زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
شری برمن | ترجمه‌: مریم وحدتی
تنها نفرت دخیل نبود، فاشیسم رفاه اجتماعی قدرت‌مندی پیش نهاد

قیاس ایالات متحده به فاشیسم مکرراً به ذهن خطور می‌کند. تلاش برای درک راستِ‌ احیاشده، فارغ از تعریف‌‌ یا قیاس‌اش به فاشیسمِ  میان دو جنگ قرن بیستم، کمابیش ناممکن است.  مانند فاشیسم، راستِ احیاشده  نیز خردگریز، تنگ‌اندیش، خشن و نژادپرست است. بنابراین قیاس به درستی پیش می رود، و حقیقتی بر آن صحه می‌گذارد. اما فاشیسم تنها با درآویختن به تاریک‌ترین غرایزِ شهروندان قدرت نیافت. فاشیسم هم اساساً با نیازهای روحی و روانی شهروندان سخن گفت تا در شرایطی که سایر بازیگران سیاسی کمک اندک می‌رساندند، از اثرات ویران‌گر سرمایه‌داری در امان بماند.
ریشه‌های فاشیسم در وعده‌ی صیانت از مردم پنهان بود. اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، یورش جهانی‌سازی موجب ویرانیِ اجتماعات، حرفه‌ها و هنجارهای فرهنگی شد و موجی از مهاجرت را روان ساخت. جنبش‌های ناسیونالیستی راست‌گرایانه با وعده‌ی حمایت از مردم در برابر نفوذ هولناک بیگانگان و بازارها  پدید آمدند و مردم سراسیمه، درمانده و آواره از آن حمایت کردند. این جنبش‌های فاشیستیِ آغازین، زندگی سیاسی را در برخی کشورها برهم زدند، اما تا جنگ جهانی دوم با نفوذ نسبتاً آرامی در شرف غلیان بودند.

جنگ جهانی اول اروپا را ویران کرده و ۱۶ میلیون کشته و ۲۰ میلیون ناقص العضو به جا گذاشته بود. اقتصادها را خرد کرده و بذر آشوب پراکنده بود. برای نمونه در ‌ایتالیا، دوره‌ی پس از جنگ، نرخ بالای تورم و بی‌کاری، همچنین اعتصاب‌ها، تصرف کارخانه‌ها، مصادره‌ی زمین‌ها و سایر اشکال ناآرامی و خشونت اجتماعی به بار آمد. دولت‌های لیبرال ایتالیایی در دوران پس از جنگ نتوانستند به درستی از پس این مشکلات برآیند. حوزه‌های انتخاباتی لیبرال‌ها – بازرگانان، مالکان زمین، اعضای طبقه متوسط – آنها را رها کردند. دو حزب مخالف بزرگ این کشور – حزب سوسیالیست ایتالیا و حزب کاتولیک مردم ایتالیا – نیز کمک ناچیزی برای رفع این معضلات اساسی اجتماعی ارائه دادند.
بنیتو موسولینی و حزب فاشیست ملی با بهره جستن از شکست و ناکارآمدی نهادها، احزاب و نخبگان موجود و ارائه‌ی آمیزه‌ای از سیاست‌های «ملی» و «اجتماعی» به نیابت آمد. فاشیست‌ها با وعده‌ی تقویت وحدت ملی، ترجیح منافع ملت بر منافع هر گروه خاص و ارتقای جایگاه ایتالیا در سطح بین‌المللی به میدان آمدند. فاشیست‌ها همچنین به میل ایتالیایی‌ها به امنیت اجتماعی، هم‌بستگی و محافظت در مقابل بحران‌های سرمایه‌داری متمسک شدند. باری، آنها قول دادند که نظم را بازگردانند، از دارایی‌های شخصی محافظت کنند و رفاه را ارتقا دهند، و در عین حال، جامعه را از رکود اقتصادی و اختلال در امان نگه دارند. فاشیست‌ها تأکید کردند که ثروت مستلزم مسؤولیت‌ها و همچنین امتیازات است و باید در جهت منافع ملت حاصل آید.
این دست‌آویزسازی‌ها فاشیست را توانمند ساخت تا تقریباً از جمیع گروه‌های اجتماعی و اقتصادی امداد بگیرد. ایتالیا یک کشور جوان ( شکل‌گرفته در دهه‌ی ۱۸۶۰ ) و گرفتار دسته‌بندی‌های عمیق منطقه‌ای و اجتماعی بود. در حقیقت، این فاشیست‌ها بودند که با ادعای مطلوب‌ترین خدمت‌رسانی در جهت منافع کل اجتماع ملی در کسوت نخستین «حزب مردمی» در ایتالیا درآمدند.
فاشیست‌های ایتالیا پس از به قدرت رسیدن، محیط‌های تفریحی، گروه‌های دانشجویی و جوانان، فعالیت‌های ورزشی و سیاحتی را فراهم کردند

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75849
اصلاح قانون انتخابات
نوشداروی پس از مرگ سهراب

زیتون ـ مهسا محمدی
: نمایندگان مجلس ایران در حالی که فقط دو هفته دیگر ساکن بهارستان‌اند، روز یکشنبه، ۱۴ اردیبهشت، مواد جدیدی از طرح اصلاح قانون انتخابات را مصوب کردند. این اصلاحات که با طرح دوفوریت به بحث گذاشته شد به انتخابات ریاست جمهوری، شوراها و مجلس نظر دارد.

نگاهی کلی به موارد مصوب شده حاکی از تلاش دیرهنگام نمایندگان دوره دهم برای محدود کردن شورای نگهبان در ردصلاحیت‌های گشاده‌دستانه و سلیقه‌ای است. از سوی دیگر در قالب همین‌ طرح دادستان را از هیات نظارت حذف کردند و کلمه «مطلقه» را از بند التزام به «ولایت مطلقه فقیه». 
این تمرکز و به نوعی تلاش برای کاهش قدرت شورای نگهبان را شاید بتواند نتیجه آخرین قلع و قمعی دانست که این شورا در تایید صلاحیت‌ کاندیداهای مجلس یازدهم انجام داد و انتقادات فراوانی در پی داشت.
آش آنقدر شور شده بود که صدای نمایندگان اصولگرا و در اغلب موارد همسو با شورای نگهبان را هم درآورد. غلامرضا کاتب، نماینده اصولگرا آن مدل ردصلاحیت‌ها را مهندسی انتخابات در شورای نگهبان دانست و در شرح سلیقه‌ای و بی‌پایه و اساس بودن رد صلاحیت‌ها گفت: «برادرزاده‌ام در قم تایید صلاحیت شد در گرمسار ردصلاحیت، این مهندسی نیست؟»  
به گفته این نماینده در انتخابات مجلس یازدهم برادرزاده‌اش «در حوزه انتخابیه قم با ۳۲ سال سن تائید شد وقتی من رد صلاحیت شدم او را منتقل کردیم گرمسار اما وقتی منتقل شد او را ردصلاحیت کردند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75833
مذهب مردم را به مردم واگذارید
نصرالله لشنی
 
مداحی محمود کریمی و قمارباز خواندن حسین‌بن‌علی (ع) و روایتی برآمده از ذهنیت لمپنزیم حاکم، یکی دیگر از دست‌آوردهای حکومت دینی در ایران است. حکومتی که ابتدا دین را پژمرد و مچاله نمود و به فقه تقلیلش داد و بعد از آن فقه را هم از محتوا خالی کرد و مداحان لمپن و هفت‌تیرکش را بر صدر نشاند.

امام محمد غزالی چند قرن پیش گفته بود در میان علومی که به علوم دینی مشهوراند، فقه دنیوی‌ترین علم است و کمترین قرابت را با مبانی و محتوای دین دارد. (نقل به مضمون) آقای خمینی که به‌سان همه‌ی فقها دین را به فقه تقلیل داده بود، با اصالت دادن به نظام (حفظ نظام اوجب واجبات است) که نماد و جرثومه‌ی قدرت است، فقه را نیز که از کمترین محتوای دینی برخوردار است، از آن محتوای اندک خالی کرد و اصالت را سراسر به قدرت داد و در این فرآیند دیگرشدگی دین به فقه و فقه به قدرت، مداحان قدرت‌پرستِ پای در رکاب ولایت، واعظان و مروجان دینی شدند که مشروعیت‌بخش قدرت ظالم و جائر است.

در این یادداشت نمی‌خواهیم به موضوع فقه و دین و حکومت دینی و … بپردازیم. بلکه می‌خواهیم به مداحی و مرثیه‌خوانی که از بنیان‌های فرهنگ ملی و مردمی خالی شده و آن نیز در سایه‌ی حکومت دینی به ابتذال کشیده شده است، اشاراتی داشته باشیم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75891
مرگ مهاجران افغانستانی؛ از رودخانه‌های مرزی تا اردوگاه سفیدسنگ
« آب از آب تکان نخورد»

زیتون ـ احسان نادرپور:
خبر، از شدت خشونت غیرقابل باور به نظر می‌رسید. حدود پنجاه تن از اتباع افغانستان که قصد ورود غیرقانونی به خاک ایران از طریق دره ذوالفقار را داشتند، توسط مرزبانان ایرانی بازداشت شدند و پس از شکنجه، به رودخانه مرزی دو کشور انداخته شدند.
 
حجم خشونت اعمال شده به قدری زیاد بود که نه سکوت و زدن خبری کوتاه و گذرا برای رسانه‌ها میسر بود و نه مسئولان جمهوری اسلامی. تصاویری از اجساد این مهاجران در شبکه‌های مجازی منتشر شده و برخی از آنان همچنان ناپدید هستند.

رسانه‌های افغانستان و همچنین شماری از کاربران در شبکه‌های اجتماعی روز شنبه ۱۳ اردیبهشت گزارش دادند که حدود ۵۰ نفر از شهروندان افغان که از منطقه دهانه ذوالفقار به طور غیرقانونی وارد ایران شده بودند، از سوی مرزبانان دستگیر «و پس از ضرب و جرح، به رودخانه هریرود انداخته شدند»، تاکنون جسد هفت نفر پیدا شده است. وزارت خارجه افغانستان با اعلام آغاز تحقیقات خود، روز یکشنبه از مقامات جمهوری اسلامی خواست درباره شکنجه و غرق‌کردن مهاجران افغانستانی در مرز ایران تحقیق کنند، اما همزمان، در همین روز، وحید قتالی، والی هرات، در پیامی توئیتری تهدید کرد که «روزی تصفیه [تسویه] حساب خواهیم کرد.»

در همین راستا محمد حنیف اتمر، سرپرست وزارت خارجه افغانستان از معاون سیاسی خود خواست است با تشکیل یک هیأت، «تحقیقات همه‌جانبه» در این‌باره را آغاز کند.
پس از رسانه‌ای شدن ماجرا و ایستادگی مقامات افغانستانی در احقاق حق شهروندانشان ابتدا مرزبانی نیروی انتظامی آن را تکذیب کرد و گفت: «در پی انتشار کلیپی از سوی کانال و شبکه‌های معاند و ضد انقلاب در خصوص به رودخانه انداختن اتباع افغان توسط مرزبانان ایرانی، خبر بلافاصله مورد بررسی قرار گرفت. در بررسی‌های صورت گرفته مشخص شد چنین موضوعی در مرزهای مشترک ایران و افغانستان رخ نداده و صحت ندارد.»

نیروی انتظامی در ادامه این اتفاق را «اتهام و تلاش مذبوحانه» برای دور کردن دو ملت همسایه توصیف کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75876
ققنوس
*برای محمد نوری‌زاد که تنها سلاحش کلمه بود و حالا جان!
#طرح_سوم
فرار از مدرسه
روایت زندگی نجف دریابندری

زیتون ـ آرش فروغی:
 روز دوشنبه ۱۵ اردیبهشت در میان خبرهای ریز و درشت کرونا و تک و پاتک‌های سیاسی، خبر ناگوار مرگ نجف ‌دریابندری رسید. دریابندری، نویسنده و مولف پرکار که در ۹۰ سالگی درگذشت در طول حیاتش  با ترجمه‌ها و مقدمه‌هایی که بر ترجمه‌هایش نوشت، نقش مهمی در شکل دادن به سلیقه و کیفیت سطح مطالعه قشر کتابخوان در ایران داشت. این در کنار سردبیری انتشارات فرانکلین نقش او را در بازار کتاب و نشر ایران اگر نگوییم بی‌بدیل، ممتاز می‌کرد.

از آبادان تا تهران
دریابندری خود را متولد زمستان ۱۳۰۹ در آبادان می‌دانست. پدرش، ناخدا خلف، مسوول انتقال کشتی‌های تجاری و نفتی بزرگ به ساحل و برعکس تا میانه دریا بود. با مرگ ناخدا خلف، خانواده دچار بحران مالی می‌شود و سالهای سخت زندگی رخ می‌نمایند. نجف در سال مرگ پدر تازه دوران مدرسه را آغاز کرده بود.
شاگرد چندان منضبط و درس خوانی نبود و ترجیح میداد روزنامه دیواری دربیاورد یا به سبک «علی دشتی» داستان بنویسد، تا اینکه درس بخواند.
معلم شیمی سال سوم دبیرستان در این میان او را نوشته‌های صادق چوبک آشنا می‌کند.
دریابندری می‌گوید:«من تا آن روز نام چوبک را نشیده بودم. حدود سال ۱۳۲۴ یا ۲۵ بود. همان زمانی که «خیمه شب بازی»تازه منتشر شده بود. من آن کتاب را گیر آوردم و خواندم. پس از خواندن این کتاب بود که فهمیدم داستان یعنی چه، و دیگر دشتی را کنار گذاشتم.»

در همان سال سوم دبیرستان از درس زبان انگلیسی تجدید می‌شود. با وجود این، خانم معلم ارمنی‌تبار باعث علاقه او به زبان انگلیسی و پیگیری و تلاش او برای یادگرفتن آن می‌شود.

طی یکسال به طور خودآموز و از طریق فیلم‌های نمایش داده شده در سینما تاج  آبادان که آن سال‌ها  فیلم‌های روز دنیا را به زبان اصلی نمایش می‌داد. زبانش را تقویت می‌کند.
در سال یازدهم دبیرستان  مدرسه را رها کرده و به استخدام شرکت نفت در می‌آید. اما آنجا نیز دریابندری کارمند منضبطی نیست و دوبار به کارگزینی معرفی و با تغییر سمت در جایی دیگر مشغول به کار می‌شود. وقتی برای بار سوم به کارگزینی معرفی می‌شود، در آستانه اخراج قرار می‌گیرد به همین دلیل به او اجازه می‌دهند که محل کار خود را پیشنهاد دهد. او اداره انتشارات شرکت نفت را انتخاب می‌کند و با انتقالش به این اداره بخش مهم دیگری از زندگی این مترجم آغاز می‌شود.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75905
جنبش اجتماعی؛ راه سوم
کیوان صمیمی

شرایط کشور قابل ادامه‌پیداکردن نیست و اگر تغییر نکند، اتفاقات بسیار ناگواری خواهدافتاد. حتی بسیاری از اصولگرایان نیز نگران‌اند. تغییرات سطحی و جایگزینی جناح‌ها با یکدیگر بدون این‌که تغییرات ساختاری و ریشه‌ای انجام پذیرد، چهل سال به ملت و مملکت ضربه زده‌است.
ایجاد تغییر، سه راه دارد.

یکم. اصلاحات یعنی رفرم و تغییرات غیرساختاری. شکست‌انجام بودن این روش برای تغییر و بهبود وضعیت، در سه دهه‌ی اخیر به‌وضوح دیده‌می‌شود.

دوم. براندازی به‌منظور تغییرات ساختاری. اغلب نظریه‌ها و تجارب تاریخی نشان می‌دهند که نهاد حکمرانیِ برآمده از انقلاب و براندازی، انقلابی و انحصارطلب خواهدبود.

سوم. جنبش اجتماعی به‌منظور تغییرات ساختاری. جنبش مطالبه‌محور اجتماعی، به‌دنبال خواسته‌های مشخص خود در چارچوب حقوق شهروندی‌ست و بس.

جنبش، شکل حکومت را نشانه نمی‌گیرد. آن‌چه در جنبش اجتماعی محوریت دارد، پدیده‌ی «حق» است و توجه به «محتوا». «شکل»ها و نام‌های مختلف سلطنتی، اسلامی، دموکراتیک، جمهوری خلق و امثالهم برای اکثریت مردم که به‌دنبال خواسته‌های اقتصادی هستند، تعیین‌کننده نیست.

در یک کلام، ماندگاری تغییرات و آغاز توسعه پایدار تنها ازطریق جنبش خشونت‌پرهیز مطالبه‌محور میسر است.البته طرفداری از شورش‌ خشونت‌ورزِ مساقطه‌محور که به کمتر از سقوط و براندازی باور ندارد هم، قابل درک است زیرا محصول طبیعیِ استمرار ظلم است.

قابل درک است؛ مفهوم است اما مطلوب نیست.شورش‌های خشن و تخریب‌گر، اگر به پیروزی هم برسد بسیار سریع از بهار آزادی عبور خواهدکرد و زمستان انجماد و استبداد، بازتولید خواهدشد.


https://www.zeitoons.com/75947
جامعه‌شناسان و سروش؛ از ایدئولوژی تا خرافات
احسان ابراهیمی

«فاهمه بدون شهود، خالی است، شهود بدون فاهمه کور» ( ایمانوئل کانت، نقد عقل محض)
هنگامی‌که عبدالکریم سروش در پانزدهمین سالگرد درگذشت علی شریعتی سخنرانی معروف «فربه تر از ایدئولوژی» را ایراد کرد و سپس آن را در قالب کتاب در سال ۷۵ منتشر ساخت، نقدهایی چند از سوی نوشریعتیستی‌ها بر این سخنرانی/کتاب مطرح شد. نقدهایی که بیشتر ناظر بر دو موضوع بود. یک این‌که ایدئولوژیزه کردن دین لزوماً امر مذمومی نیست و دو این‌که علی شریعتی در پی ایدئولوژی‌سازی از دین نبوده است.
رضا علیجانی در ذیل مطلبی با عنوان «کنکاشی بر نفرت از شریعتی» مروری بر نقد سروش و نقدها بر نقد وی داشته و خود نیز مستقلاً چند کتاب در این‌باره منتشر کرده است. وی در فرازی ازین مقاله مسئله را این‌گونه صورت‌بندی می‌کند:
«نقد سروش بر ایدئولوژی بسیار سیاست‌زده بود. ناقدان گسترده این رویکرد، سواد و اطلاع آکادمیک بیشتری داشتند تا موافقان آن. منتقدان بسیاری می‌گفتند سروش کلمه «ایدئولوژی» را − که در عرصه آکادمی یک کلمه خنثی است − با تقلیل و تحریف به کلمه‌ای منفی تبدیل کرده و ایدئولوژی را به مارکسیسم و فاشیسم فروکاسته است. در بسیاری کتاب‌های تحقیقی که در باره ایدئولوژی نوشته شده علاوه بر این دو لیبرالیسم و ناسیونالیسم و فمینیسم و حتی اندیشه سبز (حمایت از محیط زیست)، جهان سوم گرایی و… همگی ایدئولوژی خوانده شده‌اند. به قول بشلر (در کتاب ایدئولوژی چیست؟) همه انسانها دارای ایدئولوژی هستند (از جمله به خودش اشاره می‌کند که نود درصد کتابش در نقد ایدئولوژی است)، مهم این است که من به عنوان یک محقق بتوانم در تحقیقاتم تا حداکثر ممکن از ایدئولوژی‌ام فاصله بگیرم. این چالش تا آنجا بود که یک بار یکی از افراد متاثر از دکتر سروش (که البته بعدا مسیر دیگری را در پیش گرفت) به من می‌گفت بحث‌های سروش علیه ایدئولوژی بیشتر روضه‌خوانی است تا بحث علمی. اما همین بحث‌های به گمان من سیاست‌زده در شرایطی که فضای فکری و فرهنگی کشور مجال اندکی برای نقد وضعیت حاکم پیدا کرده بود گویی مجالی بود برای مخالفت با وضع موجود. مخالفت با حکومت مذهبی و جریان غالب در قالب و صورت بندی یک ایدئولوژی»
اما مراد سروش در آن بحث دو نکته روشن بود: یکی اینکه تبدیل دین به سلاح مبارزاتی، نوعی فروکاستن دین است و دین فربه‌تر از ایدئولوژیست و دیگر این‌که تبدیل دین به ایدئولوژی، طبقه رسمی و مفسران و متولیان رسمی دین را که ایدئولوگ‌هاب دینی یعنی روحانیت باشند ایجاب و ایجاد می‌کند. مغالطه نقد مخالفان سروش در این بود که جای مصداق و مفهوم را در کلام سروش مخلوط کردند و پنداشتند با اسم بردن از مصادیق دیگر ایدئولوژی، اصل منفی بودن برخورد و خوانش ایدئولوژیک را تطهیر می‌کنند؛ مانند کسی که با برشمردن تعداد زیادی دیکتاتور در تاریخ، حکم به تطهیر دیکتاتوری دهد و بگوید چون امر و زید هم دیکتاتور بودند پس دیکتاتوری فلان شخص هم درست است.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75983
کارشناسان در گفتگو با «زیتون»
چه کسی چوبِ «طلاقِ سخت» را می‌خورد؟

زیتون ـ سپیده جدیری: 
اخیرا معصومه ابتکار، معاون امور زنان و خانواده‌ی رئیس‌جمهور ایران از ارسال لایحه‌ای به کمیسیون لوایح دولت خبر داده که بنا به گفته‌ی خود او با هدف «سخت کردن طلاق برای مردان» تدوین شده است. این خبر با بازخوردهای متفاوتی میان فعالان حوزه‌ی زنان مواجه شده است؛ بسیاری بر این باورند که فرقی نمی‌کند طلاق گرفتن برای زن سخت شود یا برای همسر او، سخت شدن پروسه‌ی طلاق در جامعه‌ای که طبق قوانینش، زنان در آن از حق طلاق برخوردار نیستند، در مجموع به ضرر زنان تمام خواهد شد. گروهی نیز معتقدند که طولانی شدن پروسه‌ی جدایی می‌تواند به افزایش خشونت خانگی (به‌خصوص علیه زنان) منجر شود.
 
ابتکار همچنین به برگزاری سلسله نشست‌هایی در سال گذشته در قم، با حضور «صاحب نظران حوزه» و در ارتباط با «موضوع حقوق زنان مخصوصا شروط طلاق» اشاره کرده و گفته که «در بسیاری از موقعیت‌ها با یک‌سری از چهارچوب‌های فقهی مواجه می‌شویم و چون فقه ما یک فقه پویا است و یکی از کارکردهای اجتهاد نیز همین موضوع است، می‌توان مسائل را پیش برد. بسیار امیدواریم که با استفاده از این نظرات بتوانیم به تدریج بسیاری از این موارد را اصلاح کنیم.»

«زیتون» در گفت‌وگوهایی با مهری جعفری، وکیل پایه یک دادگستری و فعال حقوق زنان مقیم لندن و ناهید توسلی، نویسنده، پژوهشگر و فعال حقوق زنان مقیم تهران دیدگاه‌های آنها را درباره‌ی این موضوع جویا شده است.

متن کامل این گفتگوها را در ادامه می‌خوانید:


https://www.zeitoons.com/75959
آغاز دور جدید مذاکرات؟
«سیگنال» توییتری آیت‌الله خامنه‌ای

زیتون
– در حساب کاربری توییتری آیت الله علی خامنه‌ای٬ رهبر جمهوری اسلامی شب گذشته (جمعه) به مناسبت تولد امام دوم شیعیان، توییتی منتشر شد:
این اولین ارجاع رهبر جمهوری اسلامی به امام حسن و صلح او نیست.
آیت‌الله خامنه‌ای در مجموع ۶۴۹ بار در سخنرانی‌های مختلف به امام دوم شعیان و صلح او اشاره کرده است که ۳ بار آن مربوط به یک ماه و نیمی است که از سال جاری گذشته است. او در این رابطه یک کتاب نیز ترجمه کرده است با عنوان «صلح امام حسن٬ پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ.»

رهبر جمهوری اسلامی در مجموع سخنرانی‌هایی که توسط وب سایت دفترش جمع آوری شده است ۷۵ بار نیز مشخصا به «صلح امام حسن» ارجاع کرده است.
ارجاعات تاریخی
رهبر جمهوری اسلامی در طول مدت ۴۱ سال گذشته بارها به سنت علی شریعتی از ارجاعات تاریخ اسلامی و به‌خصوص تاریخ تشیع در سخنرانی‌هایش استفاده کرده است.
عبارت‌هایی مانند «مسجد ضرار»٬ «هل من یاصر و یصرنی»٬ «عین عمار» و … از فرازهای مشهور شیعیان هستند که به کرات مورد استفاده رهبر جمهوری اسلامی قرار گرفته‌اند.
همچنین اشاره به وقایعی مانند جنگ امام حسین٬ کشته شدن فاطمه زهرا٬ دوران زعامت امام اول شعیان و صلح امام دوم.

صلح امام حسن و نرمش قهرمانانه
در بین ارجاعات آیت‌الله خامنه‌ای به «صلح امام حسن» و «نرمش قهرمانانه» اما مشهورترین آن‌ها مربوط به سخنرانی در آستانه مذاکرات هسته‌ای است.
رهبر جمهوری اسلامی شهریورماه سال ۹۲ طی یک سخنرانی اعلام کرد که با «حرکت‌های صحیح دیپلماسی» مخالف نیست و به «نرمش قهرمانانه» اعتقاد دارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76039
پرونده ویژه فساد | آقازاده‌ی همه فن حریف
محمدحسین حجازی و شرکا؛ رانت فرهنگی، دلالی و شرخری «قانونی»

توضیح
: زیتون در «پرونده‌ای ویژه» به فساد شخصی، بوروکراتیک و گاه سیستماتیک موجود در دستگاه‌های مختلف حاکمیتی می‌پردازد. سو استفاده از قدرت، رانت، اختلاس و مواردی از این دست موضوعاتی‌ست که با استناد به گزارش‌ها و اسناد رسمی در این سلسله گزارش‌ها خواهید خواند.
***

https://www.zeitoons.com/76000

زیتون ـ فریبرز کلانتری: در میان سیاستمداران، علی اصغر حجازی همچنان یکی از قدرتمندترین افراد در دفتر رهبر جمهوری اسلامی است و سخن گفتن از فساد او و خانواده‌اش در داخل کشور هنوز تبعات زیادی دارد. اولین بار اما با انتصاب پسرش محمدحسین حجازی به عنوان مدیرعامل و هیات مدیره شرکت نوسازی عباس آباد، فعالیت‌های اقتصادی پسرش در رسانه‌ها مطرح شد.
با این حال این موضوعات سربسته ماند و حتی احمد توکلی که مدعی افشاگری علیه مفسدان اقتصادی است با وجود اینکه قول اطلاع رسانی دراین باره را داده بود، زیرقول خود زد و هرگز به این حوزه ورود نکرد.
محمد حسین حجازی، در ۱۹ سالگی به عنوان مدیرعامل موسسه تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی تهران آن هم با مدرک دیپلم، در بیست سالگی به عنوان دبیر اجرایی ستاد همایش چهره‌های ماندگار و در سن ۲۱ سالگی نیز به عنوان عضو شورای راهبردی گروه اجتماعی شبکه دو سیما منصوب شده بود.
 انتصاباتی که به واسطه رانت سیاسی پدرش، هرگز از سوی هیچ دستگاه نظارتی نه تنها  پیگیری نشده بود، بلکه احتمالا  مهر تایید صلاحیت از سوی همان دستگاه‌های‌ نظارتی نیز دریافت کرده بود.
پس از انتصاب محمدحسین حجازی به عنوان مدیرعامل و هیات مدیره شرکت نوسازی عباس‌آباد نیز سر و صداها خوابید و بحثی درباره اقدامات او در این سمت مطرح نشد.

یکی از اقدامات دیگر او، پروژه در حال احداث هتل دیدار در اراضی عباس آباد است. این پروژه ۶۵۰ میلیارد تومانی، به مجموعه پرشین واگذار شده است. در مجموعه پرشین که مدیران آن را شرکت عمران سازه کوشا تشکیل می‌دهند، فردی در هیات مدیره به نام محمود پوررحیم حضور دارد.
این در حالی است که محمود پوررحیم، با سید محمد حسین حجازی در شرکت آبادگران بهین تدبیر نیز همکار بوده است.  

دلالی املاک در ترکیه
در سال‌های اخیر خرید املاک توسط ایرانیان در ترکیه افزایش یافته است. شرکت «سرمایه بنا» یکی از شرکت‌هایی که برای ایرانیان در امر خرید و فروش املاک در کشور ترکیه احداث شده است. این شرکت با همکاری چند تن از اتباع کشور ترکیه « سیفتین اوزترک – سردار اینان» احداث شده است. شرکت دیگری به نام  BMPRgroup  نیز در کشور ترکیه ثبت شده است که به ساخت و ساز و فروش املاک در این کشور می پردازد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76000
امنیت ملی، پرتاب ماهواره نور و قدرت بازدارندگی نظامی
 مهدی نوربخش
بخش اول: مقوله قدرت و اقتصاد

https://www.zeitoons.com/76070

سوم اردیبهشت ماه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران ماهواره‌ای را بنام نور۱ از طریق موشک «قاصد» به فضا پرتاب کرد. این ماهواره که در مداری به فاصله ۴۲۵ کیلومتر از کره زمین قرار می‌گیرد٬ عنوان شده است که به طور مشخص برای استفاده نظامی و عکسبرداری از مواضع حساس مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در این رابطه دو سئوال اصلی یکی در مورد قابلیت‌های این ماهواره و دیگری در چهارچوب تلاش‌های نظامی ایران برای ایجاد مکانیزم‌های بازدارندگی دشمن و فراهم نمودن زمینه‌هایی برای حفظ امنیت ملی کشور  قابل طرح است.
در مورد سئوال اول و اینکه این ماهواره برای کشور به‌لحاظ امنیتی چه می‌تواند انجام دهد؛ تا کنون سپاه پاسداران بدون آنکه در مورد قابلیت آن حرفی بزند بیشتر از پرتاب این ماهواره سخن گفته و سعی داشته است که از آن استفاده تبلیغاتی کند.
عکس‌العمل‌های دنیای بیرون مرزهای ایران به این عمل نظامی آن هم در شرایط فعلی که دنیا با چالش ویروس کرونا روبروست، مثبت نبوده است. کشورهای دنیا همه منابع خود را در حال حاضر به مبارزه با این ویروس اختصاص داده‌اند، اما سپاه پاسداران در ایران در این شرایط در صدد پرتاب یک ماهواره نظامی بوده است.
در بسیاری از کشورهای دموکراتیک جهان، نیروهای نظامی دوشادوش مردم و نهادهای پزشکی در حال مبارزه با این بیماری خطرناک هستند. در آمریکا و بعضی از کشورهای اروپایی، بخشی از نیروی نظامی کشور مشغول ساختن بیمارستان برای کمک به  ایجاد افزایش ظرفیت برای مداوای بیماران مبتلا به کرونا بوده‌اند. حمایت سپاه در مبارزه با کرونا از طریق نمایش دستگاه مستعان ۱۱۰ برای تشخیص این ویروس از فاصله صد متری در پنج ثانیه، بیشتر شبیه به یک طنز بسیار تلخ بود تا یک عمل قابل اعتنا و اعتماد. اما این تجربه دردناک را که سپاه بارها با شکست پروژه های خود به نمایش گذاشته بود، این بار همراه با دروغی بزرگ نیز همراه شد.
این دستگاه در اصل طی یک کلاه‌برداری پر هزینه توسط یک زوج انگلیسی ساخته شده بود و در نوبتی نیز با واسطه به سپاه فروخته شده بود تا به اصطلاح این نهاد بتواند در کشف قاچاق و بمب از ان استفاده کند. این دستگاه که در گذشته نتوانسته بود در این دو زمینه برای نیروهای نظامی کشور توفیقی حاصل نماید این بار برای کشف یک ویروس که باید در آزمایشگاه شناسایی گردد، به میدان آورده شد تا این نهاد نظامی بتواند از یک دستگاه تقلبی وغیر موثر استفاده تبلیغاتی کند.  مثل همان دستگاه ویروس‌سنج، ماهواره نور۱ هم در عمل بنا نیست کار آنچنان جدی انجام دهد و در حد یک استفاده تبلیغاتی در زمان حاضر خواهد ماند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76070
وضعیت دانشجویان در روزهای کرونا
دانشگاه‌های بسته، زندان‌های باز

زیتون
: در روزهایی که دانشگاه‌ها به علت شیوع ویروس کرونا بسته بود و کلاس‌ها در بسیاری از دانشگاه‌های کشور به صورت مجازی برگزار می‌شد درب زندان‌ها و شعبه‌های دادگاه برای دانشجویان منتقد همچنان باز بود.

در این میان، بازداشت دو دانشجوی نخبه دانشگاه صنعتی شریف در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده‌ای یافت. یکماه پیش ماموران لباس شخصی، امیرحسین مرادی دانشجوی فیزیک و علی یونسی دانشجوی مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف را بدون ارائه هیچگونه حکمی و با ضرب و شتم بازداشت کردند. علی یونسی ۲۰ سال دارد و سال ۲۰۱۸، همراه با تیم ایران، مدال طلای مسابقات جهانی المپیاد نجوم را به دست آورد؛ او پیش‌تر هم در سال ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ مدال نقره و طلای المپیاد نجوم در ایران را به دست آورده بود.
در ماه جاری، سید مصطفی هاشمی‌زاده، دانشجوی رشته مهندسی عمران دانشگاه تهران به پنج سال حبس تعزیری، ۷۴ ضربه شلاق، سه ماه کار رایگان فرهنگی و دو سال منع ورود به خوابگاه محکوم شد. همچنین امیرمحمد شریفی دانشجوی رشته مهندسی نقشه برداری دانشگاه تهران نیز به سه ماه حبس تعزیری محکوم شد.
سپیده فرهان (فرح‌آبادی) دانشجوی گرافیک دانشگاه آزاد کرج نیز با آنکه مرخصی‌اش برای در امان ماندن از کرونا تا ۳۱ اردیبهشت‌ماه تمدید شده بود، روز گذشته طی تماس تلفنی به اوین احضار شد و به بند نسوان زندان اوین بازگشت.
رقیه (اشرف) نفری، دانشجوی دانشگاه خواجه‌ نصیرالدین طوسی روز یک‌شنبه ۷ اردیبهشت پس از بازجویی در یکی از نهادهای امنیتی تهران با پایان بازجویی و صدور قرار وثیقه ۶۰۰ میلیون تومانی به زندان قرچک ورامین منتقل شد و چند روز بعد با تأمین قرار وثیقه آزاد شد.
احمد رئیسی، دبیر سابق انجمن اسلامی فرهنگ و سیاست دانشجویان دانشگاه بوعلی‌سینا همدان، پس از ۳روز بازداشت و تفهیم اتهام، با قرار وثیقه ۱۵۰ میلیون تومانی آزاد شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76091
«رایزنی وزیر علیه لایحه‌ی دولت» یا «انگیزه‌های سیاسی»
چرا وزیر صمت برکنار شد؟

زیتون ـ مهسا محمدی: 
رضا رحمانی، وزیر صنعت، معدن و تجارت روز دوشنبه ۲۲ اردیبهشت برکنار شد و رییس‌جمهوری حسین مدرس خیابانی را به عنوان سرپرست این وزارت‌خانه منصوب کرد.

رحمانی هم در واکنشی هم‌سنگ برکناری غیرمنتظره‌اش، نامه‌ای خطاب به حسن روحانی منتشر کرد و در آن نوشت که برکناری‌اش «بنا به انگیزه‌های سیاسی» بوده است و هر چند پیش از این از سوی محمود واعظی، رئیس دفتر حسن روحانی، «تهدید» شده بود که اگر طرح تشکیل وزارت بازرگانی در مجلس رای نیاورد، او برکنار خواهد شد، باز هم «حجت شرعی برای استعفا ندیده» است. در آخر نامه هم گفته که کارنامه خود را«درخشان و قابل افتخار» می‌داند اما «هر تصمیمی» رییس‌جمهوری بگیرد، برایش محترم است.

دفتر حسن روحانی هم البته ادعاهای رحمانی را بی‌پاسخ نگذاشت و طی نامه‌ای آنها را «ادعاهای خلاف واقع»ی خواند که «به منظور گمراه‌سازی و تشویش اذهان عمومی بیان شده».
در این نامه تاکید شده که از رحمانی خواسته نشده استعفا بدهد، «بلکه تصمیم رئیس‌جمهور برای جایگزینی به ایشان اطلاع‌رسانی شد». 
درباره لایحه تشکیل وزارت بازرگانی هم دفتر رییس‌جمهوری می‌گوید که از رحمانی نخواستند از لایحه دولت حمایت کنند، «بلکه تاکید شده از فعالیت‌ها و رایزنی‌های فشرده سه نفر از نزدیکان‌شان که در صورت لزوم نام آنها اعلام خواهد شد در مجلس و رسانه‌ها علیه لایحه دولت، ممانعت به‌عمل آورند؛ از طرف رئیس‌جمهور به ایشان گوشزد شد که تداوم این روند تخلف است و قطعا با این تخلف برخورد خواهد شد.»

گمانه‌زنی‌‌ها چه می‌گویند؟
تصمیم برکناری که به ادعای رحمانی، صبح امروز سعی شده بود با فشار برای استعفای خود وزیر، سر و روی آبرومندانه‌تری به خود بگیرد، در شرایطی گرفته شد که با توجه به اتفاقات حاشیه‌ای آن  گمانه‌زنی‌های فراوانی حول آن شکل گرفت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76128
اندیشه‌ی احمد مفتی‌زاده در نسبت با رواداری و بلوغ روانی از منظر ژان پیاژه
پویا مهرپرور

از متن:
احمد مفتی‌زاده از نواندیشان دینی اهل سنت را می‌توان به عنوان یکی از بارزترین نمونه‌های رواداری و دگربینی در جامعه‌ی کُردی اهل سنت ایران مورد بررسی قرار داد. ایشان در آثار و نوشته‌های خویش به دفعات از حقِ جورِدگر دیدن و دگراندیشی دفاع می‌کند و تا جایی در این مقام پیش می‌رود که می‌گوید: بت‌پرست مخلص هم مأجور است و رستگار. وی رستگاری و نجات را در نسبت با ایمان ذهنی آدمیان قضاوت و ارزش گذاری نمی کند، بلکه از منظر درون‌بینی به انسان می‌نگرد و انسان را بر اساس ایمان قلبی و عملکرد حاصل از آن مورد ارزیابی قرار می‌دهد. از لحاظ شناختی نیز معتقد است در صورتی که اگر فرد با تمام وجود و اخلاص -فارغ از محتوای اندیشه‌هایش- به اعتقادات خویش در ساحت نظر و عمل متعهد باشد، تا زمانی که حقیقت را درنیافته و از لحاظ معرفتی راهی به حقیقت نیابد، امکان دررسیدن به نجات و رستگاری برای او فراهم است.

مفتی‌زاده، با طرح نظریه‌ی ایمان و کفر خویش، رواداری و پلورالیسم را در سپهر روشن فکری دینی اهل سنت ایران به شکلی نوجویانه و با نگاهی مبتنی بر عقلانیت طرح نمود. در قاموس اندیشه‌ی مرحوم مفتی‌زاده، بر خلاف نظریات اسلاف خویش، کفر در برابر ایمان معنا می یابد و نه در برابر اسلام. وی معتقد بود که به دلیل عدم عرضه و رهیافتی حتمی به حق از سوی آدمیان، آنچه امروز مطرح است، اسلامِ شُبهه نام دارد و کسی توانِ ادعای مالکیت حق مطلق را ندارد و هر آنچه که هست تنها قرائت و خوانشی از دین است که لزوما منطبق با حقیقت نیست و هر برداشتی تنها قسمتی از حق (بَعضُ الحق) را در کف دارد.

مفتی‌زاده مطابق مفاد آیه‌ی کل حِزب بما لَدَیهِم فَرِحُون، به مذهب‌پرستی و حزب‌پرستی و ادعای در کف بودن حق مطلق، به عنوان شرک می‌نگرد و عدم رواداری و حزب‌ و گروه پرستی را از مصادیق عمل شرک آمیز برمی‌شمارد. وی در نوشته‌ها و آثار متعددی تاکید می‌کند که نباید به چشم دسته، گروه، حزب و مذهب در دیگران نگریست که نتیجه‌ی نهایی آن، جامعه چند قطبی و خودی و غیرخودی خواهد بود.
ایشان نگاه از زوایای مختلف را چنان می‌ستاید که حتی نفرین کنندگان خویش -که وی را به دلیل مبارزه با خرافه و فضای تحجر حجره‌وی جاری مذهبی و تصوفی بی مایه مورد لعن قرار می‌دادند- به علت درک خطاهای شناختی آنان مورد طعن و سرزنش قرار نداده و توجیه عقلانی نموده و خطاهای شناختی ممکن را حاصل عواملی همچون محیط، ژنتیک و پرورش نیافتگی می‌داند و بیان می کند که اگر آنها در باورهایشان صادق باشند، چه بسا که این موضع‌گیری آنان به مثابه عبادت محسوب گردد. وی با گشودن روزن‌های متعدد به جهان پیرامون و انسان، برداشتی روادارانه را به ارمغان آورد و خودبینی و خود‌حق‌پنداری را به حداقل رساند.

دوزخست آن خانه کان بی روزنست     اصل دین ای خواجه روزن کردن است.(مولانا)

در نزد مفتی‌زاده اصالت و زیربنا انسان است و هر امر دیگری در پیرامون او در نسبت با این اصل معنا می‌یابد. از منظر او انسانها را نه بر مبنای عقاید آنها بلکه باید بر اساس کارکرد یا کژکاریهایش در تقابل با امر فردی و اجتماعی مورد بررسی و کندوکاو قرار داد. نگاه او به انسانِ مخطی از روزنِ تساهلی سرچشمه می گیرد که علت آن را می توان در باورش به تقدم احقاق حقوق بر تکالیف و خطاپذیرانگاری آدمی دانست.
یکی از اساسی‌ترین نتایج بلوغ و توانمندی روانی در مفتی‌زاده، ادراک زوایای دیگر زیست و اعتقادات آدمیان بود، که نوعی از نگاه نوجویانه به امر قدسی و دین را نیز برای وی به ارمغان آورد. کارکرد این نوع نگاه نوجویانه را می‌توان در قابلیتِ جمع بستن دیدگاههای وی با زیست اجتماعی انسان مدرن نظاره نمود. در خوانش وی دایره دیانت و معنویت بسی فراخ‌تر از خوانش‌های جاری در دنیای سنت و اسلام فقاهتی است و تمام تلاش خود را می‌کند تا با فاصله گرفتن از خودمحوری و خودبینی، قرائتی از دیانت را عرضه نماید که اکثریت افراد در آن راه داشته باشند و عرصه بر حضورشان برای معنابخشی به زندگی تنگ و تار نگردد و هر کدام بتوانند به قَدر وسع و فهم خویش همچنان در دایره اطاعت و بندگی خداوند باقی بمانند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76138
گریه
وقتی گریه‌ام میگیره، هنوز امیدوار میشم که جون دارم...
*دیالوگ بهروز وثوقی در فیلم گوزن‌ها، اثر مسعود کیمیایی، ۱۳۵۳
#خط_سوم
ادامه چالش اصلاح‌طلبان بر سر قدرت
رجوع برای همبستگی یا متارکه برای دموکراسی

زیتون ـ محمدرضا سرداری:
انتقادات درون گروهی اخیر میان اصلاح طلبان، بویژه درباره نقش محمد خاتمی در رهبری جریان اصلاحات به بحث داغی تبدیل شده است. در هفته‌ای که گذشت چهره های مختلفی از فعالان اصلاح طلب تا شخصیت‌های مستقل و دانشگاهی در این بحث شرکت کرده‌اند. بحثی که با سخنان غلامحسین کرباسچی دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی درباره رهبری جبهه اصلاحات کلید خورد و سرانجام با واکنش خود خاتمی روبرو شد. خاتمی در سخنرانی اینستاگرامی خود، برای نشست بنیاد باران، بدون اشاره صریح به بحث‌های اخیر، صرفا به ضرورت همبستگی ملی اشاره کرد و از کلیه احزاب و گروه‌های سیاسی خواست تا در کنار هم قرار گیرند.

وی در آن سخنان گوشه‌ای هم به مخالفان اصلاح‌طلب خویش زد؛ نامی نبرد اما از آنان صرفا با عنوان اصلاح طلب یاد کرد و خواست تا برای رفع مشکلات جامعه برنامه ارائه کنند. خاتمی گفت: «برای بگو مگو کردن و به جان هم افتادن وقت هست؛ اگر همه شما گروه ها و احزاب در کنار یکدیگر قرار بگیرید خواهید دید که چه خدمتی می توانید به مردم بکنید. خطابم بیشتر به دوستان اصلاح طلب خودم هست، شما که می‌گویید باید جامعه‌محور باشیم و فقط در فکر قدرت نباشیم چه طرحی تا کنون برای همبستگی میان مردم در این دور کرونا ارائه کرده‌اید و انجام داده‌اید.»
پیش از این سخنان خاتمی، سایت تابناک به نقل از یکی از نزدیکان وی نوشته بود که خاتمی هیچگاه ادعای رهبری اصلاحات را نداشته و نخواسته تا نظرات خود را بر سایرین تحمیل کند. در گزارش تابناک آمده وی پیشنهاد تشکیل پارلمان اصلاحات که نخستین بار از سوی حزب کارگزاران سازندگی مطرح شده را پذیرفته و خواستار راه‌اندازی آن شده است. گزارشی که تا کنون نه تایید و نه تکذیب شده است.

از آشتی ملی تا همبستگی ملی
خاتمی همواره کوشیده است تا خود را چهره‌ای فراجناحی و ملی معرفی کند؛ همچنانکه در دوره ریاست جمهوری خویش می‌کوشید فراتر از اصلاح‌طلبان باشد. لحن سخنرانی اخیر وی نیز چنین ادعایی را تایید می‌کند. رییس‌جمهوری دولت اصلاحات دو سال پیش طرح آشتی ملی را مطرح کرد که با پاسخ منفی و صریح رهبر جمهوری اسلامی روبرو شد. آیت‌الله خامنه‌ای پیشنهاد خاتمی را بی‌معنا خوانده بود و گفت مگر کسی با کسی قهر است که بخواهد آشتی کند. اکنون به نظر می‌رسد خاتمی کوشیده تا با تغییر ادبیات خویش، بار دیگر طرح آشتی ملی خود به نام همبستگی ملی وسط بکشد. ایده‌ای که حالا با واکنش‌های تازه ای روبرو شده است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76159
تبانی، پولشویی، خروج ارز
فوتبال در سایت‌های شرط‌بندی چه چیزی را می‌بازد؟

زیتون ـ شیوانظرآهاری
:پیدا شدن سر و کله سایت‎های شرط‌بندی فارسی به دهه نود و گسترش اینترنت برمی‏گردد. تعداد این سایت‌ها حالا آنقدر زیاد است که با یک سرچ در گوگل، از تعددشان دچار سرگیجه می‌شوید. آذری جهرمی وزیر ارتباطات ایران، چندماه پیش با اشاره به فعالیت این سایت‏ها در توییتر نوشته بود:« من به‌زودی پشت‌پرده این‌ها را افشا می‌کنم. زمانش که برسد می‌گویم. دارم تحلیل می‌کنم. یک اتفاق واقعا شومی است. نقل و انتقال مالی شرط‌بندی در حال حاضر در شبکه بانکی کشور انجام می‌شود. بحث زیاد است، اما باید به‌موقع درباره‌اش صحبت کرد.»
هرچند برای آذری جهرمی هنوز زمان مناسب برای افشاگری نرسیده است، اما حالا دیگر در هر سایت و هر صفحه‌ای می‌توانید تبلیغات این سایت‎ها را ببینید. سایت‏هایی که با دخیل کردن چهره‏های مشهور شبکه‌های اجتماعی از اینفلوئنسرها گرفته تا فوتبالیست‏ها، هر روز بر تعدادشان افزوده می‌شود.

در مردادماه گذشته، دادستان کل کشور هرگونه شرط‌بندی روی مسابقات فوتبال در فضای مجازی را مصداق قمار معرفی و آن را جرم دانست. او تأکید کرد که با افراد فعال در این سایت‌ها شدیدا برخورد خواهد شد. سایت‌هایی که هیچ اطلاعاتی از تعداد کاربران، میزان تراکنش‎ها و درآمد آنان وجود ندارد و با استفاده از درگاه‏های اجاره‏ای، عملا راه را برای هر نوع ردیابی مسدود می‌کنند.
درحالی که گفته می‌شود بیشتر این سایت‌ها از ترکیه و ارمنستان اداره می‌شوند و مقر اصلی آنها در این دو کشور است اما وصل شدن آنها به درگاه‏های بانکی داخل و آسان بودن نقل و انتقال پول، این شبهه را بوجود آورده که شاید شبکه بانکی کشور به آنان مجوزی برای راه‌اندازی درگاه پرداخت داده است.

روزنامه خراسان در مورد روش استفاده این سایت‏ها از درگاه‌های بانکی کشور نوشته است:« شخصی سایتی برای فروش صنایع دستی راه اندازی می‌کند و برای آن ای‌–نماد می‌گیرد. سپس برای فروش محصولات خود به شکل اینترنتی، درگاه اینترنت بانکی دریافت می‌کند. اما سایت را غیرفعال نگه می‌دارد و در نهایت دامنه سایت را به همراه درگاه الکترونیکی آن به سایت‌های شرط بندی واگذار می‌کند و این سایت‌های پیش بینی هم بدون هیچ مشکلی از درگاه الکترونیکی برای کار خود استفاده می‌کنند.»

فوتبال ایران، آلوده شرط‌بندی؟
وقتی بحث شرط‌بندی در فوتبال مطرح می‎شود، «تبانی» اولین گزینه‏ای است که بلافاصله به ذهنمان خطور می‏کند. در واقع مشکل اصلی شرط‎بندی در ورزش هم از همین‎جا ناشی می‎شود. گاهی مبالغ ردوبدل شده آنقدر زیاد است که برخی از بازیکنان، مربیان و یا داوران را نیز درگیر خود کرده است و این مساله نه فقط مختص ایران بلکه دغدغه همیشگی فدراسیون‏ها و دولت‏ها در جهان است. در ایران هم سال‏هاست که برخی از مربیان و بازیکنان از «شرطبندی» و در ادامه آن «تبانی» در سطوح پایین‌تر فوتبال حرف می‌زنند و هر سال در هفته‏های پایانی لیگ دسته اول و یا دوم، رقم خوردن نتایج عجیب در برخی از بازی‎ها باعث می‌شود تا برای مدت کوتاهی این موضوع به سطح رسانه‏ها راه پیدا کند و پس از آن وضعیت دوباره به منوال سابق باز می‏گردد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76102
طرحی برای سازماندهی راهبردی اصلاحات
سعید رضوی‌فقیه، جواد سلیمانی

پیش از این در دو یادداشت* نقدهای خود را بر طرح سامانۀ رای‌سنجی اصلاح طلبان یا به اختصار «سرا» مطرح کردیم، اما پاسخ به نقدهای ما و دیگران یا کلی‌گویی در باب فواید دموکراسی و رای‌گیری بود و یا عذرآوری مبنی بر این‌کخ در شرایط کنونی بهتر از این کاری نمی‌توان کرد. در واقع طراحان سرا و گروهی که برای جا انداختن و راه انداختنش در فضای مجازی فعال شدند با حسن ظن و اعتماد به نفسی شیفته‌وار نسبت به خود، این طرح و دیگر طرح‌هایی را که در بسیاری موارد نیز شکست خورده و سرمایۀ اجتماعی جنبش اصلاحی را به باد داده است، چونان جهان هستی یک نظام احسن می‌پندارند که بهتر از آن قابل تصور نیست و هر چه در آن است خیر محض است و اگر کاستی و نقصانی هم دارد،‌گریزناپذیر است.

طرح «سرا» به جهت رد صلاحیت منتفعان و طراحان پیدا و پنهانش در انتخابات اخیر بایگانی شد، گویی هیچ‌گاه نبوده است. این مواجهه ناشی از برخورد غیرحرفه ای، نامسئولانه، هیئتی و موسمی با سیاست‌ورزی است. دقیقا همین رویکرد غیر راهبردی به اصلاحات سبب ناکامی آن و رسیدن به نقطۀ تاسف‌بار کنونی شده. استعفای نایب رئیس شعسا، انتقادات متقابل کنشگران و احزاب اصلاح طلب نسبت به یکدیگر در هفته های اخیر و نیز بالا گرفتن بحث‌ها و گمانه‌زنی‌ها در بارۀ آیندۀ رهبری این جنبشِ در حال افول، همگی نشانه‌های بحران درونی اصلاحات‌اند که اگر برایش چاره‌اندیشی نشود فردایی بهتر از امروز نخواهد داشت.

از سوی دیگر طی سال‌های گذشته هرگاه به طرحی ارائه شده از سوی اصلاح طلبان یا نحوۀ اجرای آن نقدی وارد شده، به جای پاسخ به نقد یا اصلاح طرح همواره این پرسش را پیش نهاده اند که پیشنهاد خود شما چیست؟

اینک پس از شکست سنگین اصلاح‌طلبان در انتخابات اخیر مجلس که سرنوشت جنبش اصلاحات را نیز با ابهاماتی روبرو ساخته، بر آنیم تا طرح جایگزین خود را در برابر «سامانۀ رای‌سنجی اصلاح طلبان»، فروتنانه و صرفا به عنوان پیشنهادی ساده و مقدماتی عرضه کنیم. هر چند می‌دانیم با توجه به ترکیب ساختار کلاینتالیستی و غیر دموکراتیک قدرت در جبهۀ اصلاحات، این طرح بختی ندارد تا جدی گرفته شود اما در عین حال امیدواریم که این پیشنهاد شاید باب بحث‌های ایجابی و سازنده را در این‌باره بگشاید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76191
انتظاری از «خدا» ندارم
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با حسن یوسفی‌اشکوری

https://www.zeitoons.com/76143

زیتون- طاها پارسا:
ویروس کرونا در ایران برای نخستین بار در «شهر مقدس قم» شناسایی شد و از این شهر به سراسر ایران گسترش یافت. جایگاه مقدسی که دهه‌هاست جمهوری اسلامی و بخشی از روحانیت شیعه برای شهر قم ساخته بود، در یک لحظه به سلاحی در دست مخالفان تبدیل شد و در رسانه‌های اجتماعی، بی‌پرواتر از همیشه، اعتقادات مومنان به چالش کشیده و گاه به سخره گرفته شد.

قم قرنطینه نشد و کار از هر سو بالا گرفت. زخم کهنه‌ی نقش روحانیت شیعه و مسئولیت و جایگاه دینی و سیاسی آن‌ها در حکومت هم سر باز کرد و کرونا پرچم‌دار سکولاریزم شیعی شد. کم‌کم پای خدا و «مسئله شر» هم به‌میان آمد و دیگر این بیماری مرگ‌بار به چالشی برای زیست مومنانه نیز تبدیل شد، آن‌هم در شرایط و لحظاتی که مردم، بیماران و بازماندگان و مصیبت‌دیدگان بیش از همیشه به جایگاه  و کارکرد معنوی دین برای تسکین و پناه و امید نیازمند بودند.

روحانیت و منادیان دین‌داری سنتی برای این وضعیت و این سوالات پاسخ‌هایی کهنه، تکراری و غالبا کلیشه‌ای دارند و این پاسخ‌ها کمتر کسی را جز خود آنان قانع می‌کند، دست‌کم می‌توان گفت دستگاه دین سنتی، هاضمه‌ی جذب سوالات و انتقادات نسل جدید در این روزهای پر درد را ندارد. لذا ما در «زیتون» برای مواجهه با این سوالات به سراغ روشنفکران و نواندیشان دینی می‌رویم؛ نحله‌ای که دهه‌هاست تلاش می‌کند خوانش جدیدی از دین و مسائل دینی به‌دست دهد و به زعم خود برای سوالات جدید پاسخ‌های نو دارد و درصدد آشتی دادن دین و دنیاست اما کمتر به مباحث الهیاتی پرداخته است.

در نخستین گفت‌‌وگو سراغ عبدالکریم سروش رفتیم. او با اتکا به «الهیات عرفانی» از مسئله‌ی شر عبور کرد و به بلایای الهی خوش‌آمد و مرحبا گفت و مدعی شد که خدا به‌هر دردی نمی‌خورد. گفت‌گوی دوم با  محسن کدیور انجام شد  و او به‌ پشتوانه‌ی حکمای اسلامی چون ملاصدرا برون‌رفت از مسئله‌ی شر را به  روایت «الهیات کلاسیک» اسلامی تقریر کرد و از سنن الهی و قانون‌مندی خدا گفت. در گفت‌وگوی سوم، یاسر میردامادی  از «الهیات گشوده» بهره گرفت تا هزینه‌ی کوچک کردن دایره‌ی دانایی و توانایی خدا را بپردازد و سرانجام از غیبت و سکوت خدا یاد کرد. اینک در گفت‌گوی چهارم پای «الهیات سلبی» هم  برای کُشتی با برهانِ شر به میان می‌آید.

چهارمین فرد از نحله‌ی نواندیشی دینی که پرسش‌هایمان را با او در میان گذاشتیم، حسن یوسفی‌اشکوری است. مصاحبه با آقای یوسفی‌اشکوری، کتبی انجام شد و دو هفته به طول انجامید. هر بار تنها یکی-دو سوال را برایش فرستادم و به‌همین‌خاطر گفت‌وگو در حد امکان چالشی و زنده به‌انجام رسید. در ابتدا به تناسب تخصص آقای اشکوری در تاریخ اسلام، تلاش کردم سابقه‌ی برهان شر را در نزد مسلمانان از او بپرسم اما خیلی زود متوجه شدم که مسئله‌ی شر را در ادیان توحیدی و دست‌کم نزد مسلمانان موضوعی نسبتا انحرافی و وارداتی  می‌داند و با اتکا به الهیات سلبی درصدد انحلال برهان شر است. به همین خاطر از او خواستم مبانی الهیاتی خود را تنقیح کند و سپس او را به نقد و چالش کشیدم. او نیز با گشادگی و حوصله و گاه مفصل از فرضیه‌اش دفاع کرد. متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76143