.
بنابراین، درخواست آمرزش آنان از یعقوب در پایان داستان، از سوی شخصیت‌هایی مطرح می‌شود که قرآن خطای جدی آنان را پیش از این آشکار کرده است.
اما نکته مهم‌تر این است:
قرآن درخواست آنان را نقل می‌کند، پاسخ یعقوب را هم نقل می‌کند، ولی در همین بخش نتیجه استغفار یعقوب را بیان نمی‌کند.
یعنی قرآن نمی‌گوید:
«خداوند به سبب درخواست آنان از یعقوب، گناهانشان را بخشید.»
همچنین نمی‌گوید:
«این روش، شیوه‌ای است که خداوند برای همه مؤمنان قرار داده است.»
پس نمی‌توان از این آیه نتیجه گرفت:
«چون چنین درخواستی در قرآن آمده، پس توسل به پیامبران مورد تأیید خداوند است.»
اما از طرف دیگر، چون قرآن در اینجا نتیجه را بیان نکرده، نمی‌توان نیز ادعا کرد:
«قرآن این درخواست را صریحاً رد کرده است.»
آنچه با اطمینان می‌توان گفت این است:
قرآن وقوع این درخواست را گزارش کرده، اما در این بخش درباره نتیجه الهی آن داوری مستقیمی ارائه نکرده است.
و این دقیقاً همان نکته‌ای است که در بررسی احادیث بشری اهمیت پیدا می‌کند.
ممکن است یک روایت تاریخی فقط بگوید:
«پسران یعقوب از پدرشان خواستند برایشان آمرزش بخواهد.»
اما اگر همین ماجرا را از قرآن می‌گیریم، باید کل روایت قرآنی را ببینیم:
آنها چه کسانی بودند؟
چه کرده بودند؟
چرا چنین درخواستی کردند؟
یعقوب چه پاسخی داد؟
و خداوند در ادامه چه نتیجه‌ای بیان کرد؟
در این مورد، قرآن درباره سه بخش اول اطلاعات روشنی می‌دهد؛ اما درباره نتیجه استغفار یعقوب در همین بخش سکوت می‌کند.
پس سکوت را نباید تبدیل به حکم کرد.
این نکته در مقایسه با احادیث بشری بسیار مهم است؛ زیرا در یک نقل انسانی ممکن است فقط خود رفتار باقی مانده باشد و دیگر ندانیم خداوند درباره آن چه نظری داشته است.
اما قرآن، وقتی واقعه‌ای را روایت می‌کند، گاهی رفتار، زمینه، شخصیت افراد و حتی بازخورد خداوند و نتیجه نهایی را نیز بیان می‌کند.
بنابراین در بحث توسل نباید فقط بپرسیم:
«آیا کسی در گذشته از یک رسول یا پیامبر چنین درخواستی کرده است؟»
بلکه باید سؤال دقیق‌تری بپرسیم:
«قرآن درباره آن درخواست چه چیزی گفته و چه بازخوردی از سوی خداوند برای آن بیان کرده است؟»
در مورد پسران یعقوب، پاسخ قرآن این است:
درخواست آنان نقل شده، پاسخ یعقوب نقل شده، اما نتیجه استغفار در این بخش بیان نشده است.
بنابراین این آیات را نمی‌توان به‌تنهایی دلیل تأیید الهی توسل به پیامبران دانست.
و نکته قابل توجه دیگر این است که در نمونه‌های قرآنی مورد بررسی، درخواست واسطه‌گری از رسولان در مواردی از سوی شخصیت‌هایی نقل می‌شود که قرآن رفتارهای منفی یا خطاهای آنان را نیز آشکار کرده است؛ در حالی که صرف این نقل، آنها را به الگوی الهی تبدیل نمی‌کند.
پس یک اصل مهم:
نقل رفتار ≠ تأیید رفتار
و درباره این داستان به‌طور مشخص:
نقل درخواست پسران یعقوب ≠ تأیید توسل از سوی خداوند
برای فهم موضع قرآن، باید علاوه بر «آنچه مردم کردند»، به آنچه خداوند درباره آن گفت یا نگفت نیز توجه کنیم.
M.G as ✍
عضویت در گروه و بیان دیدگاه
📓 @qoranme
.
۱- پسران یعقوب؛ نقل یک درخواست، یا تأیید یک روش؟
یکی از نمونه‌هایی که در بحث توسل به پیامبران و رسولان مطرح می‌شود، ماجرای پسران یعقوب است.
قرآن می‌گوید پس از آشکار شدن حقیقت ماجرای یوسف، برادران او نزد پدرشان آمدند و گفتند:
«قَالُوا يَا أَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا إِنَّا كُنَّا خَاطِئِينَ»
«گفتند: ای پدر ما! برای گناهان ما آمرزش بخواه؛ ما خطاکار بودیم.»
یعقوب پاسخ داد:
«قَالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ»
«گفت: به‌زودی برای شما از پروردگارم آمرزش خواهم خواست؛ زیرا اوست که بسیار آمرزنده و مهربان است.»
(یوسف، ۹۷–۹۸)
در نگاه اول ممکن است گفته شود:
«پس قرآن توسل به پیامبر را تأیید کرده است.»
اما آیا واقعاً چنین نتیجه‌ای از این دو آیه به دست می‌آید؟
اینجا باید بین نقل یک رفتار و تأیید آن رفتار از سوی خداوند تفاوت بگذاریم.
قرآن در اینجا ابتدا رفتار پسران یعقوب را نقل می‌کند. اما آیا آنان شخصیت‌هایی هستند که قرآن در داستان یوسف به‌عنوان الگوی رفتاری مثبت معرفی کرده باشد؟
خیر.
همین برادران پیش‌تر درباره یوسف تصمیم گرفتند او را از پدر جدا کنند، او را در چاه انداختند و سپس با دروغ، ماجرا را به شکل دیگری برای پدرشان تعریف کردند. قرآن جزئیات این رفتار را در آیات ۸ تا ۱۸ سوره یوسف روایت می‌کند.
بنابراین، درخواست آمرزش آنان از یعقوب در پایان داستان، از سوی شخصیت‌هایی مطرح می‌شود که قرآن خطای جدی آنان را پیش از این آشکار کرده است.
اما نکته مهم‌تر این است:
قرآن درخواست آنان را نقل می‌کند، پاسخ یعقوب را هم نقل می‌کند، ولی در همین بخش نتیجه استغفار یعقوب را بیان نمی‌کند.
یعنی قرآن نمی‌گوید:
«خداوند به سبب درخواست آنان از یعقوب، گناهانشان را بخشید.»
همچنین نمی‌گوید:
«این روش، شیوه‌ای است که خداوند برای همه مؤمنان قرار داده است.»
پس نمی‌توان از این آیه نتیجه گرفت:
«چون چنین درخواستی در قرآن آمده، پس توسل به پیامبران مورد تأیید خداوند است.»
اما از طرف دیگر، چون قرآن در اینجا نتیجه را بیان نکرده، نمی‌توان نیز ادعا کرد:
«قرآن این درخواست را صریحاً رد کرده است.»
آنچه با اطمینان می‌توان گفت این است:
قرآن وقوع این درخواست را گزارش کرده، اما در این بخش درباره نتیجه الهی آن داوری مستقیمی ارائه نکرده است.
و این دقیقاً همان نکته‌ای است که در بررسی احادیث بشری اهمیت پیدا می‌کند.
ممکن است یک روایت تاریخی فقط بگوید:
«پسران یعقوب از پدرشان خواستند برایشان آمرزش بخواهد.»
اما اگر همین ماجرا را از قرآن می‌گیریم، باید کل روایت قرآنی را ببینیم:
آنها چه کسانی بودند؟
چه کرده بودند؟
چرا چنین درخواستی کردند؟
یعقوب چه پاسخی داد؟
و خداوند در ادامه چه نتیجه‌ای بیان کرد؟
در این مورد، قرآن درباره سه بخش اول اطلاعات روشنی می‌دهد؛ اما درباره نتیجه استغفار یعقوب در همین بخش سکوت می‌کند.
پس سکوت را نباید تبدیل به حکم کرد.
این نکته در مقایسه با احادیث بشری بسیار مهم است؛ زیرا در یک نقل انسانی ممکن است فقط خود رفتار باقی مانده باشد و دیگر ندانیم خداوند درباره آن چه نظری داشته است.
اما قرآن، وقتی واقعه‌ای را روایت می‌کند، گاهی رفتار، زمینه، شخصیت افراد و حتی بازخورد خداوند و نتیجه نهایی را نیز بیان می‌کند.
بنابراین در بحث توسل نباید فقط بپرسیم:
«آیا کسی در گذشته از یک رسول یا پیامبر چنین درخواستی کرده است؟»
بلکه باید سؤال دقیق‌تری بپرسیم:
«قرآن درباره آن درخواست چه چیزی گفته و چه بازخوردی از سوی خداوند برای آن بیان کرده است؟»
در مورد پسران یعقوب، پاسخ قرآن این است:
درخواست آنان نقل شده، پاسخ یعقوب نقل شده، اما نتیجه استغفار در این بخش بیان نشده است.
بنابراین این آیات را نمی‌توان به‌تنهایی دلیل تأیید الهی توسل به پیامبران دانست.
و نکته قابل توجه دیگر این است که در نمونه‌های قرآنی مورد بررسی، درخواست واسطه‌گری از رسولان در مواردی از سوی شخصیت‌هایی نقل می‌شود که قرآن رفتارهای منفی یا خطاهای آنان را نیز آشکار کرده است؛ در حالی که صرف این نقل، آنها را به الگوی الهی تبدیل نمی‌کند.
پس یک اصل مهم:
نقل رفتار ≠ تأیید رفتار
و درباره این داستان به‌طور مشخص:
نقل درخواست پسران یعقوب ≠ تأیید توسل از سوی خداوند
برای فهم موضع قرآن، باید علاوه بر «آنچه مردم کردند»، به آنچه خداوند درباره آن گفت یا نگفت نیز توجه کنیم.
M.G as ✍
عضویت در گروه و بیان دیدگاه
📓 @qoranme
.
Forwarded from قرآن
قرآن
۲. قوم فرعون و موسی
📓
۲- قوم فرعون؛ درخواست از موسی و آنچه خداوند در پایان ماجرا نشان داد
یکی از روشن‌ترین نمونه‌های درخواست مردم از یک رسول، ماجرای قوم فرعون و موسی است.
وقتی عذاب بر قوم فرعون فرود آمد، نزد موسی آمدند و گفتند:
(اعراف، ۱۳۴)
این آیه یک واقعیت تاریخی را گزارش می‌کند:
قوم فرعون از موسی خواستند برای آنان نزد پروردگارش دعا کند.
اما آیا صرف این درخواست به معنای تأیید این شیوه از سوی خداوند است؟
برای پاسخ، نباید آیه را جدا کنیم؛ باید ادامه روایت را ببینیم.
قرآن بلافاصله می‌گوید:
«پس هنگامی که عذاب را تا سرآمدی که آنان به آن خواهند رسید از آنان برداشتیم، ناگهان پیمان خود را می‌شکستند.»
(اعراف، ۱۳۵)
و سپس:
«پس از آنان انتقام گرفتیم و آنان را در دریا غرق کردیم، زیرا آیات ما را تکذیب کردند و از آنها غافل بودند.»
(اعراف، ۱۳۶)
اینجا تفاوت میان نقل رفتار و روایت کامل قرآن کاملاً آشکار می‌شود.
اگر کسی فقط آیه ۱۳۴ را نقل کند، می‌تواند بگوید:
«قوم فرعون نزد موسی رفتند و از او خواستند برایشان نزد خدا دعا کند.»
این گزارش درست است.
اما اگر همین را دلیل تأیید توسل قرار دهیم، بخش مهمی از روایت قرآن را کنار گذاشته‌ایم.
قرآن در ادامه نمی‌گوید:
«موسی واسطه شد و به سبب وساطت او خداوند عذاب را برداشت.»
بلکه می‌گوید:
«فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ إِلَىٰ أَجَلٍ هُمْ بَالِغُوهُ»
یعنی خداوند عذاب را تا سرآمدی که آنان به آن خواهند رسید از آنان برداشت.
پس قرآن نتیجه را به عنوان یک اثر دائمی یا تأییدکننده درخواست آنان معرفی نمی‌کند.
بلکه بلافاصله رفتار بعدی آنان را آشکار می‌کند:
پیمان‌شکنی → تکذیب آیات → غرق شدن
این نکته بسیار مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد صرف اینکه یک درخواست مطرح شده و پس از آن اتفاقی رخ داده، به معنای اثبات رابطه علت و معلولی میان آن درخواست و نتیجه نیست.
ممکن است کسی بگوید:
«آنها از موسی درخواست کردند و عذاب هم برداشته شد؛ پس دعای موسی مؤثر بوده است.»
اما قرآن چنین نتیجه‌ای را بیان نکرده است.
آنچه قرآن می‌گوید این است که خود خداوند عذاب را برداشت، آن هم تا یک سرآمد مشخص.
بنابراین، وقتی روایت را کامل می‌خوانیم، نمی‌توانیم از کنار واژه‌ها و ساختار آیه به سادگی عبور کنیم.
درخواست‌کنندگان چه کسانی بودند؟
نکته دیگری که نباید نادیده گرفته شود، شخصیت همین درخواست‌کنندگان است.
این افراد همان قوم و پیروان نظام فرعونی‌اند که قرآن در طول داستان، تکذیب، ظلم و مقابله آنان با آیات خدا را بارها بیان می‌کند.
در همین ماجرا نیز بعد از برطرف شدن عذاب، به جای وفاداری به وعده خود:
«إِذَا هُمْ يَنكُثُونَ»
پیمان خود را شکستند.
و سرانجام:
«بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا»
به دلیل تکذیب آیات خدا گرفتار سرانجام خود شدند.
پس این نمونه نیز یک رفتار از سوی انسان‌هایی است که قرآن آنان را الگوی ایمان و اطاعت معرفی نمی‌کند.
بنابراین اگر یک حدیث بشری بگوید:
«قوم فرعون برای رفع عذاب نزد موسی رفتند و از او درخواست کردند»
این فقط بخشی از ماجراست.
روایت کامل قرآنی می‌گوید:
درخواست کردند → عذاب تا زمانی مقرر برداشته شد → پیمان شکستند → آیات را تکذیب کردند → غرق شدند.
در نتیجه، برای فهم این روایت نمی‌توان فقط «درخواست از موسی» را جدا کرد و بقیه داستان را نادیده گرفت.
تفاوت حدیث بشری و روایت قرآنی
در یک روایت انسانی ممکن است فقط رفتار مردم ثبت شود:
«آنها از موسی درخواست کردند.»
اما قرآن علاوه بر رفتار، بازخورد الهی و نتیجه تاریخی آن رفتار را نیز در اختیار ما می‌گذارد.
این تفاوت بسیار مهم است.
چون اگر ما فقط رفتار را نقل کنیم، ممکن است مخاطب تصور کند:
«پس خداوند این رفتار را تأیید کرده است.»
در حالی که روایت کامل قرآن چنین نتیجه‌ای به ما نمی‌دهد.
بلکه حتی پایان ماجرا، نتیجه‌ای کاملاً متفاوت دارد:
تکذیب آیات و غرق شدن.
بنابراین در بررسی هر حدیث یا روایت تاریخی درباره توسل، باید پرسید:
آیا فقط رفتار مردم را نقل می‌کنیم، یا بازخورد خداوند را هم می‌دانیم؟
در مورد قوم فرعون، قرآن این بازخورد را به‌روشنی در ادامه داستان بیان کرده است
.
قوم فرعون واقعاً از موسی درخواست کردند؛
اما وقوع این درخواست، به‌تنهایی دلیل تأیید الهی توسل نیست
M.G as ✍
📓 @qoranme
.
۲- قوم فرعون؛ درخواست از موسی و آنچه خداوند در پایان ماجرا نشان داد
یکی از روشن‌ترین نمونه‌های درخواست مردم از یک رسول، ماجرای قوم فرعون و موسی است.
وقتی عذاب بر قوم فرعون فرود آمد، نزد موسی آمدند و گفتند:
«يَا مُوسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ ۖ لَئِن كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِي إِسْرَائِيلَ»«ای موسی! پروردگارت را برای ما بخوان، به سبب عهدی که نزد تو دارد. اگر این عذاب را از ما برطرف کنی، حتماً به تو ایمان می‌آوریم و بنی‌اسرائیل را با تو روانه خواهیم کرد.»
(اعراف، ۱۳۴)
این آیه یک واقعیت تاریخی را گزارش می‌کند:
قوم فرعون از موسی خواستند برای آنان نزد پروردگارش دعا کند.
اما آیا صرف این درخواست به معنای تأیید این شیوه از سوی خداوند است؟
برای پاسخ، نباید آیه را جدا کنیم؛ باید ادامه روایت را ببینیم.
قرآن بلافاصله می‌گوید:
«فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ إِلَىٰ أَجَلٍ هُمْ بَالِغُوهُ إِذَا هُمْ يَنكُثُونَ»
«پس هنگامی که عذاب را تا سرآمدی که آنان به آن خواهند رسید از آنان برداشتیم، ناگهان پیمان خود را می‌شکستند.»
(اعراف، ۱۳۵)
و سپس:
«فَانتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَاهُمْ فِي الْيَمِّ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَكَانُوا عَنْهَا غَافِلِينَ»
«پس از آنان انتقام گرفتیم و آنان را در دریا غرق کردیم، زیرا آیات ما را تکذیب کردند و از آنها غافل بودند.»
(اعراف، ۱۳۶)
اینجا تفاوت میان نقل رفتار و روایت کامل قرآن کاملاً آشکار می‌شود.
اگر کسی فقط آیه ۱۳۴ را نقل کند، می‌تواند بگوید:
«قوم فرعون نزد موسی رفتند و از او خواستند برایشان نزد خدا دعا کند.»
این گزارش درست است.
اما اگر همین را دلیل تأیید توسل قرار دهیم، بخش مهمی از روایت قرآن را کنار گذاشته‌ایم.
قرآن در ادامه نمی‌گوید:
«موسی واسطه شد و به سبب وساطت او خداوند عذاب را برداشت.»
بلکه می‌گوید:
«فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ إِلَىٰ أَجَلٍ هُمْ بَالِغُوهُ»
یعنی خداوند عذاب را تا سرآمدی که آنان به آن خواهند رسید از آنان برداشت.
پس قرآن نتیجه را به عنوان یک اثر دائمی یا تأییدکننده درخواست آنان معرفی نمی‌کند.
بلکه بلافاصله رفتار بعدی آنان را آشکار می‌کند:
پیمان‌شکنی → تکذیب آیات → غرق شدن
این نکته بسیار مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد صرف اینکه یک درخواست مطرح شده و پس از آن اتفاقی رخ داده، به معنای اثبات رابطه علت و معلولی میان آن درخواست و نتیجه نیست.
ممکن است کسی بگوید:
«آنها از موسی درخواست کردند و عذاب هم برداشته شد؛ پس دعای موسی مؤثر بوده است.»
اما قرآن چنین نتیجه‌ای را بیان نکرده است.
آنچه قرآن می‌گوید این است که خود خداوند عذاب را برداشت، آن هم تا یک سرآمد مشخص.
بنابراین، وقتی روایت را کامل می‌خوانیم، نمی‌توانیم از کنار واژه‌ها و ساختار آیه به سادگی عبور کنیم.
درخواست‌کنندگان چه کسانی بودند؟
نکته دیگری که نباید نادیده گرفته شود، شخصیت همین درخواست‌کنندگان است.
این افراد همان قوم و پیروان نظام فرعونی‌اند که قرآن در طول داستان، تکذیب، ظلم و مقابله آنان با آیات خدا را بارها بیان می‌کند.
در همین ماجرا نیز بعد از برطرف شدن عذاب، به جای وفاداری به وعده خود:
«إِذَا هُمْ يَنكُثُونَ»
پیمان خود را شکستند.
و سرانجام:
«بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا»
به دلیل تکذیب آیات خدا گرفتار سرانجام خود شدند.
پس این نمونه نیز یک رفتار از سوی انسان‌هایی است که قرآن آنان را الگوی ایمان و اطاعت معرفی نمی‌کند.
بنابراین اگر یک حدیث بشری بگوید:
«قوم فرعون برای رفع عذاب نزد موسی رفتند و از او درخواست کردند»
این فقط بخشی از ماجراست.
روایت کامل قرآنی می‌گوید:
درخواست کردند → عذاب تا زمانی مقرر برداشته شد → پیمان شکستند → آیات را تکذیب کردند → غرق شدند.
در نتیجه، برای فهم این روایت نمی‌توان فقط «درخواست از موسی» را جدا کرد و بقیه داستان را نادیده گرفت.
تفاوت حدیث بشری و روایت قرآنی
در یک روایت انسانی ممکن است فقط رفتار مردم ثبت شود:
«آنها از موسی درخواست کردند.»
اما قرآن علاوه بر رفتار، بازخورد الهی و نتیجه تاریخی آن رفتار را نیز در اختیار ما می‌گذارد.
این تفاوت بسیار مهم است.
چون اگر ما فقط رفتار را نقل کنیم، ممکن است مخاطب تصور کند:
«پس خداوند این رفتار را تأیید کرده است.»
در حالی که روایت کامل قرآن چنین نتیجه‌ای به ما نمی‌دهد.
بلکه حتی پایان ماجرا، نتیجه‌ای کاملاً متفاوت دارد:
تکذیب آیات و غرق شدن.
بنابراین در بررسی هر حدیث یا روایت تاریخی درباره توسل، باید پرسید:
آیا فقط رفتار مردم را نقل می‌کنیم، یا بازخورد خداوند را هم می‌دانیم؟
در مورد قوم فرعون، قرآن این بازخورد را به‌روشنی در ادامه داستان بیان کرده است
.
قوم فرعون واقعاً از موسی درخواست کردند؛
اما وقوع این درخواست، به‌تنهایی دلیل تأیید الهی توسل نیست
M.G as ✍
📓 @qoranme
.
Forwarded from قرآن
قرآن
۳. منافقان و رسول
📓
۳- منافقان و رسول؛ از رجوع برای داوری تا استغفار و بازخورد خدا
در ماجرای منافقان، اگر فقط یک بخش از آیات را جدا کنیم، ممکن است تصور کنیم قرآن صرفاً می‌گوید:
«منافقان نزد رسول می‌رفتند، از او درخواست می‌کردند و رسول برایشان دعا می‌کرد.»
اما وقتی مجموعه آیات را کنار هم می‌گذاریم، می‌بینیم موضوع بسیار پیچیده‌تر است و قرآن اصل مراجعه، روش مراجعه، پذیرش یا رد حکم، استغفار خود افراد، استغفار رسول و در نهایت بازخورد خداوند را از هم تفکیک می‌کند.
نخست قرآن درباره گروهی می‌گوید:
(نساء، ۶۰)
سپس وقتی به آنان گفته می‌شود:
«بیایید به سوی آنچه خدا نازل کرده و به سوی رسول.»
آنان را می‌بینی که از تو روی می‌گردانند.
(نساء، ۶۱)
اما قرآن در ادامه یک معیار بسیار مهم برای پذیرش حکم رسول بیان می‌کند:
(نساء، ۶۵)
این آیه فقط درباره مراجعه نیست؛ درباره پذیرش حکم نیز سخن می‌گوید.
پس یک چیز این است که انسان نزد رسول برود؛ چیز دیگر این است که حکم او را بپذیرد و در برابر آن مقاومت نکند.
اما موضوع استغفار نیز در قرآن با همین دقت بیان شده است.
قرآن می‌گوید:
(نساء، ۶۴)
اینجا یک نکته بسیار مهم وجود دارد که گاهی در نقل‌های مربوط به شفاعت و توسل نادیده گرفته می‌شود.
قرآن نمی‌گوید:
منافق نزد پیامبر می‌آید و از خود پیامبر آمرزش می‌خواهد.
ساختار آیه این است:
آنان نزد رسول می‌آیند←خودشان از خدا آمرزش می‌خواهند←رسول نیز برای آنان آمرزش می‌خواهد←خداوند توبه‌پذیر و مهربان است.
پس اگر بخواهیم آیه را دقیق نقل کنیم، نباید «استغفار از خدا» را حذف کنیم و فقط «استغفار رسول» را برجسته کنیم.
این تفاوت بسیار مهم است.
از طرف دیگر، قرآن درباره گروهی از منافقان می‌گوید:
(منافقون ۵)
و درباره آنان می‌فرماید:
«برای آنان آمرزش بخواه یا آمرزش نخواه؛ اگر هفتاد بار هم برای آنان آمرزش بخواهی، خدا هرگز آنان را نمی‌آمرزد...»
(توبه ۸۰)
بنابراین در همین موضوع، قرآن چند وضعیت متفاوت را کنار هم قرار داده است:
گروهی برای داوری به جای مراجعه به حکم خدا و رسول، به طاغوت مراجعه می‌کنند.
گروهی از مراجعه به حکم خدا و رسول روی می‌گردانند.
در یک فرض قرآنی، اگر فرد خطاکار نزد رسول بیاید، خودش از خدا آمرزش بخواهد و رسول نیز برای او استغفار کند، خداوند توبه‌پذیر و مهربان است.
و درباره گروهی از منافقان، حتی آمرزش‌خواهی رسول نیز برای آنان سودی ندارد.
پس نمی‌توان همه این آیات را در یک جمله خلاصه کرد و گفت:
منافقان به پیامبر متوسل شدند و پیامبر واسطه آمرزش آنان شد.
این بیان، بخش مهمی از ساختار آیات را حذف می‌کند.
تفاوت نقل یک حدیث با روایت کامل قرآن
اینجا همان مسئله‌ای که در دو نمونه قبلی دیدیم، دوباره آشکار می‌شود.
ممکن است در یک نقل بشری فقط گفته شود:
منافقان نزد پیامبر می‌رفتند و پیامبر برای آنان استغفار می‌کرد.
اما اگر قرآن را مبنا قرار دهیم، باید بپرسیم:
چه کسانی بودند؟
M.G as ✍
@qoranme
۳- منافقان و رسول؛ از رجوع برای داوری تا استغفار و بازخورد خدا
در ماجرای منافقان، اگر فقط یک بخش از آیات را جدا کنیم، ممکن است تصور کنیم قرآن صرفاً می‌گوید:
«منافقان نزد رسول می‌رفتند، از او درخواست می‌کردند و رسول برایشان دعا می‌کرد.»
اما وقتی مجموعه آیات را کنار هم می‌گذاریم، می‌بینیم موضوع بسیار پیچیده‌تر است و قرآن اصل مراجعه، روش مراجعه، پذیرش یا رد حکم، استغفار خود افراد، استغفار رسول و در نهایت بازخورد خداوند را از هم تفکیک می‌کند.
نخست قرآن درباره گروهی می‌گوید:
«أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَن يَتَحَاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَن يَكْفُرُوا بِهِ وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُضِلَّهُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا»«آیا کسانی را ندیدی که گمان می‌کنند به آنچه بر تو نازل شده و آنچه پیش از تو نازل شده ایمان آورده‌اند، در حالی که می‌خواهند برای داوری نزد طاغوت بروند، با اینکه فرمان یافته‌اند به آن کفر ورزند؟ و شیطان می‌خواهد آنان را به گمراهی دوری بکشاند.»
(نساء، ۶۰)
سپس وقتی به آنان گفته می‌شود:
«تَعَالَوْا إِلَىٰ مَا أَنزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ»
«بیایید به سوی آنچه خدا نازل کرده و به سوی رسول.»
آنان را می‌بینی که از تو روی می‌گردانند.
(نساء، ۶۱)
اما قرآن در ادامه یک معیار بسیار مهم برای پذیرش حکم رسول بیان می‌کند:
«فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا»«پس نه، به پروردگارت سوگند، ایمان نمی‌آورند مگر آنکه تو را در اختلافاتی که میان آنان پیش آمده داور قرار دهند، سپس در دل‌های خود از آنچه حکم کرده‌ای احساس ناراحتی نکنند و کاملاً تسلیم باشند.»
(نساء، ۶۵)
این آیه فقط درباره مراجعه نیست؛ درباره پذیرش حکم نیز سخن می‌گوید.
پس یک چیز این است که انسان نزد رسول برود؛ چیز دیگر این است که حکم او را بپذیرد و در برابر آن مقاومت نکند.
اما موضوع استغفار نیز در قرآن با همین دقت بیان شده است.
قرآن می‌گوید:
«وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُوا أَنفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَّحِيمًا»«و اگر آنان هنگامی که به خود ستم کردند نزد تو می‌آمدند و از خدا آمرزش می‌خواستند و رسول نیز برای آنان آمرزش می‌خواست، قطعاً خدا را توبه‌پذیر و مهربان می‌یافتند.»
(نساء، ۶۴)
اینجا یک نکته بسیار مهم وجود دارد که گاهی در نقل‌های مربوط به شفاعت و توسل نادیده گرفته می‌شود.
قرآن نمی‌گوید:
منافق نزد پیامبر می‌آید و از خود پیامبر آمرزش می‌خواهد.
ساختار آیه این است:
آنان نزد رسول می‌آیند←خودشان از خدا آمرزش می‌خواهند←رسول نیز برای آنان آمرزش می‌خواهد←خداوند توبه‌پذیر و مهربان است.
پس اگر بخواهیم آیه را دقیق نقل کنیم، نباید «استغفار از خدا» را حذف کنیم و فقط «استغفار رسول» را برجسته کنیم.
این تفاوت بسیار مهم است.
از طرف دیگر، قرآن درباره گروهی از منافقان می‌گوید:
«وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا رُءُوسَهُمْ وَرَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ وَهُم مُّسْتَكْبِرُونَ»«و هنگامی که به آنان گفته می‌شود: بیایید تا رسول خدا برای شما آمرزش بخواهد، سرهای خود را می‌گردانند و آنان را می‌بینی که با تکبر روی برمی‌گردانند.»
(منافقون ۵)
و درباره آنان می‌فرماید:
«اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ ۖ إِن تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَن يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ...»
«برای آنان آمرزش بخواه یا آمرزش نخواه؛ اگر هفتاد بار هم برای آنان آمرزش بخواهی، خدا هرگز آنان را نمی‌آمرزد...»
(توبه ۸۰)
بنابراین در همین موضوع، قرآن چند وضعیت متفاوت را کنار هم قرار داده است:
گروهی برای داوری به جای مراجعه به حکم خدا و رسول، به طاغوت مراجعه می‌کنند.
گروهی از مراجعه به حکم خدا و رسول روی می‌گردانند.
در یک فرض قرآنی، اگر فرد خطاکار نزد رسول بیاید، خودش از خدا آمرزش بخواهد و رسول نیز برای او استغفار کند، خداوند توبه‌پذیر و مهربان است.
و درباره گروهی از منافقان، حتی آمرزش‌خواهی رسول نیز برای آنان سودی ندارد.
پس نمی‌توان همه این آیات را در یک جمله خلاصه کرد و گفت:
منافقان به پیامبر متوسل شدند و پیامبر واسطه آمرزش آنان شد.
این بیان، بخش مهمی از ساختار آیات را حذف می‌کند.
تفاوت نقل یک حدیث با روایت کامل قرآن
اینجا همان مسئله‌ای که در دو نمونه قبلی دیدیم، دوباره آشکار می‌شود.
ممکن است در یک نقل بشری فقط گفته شود:
منافقان نزد پیامبر می‌رفتند و پیامبر برای آنان استغفار می‌کرد.
اما اگر قرآن را مبنا قرار دهیم، باید بپرسیم:
چه کسانی بودند؟
M.G as ✍
@qoranme
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
.
اگه آمریکا نتونه تنگه‌رو بازکنه؟
پایان امپراتوری دریایی بریتانیا و پرتغال بعد از شکست در تنگه‌ها اتفاق افتاد آیا این آینده نیز برای آمریکا امکان‌پذیر است؟
قدرت بلامنازع دریاهای جهان امروز چقدر در تنگه هرمز ناکام مانده؟
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
اگه آمریکا نتونه تنگه‌رو بازکنه؟
پایان امپراتوری دریایی بریتانیا و پرتغال بعد از شکست در تنگه‌ها اتفاق افتاد آیا این آینده نیز برای آمریکا امکان‌پذیر است؟
قدرت بلامنازع دریاهای جهان امروز چقدر در تنگه هرمز ناکام مانده؟
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
.
ادامه سیاست
نه جنگ نه صلح، فقط با اسرائیل
ارتباط با همه‌جا غیر اسرائیل
جنگ با همه‌جا غیر از اسرائیل
به خاطر شباهت نام اسرائیل با عزرائیل
نه با اسرائیل ملاقات می‌کنن نه با عزرائیل
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل گفت: جمهوری اسلامی به اسرائیل حمله نمی‌کند چون می‌داند چه ضربه سختی می‌خورد.
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
ادامه سیاست
نه جنگ نه صلح، فقط با اسرائیل
ارتباط با همه‌جا غیر اسرائیل
جنگ با همه‌جا غیر از اسرائیل
به خاطر شباهت نام اسرائیل با عزرائیل
نه با اسرائیل ملاقات می‌کنن نه با عزرائیل
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل گفت: جمهوری اسلامی به اسرائیل حمله نمی‌کند چون می‌داند چه ضربه سختی می‌خورد.
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
.
کانال سوئز چگونه اهرم فشار مصر شد؟
آبراه های جهان معضل ابرقدرت های جهان می‌شوند؟
داستان حمـ.له بریتانیا به مصر را در این ویدیو ببینید
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
کانال سوئز چگونه اهرم فشار مصر شد؟
آبراه های جهان معضل ابرقدرت های جهان می‌شوند؟
داستان حمـ.له بریتانیا به مصر را در این ویدیو ببینید
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
.
سقوط جمهوری اسلامی فقط پایان یک حکومت خواهد بود، یا پایان یک الگوی تاریخی از پیوند دین و قدرت؟
جمهوری اسلامی طی نزدیک به پنج دهه، تشیع را با دولت، قانون، اجبار و زندگی عمومی گره زد.
حالا اگر این حکومت سقوط کند، آیا فقط ساختار سیاسی آن فرو می‌ریزد، یا اقتدار اجتماعیِ دین حکومتی هم وارد مرحله‌ای برگشت‌ناپذیر می‌شود؟
شاید مهم‌ترین پرسش آینده ایران باشد:
آیا جامعه ایران پس از جمهوری اسلامی، دین را از حکومت جدا خواهد کرد یا دوباره شکل دیگری از پیوند دین و سیاست را خواهد پذیرفت؟
نظر شما چیست؟
سقوط حکومت دینی = پایان دین حکومتی؟
یا دین دوباره به سیاست بازمی‌گردد؟
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
سقوط جمهوری اسلامی فقط پایان یک حکومت خواهد بود، یا پایان یک الگوی تاریخی از پیوند دین و قدرت؟
جمهوری اسلامی طی نزدیک به پنج دهه، تشیع را با دولت، قانون، اجبار و زندگی عمومی گره زد.
حالا اگر این حکومت سقوط کند، آیا فقط ساختار سیاسی آن فرو می‌ریزد، یا اقتدار اجتماعیِ دین حکومتی هم وارد مرحله‌ای برگشت‌ناپذیر می‌شود؟
شاید مهم‌ترین پرسش آینده ایران باشد:
آیا جامعه ایران پس از جمهوری اسلامی، دین را از حکومت جدا خواهد کرد یا دوباره شکل دیگری از پیوند دین و سیاست را خواهد پذیرفت؟
نظر شما چیست؟
سقوط حکومت دینی = پایان دین حکومتی؟
یا دین دوباره به سیاست بازمی‌گردد؟
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
.
جنگ پهپادها
⠀
در آسمان اوکراین، پهپادهای رهگیر این کشور برای مقابله با پهپادهای تهاجمی شاهد روسیه به کار گرفته می‌شوند؛ نبردی که در آن، یک پهپاد کوچک می‌تواند در چند ثانیه سرنوشت یک پهپاد مهاجم را تغییر دهد.⠀
این تصاویر، لحظاتی از همین نبردهای هوایی را نشان می‌دهد.
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
جنگ پهپادها
⠀
در آسمان اوکراین، پهپادهای رهگیر این کشور برای مقابله با پهپادهای تهاجمی شاهد روسیه به کار گرفته می‌شوند؛ نبردی که در آن، یک پهپاد کوچک می‌تواند در چند ثانیه سرنوشت یک پهپاد مهاجم را تغییر دهد.⠀
این تصاویر، لحظاتی از همین نبردهای هوایی را نشان می‌دهد.
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
.
«افکار عمومی معتقدند وقتی صدا، تصویر و حتی دست‌خطی از مجتبی خامنه‌ای منتشر نمی‌شود که جای او پیدا نشود، چطور پزشکیانی که از زمین و هوا تحت کنترل است، او را پیش مجتبی می‌برند و نمی‌ترسند جایش لو برود
زاکانی:
موشک دقیقا خورد تو خونه مجتبی خامنه ای. زنش که معلم بوده اون روز سردرد داشته نرفته مدرسه که اونم شهید شد.
موشک مستقیم بخوره تو خونه کسی بعیده آسیب جدی نبینه.
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
«افکار عمومی معتقدند وقتی صدا، تصویر و حتی دست‌خطی از مجتبی خامنه‌ای منتشر نمی‌شود که جای او پیدا نشود، چطور پزشکیانی که از زمین و هوا تحت کنترل است، او را پیش مجتبی می‌برند و نمی‌ترسند جایش لو برود
زاکانی:
موشک دقیقا خورد تو خونه مجتبی خامنه ای. زنش که معلم بوده اون روز سردرد داشته نرفته مدرسه که اونم شهید شد.
موشک مستقیم بخوره تو خونه کسی بعیده آسیب جدی نبینه.
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
❤2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در گفتگویی با رادیو ارتش اسرائیل (گلی تساهال) اسلام‌گرایی در اروپا را رو به افزایش ارزیابی کرد.
نتانیاهو در این مصاحبه با اشاره به تغییرات ساختاری در اروپا ادعا کرد که امروزه می‌توان بریتانیا را «جمهوری اسلامی بریتانیا» نامید. او افزود: «یک نفر می‌گفت اولین جمهوری اسلامی که به سـ..لاح هسـ..ته‌ای دست خواهد یافت، جمهوری اسلامی بریتانیا خواهد بود.»
نخست‌وزیر اسرائیل در ادامه این مصاحبه با تاکید بر رویکرد تهاجمی کشورش علیه تهران اظهار داشت که تل‌آویو تمام تلاش خود را به کار خواهد بست تا از شکل‌گیری یک قدرت هسـ..ته‌ای جدید در خاورمیانه و دستیابی جمهوری اسلامی ایران به سـ..لاح هسـ..ته‌ای جلوگیری کند. این اظهارات نتانیاهو در حالی مطرح شد که کشور پاکستان با نام رسمی «جمهوری اسلامی پاکستان» یکی از قدرت‌های دارای سـ..لاح هسته‌ای است.
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در گفتگویی با رادیو ارتش اسرائیل (گلی تساهال) اسلام‌گرایی در اروپا را رو به افزایش ارزیابی کرد.
نتانیاهو در این مصاحبه با اشاره به تغییرات ساختاری در اروپا ادعا کرد که امروزه می‌توان بریتانیا را «جمهوری اسلامی بریتانیا» نامید. او افزود: «یک نفر می‌گفت اولین جمهوری اسلامی که به سـ..لاح هسـ..ته‌ای دست خواهد یافت، جمهوری اسلامی بریتانیا خواهد بود.»
نخست‌وزیر اسرائیل در ادامه این مصاحبه با تاکید بر رویکرد تهاجمی کشورش علیه تهران اظهار داشت که تل‌آویو تمام تلاش خود را به کار خواهد بست تا از شکل‌گیری یک قدرت هسـ..ته‌ای جدید در خاورمیانه و دستیابی جمهوری اسلامی ایران به سـ..لاح هسـ..ته‌ای جلوگیری کند. این اظهارات نتانیاهو در حالی مطرح شد که کشور پاکستان با نام رسمی «جمهوری اسلامی پاکستان» یکی از قدرت‌های دارای سـ..لاح هسته‌ای است.
𓄂𓆃
اخبار و ویدئوهای بیشتر: 👈
Join → @xtooon
.
📓
توبه، توسل و شفاعت؛ قرآن نتیجه را به چه کسی نسبت می‌دهد؟
یک پرسش اساسی در آیاتی که درباره مراجعه مردم به رسول و استغفار او برای آنان آمده این است:
آیا این آیات نشان می‌دهند که خداوند شفاعت رسول را به معنای واسطه‌گری برای بخشش پذیرفته است؟
خیر؛ چنین تصریحی در این آیات وجود ندارد.
در سوره نساء، درباره گروهی که به خود ستم کرده‌اند، می‌خوانیم:
مراجعه به رسول → استغفار خودشان از خدا → استغفار رسول برای آنان → یافتن خدا به‌عنوان توبه‌پذیر و مهربان
اگر قرار بود نتیجه به‌عنوان «پذیرش شفاعت رسول» معرفی شود، انتظار می‌رفت قرآن بگوید خداوند شفاعت رسول را پذیرفت یا به‌واسطه رسول آنان را آمرزید.
اما چنین تعبیری وجود ندارد.
برعکس، نتیجه مستقیماً به خدا نسبت داده می‌شود:
یعنی خدا توبه‌پذیر است.
نکته مهم‌تر اینکه قرآن در همین آیه، کار خود افراد را نیز صریحاً بیان می‌کند:
یعنی آنان از خدا آمرزش می‌خواهند؛ نه اینکه از رسول بخواهند آنان را ببخشد.
رسول نیز:
برای آنان استغفار می‌کند.
بنابراین، حتی در زمانی که ارتباط مستقیم با رسول امکان‌پذیر است، قرآن نتیجه را به توبه و رابطه انسان با خدا برمی‌گرداند، نه به اختیار رسول در بخشش.
این موضوع با آیه ۸۰ سوره توبه روشن‌تر می‌شود:
«برای آنان آمرزش بخواه یا نخواه؛ اگر هفتاد بار نیز برای آنان آمرزش بخواهی، خدا هرگز آنان را نمی‌آمرزد.»
اینجا حتی استغفار مکرر رسول نیز تضمین‌کننده بخشش نیست.
پس اگر شفاعت را به معنای دعای رسول برای دیگران بدانیم، قرآن وجود چنین دعایی را مطرح کرده است؛ اما اگر شفاعت را به معنای واسطه‌گری رسول برای گرفتن بخشش از خدا بدانیم، این آیات چنین چیزی را اثبات نمی‌کنند.
حتی می‌توان گفت قرآن عمداً نتیجه را جای دیگری قرار می‌دهد:
نه «رسول پذیرفته شد»، بلکه «خدا توبه آنان را پذیرفت».
و این نکته با اصل قرآنی شفاعت نیز هماهنگ است؛ قرآن اختیار شفاعت را در نهایت متعلق به خدا می‌داند:
توبه انسان با استغفار رسول یکی نیست؛
استغفار رسول با شفاعت به معنای واسطه‌گری در بخشش یکی نیست؛
و دعای رسول به معنای صاحب اختیار بودن رسول در آمرزش نیست.
حتی اگر روزی خداوند نتیجه اعمال انسان را در برابر او قرار دهد، آنچه در منطق این آیات مبنای نجات و بخشش معرفی می‌شود، پذیرش توبه توسط خدا است، نه اینکه در پرونده او نوشته شده باشد «شفاعت رسول پذیرفته شد».
بنابراین، الگویی که قرآن در این آیات به ما نشان می‌دهد این است:
انسان → توبه و استغفار از خدا → رسول نیز برای او استغفار می‌کند → خدا توبه‌پذیر و مهربان است.
نه:
انسان → توسل به رسول → رسول واسطه بخشش → خدا به‌واسطه او می‌بخشد.
و این تفاوت، در بحث شفاعت بسیار اساسی است.
در قرآن، رسول می‌تواند برای انسان دعا کند؛ اما بخشنده، توبه‌پذیر و صاحب اختیار شفاعت، همچنان خداست.
M.G as ✍
عضویت در گروه و بیان دیدگاه
📓 @qoranme
.
توبه، توسل و شفاعت؛ قرآن نتیجه را به چه کسی نسبت می‌دهد؟
یک پرسش اساسی در آیاتی که درباره مراجعه مردم به رسول و استغفار او برای آنان آمده این است:
آیا این آیات نشان می‌دهند که خداوند شفاعت رسول را به معنای واسطه‌گری برای بخشش پذیرفته است؟
خیر؛ چنین تصریحی در این آیات وجود ندارد.
در سوره نساء، درباره گروهی که به خود ستم کرده‌اند، می‌خوانیم:
«وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُوا أَنفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَّحِيمًا»ساختار آیه بسیار قابل توجه است:
«و اگر آنان هنگامی که به خود ستم کردند نزد تو می‌آمدند و از خدا آمرزش می‌خواستند و رسول نیز برای آنان آمرزش می‌خواست، قطعاً خدا را توبه‌پذیر و مهربان می‌یافتند.»
(نساء، ۶۴)
مراجعه به رسول → استغفار خودشان از خدا → استغفار رسول برای آنان → یافتن خدا به‌عنوان توبه‌پذیر و مهربان
اگر قرار بود نتیجه به‌عنوان «پذیرش شفاعت رسول» معرفی شود، انتظار می‌رفت قرآن بگوید خداوند شفاعت رسول را پذیرفت یا به‌واسطه رسول آنان را آمرزید.
اما چنین تعبیری وجود ندارد.
برعکس، نتیجه مستقیماً به خدا نسبت داده می‌شود:
«لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَّحِيمًا»
یعنی خدا توبه‌پذیر است.
نکته مهم‌تر اینکه قرآن در همین آیه، کار خود افراد را نیز صریحاً بیان می‌کند:
«فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ»
یعنی آنان از خدا آمرزش می‌خواهند؛ نه اینکه از رسول بخواهند آنان را ببخشد.
رسول نیز:
«وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ»
برای آنان استغفار می‌کند.
بنابراین، حتی در زمانی که ارتباط مستقیم با رسول امکان‌پذیر است، قرآن نتیجه را به توبه و رابطه انسان با خدا برمی‌گرداند، نه به اختیار رسول در بخشش.
این موضوع با آیه ۸۰ سوره توبه روشن‌تر می‌شود:
«اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ ۖ إِن تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَن يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ»
«برای آنان آمرزش بخواه یا نخواه؛ اگر هفتاد بار نیز برای آنان آمرزش بخواهی، خدا هرگز آنان را نمی‌آمرزد.»
اینجا حتی استغفار مکرر رسول نیز تضمین‌کننده بخشش نیست.
پس اگر شفاعت را به معنای دعای رسول برای دیگران بدانیم، قرآن وجود چنین دعایی را مطرح کرده است؛ اما اگر شفاعت را به معنای واسطه‌گری رسول برای گرفتن بخشش از خدا بدانیم، این آیات چنین چیزی را اثبات نمی‌کنند.
حتی می‌توان گفت قرآن عمداً نتیجه را جای دیگری قرار می‌دهد:
نه «رسول پذیرفته شد»، بلکه «خدا توبه آنان را پذیرفت».
و این نکته با اصل قرآنی شفاعت نیز هماهنگ است؛ قرآن اختیار شفاعت را در نهایت متعلق به خدا می‌داند:
«قُل لِّلَّهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيعًا»بنابراین نباید میان سه مفهوم خلط کنیم:
«بگو: شفاعت یکسره از آنِ خداست.»
(زمر، ۴۴)
توبه انسان با استغفار رسول یکی نیست؛
استغفار رسول با شفاعت به معنای واسطه‌گری در بخشش یکی نیست؛
و دعای رسول به معنای صاحب اختیار بودن رسول در آمرزش نیست.
حتی اگر روزی خداوند نتیجه اعمال انسان را در برابر او قرار دهد، آنچه در منطق این آیات مبنای نجات و بخشش معرفی می‌شود، پذیرش توبه توسط خدا است، نه اینکه در پرونده او نوشته شده باشد «شفاعت رسول پذیرفته شد».
بنابراین، الگویی که قرآن در این آیات به ما نشان می‌دهد این است:
انسان → توبه و استغفار از خدا → رسول نیز برای او استغفار می‌کند → خدا توبه‌پذیر و مهربان است.
نه:
انسان → توسل به رسول → رسول واسطه بخشش → خدا به‌واسطه او می‌بخشد.
و این تفاوت، در بحث شفاعت بسیار اساسی است.
در قرآن، رسول می‌تواند برای انسان دعا کند؛ اما بخشنده، توبه‌پذیر و صاحب اختیار شفاعت، همچنان خداست.
M.G as ✍
عضویت در گروه و بیان دیدگاه
📓 @qoranme
.
👌2👍1👏1
📓
توسل یا رجوع مستقیم به خداوند؟
قرآن چه الگویی نشان می‌دهد؟
آیا قرآن توسل به مقربین را الگوی مؤمنان معرفی می‌کند یا رجوع مستقیم به خدا را؟
اگر فقط مثال‌های قرآنی را کنار هم بگذاریم، نکته‌ای قابل تأمل دیده می‌شود: در نمونه‌هایی که انسان‌ها برای آمرزش یا ارتباط با خدا به رسول مراجعه می‌کنند، قرآن از کسانی سخن می‌گوید که خود گرفتار ظلم، خطا، نفاق یا سرکشی بوده‌اند؛ در مقابل، در دعای رسولانی مانند زکریا، الگوی روشن رجوع مستقیم به خدا است.
۱. مراجعه‌کنندگان به رسول؛ کسانی که به خود ستم کرده بودند
قرآن می‌فرماید:
آنها نزد رسول می‌آیند، اما خودشان از خدا آمرزش می‌خواهند و رسول برای آنان استغفار می‌کند. نتیجه نیز به خدا در نهایت پذرش توبه آنان عنوان می‌شود نه طلب استغفار از طرف پیامبر .
پس حتی در این مثال، آمرزش در اختیار رسول نیست
و درباره گروهی دیگر می‌فرماید:
بنابراین استغفار رسول به‌تنهایی تضمین‌کننده بخشش نیست.
۲. قوم فرعون؛ مراجعه به موسی هنگام عذاب
قوم فرعون، که قرآن آنان را در مسیر سرکشی و تکذیب آیات خدا معرفی می‌کند، هنگام نزول عذاب به موسی گفتند:
اما نتیجه بسیار مهم است:
سپس می‌فرماید:
۳.پسران یعقوب؛ یک اشاره دیگر از مراجعه خطاکاران
پسران یعقوب نیز پس از ظلم به یوسف، خود به خطای خویش اعتراف کردند:
آنها از پدر خواستند برایشان استغفار کند؛ اما قرآن در اینجا نتیجه این استغفار را بیان نمی‌کند و این واقعه را نیز به‌عنوان یک الگوی عمومی برای مؤمنان معرفی نمی‌کند.
۴.در مقابل؛ زکریا مستقیماً خدا را می‌خواند
در برابر این نمونه‌ها، رفتار زکریا بسیار روشن است
هنگامی که نشانه‌ای از نعمت الهی نزد مریم می‌بیند، مستقیماً خدا را می‌خواند:
«آنجا بود که زکریا پروردگارش را خواند.»
(آل‌عمران۳۸)
و می‌گوید:
اینجا الگو روشن است:
عدم توسل به مریم(ع) با وجود ارتباط نزدیک←توجه به خدا←دعای مستقیم←استجابت خدا
توسل یا ارتباط مستقیم؟
سه نمونه نخست را کنار هم بگذاریم:
مراجعه‌کنندگان به رسول: کسانی که قرآن می‌گوید «ظَلَمُوا أَنفُسَهُمْ»؛ به خود ظلم کرده بودند.
قوم فرعون: تکذیب‌کننده‌ی آیات خدا و درخواستشان از موسی ولی جواب: عذاب تا پایان مهلت مقرر بدون شفاعت ، و در نهایت هم قرق شدن.
پسران یعقوب: پس از ظلم به یوسف، خود گفتند «إِنَّا کُنَّا خَاطِئِینَ»؛ و قرآن نتیجه استغفار یعقوب را در اینجا بیان نکرده است.
در مقابل، در نمونه زکریا، یک رسول الهی را می‌بینیم که مستقیماً پروردگارش را می‌خواند.
بنابراین، بر اساس نمونه‌های تاریخی نقل‌شده در قرآن، می‌توان گفت:
یعنی از یک سو:
خدا نزدیک است و بنده را مستقیماً می‌شنود؛
و از سوی دیگر:
شفاعت نیز یکسره در اختیار خداست.
پس الگوی قرآنیِ ارتباط بنده با خدا، در روشن‌ترین نمونه‌ها، رجوع مستقیم به خدا و توکل بر اوست؛ نه نیاز به واسطه برای رسیدن به خدا.
M.G as ✍
📓 @qoranme
.
توسل یا رجوع مستقیم به خداوند؟
قرآن چه الگویی نشان می‌دهد؟
آیا قرآن توسل به مقربین را الگوی مؤمنان معرفی می‌کند یا رجوع مستقیم به خدا را؟
اگر فقط مثال‌های قرآنی را کنار هم بگذاریم، نکته‌ای قابل تأمل دیده می‌شود: در نمونه‌هایی که انسان‌ها برای آمرزش یا ارتباط با خدا به رسول مراجعه می‌کنند، قرآن از کسانی سخن می‌گوید که خود گرفتار ظلم، خطا، نفاق یا سرکشی بوده‌اند؛ در مقابل، در دعای رسولانی مانند زکریا، الگوی روشن رجوع مستقیم به خدا است.
۱. مراجعه‌کنندگان به رسول؛ کسانی که به خود ستم کرده بودند
قرآن می‌فرماید:
«و اگر هنگامی که به خود ظلم کردند نزد تو می‌آمدند و از خدا آمرزش می‌خواستند و رسول نیز برای آنان آمرزش می‌خواست، قطعاً خدا را توبه‌پذیر و مهربان می‌یافتند.»(نساء۶۴)نکته مهم از عبارت «إِذ ظَّلَمُوا أَنفُسَهُمْ» آغاز می‌شود: این افراد ابتدا به خود ظلم کرده بودند.
آنها نزد رسول می‌آیند، اما خودشان از خدا آمرزش می‌خواهند و رسول برای آنان استغفار می‌کند. نتیجه نیز به خدا در نهایت پذرش توبه آنان عنوان می‌شود نه طلب استغفار از طرف پیامبر .
«خدا را توبه‌پذیر و مهربان می‌یافتند.»
پس حتی در این مثال، آمرزش در اختیار رسول نیست
و درباره گروهی دیگر می‌فرماید:
«اگر هفتاد بار برای آنان آمرزش بخواهی، خدا هرگز آنان را نمی‌آمرزد.»(توبه، ۸۰)
بنابراین استغفار رسول به‌تنهایی تضمین‌کننده بخشش نیست.
۲. قوم فرعون؛ مراجعه به موسی هنگام عذاب
قوم فرعون، که قرآن آنان را در مسیر سرکشی و تکذیب آیات خدا معرفی می‌کند، هنگام نزول عذاب به موسی گفتند:
«ای موسی! پروردگارت را برای ما بخوان، به سبب پیمانی که نزد تو دارد...»(اعراف۱۳۴)
اما نتیجه بسیار مهم است:
«پس هنگامی که عذاب را تا سرآمدی که آنان به آن می‌رسیدند از آنان برداشتیم، ناگهان پیمان خود را می‌شکستند.»(اعراف۱۳۵)پس درخواست آنان از موسی موجب نجات نهایی نشد. خداوند عذاب را تا زمانی مقرر از آنان برنداشت و توقف عذاب را پایان زمانش اعلام کرد نه شفاعت موسی؛ آنان دوباره پیمان شکستند و به رفتار خود ادامه دادند
سپس می‌فرماید:
«پس از آنان انتقام گرفتیم و آنان را در دریا غرق کردیم؛ زیرا آیات ما را تکذیب کردند و از آنها غافل بودند.»(اعراف، ۱۳۶)بنابراین، حتی اگر درخواست آنان از موسی را شفاعت بدانیم، این شفاعت موجب سعادت فرعون و قومش نشد؛ مهلت پایان یافت و آنان به دلیل تکذیب آیات خدا نابود شدند
۳.پسران یعقوب؛ یک اشاره دیگر از مراجعه خطاکاران
پسران یعقوب نیز پس از ظلم به یوسف، خود به خطای خویش اعتراف کردند:
«ای پدر ما! برای گناهانمان آمرزش بخواه؛ ما خطاکار بودیم»(یوسف۹۷)
آنها از پدر خواستند برایشان استغفار کند؛ اما قرآن در اینجا نتیجه این استغفار را بیان نمی‌کند و این واقعه را نیز به‌عنوان یک الگوی عمومی برای مؤمنان معرفی نمی‌کند.
۴.در مقابل؛ زکریا مستقیماً خدا را می‌خواند
در برابر این نمونه‌ها، رفتار زکریا بسیار روشن است
هنگامی که نشانه‌ای از نعمت الهی نزد مریم می‌بیند، مستقیماً خدا را می‌خواند:
«هُنَالِکَ دَعَا زَکَرِیَّا رَبَّهُ»
«آنجا بود که زکریا پروردگارش را خواند.»
(آل‌عمران۳۸)
و می‌گوید:
«پروردگارا! از جانب خود فرزندی پاک به من عطا کن؛ همانا تو شنونده دعایی»(آل‌عمران۳۸)
اینجا الگو روشن است:
عدم توسل به مریم(ع) با وجود ارتباط نزدیک←توجه به خدا←دعای مستقیم←استجابت خدا
توسل یا ارتباط مستقیم؟
سه نمونه نخست را کنار هم بگذاریم:
مراجعه‌کنندگان به رسول: کسانی که قرآن می‌گوید «ظَلَمُوا أَنفُسَهُمْ»؛ به خود ظلم کرده بودند.
قوم فرعون: تکذیب‌کننده‌ی آیات خدا و درخواستشان از موسی ولی جواب: عذاب تا پایان مهلت مقرر بدون شفاعت ، و در نهایت هم قرق شدن.
پسران یعقوب: پس از ظلم به یوسف، خود گفتند «إِنَّا کُنَّا خَاطِئِینَ»؛ و قرآن نتیجه استغفار یعقوب را در اینجا بیان نکرده است.
در مقابل، در نمونه زکریا، یک رسول الهی را می‌بینیم که مستقیماً پروردگارش را می‌خواند.
بنابراین، بر اساس نمونه‌های تاریخی نقل‌شده در قرآن، می‌توان گفت:
توسل به دیگران برای رسیدن به خدا، در این روایت‌های قرآنی عمدتاً در رفتار خطاکاران، ستمگران و انسان‌های گرفتار دیده می‌شود؛ در حالی که الگوی روشن رسولان و مؤمنان در دعا، رجوع مستقیم به خداست.این معنا با دو آیه بسیار مهم نیز در کنار هم روشن‌تر می‌شود:
«و هنگامی که بندگان من درباره من از تو می‌پرسند، من نزدیکم؛ دعای دعا‌کننده را هنگامی که مرا بخواند، اجابت می‌کنم.»(بقره۱۸۶)و:
«بگو: شفاعت جمیعاً از آنِ خداست.»(زمر، ۴۴)
یعنی از یک سو:
خدا نزدیک است و بنده را مستقیماً می‌شنود؛
و از سوی دیگر:
شفاعت نیز یکسره در اختیار خداست.
پس الگوی قرآنیِ ارتباط بنده با خدا، در روشن‌ترین نمونه‌ها، رجوع مستقیم به خدا و توکل بر اوست؛ نه نیاز به واسطه برای رسیدن به خدا.
M.G as ✍
📓 @qoranme
.
👍4👏1