امروز چهار بار اسنپ گرفتم.هر چهار راننده ، تحصیلکرده بودند.یکی شان مهندس برق بود.گفت این چند روز را شبانه روزی کار می کنم؛چون ثبت نام دانشگاه آزاد برادرم در پیش است. راننده ی دیگر ، فوق لیسانس فیزیک بود.اتفاقا یک مسیر پر ترافیک بود و نزدیک چهل دقیقه طول کشید. شد دوازده هزار تومان. واقعا خجالت کشیدم که یک فوق لیسانس فیزیک مجبور است برای دوازده هزار تومان یک ساعت تمام بنزین و اعصاب بسوزاند. در دنیای پیشرفته فوق لیسانس های فیزیک در تاسیسات هسته ای کار می کنند.البته ما نیاز به هسته ای نداریم.چون هم سوخت فسیلی داریم و هم مدیران فسیل شده با کلید واژه های زنگ زده ! ... این بابا هم لابد امکانات شغل چوپانی برایش فراهم نبوده و مجبور شده در اسنپ کار کند.چه ایرادی دارد ؟... ایرانی جماعت آزاد است که کلیه اش را هم بفروشد.علی برکت الله!

#چوپانی
#فرزندت_کجاست

@zahrdaroo

برای اولین بار یک شعر روسی ترجمه کردم.از یسنین.البته در سطر دوم به جای بدون افسوس می شد گفت : اخم نکن.برای اهنگ بهتر نوشتم بدون افسوس.

@zahrdaroo

http://www.vatanemrooz.ir/Newspaper/BlockPrint/197512

نگاه شهید آوینی به شعر

@zahrdaroo

رضا شیبانی: آوینی که پس از انقلاب می‌گفت «من از یک راه طی شده با شما سخن می‌گویم» گذشته‌ای بشدت شاعرانه داشت که در آن سروده بود:
برایت گل می‌آوردم
برایت گل می‌آوردم
و با تو در اتاقی که به رنگ چشم‌هایت بود می‌ماندم
میخک‌هایی که دور از باغ در زندان گلدان‌های زیبای تو می‌میرند، می‌دانند
من تکرار یک تنهایی‌ام
در چشم‌هایی که تمام چشم‌ها را دوست می‌دارد
آوینی، فیلمساز انقلابی روایت فتح، در سال‌های جوانی و پیش از انقلاب شاعر هم بود و در زمره شاعرانی بود که از فرط روشنفکری به هیچ سنتی رحم نمی‌کردند؛ حتی به وزن. البته او در سال‌های پایانی و در پی یک تحول اندرونی، شعرهایش، نوشته‌هایش، اندیشه‌ها و ارتکابات پیش از انقلابش را در یک گونی جمع کرد و سوزاند و شد سیدمرتضی آوینی هنر انقلاب. میرشکاک که او را «سیدنا الشهید» می‌نامد، می‌نویسد: «سیدنا الشهید پیش از انقلاب تا ژرفای نیست‌انگاری پیش‌ رفت و بی‌آنکه خود بداند یا بخواهد، معجزه‌وار بازگشت و خود چندان از این بازگشت معجزه‌آسا در حیرت بود که نه‌تنها همه‌ دست‌نوشته‌های خود را سوزاند، بلکه اغلب نسخه‌های تنها اثر چاپ‌شده‌اش را خریداری کرد و به آتش سپرد». (مقدمه عید خون)
اما سوز شاعرانگی هرگز او را رها نکرد. او شاعری دیگرگونه شد. مستند‌های جنگی ساخت و مقاله‌های فلسفی نوشت. می‌گوییم فلسفی، چون به هر حال نظریه‌پردازی‌هایی در حوزه اندیشه هنر را شامل می‌شد اما همین نوشته‌های فلسفی او که به گمانم نخستین ‌و آخرین جرقه‌های چیزی به نام فلسفه هنر انقلاب است، بیش از آنکه فلسفی باشد، شاعرانه بود. او حتی وقتی نقد فیلم می‌کرد، به جای فلسفه، سخن شاعرانه می‌گفت. شعر حتی در تفلسف او را رها نکرده بود:
«دو بار «از کرخه تا راین» را دیدم و هر دو بار از آغاز تا انجام گریستم. دلم می‌گریست اما عقلم گواهی می‌داد که تو بر دامنه آتشفشان منزل گرفته‌ای. دلم می‌دانست که تو بر حکم عشق گردن نهاده‌ای به همین علت، از عادت متعارف فاصله گرفته‌ای. عقلم می‌پرسید چگونه می‌توان در این روزگار سر به حکم عشق سپرد؟» (نامه شهید آوینی به حاتمی‌کیا)
آوینی در سال‌های پس از انقلاب نظریه‌پردازی شد که با زبان شاعرانه سخن می‌گفت. او البته در کتاب «پیرامون شعر» با ادبیاتی شدیدا شیدا چنانکه در گذشته در رساله‌های عرفانی رایج است، سراغ شعر می‌رود. مثلا در مقاله «ختم ساغر» آنجا که درباره شعر امام خمینی صحبت می‌کند، انگار یک عطار امروزی است که درباره حلاج سخن می‌گوید. لفظ ذوب شده در موضوع است:
«بگذارید که از بتکده یادی بکنم
من که با دست بت میکده بیدار شدم
عجب! وقتی امام روح‌الله چنین بسراید، بتکده نیز ترک بتکدگی می‌کند و میکده تطهیر می‌شود، چرا که نام (خمینی) مطلق حق و طهارت است».
آوینی در مقاله دیگر کتاب «غزال غزل» به شعر امروز حمله می‌کند. این مقاله مانیفست نگاه آوینی به شعر است. اگر در دیگر مقالات، آوینی شرح عرفانی از شعرهای محبوب خود می‌دهد اما در غزال غزل، شعر مورد نظر خود را تعریف و غیر از آن را طرد می‌کند:
«شاعر هرگز دعوت به خاک نکرده است و این جماعت شاعرنمایان را که چشم به مائده‌های زمینی گشوده‌اند، کجا می‌توان شاعر دانست؟ شعر اینان جز بازتاب انفعالات نفسانی‌شان نیست؛ نه از حضور در آن خبری است، نه از درد فراق، نه از شیدایی جمال و هیبت جلال و نه از مستی و بی‌خودی.
مستان آب انگور از عقل گسسته‌اند اما آن عهد را با جهل باز بسته‌اند ولی مستان می الست، از عقل گسسته‌اند تا به عشق باز پیوندند. اینان بنیان عقل را خراب کرده‌اند تا نقش خودپرستی را ویران کنند و شرف حضور یابند:
به می ‌پرستی از آن نقش خود بر آب زدم‌
که تا خراب کنم نقش خود پرستیدن
‌شعر امروز نیز همراه با شاعران به درک اسفل هر روزینگی هبوط کرده است».
پیداست که اساسا آوینی، چنین باور دارد که شعر از اساس باید آسمانی باشد و گفته‌های زمینی شعر نیستند. این تداوم تعریفی است که در عرفان اسلامی از شعر می‌شود. پشت پا به عقل زدن و از عشقی ملکوتی سخن گفتن و.... شعر باید انسان را به آسمان بخواند. این عصاره نگاه آوینی به شعر است.

http://www.bbc.com/persian/science-45297009


جالب است!

@zahrdaroo

کی گفته شوهر خوب پیدا نمی شه؟
امروز
میدان ولیعصر تهران

@zahrdaroo

ستارخان ببخش
هستیم زیر بیرق بیگانه!

#ستارخان
#استقلال

#تخم_انگلیس
#تخم_روس

https://www.instagram.com/p/BnCSMq8AQio/?utm_source=ig_share_sheet&igshid=1n4d5ixs5uant

ای انکه میومیو شعارت
گونی حاجی در انتظارت
😉😉😉

این گربه زیاده از حد میومیو می کرد ، با یک اقدام غیرتمندانه و درخور کردنش تو گونی!

#میکنمت_تو_گونی

@zahrdaroo

وطن امروز
شنبه ، 10 شهریور 97


#اصغر_فردی و آثار فرهنگی او

لشکری که یک تن بود


رضا شیبانی: مرگ نابهنگام اصغر فردی، شاید به همان اندازه غریبانه بود که نحوه انتشار و تبلیغات آخرین اثرش «شهریار و انقلاب ملت». اگرچه در تهران برای این اثر مراسمی در نیاوران برگزار شد اما در تبریز و در زادگاه شهریار و فردی عنایتی شایسته و بایسته به آن نشد. البته نهادهای فرهنگی در تبریز کارهای مهم‌تری دارند؛ از عکس یادگاری گرفتن با فوتبال و تخم‌مرغ و  برگزاری جشنواره‌های روزمره تا مراسم رونمایی برای ترجمه کتاب ترکیه‌ای حریم سلطان! بله! باور کنید نهادی که در تبریز از بیت‌المال ارتزاق می‌کند برای یک کتاب مبتذل که ترجمه‌ای از فیلمنامه سخیف و فرهنگ‌سوز حریم سلطان است، مراسم برگزار می‌کند و کسی نیز متعرض نمی‌شود!
به هر جهت فردی درگذشت و در محوطه‌ای خاکی و بی‌حصار که به حکم و فرموده مسؤولان امر،  مقبره‌الشعرا محسوب می‌شود، به خاک سپرده شد اما حیفم می‌آید در این وانفسای فرهنگی که شمال‌غرب کشور عرصه تاخت و تاز دشمنان ملیت و ایرانیت است، شاهکارهای فردی به فراموشی سپرده شود. شاهکارهایی که در برگیرنده بی‌واسطه‌ترین روایت‌ها از اسطوره معاصر ادبیات آذربایجان، مرحوم استاد شهریار است.
شهریار پس از بازگشت به تبریز در میانسالی، در یک گوشه‌نشینی خودخواسته قرار گرفت. او دیگر آن شهریار فاش و آشکارای دهه‌های جوانی نبود. رو به یکسری سلوک معنوی و رازناک  آورد و سیری را تجربه کرد که جز معدودی، راه به خلوتسرای این سیر و سلوک نداشتند.  اصغر فردی در سال‌های پایانی عمر شهریار، به این خلوتسرا نظاره‌ای داشت و از یکی از مهم‌ترین دوره‌های ادبی و اندیشگی زندگی شهریار که مصادف است با انقلاب اسلامی و جنگ، برای جامعه ادبی ایران، روایت‌هایی ارائه داد. در واقع فردی شاهد عینی  دهه پایانی زندگی شهریار و مخزن‌الاسرار او بود.
شهریار هم پرحرف و حدیث‌ترین شاعر معاصر است و هم پررمز و رازترین. شاعری سراغ نداریم که در هشتاد و چند سالگی، آنچنان پا به میدان پرمخاطره شعر سیاسی بگذارد. در واقع او بی‌هیچ واهمه در روزهایی که شهرهای ایران و از جمله تبریز، زیر بمباران‌های شدید است و جهان برآورد می‌کند که در نهایت جمهوری اسلامی بیش از چند ماه دوام نخواهد آورد  و دشمنان با تیغ‌های آخته خود را برای انتقام جویی از انقلابیون حتی آنهایی که محاسن دارند آماده می‌کنند، برای انقلاب شعر پرشور می‌گوید، با قامت پیر و خمیده، پالتوی مدل آلمانی ارتشی به تن کرده و در باغشمال در جمع هزاران بسیجی عازم به جبهه، شعر «یا علی باز از خدا دستی به همراه بسیج» را می‌خواند و فراتر از این، تمام اعتبار و گذشته ادبی خود را مصروف انقلاب اسلامی می‌کند. فردی شاهد مستقیم خلوت شهریار در چنین روزهایی است و آگاه به رمز و رازهای معنوی این روزها. پس از مرگ شهریار، هجوم‌ها برای مصادره او آغاز شد؛ عموما از سمت 2 جریان فرصت‌طلب؛ یکی قوم‌گرایانی که می‌خواستند با جعل و تحریف تاریخ کلاهی از این نمد برای خود بسازند و دیگری جریان ضد انقلاب که بر نمی‌تافت اعجوبه‌ای قدر قدرت همچون شهریار، شاعر انقلاب و تشیع باشد. اینجا بود که روایت فردی و امثال فردی، راه را بر تحریف حقیقت می‌بست. در واقع اگر خدمت فردی به ادبیات را همین قدر بدانیم که روایتی درست از شهریار ارائه کرده است، باز خدمت سترگی است. اما صادقانه باید گفت فردی فراتر از این نیز قدم گذاشت. او به همراه چهره‌هایی چون شعردوست، جمشید علیزاده و... عرصه و جریانی را در فرهنگ  آذربایجان تثبیت کردند که با محوریت نام و آثار شهریار، در یک سو از شعر می‌گفت و در سویی دیگر به طراحی فضای سیاسی و دیپلماسی می‌رسید. فردی سال‌ها بعد یک دیپلمات ادیب یا بهتر بگوییم یک ادیب دیپلمات بود که در مهم‌ترین سیاست‌گذاری‌های نظام در حوزه قفقاز رد پایی از او به چشم می‌خورد.
فردی آثاری جالب در باره قفقاز دارد که نشان از فرصت‌شناسی ویژه او است. بلافاصله بعد از فروپاشی شوروی و بروز آزادی در این قلمرو، فردی در مرکزیت پروژه‌ای قرار گرفت که قصد آن، ثبت خاطرات و اسناد پیرمردهای فرقه دموکرات بود که سال‌های پایانی عمر خود را در شوروی می‌گذراندند. شاید اهمیت این کار در دهه‌های آینده مشخص شود، چرا که اسنادی در این پروژه ثبت و ضبط شد که می‌توانست و می‌تواند چراغ راه دیپلماسی و حتی سیاست‌های داخلی در قبال مساله قومیت باشد. در همین دوره بود که مستند بلند «هفده شهر قفقاز» نیز ساخته شد. اثری جاودانه و تاثیرگذار که در شکل‌دهی ذهنیت مخاطبان و ممانعت از فراموش شدن ریشه‌های ایرانی قفقاز نقشی ویژه داشت. علی ‌ای حال در مرگ اصغر فردی، آنچه از دست رفت، فقط یک شاعر یا یک دیپلمات نبود. مرگ او، در میانسالی و در دوره‌ای که تازه کار یک مرد فرهنگی می‌تواند به پختگی برسد، ده‌ها پروژه بزرگ را ناتمام گذاشت. مرگ فردی، فروپاشی یک لشکر  بزرگ بود که عازم نبر

دی بزرگ بود. دریغا که این لشکر، فقط و فقط اصغر فردی بود و با مرگ او دیگر چنین لشکری وجود ندارد!


مطلب را در #وطن_امروز بخوانید:

http://www.vatanemrooz.ir/Newspaper/BlockPrint/197820

چهره ی خسته و تحت ستم انسانیت را بهتر از هر جایی می توان در غروب های خسته و در متروهای شهرهای جهان دید.فرقی ندارد چه تهران ، چه پاریس ، چه استانبول ، چه مسکو ، چه غرب و چه شرق و چه میانه ؛ ایستگاه های شلوغ مترو ، آیینه ی تمام نمای انسان به بند کشیده و بی صاحب مانده ای ست که پمپ به رگ هایش زده اند و خونش را آهسته می مکند و در پی نخود سیاهی به نام تمدن با سر می دوانندش ؛ تا زمانی که مرگش فرا رسد!
کارگران و کارمندان خسته ، زن های پیر شده از فشار مادری ، جوان های سرشار از امید و انرژی که قرار است پشت هزار و یک سد و دیوار و پله خسته و نا امید شوند... و هزاران هزار سوژه ی دیگر که به شکل حیرت انگیز و بدون مرزی ، در همه جای جهان تکرار می شوند!
انسان ها از هر نژاد و خونی مظلوم و خوبند !

#انسان
#انسانیت

@zahrdaroo

https://www.instagram.com/p/BngzjwKAlg2/?utm_source=ig_share_sheet&igshid=1w5llanbatv17

آیا محاکمه مشایی ، سالم است؟

۱.فیلمی از #دادگاه_مشایی پخش می شود که قاضی درباره ارتباط مشایی با سرویس جاسوسی انگلیس به او تفهیم اتهام می کند.بعد قاضی انواع اتهامات جاسوسی از قبیل ارتباط با زن تیمسار پاکروان ، ارتباط با پریوش سطوتی(این مورد زن نود و خرده ای ساله ی مرحوم دکتر فاطمی ست!) ، ارتباط با فردی به نام #گابریل و .... از مشایی توضیح می خواهد.مشایی اما مدام فریاد می زند : دادگاه صلاحیت ندارد!
قاضی می گوید : همه چیز برای من مشخص شده و نیازی به ادامه دادرسی نیست!

۲.در نهایت #مشایی محکوم می شود.منتها در حکم هیچ چیزی به نام جاسوسی وجود ندارد و اساسا جاسوس انگلیس و مرتبط با گابریل ! در سطح رییس دفتر رییس جمهور باید اعدام شود نه اینکه به شش سال زندان محکوم شود!

۳.قاضی دادگاه مشایی #موسی_غضنفر_آبادی ، رییس دادگاه انقلاب ست؛ نماینده ی سابق بم. فردی به شدت سیاسی که از سال هشتاد و شش علیه چیزی به نام جریان انحرافی و مشایی سخنرانی می کند.در واقع به نوعی رقیب سیاسی مشایی ست.نفس اینکه یک عنصر سیاسی و جناحی ، رییس دادگاه انقلاب شود جای ابهام دارد.چه برسد به اینکه همین فرد شخصا رقیب سیاسی خود را هم محاکمه کند!
من طرفدار مشایی نیستم.اما معتقدم اگر امروز شمر بن ذی الجوشن را هم محاکمه کردیم باید با رعایت اصول دادرسی باشد. عملا قوه قضائیه از دادگاه مشایی فیلم مستند مونتاژ شده و در صورت لزوم با حذف صدا پخش می کند.این اهانت به حیثیت کلمه ی مقدس قضاست. به چه حقی چنین رفتار غیر قانونی ولو درباره ی یک عنصر نامطلوب سیاسی صورت می گیرد؟ این قدر پسرفت کرده ایم که جلوی چشم هشتاد میلیون نفر این همه تخلف اتفاق بیفتد؟؟

۴.خبرگزاری میزان وابسته به دستگاه قضایی ، عکس هایی از مشایی را با بعضی افراد به عنوان سند ارتباط او با عناصر بیگانه منتشر می کند.جالب است که رییس دادگاه نیز در مقام نماینده ی مجلس با همان افراد که مهمانان خارجی بوده اند ، عکس دارد!

۵.یقین دارم این دادگاه بیشتر از مسئله قضایی ، مسئله سیاسی ست.من نه طرفدار جناح مشایی هستم و نه حتی مخالف جناح آقای قاضی. همه ی این جناح ها امتحان خود را پس داده اند و در اداره ی کشور مردود شده اند.حرف من این است که دستگاه قضایی باید سرسرای عدالت باشد ، نه پستوی نقشه های سیاسی. نوع محاکمه و محکومیت مشایی ، جای سوال و تاسف است.

@zahrdaroo

1.یک عده منتقد رفتار و گفتار بعضی مداح ها هستند. حرف های درستی هم می گویند.واقعا بعضی مداح ها خودشان رعایت ادب و آداب هیئت را نمی کنند. مداح نباید با ادبیات سطح پایین حرف بزند ، نباید از موضع بالا با جامعه سخن بگوید ، نباید زیاده جیغ و داد کند. وقار و متانت باید در رفتار نوحه خوان موج بزند.

2.عده ای هم هستند که از بیخ و بن با عزاداری و ذکر نام امام حسین مشکل دارند.یک سوتی فلان مداح در بهمان هیئت را علم می کنند و اساس مداحی و هیئت را می کوبند. این خانم ها و آقایان ، باقیات لشکر یزیدند.حرمله های لیبرالند!

3. عده ای وقتی به خاطر فوتبال و چهارشنبه سوری ترافیک و راه بندان می شود ، صدایشان در نمی آید.البته خودشان از عوامل راه بندان هستند و می شود حدس زد یکی از رقصندگان وسط خیابانند . اما در دو دقیقه توقف به خاطر عبور یک دسته ی عزاداری ، آباء و اجدادشان ،دچار سکته قلبی و مغزی و تشنج و اغما می شود.
اتومبیلشان سیستم پخش زلزله ای ساب دارد که صدای موسیقی اش از دو کیلومتری سنگ را از خواب می پراند ، اما صرفا در این ده شب محرم ، پرده ی گوششان نازک و خوابشان پران می شود. همین ها یک تنه پول ده شب یک هیئت عزاداری را در پاتایا ، بر باد می دهند و تازه محرم که شد یاد گرسنگان می افتند... (نکته : من با شادی فوتبالی مخالف نیستم.من با ریخت و پاش در هیئت ها مخالفم.من مخالف طبل های بزرگ و پر سر و صدا هستم)

4.دلم برای دسته های عزاداری بازار تبریز تنگ شده.... .
.
#محرم #غربت #یا_حسین
#هیئت #مداحی

@zahrdaroo

هندوی گجراتی ، عظمت نام امام حسین را فهمید ، اما حرمله های سکولار وطنی نفهمیدند!

(ناندرا مودی نخست وزیر هند در مراسم عزاداری)

@zahrdaroo

    
وطن امروز /شنبه 24 شهریور 97


درباره «علی معلم» و برخی از ویژگی‌های شاعری‌اش

هم آسان، هم دشوار

رضا  شیبانی: علی معلم در دوره دوم شاعری خود و در قالب‌های کلاسیک، شاعری است پیچیده‌گو و دشوارنویس؛ هم در مضمون و هم بیشتر در الفاظ و معانی لغات. اگر چه در مضامین شعری او نیز گره پشت گره ‌زده می‌شود اما دشواری اصلی شعر معلم همانا در حوزه معنی الفاظ و استفاده از لغات غریبی است که ادیب‌ترین و فارسی‌دان‌ترین افراد جهان نیز برای فهم شعر او مجبورند که دعاگوی روح علامه دهخدا باشند. اما راز این همه دشوارنویسی چیست؟
دشوارنویسی البته منتقدان محکمی دارد که آن را علاوه بر دلایل زبانشناختی با دلایل روانشناختی نیز به چالش می‌کشند. از طرف دیگر طرفدارانی هم دارد. چه خوب است که چند مورد از استدلال‌های طرفین را در اینجا ذکر کنیم:
موافقان دشوارنویسی معتقدند شعر، کلامی است فراشده از سطح معمول جامعه که توسط فرهیخته‌ترین انسان‌ها ساخته می‌شود و طبیعتا نمی‌تواند به زبان عامه باشد. برخی پا از این استدلال نیز فراتر می‌گذارند و معتقدند اساسا زیبایی شعر به دشواری است و یکی از وجوه لذت بردن مخاطب از یک شعر، کشف معنی آن پس از به زحمت افتادن است. این خود یک دلیل روانشناسی است و مابه ازای غیر شعری هم دارد و ما در دنیای عادی از چیستان و حل مسائل هوش لذت می‌بریم. عادی‌ترین و ساده‌ترین مثال که به بحث زبان و ادبیات هم می‌تواند مرتبط شود لذتی است که اکثر افراد بویژه فرهیختگان میان‌مایه جامعه از حل جدول کلمات متقاطع می‌برند. دلیل دیگر موافقان، این است که معتقدند شعری که چه در الفاظ و چه در مضمون، سهل‌الوصول باشد، به سرعت عادی شده و جلوه هنری خود را از دست می‌دهد اما هر چه پرده در پرده پیچیده‌تر باشد، استعداد ابتذال آن کمتر خواهد بود.
از سوی دیگر منتقدانی از دیرباز دشوار‌نویسی را مذمت کرده‌اند. من بی‌آنکه از طرفداران دو نظریه نام ببرم و طرفداری از سمت و سویی کنم، خلاصه‌ای از عقاید هر دو طرف را پیش روی خوانندگان می‌گذارم که بهتر و بدون حب و بغض قضاوت کنند. مخالفان معتقدند پیچیده‌نویسی و زحمتی که ذهن مخاطب برای دریافت مضمون و زیبایی پنهان شده در لفافه‌های دشواری می‌برد، عملا درک زیبایی را کاسته و موضوع زیبا را به موضوع سخت تنزل می‌دهد. از سوی دیگر دلایل روانشناختی نیز در تقبیح این امر توسط منتقدان بیان می‌شود. مهم‌ترین دلیل، بحث تکبر ساختگی است؛ اینکه فردی می‌خواهد پشت الفاظ دشوار و مضامین پیچیده پنهان شده و اغلاط ادبی و ضعف‌های هنری و تزلزل‌های شخصیتی خود را از چشم مخاطب دور نگه دارد. از دید اینان دشوارنویسی، حربه‌ای است برای برتری‌جویی بر دیگران. چنانکه همین دشوار‌نویسی و پناه بردن به کلمات سنگین در حاکمیت دیوانی هم موجود است. نهاد‌های برتری‌طلبی چون دادگستری و ادارات و ... تا به امروز نیز به این حربه برای فراتر شدن از دسترس فهم و شناسایی ارباب رجوع متوسل هستند و از ادبیات خاص و دشوار خود استفاده می‌کنند. طبق این منطق کسی که الفاظ دشوار می‌داند، لاجرم فرهیخته‌تر است و همه باید تعظیم‌گر او باشند. برتر از این، خطاهای او نیز از شناسایی عموم، بری می‌ماند.
به هیچ عنوان قصد ندارم درباره علی معلم، با توسل به یکی از این دو نظریه، رای ایجابی یا سلبی صادر کنم. این دو نظر را نیز از آنجا ذکر کردم که درباره یک شاعر متفاوت‌نویس چون معلم، همواره چه از مقام تایید و چه از مقام رد، این سخنان گفته خواهد شد. صد البته منظوری فراتر دارم و آن رد این مساله است که اساسا معلم و شعر معلم، شعری نیست که بتوان با نقاله و خط‌کش این دو نظر، آن را سنجید و اندازه گرفت!
معلم اگر همواره دشوار می‌نوشت، می‌توانست متهم به برتری‌جویی شود. اعتراف می‌کنم که شعر‌های دشوار معلم، حتی انسان شاعر و علاقه‌مندی همچون مرا نیز کلافه می‌کند اما بی‌انصافی است که تمام زندگی ادبی معلم را در همین دشوارنویسی خلاصه کنیم. معلم چهره دیگری هم دارد؛ مردمی‌نویسی. مگر همین معلم، ترانه‌سرا و تصنیف‌سرای خیلی از کارهای مردمی شده دهه‌های اخیر نیست؟
ببار ‌ای بارون ببار
با دلم گریه کن خون ببار
در شبای تیره چون زلف یار
بهر لیلی چو مجنون ببار
***
پدرا پدر بزرگا
مادرا مادر بزرگا
مثل گل مثل بهارین...
حتی بعضی شعر‌های عامیانه معلم، نهایت به‌روز بودن زبان و اوج استفاده او از الفاظ  کوچه و بازاری است که هیچ شباهتی به کارهای دشوارش ندارد:
در اتاقی دلگیر، تلی از ته سیگار
مدرک «پی اچ دی» مونده روی دیوار
بام کوتاه شعور، راه طولانی نان
قرص ده تا ده تا، چای لیوان لیوان
یا همین معلم، شاعر مثنوی‌های عامه‌فهمی است که راهی جدید در قالب مثنوی در دهه‌های اخیر باز کرده است. هم به لحاظ خرق عادت در استفاده از اوزان نامرسوم، هم به علت وارد کردن مضامین نو و هم به خاطر هندسه تالیف الفاظ نو در قالب مثنوی:
ای کاروانی را مسافر نام کرده
ما را پرستوی مهاج

ر نام کرده
دانی که مرغان مهاجر نقشبندند
در غربت ار آزاد، اگر نی در کمندند
دانی که مردان مسافر کم شکیب‌اند
گر در زمین گر آسمان هر جا غریب‌اند
دانی غریبان را دماغ رنگ و بو نیست
در سینه‌های تنگشان ذوقی جز او نیست
دانی که در غربت سخن‌ها عاشقانه است
این قصه را با من بخوان، باقی فسانه است
اعتراف می‌کنم شخصا با دشوارنویسی‌های معلم موافق نیستم و آن را ضربه‌ای به شعر او می‌دانم. عادت معلم به دشوارنویسی که در سال‌های اخیر در بعضی شعرهایش به اوج رسیده است، نخستین لطمه‌اش دور کردن معلم از جمهور مخاطبان شعر فارسی است. دومین ضربه اما حادتر است و گرفتار کردن معلم و شعر او در نگاهی است منتقدانه و اشتباه که صرفا از منظر دشوارنویسی و سهل‌نویسی به شعر او می‌پردازد. این مایه از انصاف در منتقدان هم نیست که به تصمیم یک شاعر برای انتخاب سبک خاصی از تجربه در یکی، دو دهه احترام گذاشته و این یک دهه او را در کنار چندین دهه آثار «مورد پذیرش عامه» بگذارند. بسیاری شاعران بوده‌اند در تاریخ که در آثار مختلف سبک‌های مختلف داشته‌اند. مثلا خاقانی غزلیات لطیف و سهل دارد اما زبان قصیده‌اش پیچیده و فخرفروشانه است. دشوارنویسی معلم در بعضی آثارش می‌تواند از این پنجره دیده شود. چیزی که حتی منتقدان طرفدار معلم نیز به آن بی‌توجهند و او را شاعری همیشه دشوارسرا معرفی می‌کنند.
البته در پایان باید به این نکته نیز اشاره کرد که دشوارنویسی، آنگونه که معلم به آن می‌پردازد، مقوله‌ای است که زیبایی‌شناسی خاص خود را دارد. من در پی روانشناسی معلم نیستم. چه بسا او نیز مایه‌هایی از فخر زبانی را هنگام سرودن این دست اشعارش در نظر داشته باشد.
طبیعی است که او نیز در بعضی دشوارنویسی‌ها حتی به غلط‌نویسی و بی‌معنی‌نویسی می‌افتد و این نباید به حربه‌ای غیرعلمی برای از بیخ و بن رد کردن معلم تبدیل شود. چنانکه پیش از او نیز شاعران بزرگی از فرط دشواری، بیهوده‌گویی کرده‌اند. چنانکه در دیوان ابر اعجوبه‌ای چون بیدل نیز صدها بیت غلط، بی‌معنی و بیهوده می‌توان یافت که نشان از نبوغی دارد که لغزیده است. معلم نیز از این دست ابیات دشوار اما بی‌معنی فراوان سروده است:
ز حربیان مرجئه، ز جبریان مصطبه
حرامیان قرمطی، حروریان قرطبه
نمی‌دانم پشت تالیف این الفاظ دارای معنی و تاویل طولانی، چه تناسبی نهفته است. بی‌تعارف شاید من سوادم نمی‌رسد و چنان معنی بلندی پنهان است که باید دین‌شناسان و علما درباره معنی آن نظر دهند. به هر حال توضیحی مختصر درباره معنی این الفاظ می‌دهم تا خوانندگان عزیز خود قضاوت کنند:
حربی: جنگی، جنگجو
جبری:کسی که قائل به جبر است و به اختیار انسان معتقد نیست.
مرجئه: از فرقه‌های هم‌دوره با خوارج که معتقد به تقدم ایمان بر عمل بودند و می‌گفتند کسی که ایمان داشته باشد اما عمل صالح نکند و معصیت بورزد به خاطر ایمانش نجات می‌یابد.
مصطبه: درگاه
قرمطی: لفظی که مخالفان برای شیعیان به کار می‌برند.
حروری: نام دیگر خوارج
قرطبه: همان شهر کوردوبا که در اسپانیاست و در دوران کهن و زمان تسلط اعراب، قرطبه نامیده می‌شد.

درخت های غریب
چقدر در همه جای جهان شبیه همند
زبان مشترک و درد مشترک دارند
و حرف های جهانی را
،فی المثل : زبان تبر ،
عمیق ، می فهمند ! . . .

#رضا_شیبانی

@zahrdaroo

اهواز می گرید
با های های صد هزاران چشم
اهواز ، آری چشم ایران است
اهواز ، چشم دشمنانش کور
اهواز ، اهواز است
با های دوچشمی

#رضا_شیبانی
بامداد یکم مهر ۹۷
جایی در دوردست ها
@zahrdaroo