راجع، نیز به شیوه مراجع، کاملا و صراحتا برعلیه شریعتی موضع بگیرند.

در میان روحانیون سیاسی و مبارز، آقای خامنه ای از معدود روحانیونی بود که به صراحت از شریعتی حمایت می کرد و بر همدلی خویش با شریعتی مباهات می کرد.

متن کامل در زیتون :
http://zeitoons.com/31738

«بنی‌صدر» کیست؟
ابراهیم نبوی

آیا بنی صدر سازی پروژه رهبری است؟ / قسمت دوم

در قسمت قبل نوشتم که به گمان من بنی‌صدر سازی پروژه آیت‌الله خامنه‌ای نیست. اما آنچه این روزها با آن مواجه هستیم، نام ابوالحسن بنی‌صدر است که به تواتر در اخبار می‌آید و با تجربه‌های گوناگونی که من در این مدت در چند رسانه اجتماعی فیس‌بوک، اینستاگرام و توییتر داشتم، به این نتیجه رسیدم که تقریبا بخش اعظم و شاید بیش از هفتاد درصد کامنت‌گذاران براساس ارزیابی من اصولا هیچ اطلاع و فهم روشنی درباره ابوالحسن بنی صدر، نخستین رئیس جمهور ایران ندارند. برخی از آنان شنیده‌اند که بنی صدر خائن، همکار عراق و مجاهدین خلق و تروریست‌هاست و برخی دیگر که موضع آنتی دارند، با این تحلیل که هر کس جمهوری اسلامی در موردش نظر مخالفی بدهد، لابد آدم خوبی است، بطور کلی بنی‌صدر را خوب، شریف، روشنفکر و مردمی می‌دانند. اما نه آنها که او را شریف می‌دانند دلیلی برای خودشان دارند، نه آنها که وی را خائن می‌دانند دلایلی جز تبلیغات حکومتی دارند. لازم است من در این بخش پیش از آنکه به تحلیل شرایط کنونی کشور بپردازم قصد دارم به دو موضوع اشاره کنم. نخست اینکه بنی‌صدر کیست که رهبری روحانی را از شبیه شدن به او برحذر داشته است. و دیگر اینکه چرا بنی‌صدر یک چراغ خطر برای روسای جمهور است. و اینکه اصولگرایان بطور جدی دوست دارند سرنوشت بنی‌صدر، یعنی تصویب طرح عدم کفایت سیاسی و برکناری رئیس جمهوری توسط مجلس و رهبری را به عنوان استراتژی خود در این دوره انجام دهند.

ابوالحسن بنی صدر که بود؟

پیش از هر چیز خاطرنشان کنم که من از سال ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷ با آثار بنی‌صدر آشنا شدم و بطور جدی همه کتاب‌هایی که توسط او منتشر می‌شد، می‌خواندم و تا مدت‌ها پس از انتخاب او من مثل دیگر همفکرانم در دانشگاه شیراز بنی‌صدری به معنای مشخص کلمه در آن روزها بودیم. کلمه به کلمه و به دقت او را می‌شناختم. و به‌طور جدی زمانی با او فاصله گرفتم که بنی‌صدر به سوی مجاهدین خلق رفت و بحران آغاز شد. پس از خروج از ایران نیز در یک گفتگوی مفصل دو سه ساعته با بنی‌صدر گفتگویی کردم که در حال حاضر روی یوتیوب است و گمان می‌کنم گفتگوی خوبی بود. لذا روایتی که از بنی‌صدر خواهم گفت از نظر خودم روایتی دقیق است، اما این را هم می‌دانم که از نظر دیگران ممکن است این روایت دقیق نباشد و طبق تجربیاتی که دارم می‌دانم که بنی صدر و طرفدارانش ممکن است به این نوشته نقدی وارد بیاورند، که پیشاپیش از آن استقبال می‌کنم و پاسخ خواهم داد.

ابوالحسن بنی‌صدر دانشجوی فعال سیاسی عضو جبهه ملی که پس از رفتن از ایران در پاریس اقامت کرده و به تحصیل در رشته جامعه‌شناسی پرداخته بود، یکی از دانشجویان فعال در تشکیلات دانشجویان مسلمان بیرون کشور بود. وی نزدیکی بسیاری با آیت‌الله خمینی داشت و تحقیقات و تالیفات بسیاری را تا پیش از انقلاب ایران انجام داده بود. وی از نظر ایدئولوژیک بیشترین نزدیکی را به انقلاب ایران و آیت‌الله خمینی داشت. تالیفات وی که مانند اغلب فعالان مسلمان طرفدار آیت الله خمینی بر اساس مخالفت‌شان با کمونیست‌ها و مجاهدین خلق صورت گرفته بود، در واقع پاسخ‌هایی بود به آثار ایدئولوژیک مجاهدین خلق که اکثرا تقلیدی از اندیشه مارکسیستی به شمار می‌آمد. وی بنیان اندیشه‌هایی مانند حکومت اسلامی، اقتصاد توحیدی، موضوع منافق بودن و التقاطی بودن مجاهدین، نظریه موازنه منفی که سال‌ها اساس سیاست خارجی ایران قرار گرفت وانکار ضرورت آزادی و توصیف آن در محدوده استقلال و دشمنی کلاسیک با غرب و حکومت دینی بود، را بنی‌صدر بنیان نخاد. بعدها بخش مهمی از نظریات وی تا سال‌ها پس از رفتن وی از حکومت و ایران، به عنوان بخش‌های زیان‌آور سیاست‌های جمهوری اسلامی ماند و منشاء جریانات بسیاری در زندگی سیاسی و اجتماعی ایران شد.

بیشترین نقش بنی‌صدر در جریان سفر آیت‌الله خمینی به فرانسه دیده شد. وی که به گفته احمد سلامتیان همیشه سودای ریاست جمهوری ایران را داشت و به همین دلیل به شوخی توسط دوستانش «موسیو لو پرزیدان»( آقای رئیس‌جمهور) خوانده می‌شد، زمانی که آیت‌الله خمینی پس از آغاز تظاهرات انقلابی در ایران مجبور به خروج از عراق شد، میزبان آیت‌الله در پاریس شد و به گفته خودش تلاش کرد برای ایجاد چهره‌ای زیبا و دموکرات از آیت‌الله خمینی رابط وی با روزنامه نگاران و مطبوعاتی‌های جهان شود و از این طریق اهمیت ویژه‌ای یافت. بنی‌صدر چنانچه خودش نیز پذیرفته است در پاریس کوشش کرد با کنترل آیت‌الله خمینی در مواجهه با مطبوعات از وی چهره‌ای دموکرات با اسلامی زیبا نشان دهد.

متن کامل در زیتون :
http://zeitoons.com/31732

گفتگو با سید علی اکبر موسوی خوئینی؛
آتش به اختیار‌ها امکان تخطی استراتژیک ندارند

زیتون- ریبوار کوهستانی: بالا گرفتن مجادلات کلامی بین رهبری و رئیس جمهور ایران در چند هفته اخیر به این پرسش دامن زده است که بیان این اختلاف نظرها از تریبون‌های عمومی به معنای اعلام جنگ رهبر جمهوری اسلامی به رییس‌جمهور است یا این را باید تنها به عنوان بخشی از بازی قدرت جاری در جمهوری اسلامی ارزیابی کرد؟
آیا در تاریح جمهوری اسلامی سابقه داشته است اختلافات بین مقام‌های ارشد نظام سیاسی در این حد علنی و رسانه‌ای شود؟ آتش این مجادلات و سخنرانی‌های متقابل پس از مدتی فروکش خواهد کرد یا باید انتظار داشت رهبری و جریان نزدیک به او به صورت عملی با حسن روحانی برخورد کنند؟
سید علی‌اکبر موسوی (خوئینی) معتقد است که علنی شدن این اختلاف نظرها را باید مثبت ارزیابی کرد و باید امیدوار بود سپاه با بازگشت به وظایف قانونی خود در عرصه امنیت و مقابله با تهدیدات خارجی کشور٬ اعتبار خود را بازیابد و از این دعواهای سیاسی فاصله بگیرد.

متن کامل گفتگو را در پی بخوانید.

صحبت‌های چند هفته اخیر رییس جمهوری ایران از سویی و رهبری ایران از سوی دیگر٬ حکایت از وجود اختلاف نظر بین دو طرف می‌کند، کشیده شدن اختلاف‌ها به تریبون‌های عمومی و در نهایت حملات لفظی روز عید فطر به اقای روحانی از نظر شما چه معنی دارد و چه برداشتی از آن می‌توان کرد؟
اول اینکه به نظرم این بحث‌های مناظره‌گونه علنی نشان از عدم پیشرفت و توافق بر سر موضوع‌هایی خاص و البته مهم در جلسات هفتگی خصوصی میان رهبری و رییس جمهور است. ریشه آن به تضاد ساختاری قانون اساسی در شفاف نبودن اختیارات رهبری و نهادهای تحت امر وی و رییس جمهور برمی‌گردد.

درکنار آن باید پس‌لرزه‌های بهم خوردن توازن قدرت به نفع اکثریت مردم پس از انتخابات و البته خط و نشان کشی (به اصطلاح ایرانی آن تلاش ناموفق در کشتن گربه دم حجله!) و نتیجه ناموفق تلاش در تحمیل وزرای نامتناسب با خواست ملت در بستن کابینه بعدی را هم مدنظر داشت.

در ثانی مشروط به اینکه سران و عقلای دو طیف به قاعده و قوانین عرفی بحث علنی از قبیل رعایت ادب و احترام به عقاید متفاوت و رواداری و تحمل یکدیگر قائل باشند جای چندان نگرانی نیست و حتی نشان از نوعی بلوغ درفرهنگ سیاسی کشور خواهد بود. (مواضع ترمزبریده‌های دوطیف حاشیه‌ای خواهد بود و فاقد اهمیت)

دلیل اصلی بنده البته آن است که هم اصلاح طلبان از تجربه‌های گذشته درس گرفته‌اند و هم روحانی.

متن کامل در زیتون :
http://zeitoons.com/31692

ادامه نبرد قدرت پشت خاکریز‌های انتخابات
زیتون-سینا پاکزاد: فضای سیاسی کشور پر شده از سخنرانی‌های کنایه‌داری که مخاطبانش نه در میان حضار بلکه در در راس نهاد، سازمان و بخشی از کانون قدرت قرار دارند.

حسن روحانی در جمع اساتید دانشگاهها و فعالان اقتصادی سخنرانی می‌کند اما مخاطبانش در سپاه و نهادهای انتصابیِ بی‌ارتباط با رای مردم قرار دارند، آملی لاریجانی در جمع معاونانش سخن می‌گوید اما مخاطب‌اش در میدان پاستور نشسته و…

مخاطبان باید و نبایدها

در این میان شاید بتوان آنجایی که آیت‌الله خامنه‌ای در جریان دیدار رمضانی‌اش با مسوولان و کارگزاران نظام در حین سخنرانی به سمت روحانی سر برمی‌گرداند و او را «مخاطب بایدها» معرفی می‌کند تنها نمونه‌ای برشمرد که گوینده و مخاطب هر دو در یک جلسه و یک مکان حضور داشتند.

این روزها کسی از خیر پاسخگویی و واکنش به طعنه‌ها نمیگذرد، هر مسوولی امروز کنایه‌ای بزند در سریع‌ترین زمان پاسخ‌اش را از مخاطب مسوول در فلان نهاد و ارگان می‌گیرد.

همچنین در اثنای این بگومگوها٬ دو طرف یکدیگر را به برخورد گزینشی متهم می‌کنند. رسانه‌های اصولگرا می‌نویسند که دولت دهان منتقدان را می‌بندد و حامیان دولت معتقدند که رواداری با منتقدان از حد گذشته است. در این راستا آخرین اظهارنظر مقامی بلندپایه متعلق به جعفر منتظری دادستان کل کشور است. هرچند سرعت واکنش‌ها به‌قدری است که شاید در لحظه انتشار این گزارش این آخرین اظهارنظر نباشد. او می‌گوید: «ما نباید گزینشی عمل کنیم؛ جریان‌های طرفدار رییس جمهور در جریان توهین به رییس جمهور همانطور رفتار کنند که اگر به رییس قوه قضاییه توهین می‌شد رفتار می‌کردند.»

محمدباقر قالیباف، شهردار تهران نیز چهارشنبه گذشته در اظهاراتی شبیه دادستان گفته بود «همان‌قدر که اهانت به آقای رییس‌جمهور در روز قدس اسباب تاسف و قطعا محکوم است، تلاش برای ساکت کردن صدای منتقدان هم نادرست است.»

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31747

رویاروی «رویا» – بخش سوم

سلسله گفت‌و‌گو‌هایی با عبدالکریم سروش درباره نظریه «رویاهای رسولانه»

***

زیتون–افسانه فرامرزی: سال گذشته، در حالی که سه سال از انتشار سلسله مقالات «محمد(ص) راوی رویاهای رسولانه» در سایت «جرس» گذشته بود، گفت‌و‌گوی تلویزیونی عبدالکریم سروش با عبدالعلی بازرگان در برنامه‌ی «پرگار»، فرضیه «رویاهای رسولانه» را به تمامی به عرصه‌ی عمومی کشاند. این فرضیه که در زمان انتشار نیز با واکنش‌های محدودتری روبرو شده بود، این بار معرکه‌ی آرا شد، تا تعدادی از اندیشمندان آن را موجه دانسته و از آن دفاع کنند و در مقابل بسیاری از صاحب‌نظران به نقد و رد آن بپرداختند.

زیتون می کوشد در این سلسه گفت‌و‌گو‌ها با عبدالکریم سروش، ضمن «صورت‌بندی» و «طرح» بعضی از انتقادات، مجالی فراهم شود که صاحب فرضیه بتواند منظور خود را در مواردی با تفضیل و روشنی بیشتری بیان کند و به انتقادات وارده شده به فرضیه‌ی خویش بپردازد.

در «بخش نخست» این گفت‌و‌گو‌ها ضمن بازخوانی نظریه‌های «قبض و بسط» و «تجربه نبوی»، خوانش «حسین واله» از فرضیه «رویاهای رسولانه»، به سنجش صاحب فرضیه گذاشته شد. در بخش دوم، انتقادات «محسن کدیور» به این فرضیه را با عبدالکریم سروش در میان گذاشتیم.

اینک در بخش سوم به انتقادات حسن انصاری می پردازیم.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31759

شریعتی اسم مستعار خمینی شد
گزارش از میزگرد «بازخوانی شریعتی، عدالت اجتماعی و ضرورت احیای چپ اسلامی»

زیتون-طاها پارسا: «هر جا که بروی شریعتی دست از سرت بر نمی دارد». این را همسر یوسفی اشکوری به او گفته است. کسی که برای دهه‌های متمادی نامش با شریعتی پیوند خورده و امسال هم «کمیته یادمان چهلمین سالگرد دکتر علی شریعتی» را در خارج کشور تاسیس کرده تا به بهانه‌ی چهلمین سالگرد درگذشت شریعتی، با انتشار کتاب و مقاله و برگزاری مراسم‌ها و ساخت نماهنگ، یاد و آثار او را زنده نگه دارد. رضا علیجانی، حسن فرشتیان، مرتضی کاظمیان و جواد اکبرین دیگر اعضا این کمیته‌اند و اولین نشست‌شان را در اروپا در آلمان برگزار می‌کنند.

علاقمندان شریعتی یکی یکی از راه می‌رسند. میانگین سنی نسبتا بالاست. نشستی چند ساعته در شهر کلن کافی است که در جمع کسانی بنشینی که هنوز مرگ شریعتی را باور نکرده‌اند. می‌گویند نشان به آن نشان که چهل سال پس از درگذشت او هنوز هم خانواده‌اش امکان برگزاری مراسم یادمانش در حسینیه‌ی ارشاد را ندارند. در دهه‌های اخیر، کمتر روشنفکری توانسته است مانند «دکتر شریعتی» معرکه‌ی آراء بشود و کمتر اندیشمندی را می‌توان سراغ گرفت که مانند علی شریعتی مورد استفاده جریان‌ها و محافل مختلف و گاه متضاد قرار گرفته باشد. رضا علیجانی اسمش را می‌گذارد «برخورد سلف سرویسی» با شریعتی، محمدرضا نیکفر هم از «شهادت» شریعتی به دست دو گروه سخن می‌گوید و محمد باقر تلغری‌زاده هم از «صد نوع برداشت» از شریعتی یاد می‌کند.

همه چیز مطابق معمول پیش می‌رود، مشکل صدا و تصویر، نشست را کمی به تاخیر می‌اندازد. بالاخره مرتضی کاظمیان، مجری مراسم و از اعضا کمیته یادمان، پشت تریبون می‌رود. در یک مقدمه نسبتا طولانی موضوع نشست و میزگرد را معرفی می کند: «بازخوانی شریعتی و نسبت دیدگاه‌های او با عدالت اجتماعی و نیز ضرورت احیای چپ اسلامی». یک‌ جا هم کتاب «شریعتی، امروز و آینده ما» را بالا می‌گیرد و نشان می‌دهد؛ حاوی ۱۷ مقاله است و به همت کمیته‌ی یادمان منتشر شده است. شرکت‌کنندگان در میزگرد را معرفی می‌کند؛ بناست هر کدام نیم‌ساعتی سخن بگویند و آن‌گاه مورد پرسش و پاسخ قرار گیرند. محمدباقر تلغری زاده، دکترای فلسفه؛ محمدرضا نیکفر، دکترای فلسفه و سردبیر رادیو زمانه و رضا علیجانی، عضو شورای ملی مذهبی.

مجری برنامه، حسن یوسفی اشکوری را دعوت می‌کند که به رسم میزبانی خیر مقدمی بگوید. پشت تریبون که قرار می‌گیرد، سخنش را با سه‌گانه‌ی مشهور شریعتی آغاز می کند «عرفان، برابری، آزادی». می گوید انگیزه ی آنان در کمیته‌ی یادما، هم نوعی تکریم و تجلیل و ادای دین شخصی به شریعتی بوده است و هم ضرورتی که در شرایط امروز و جهان برای «رسیدن به عدالت و برابری و نفی هر گونه تبعیض» وجود دارد. بر این مبنا، از تعبیر «بازگشت به شریعتی» سخن می‌گوید و سخنانش را با «عرفان، برابری، آزادی» تمام می‌کند. یادم باشد همسرش را که دیدم بگویم «هر جا که برود، دست از سر شریعتی بر نمی‌دارد».

مشروح سخنان ارائه شده در این نشست را در ادامه بخوانید:

متن کامل در زیتون :
http://zeitoons.com/31798

🍃 بازداشت صلاح‌الدین خدیو، روزنامه‌نگار و فعال مدنی، در مهاباد

زیتون– صلاح‌الدین خدیو، روزنامه‌نگار، فعال مدنی و نویسنده کرد، روز سه‌شنبه ۱۳ تیر، در شهر مهاباد بازداشت شد.

یک منبع آگاه، ضمن تایید این خبر به زیتون گفت که نزدیکان خدیو نتوانسته‌اند از نهاد بازداشت‌کننده و محل نگهداری او اطلاعی به‌دست بیاورند.

اداره اطلاعات مهاباد، ضمن اظهار بی‌اطلاعی از دستگیری این فعال مدنی، به خانواده‌ی او گفته است که ممکن است به‌وسیله‌ی اطلاعات سپاه بازداشت و به ارومیه منتقل شده باشد.

سایت محلی «چاو نیوز» به نقل از منابع آگاه نوشته است که ساعاتی پس از بازداشت خدیو، چند مامور امنیتی به منزل او مراجعه کرده، کامپیوتر و تعدادی از اسناد و مدارک شخصی او را با خود برده‌اند.

http://zeitoons.com/31889

برخورد سلف‌سرویسی با روشنفکران و سیاستمداران
طاها پارسا

۱. مولوی می‌گوید«هر کسی از ظن خود شد یار من ». مراد مولوی در اینجا تفسیر و تاویل است یا حداکثر نوعی هرمنوتیک. همان کاری که طبیعی است و البته گریز ناپذیر. همه‌ی ما از پدیده‌ها، موضوع‌ها و شخصیت‌ها ،رفتارها و «متن‌ها» تفسیر و تاویلی داریم، چه بسا انحصاری و اختصاصی. موضوع این یادداشت، ارتباطی با این مفهوم ندارد.

۲. بسیاری از روشنفکران و سیاستمداران نامی، در حیات فکری و سیاسی خود به موضوعات عدیده‌ای ورود کرده‌اند و رفتارها و کنش‌های متعددی داشته اند. در یک یاددداشت، مقاله و حتی یک کتاب بررسی همه‌ی ابعاد و اجزا دستگاه فکری و شبکه‌ی باور و کنش‌ها و تصمیم‌های روشنفکران و سیاستمداران نامی، عملی نیست. لذا طبیعی است که امکان طرح همه‌ی موضوع‌های مرتبط با آن‌ها در یک نوشتار ممکن نباشد. نگارنده‌ی این یادداشت، به این نکته واقف است و در این‌جا سخن دیگری دارد.

۳. کورت گودل، ریاضی‌دان و منطق‌دان آلمانی زبان، در سن ۲۵ سالگی یکی از رویاهای بشریت را به باد داد. در یک تعبیر عمومی و کاربردی می‌توان گفت که گودل ثابت کرد: در «متن»های پیچیده نباید به دنبال «سازگاری» بگردیم، چون چنین متن‌هایی وجود ندارند و حتی اگر وجود هم داشته باشند، نمی‌توانیم این «سازگاری» را ثابت کنیم. روشنفکران و سیاستمدارن نیز به‌سان یک «متن» سازگار نیستند. اغلب مجموعه پیچیده‌ای از رفتارها و گفتارهای آنان وجود دارد که «حتما» ناسازگار است و تلاش برای نشان دادن سازگاری آن‌ها، منجر به رویاپردازی و خلق موجودات موهومی می‌شود که نسبتی با سوژه اصلی ندارند. بر این مبنا کسانی که می‌کوشند همه‌ی رفتارها و گفتارهای یکی از ابنا بشر را توجیه و سازگار با هم نشان دهند، باد می‌پیمایند. این بادپیمایی البته بسیار رایج است تا جایی که بسیاری از تفسیرهای دینی و روایت‌های تاریخی، خود به «ساختارهای استدلالی» تبدیل شده‌اند که وظیفه ی اثبات و تامین مراد ظن و گمان نویسنده را بر عهده دارند و نه نشان دادن بخشی از حقیقت و یا تاریخ.

۴. موضوع اصلی این یادداشت، «برخورد سلف سرویسی*» با روشنفکران و سیاستمداران است. احتمالا همه‌ی ما دست کم یک‌بار در سلف سرویس غذا خورده ایم و با میل و سلیقه‌ی خود از روی میزهای غذا، خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های مورد علاقه‌ی خود را کشیده و چشم‌مان را بر بعضی از خوراکی‌های روی میز بسته‌ایم و آنها را نادیده گرفته‌ایم، چون طعم‌شان به «مذاق» ما خوش نیامده است. اکنون تصور کنید که یک روشنفکر یا سیاستمدار مجموعه‌ای از گفتارها، رفتارها، افکار و مواضع سیاسی خود را روی میزهایی چیده است و از ما می‌خواهد تعارف نکنیم و هر چه دوست داریم برداریم. واضح است فرزندان و نزدیکان و دوستداران آن روشنفکر بخش‌هایی را بر می‌دارند که بتوانند در پناه آن برای خود هویتی بیابند و یا به نام و نان و نوایی برسند و یا بتوانند به کمک آن میراث‌دار پدر و مدافع آثار او باشند. مخالفان هم البته جبران می‌کنند و بخش‌هایی را در ظرف غذای خود می‌کشند که به کمک آن بتوانند میراث کشی کرده و صاحب آن گفتار و رفتار را تخریب کنند. بدیهی است که ظرف غذای هیچ‌کدام از این دو گروه، معرف میز غذای سلف سرویس نیست و طعم و کیفیت معرفی شده به وسیله آن‌ها اعتبار علمی ندارد و محل اعتنا نیست.

۵. در ماه های خرداد و تیر، نام تعدادی از شخصیت‌های فکری و سیاسی ایرانی بیش از همیشه به گوش می‌خورد. در این دو ماه کسانی چون علی شریعتی، روح الله خمینی، محمد بهشتی و ابوالحسن بنی صدر یا درگذشته اند و یا مقطع مهمی از زندگی خود را گذرانده‌اند و به همین خاطر می‌توان شاهد روایت‌های متعددی از زندگی و کارنامه‌ی فکری و عملی آنان بود. و از قضا آنچه در این میان بیش از هر چیز به چشم می‌آید، برخورد سلف سرویسی با آنان است.

۶. «برخورد سلف سرویسی» را می توان آسیب‌شناسی کرد. به تعبیر تاجزاده یکی از اشتباهات ما این بود که مناسبات عصر عصمت را به مناسبات عصر غیبت تعمیم دادیم. مفهوم عصمت و معصوم‌یابی و معصوم‌سازی یکی از علل برخورد سلف سرویسی با شخصیت‌های فکری و سیاسی است، به همین خاطر برای حسن خمینی تصور اینکه پدر بزرگش فتوای اعدام های ۶۷ را صادر کرده است غیر ممکن می‌نماید و در توجیه ان می کوشد. و یا فرزندان بهشتی نمی توانند چشم بر نقش او در استقرار نهاد ولایت فقیه بگشایند.
کاریزمای بسیاری از این شخصیت‌ها، دیگر علت این برخوردهای سلف سرویسی است. عبدالکریم سروش در مستند بی‌بی‌سی فارسی هنگامی که لحظه‌ی دیدار خود با آیت الله خمینی را روایت می‌کند او را «موجودی فراگیرنده و رعب‌آوری» می‌خواند که «برای مدت کوتاهی او را سر جای خود میخکوب کرده» است، و شاید به همین علت حتی در سال‌هایی که اوج معلمی او در نقد اندیشه و سیاست‌ها بود باز هم خمینی را «آفتاب دیروز و کیمای امروز» می‌خواند.
متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/3191

بازگشت سردار ناکام از سیاست به قرارگاه سرکوب
فراز و فرود اسماعیل کوثری؛

زیتون-احسان مهرابی: ۲۶ بهمن ۸۹ اولین نماینده‌ای بود که پشت جایگاه ناطقان مجلس رفت و شعار«مرگ بر موسوی و خاتمی و کروبی» سر داد. نماینده سابق اما اینک به پادگان بازگشته است. در دوره سرداری هم افتخارش این بوده که محمد ابراهیم همت به او می‌گفته «محمد کوثری،خاک بر سرت با این جنگیدنت».

فرماندهان لشکر ۲۷ محمد رسول الله تهران از جمله مشهورترین فرماندهان سپاه پاسدارانند، به خصوص احمد متوسلیان و محمد ابراهیم همت. محمد کوثری پس از این دو٬ فرمانده لشگر ۲۷ محمد رسول‌الله شد و برخلاف دو فرمانده قبل زنده ماند و دوره فرماندهی‌اش طولانی بود. او حتی در یک عملیات شش تیر خورد اما در نهایت زنده ماند.
از همین رو در بحبوبه درگیری‌های سیاسی سال ۸۸ فاطمه چهل امیرانی، همسرحمید باکری به نقل از خود و همسر محمد ابراهیم همت به شوخی و جدی نوشت که حتما «ریگی به کفش»کوثری بوده که مانند دو فرمانده دیگر کشته یا به تعبیر او شهید نشده است.

بعدها مراد ویسی، روزنامه نگار رادیو فردا، در صفحه فیس بوک خود نوشت که محمد کوثری همه جا با افتخار می‌گفته، همت فرمانده‌اش بوده و آن قدر به او نزدیک که در بی‌سیم داده می‌زده «ممد کوثری خاک تو سرت با این جنگیدنت».
لشگر ۲۷ محمد رسول الله یکی از لشگرهای مهم ایران بود و قاعدتا محمد کوثری به عنوان یکی از فرماندهان رابطه نزدیک با اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان فرمانده جنگ داشت. در کتاب خاطرات هاشمی چندین بار به نام او اشاره شده، از جمله اینکه کوثری «نجیبانه» از عدم هماهنگی لشکرهای سیدالشهدا و ۲۵ کربلا در یک عملیات «شاکی» بوده است.
محمد کوثری اما در دوره نمایندگی مجلس بارها به هاشمی رفسنجانی حمله کرد. به جز موضوع‌های سیاسی، کینه کوثری از بازداشت چند ساعته‌اش در سال ۶۸ به دلیل تخلیه نکردن یکی از املاک وزارت کشاورزی در این حملات بی تاثیر نبود. کوثری٬ هاشمی رفسنجانی را عامل بازداشت خود می‌داند اما هاشمی اعلام کرد که مسبب آزادی او بوده نه بازداشت‌اش.
پس از جنگ ایران و عراق کوثری نیز مانند تعدادی از فرماندهان سپاه پاسداران راه سیاست را در پیش گرفت٬ هر چند برخلاف برخی از فرماندهان از جمله محمد باقر ذوالقدر،یحیی رحیم صفوی و حسین نجات اظهار نظر و سخنرانی سیاسی نمی کرد، اما نامش در خاطرات مشهور حجت الاسلام محمد پروازی به عنوان یکی از حامیان گروه انصار حزب الله مطرح شده است.
پروازی بعدها در مصاحبه با روزنامه شرق گفت که محمد کوثری در دوره جنگ و زمانی که فرمانده لشکر شده بود، نیروهای مشهور به چپ را حذف کرده و به او گفته به قم بازگردد، اما بعد از مدتی به او اجازه داده در لشکر بماند.
کوثری همچنین از جمله ۲۴ فرمانده ارشد سپاه پاسداران بود که پس از حوادث کوی دانشگاه تهران در سال ۷۸ در نامه به محمد خاتمی، رییس‌جمهور وقت، خواستار برخورد با معترضان شدند و تهدید کردند که «کاسه‌ صبرمان به پایان رسیده و تحمل بیش از آن را در صورت عدم رسیدگی، بر خود جایز نمی‌دانیم».
محمد کوثری در فضای عمومی با ورود به مجلس هشتم مشهور شد. در مجلس اما به نام اسماعیل کوثری شناخته می‌شد و تنها افرادی که او را از سابق می‌شناختند، با نام محمد کوثری خطابش می کردند.
کوثری عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و مدتی نایب رئیس این کمیسیون بود. هر چند که مواضع سیاسی‌اش نزدیک به اعضای جبهه پایداری بود اما در خصوصیات فردی روحیاتش با آنان تفاوت داشت و مانند برخی از آنان از جمله روح الله حسینیان تندخو نبود.

متن کامل در زیتون :
http://zeitoons.com/31875

اوین ما، اوین آن‌ها!
به بهانه انتشار خبر بازدید 45 سفیر از زندان اوین؛

ناراحت‌ها و شرهای بند را پیچ می‌کنند، تراجنسیتی‌ها را هم. متفاوت‌ها را، آن‌ها که زیادی نشئه‌اند یا زیادی خمار. آنان که از توده یک‌شکل بیرون زده و دیده می‌شوند، در غذا به دنبال گوشت می‌گردند و سر تخت دعوا راه می‌اندازند و نوبتی کف‌خواب نمی‌شوند، در صف دسشویی، حمام و فروشگاه نمی‌ایستند، زبان‌درازها را.

اینکه همه را با هم صدا کنند عجیب است. معمولا برای انفرادی می‌برندشان وقتی که دعوایی راه انداخته باشند، آن هم تک تک. این‌که با هم بروند لابد داستان چیز دیگری است آن هم در یک روز آرام و عادی بند. می‌گویند که بروند بخش فرهنگی زندان. قرنطینه متادون.

افسر نگهبان به وکیل بند می‌گوید: میخوام بندت برق بزنه، کف‌خواب‌ها رو از وسط جمع کن و همه وسایلشون رو بذارن توی تخت، یه عده توی هواخوری بمونن و یه عده توی بند. بازدید داریم. شاید اینجا هم اومدن. چادراتون دم دست باشه، حجاب کامل تا شب یالاست.

تا شب بند آماده باش است. ناهار کمی چرب‌تر است و به جای سویا، گوشت دارد. کسی نمی‌آید. شام عدسی داریم. بچه های بند ۳ می‌گویند که بازدید کننده‌ها رفتند آن‌جا، تمام روز در بند بسته بود و فرهنگی هم نرفتیم.

بند ۳ به بند مشاوره معروف است، زیر نظر مستقیم خانم دکتر مشیر، همسر باقر قالیباف اداره می‌شود. در وضعیتی که بندهای دیگر از تراکم جمعیت در حال انفجار است و در جایی که برای ۳۰۰ نفر پیش‌بینی شده تا ۵۰۰ نفر اسکان داه می‌شوند، بند سه بیشتر از ۱۰۰ نفر «مددجو» ندارد، زندان‌بانان هم «مددکار»اند. زندانی قصاصی، سیاسی، رابطه ای و پردرد سر را راه نمی‌دهند . ویترین زندان است. دست‌چین شده و شسته رفته.

***

«معاون امور بین‌الملل دبیر ستاد حقوق بشر امروز صبح گفت که ۴۵ سفیر از کشورهای مختلف از زندان اوین بازدید می‌کنند. [تا ببینند که] تمامی زندانیان (متهمین و محکومین) از حقوق مختلف خود برخوردار هستند.

زمانی که معاون امور بین‌الملل از «حقوق مختلف» «تمامی زندانیان» حرف می‌زند و به برخورداری آنان از این حقوق گواهی می‌دهد و بازدیدکنندگان را نیز به گواهی می‌گیرد، برای اثبات مدعا آنان را به بهترین و مجهزترین زندان پایتخت و کشور می‌برد. به نظر می‌رسد که لااقل این زندان باید با استانداردهای ادعایی منطبق باشد. اما روایت‌هایی از درون اوین و سایر زندان‌های ایران چه در تهران و چه در شهرستان‌ها سندی به نفع این مدعا به دست نمی‌دهد.

حقوق متهم
دختر بیش از ۲۴ یا ۲۵ سال ندارد، چمباتمه زده گوشه هواخوری و سیگاری لای انگشتانش می‌سوزد و بالا می‌رود، بی‌آنکه پکی زده باشد. دندانی به دهانش نمانده و حرف که می‌زند جای خالی دندان‌ها صورت را به درون می‌کشد. اتهامش قتل است. آنقدر در اداره آگاهی کتک خورد که اعتراف کرد. حالا می‌گوید نکشتم. جای ضربه به سرش را نشانم می‌دهد، می‌گوید: نمی‌خواستم دیگه برگردم آگاهی شاپور، دیگه نمی‌تونستم کتک بخورم، گفتم کردم. شاید راست می‌گفت، شاید هم نه. بازجویی اش ۳ سال طول کشید.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31925

شتاب‌ بحران‌های زیست‌محیطی؛
خوزستان از خشکیدگی تا ناامنی

زیتون ـ مهسا محمدی: گرمای بی‌سابقه، خشکی شدید، کم‌آبی و بی‌آبی، قطع برق، گرد و غبار و ریزگردها، مهاجرت و کلماتی از این دست در طی سال‌های اخیر پرتعدادترین کلماتی بودند که درباره خوزستان شنیده شدند. این در حالی است که خوزستان پرآب‌ترین استان‌ ایران است.

رودهای کارون، اروند، کرخه و رودهای کوچک‌تر دیگر٬ هر کدام مسیری طولانی را در این استان می‌پیمایند . با این وجود در دهه اخیر ترکیبی از عوامل مختلف از تغییر اقلیم و خشک‌سالی گرفته تا مدیریت غلط و تصمیم‌های غیرکارشناسی٬ در حال مبدل کردن این منطقه نفت‌خیز و آب‌خیز به سرزمینی غیرقابل سکونت است که مردمانش در حال رها کردن آن هستند، گویی که مانند ۳۰ سال پیش جنگی درگرفته و باز خوزستان خط مقدم است.
هفته گذشته در وضعیتی سپری شد که در اهواز و شهرهای دیگر خوزستان دما همواره بالای ۵۰ درجه ماند. در این دما ، مصرف و در نتیجه فشار به زیرساخت‌های انرژی بالا رفت و در نتیجه قطعی برق به یکی دیگر از بحران‌های این استان بدل شد. همزمان، کمبود و گاهی نبود آب٬ بحران را افزایش داد.
«برخی از بخش‌ها، روستاها و شهرهای استان خوزستان، یک یا دوماه است که مردم آب ندارند و آب‌های زیرسطحی این استان به اتمام رسیده است. تامین آب مورد نیاز این مردم محروم با تانکر انجام می‌شود این در حالیست که اکثر این روستاها در چند قدمی سدها و رودخانه‌ها قرار دارند». این توصیف نماینده مردم ایذه و باغملک از وضعیت حوزه انتخابیه خود است.
به این بیافزاییم مشکل ریزگردهای این استان را که نه فقط در تابستان که در تمام سال وضعیت آن را در حالت بحرانی نگاه می‌دارد. به گفته غلامرضا گودرزی عضو هیات علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، بیشترین میزان گرد و غبار ثبت شده در جهان پنج هزار میکروگرم برمترمکعب بوده اما در خوزستان تا ۲۲ هزار میکروگرم بر مترمکعب ثبت شده است٬ به طوری که میزان دید افقی به ۵۰ متر می‌رسید.
مجموعه این عوامل خوزستان را تبدیل به منطقه‌ای بحران زده کرده است که برای اداره امور روزانه٬ اداره کل امور بحران استان وارد عمل شده و زندگی از روال عادی خود خارج شده است. ستاد بحران این استان در اطلاعیه‌ای کاهش ساعات کاری ادارات را اعلام کرد و ساعت پایان کار ادارات تا ساعت ۱۳ کاهش یافت.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31963

«ماجرای نیمروز» و نیمه گم‌شده‌اش
محمد رهبر

فیلم «ماجرایِ نیم‌روز» که این روزها بر یوتیوپ اکران عام دارد، برشی از تاریخ خون‌بار پس از انقلاب ماست و نمایش فورانِ خشونت که کارگردان سر و ته‌اش را زده است و نیم‌نگاهی انداخته از خرداد سال شصت تا بهمن ماه همان سال که موسی خیابانی رهبر نظامی مجاهدین در خانه زعفرانیه کشته شد.

زوایه دید فیلم از نگاه ماموران اطلاعات سپاه است، جوانان شیفته خمینی که این سوی کارزار بودند و جوانان شیدای رجوی و سازمان مجاهدین را که عصیان کرده بودند، سرکوب می‌کردند.

فیلم از سی خرداد سال شصت آغاز می‌شود و راهپیمایی سی خرداد را یکسره نظامی جلوه می‌دهد. بنابر آنچه تا به حال از راویان آن روز شنیده‌ام، در سی‌ام خرداد آن سال نحس، بیشترینه‌ی میلیشیای مجاهدین که هزاران دختر و پسر جوان و نوجوانِ تب کرده از انقلاب بودند، بی‌هیچ اسلحه گرم و سردی به خیابان زده بودند.

در توصیه‌های سازمانی به هواداران گفته شده بود که روز ۳۰ خرداد، نمک و فلفل همراه داشته باشند، بلکه به چشم حزب‌اللهی‌ها بپاشند و بگریزنند. دستگیری‌های گسترده و فروپاشی میلیشیا در یک روز، نشان داد که طرف مقابل بسیار آماده‌تر بود و چنان ضربتی زد که فردای آن روز، مجاهدین یا زندان رفتند و یا به خانه‌های تیمی کوچ کردند.

ماجرای نیمروز، همان‌طور که از اسمش بر می‌آید، روایت نیم‌بند و نصفه و نیمه‌ای است از فاجعه‌ای که می‌توانست پیش نیاید و یا آن‌چنان خون‌بار نشود.

در فیلم، اسدالله لاجوردی، خودی نشان می‌دهد و می‌رود و در همین یک دم حضور هم بوی خون می‌دهد و آن‌قدر تند مزاج که مامور اطلاعاتی سپاه اذعان دارد که لاجوردی در اسرع وقت زندانی را تبدیل به اعدامی می‌کند.

در پلانی آیت‌الله بهشتی را می‌بینیم که توصیه به مدارا با زندانیان می‌کند اما کجاست نیمه دیگر روز و اینکه همین جناب بهشتی، لاجوردی را با آن بیماری‌های عفونی روحی که همان موقع هم به چشم می‌آمد، به دادستانی انقلاب گمارده بود. گذشته از اینکه دستگاه قضا که جناب بهشتی از اوان انقلاب صاحبش شد، یک‌باره به شاخه قضایی، حزبی سیاسی تنزل یافت و مگر بهشتی بنیان‌گذار حزب جمهوری نبود و در عین حزبی بودن و سیاست‌ورزی، ریاست شورای عالی قضایی را بر عهده نداشت.

بازداشت شدگان روز سی‌ام خرداد باورشان نمی‌شد، در نظامی که ادعای علوی بودن داشت و بر آمده از انقلابی ضد استبداد و شکنجه، شلاق و اعدام به این زودی رجعت کنند. از همان تیر ماه سال ۶۰ شکنجه‌های هولناک در اوین آغاز شد. حتی قبل از اینکه مجاهدینِ بیرون از زندان دست به ترور بزنند، لاجوردی و همکارانش دار و شلاق را بر پا کردند.

در این وهله‌ی بی‌عاطفگی، حتی دختران و پسران نوجوان بی‌گزند نماندند و به جرم همراه داشتن نمک و فلفل و اعلامیه، چنان شلاق می‌خوردند که تا پای مرگ می‌رفتند.

مجاهدین ایمانی داشتند و اتوپیایی در سر و جوانی در تن و رو در روی ایشان هم جوانانی بودند مومن به خدایی و اسلامی دیگر. آیت‌الله خمینی از پیش از انقلاب، مجاهدین را نمی‌پسندید و آن‌گاه که در نجف بود حاضر نشد که از مجاهدین زندانی شاه که در یک قدمی اعدام بودند، حمایتی کند. شاید که خمینی، مجاهدین را رقیبان روحانیان می‌دانست که از قضا مفسرینِ حجره نرفته و حوزه ندیده قرآن و حدیث بودند.

رجوی و خیابانی را انقلاب آزاد کرد و پس از هفت سال زندان پا به خیابان‌های انقلاب‌زده گذاشتند و از همان روز هم شروع به یارگیری کردند. اختلاف بین حواریون امام و هواداران رجوی از مراسم استقبال از خمینی آغاز شد که یاران خمینی، کسی از مجاهدین را به گعده محافظان امام راه ندادند و حتی نگذاشتند، مادر رضایی‌ها – از شهدای مجاهدین – چند کلمه‌ای حرف بزند.

مجاهدین از ۲۳ بهمن ۵۷ جریانی موازی بودند که هر چه می‌کردند راهی به حکومت پیدا نمی‌کردند، در فضایی که یک کرشمه خمینی می‌توانست بنی‌صدر را رییس‌جمهور کند، رویگردانی امام از مجاهدین کاری کرد که حتی یک نفر از لیست اختصاصی مجاهدین در مجلس شورای ملی رای نیاورد و عملا سازمان نماینده‌ای در مجلس نداشت.

مجاهدین به قانون اساسی رای نداده بودند اما گفته بودند که به قانون ملتزم‌اند با این‌حال بارها میتینگ و جلساتشان برهم خورد و با آن قوه قضاییه که ذکر خیرش رفت، هیچ‌گاه با برهم زنندگان برخوردی نشد. هر چند تمامی این محدودیت‌ها را نمی‌توان دلیلی بر حقانیت ورود مجاهدین به فاز نظامی دانست و نمی‌توان از کیش شخصیت رجوی و غرور و خودخواهی‌اش صرف نظر کرد اما اگر رهبر انقلاب که همه قدرت به دست او بود، کسی مثل خمینی نبود و پروای خشونت و خونریزی می‌داشت، البته کار به آن فاجعه ختم نمی‌شد. در بی‌عدالتی که بر مجاهدین رفت همین بس که بسیاری از بازداشت شدگان روز سی‌ام خرداد که نقشی در ترور و خشونت‌های بعدی نداشتند، تا سال بعد زنده نماندند و اعدام شدند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31997

پرهیز از فرافکنی و برخورد منصفانه‌تر با شریعتی
رضا علیجانی

گفت‌وگوی دکتر سروش دباغ با سایت زیتون با عنوان «شریعتی، کویریات و دوران پسا-ارشاد» و مکاتبات بعدی ایشان با نگارنده در این خصوص، من را بر آن داشت که تاملات و اشاراتی کوتاهی در خصوص این گفت‌و‌گو داشته باشم.

۱. پیش از هر چیز باید بابت «انصاف و دوری از کینه توزی و فرافکنی خطاهای خویش بر گردن شریعتی» آقای دکتر دباغ و تلقی مثبت ایشان از جریان ملی- مذهبی سپاس‌گزاری کرد.

۲. در رابطه با مقاله معبد به طور خاص و کویریات شریعتی به طور عام با این تلقی آقای دباغ کاملا همداستان بوده و هستم که به تعبیر ایشان نوعی «گریزپایی امر غایی» و «حس تعلیق» در کویریات و در سراسر زندگی اصیل وی موج می زند؛ از اقدام ناتمام به خودکشی در کنار استخرکوهسنگی مشهد در اوان جوانی تا آخرین روزهای عمر.

۳.در رابطه با نگارش متنی در نقد مارکسیسم نیز موید نظر ایشانم. در سلسله مباحث شریعتی شناسی در سال ۷۸ جلساتی چند به بازخوانی و تفسیر مجموعه سه جلدی ساواک در باره شریعتی پرداختم و ضمن تحلیل پروسه ای که ساواک و شریعتی طی کرده اند در باره این نوشته نظرم را گفته ام که این نوشته برای ساواک نوشته شده و از هوشمندی شریعتی در فرار از مصاحبه تلویزیونی (همچون جناب براهنی) حکایت می کند. ساواک ایشان را مدتی در سلول شریعتی قرار داد تا شاید وی نیز برای انجام مصاحبه نرم و راضی شود. تفصیل مطلب را در کتاب شریعتی و ساواک که روی سایتم قابل دسترس است آورده ام.

۴. با تحلیل دکتر دباغ از دوران ارشاد و اینکه در مرحله بعدی شریعتی گرایش اگزیستانسیالیستی را به افکار خویش «افزود» موافق نیستم. شریعتی در این دوران بنا به علل و دلایلی که در کتاب «بدفهمی یک توجیه ناموفق» آورده‌ام، پروژه نواندیشی دینی اش را از اصلاح دینی (مترادف با اسلام) وارد اصلاح دینی مترادف با تشیع نمود. در این دوران شریعتی بنا به شرایط زمانه و تحت تاثیر آن ادبیات، رمانتیک تر و رادیکال ترشد. اما وی در همان هنگام و در درسهای اسلام شناسی تهران نیز کلاس در باره «اگزیستانسیالیسم» (منتشره در اسلام شناسی تهران جلد اول یعنی مجموعه آثار شماره ۱۶) دارد و یا در جلد دوم اسلام شناسی (م آ ۱۷) باز هم در باره اگزیستانسیالیسم بحث می کند و هم در نقد مارکسیسم جا به جا با اگزیستانسیالیسم مقایسه می کند. شریعتی در مجموعه آثار بعدی (جلد سوم اسلام شناسی) نیز بارها در باره اگزیستانسیالیسم بحث میکند و در تفسیر داستان خلقت آدم در کل اسلام شناسی ها بارها به اگزیستانسیالیسم بر میگردد.

۵. در همین مقطع (ارشاد) مطالبی به اصطلاح غیرانقلابی! دارد مانند: حج؛ نیایش؛ الیناسیون؛ انسان بی خود؛ زیباترین روح پرسیتنده(در باره امام سجاد)؛ هنر در انتظار موعود؛ قرن ما در جستجوی علی(با تاکید بر شخصیت و رفتار انسانی و چند وجهی علی)؛ ماشین در اسارت ماشینیسم؛ چرا اساطیر روح همه تمدنهای دنیاست؟؛ اقبال (با تاکید بر وجوده انسانی و همه جانبه اقبال)؛ علم و اسکولاستیک جدید و… . براین اساس ضمن عنایت به رادیکالتر شدن شریعتی در این مقطع اما با تلخیص و تقلیل شریعتی به چهره کلیشه ای شریعتی اسلام گرا و ایدئولوژیک که دین را از وجوه معنوی و عرفانی اش فروکاست و یا در حوزه فکری (مباحث دینی و غیر دینی اش) فقط به انقلابی گری می اندیشد موافق نیستم. در همین درسهای اسلام شناسی ارشاد(درس یک و دو که با هم در یک درسگفتار منتشر شده)، شریعتی تصریح کرد که امروزه دین را باید در «مثلث اسلام و سوسیالیسم و اگزیستانسیالیسم» شناخت. هر چند شاید «بخشی» از متاثرین شریعتی که من کلا معتقدم «برخوردی سلف سرویسی» با شریعتی داشته اند به وجوه دیگر او در همین دوران بی توجه بوده و آنها را در ظرف غذای اندیشه خویش نکشیده باشند. همانطور که برخی نیز به درویش مسلکی افتادند! من خودم با بعضی از آنها آشنا بوده ام. البته این قسمت در اقلیت قرار داشتند. خود آقای امیر رضایی که یکی از اعضای اصلی دفتر تدوین مجموعه آثارهای شریعتی (به همراه مجید شریف) بوده اند تاکید زیادی بر عرفان داشته و دارند. و البته مجید شریف بنا به آثارش که در مقطع انقلاب و همان سالهای اول انقلاب نوشته است خود نشانه ای از ترکیب هر دو دغدغه اجتماعی و انسانی شریعتی با هم است.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/32001

یادمان چهلمین سال درگذشت «معلم آزادی، برابری و عرفان» در پاریس
شریعتی؛ راه ناتمام و طولانی عدالت

زیتون ـ در هوای گرم و دم‌کرده‌ی تابستان داغ‌شده‌ی پاریس، چهلمین سالگرد درگذشت دکتر علی شریعتی با حضور شماری از علاقمندان و نیز با تمرکز بر مفهوم عدالت اجتماعی گرامی داشته شد. مراسمی که سخنران افتتاحیه آن، دوست و همراه قدیمی شریعتی بود: مهدی ممکن. محمدجواد اکبرین، تقی رحمانی و مرتضی کاظمیان، دیگر سخنرانان برنامه بودند.

مهدی ممکن در همان سالی متولد شده که علی شریعتی: ۱۳۱۲؛ هر دو در فعالیت اجتماعی خود را در نوجوانی در مشهد و در کانون نشر حقایق اسلامی و زیر سایه آموزه‌های استاد محمدتقی شریعتی پی گرفتند. رشته تحصیلی متفاوت، میان آنها فاصله انداخت. شریعتی جامعه‌شناسی خواند و ممکن داروسازی. شریعتی، آن‌که «معلم انقلاب» خوانده شد، نماند و پیروزی انقلاب و تغییر نظام سیاسی را ندید؛ اما ممکن در دولت موقت مهندس بازرگان، معاون مطبوعاتی وزیر ارشاد شد.

روند تحولات سیاسی در انتهای دهه ۵۰ و ابتدای دهه ۶۰ چنان پیش رفت که ممکن کوله‌بار مهاجرت بست و در کشور و شهری مستقر شد که دو دهه پیش‌تر، شریعتی برای ادامه تحصیل در آن سکونتی چندساله داشت؛ فرانسه، پاریس. و حالا، چهل سال پس از درگذشت شریعتی، در یادمان وی، ممکن سخن می‌گفت.
این فعال دیرپای ملی ـ مذهبی در افتتاحیه برنامه با یادکرد از شنیدن و خواندن خبر تلخ درگذشت دکتر شریعتی در روزنامه و زمانی که در زندان دوران محکومیت خود را سپری می‌کرد، به نقش استاد محمدتقی شریعتی در برآمدن نسلی متعهد به ارزش‌های دینی (ازجمله علی شریعتی و خود) پرداخت.
ممکن با اشاره به فضای فرهنگی و اجتماعی دهه ۱۳۲۰ به تاکید محمدتقی شریعتی به قرآن و نهج‌البلاغه در کلاس‌های درس دبیرستان اشاره و آن را در آن زمانه و در مشهد و زیر سایه حضور روحانیان سنتی، و بی‌اعتنایی غالب به تفسیر قرآن و تأمل در نهج‌البلاغه، بسیار مهم و باارزش توصیف کرد.
وی تاکید کرد که متاسفانه این وضع، همچنان ادامه دارد و همچنان «مفاتیح» پرفروش‌تر از قرآن و نهج‌البلاغه است.
همراه دور و یار دیرین شریعتی از همین زاویه، بر اهمیت نواندیشی دینی و کار فرهنگی مورد توجه دکتر شریعتی، تاکید کرد.
پس از سخنان افتتاحیه دکتر ممکن، شهاب عموپور مجری برنامه، به تشریح فعالیت‌های «کمیته یادمان چهلمین سالگرد درگذشت دکتر شریعتی» پرداخت. وی به انتشار کتاب «شریعتی، امروز و آینده ما» (شامل مجموعه مقالات)، تهیه و انتشار شش کلیپ درباره زندگی و دیدگاه‌های شریعتی (منتشرشده در کانال تلگرام کمیته) و نیز برگزاری سه نشست در آلمان، آمریکا و فرانسه اشاره کرد.

شریعتی و تجربه‌ی ابوذر
محمدجواد اکبرین، روزنامه‌نگار و دین‌پژوه سخنران نخست جلسه بود. او با اشاره به تاکید شریعتی بر ابوذر، اظهار داشت: «تاریخ و میراث به‌جا مانده از ابوذر نشان می‌دهد که شریعتی ابوذر را انتخاب نکرده بلکه به تدریج او را کشف کرده است.»

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/32070

چرا امام علی کوفه را مرکز خلافت اسلامی قرار داد؟
حسن یوسفی‌اشکوری

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – قسمت بیست و سوم

درآمد
یکی از پرسش های مهم در تاریخ اسلام آغازین، انتقال مرکز خلافت اسلامی از مدینه به عراق و شهر کوفه و علل و عوامل آن است. این جابجایی در اوایل خلافت علی و به طور خاص در جریان رخداد جمل روی داد. می دانیم که پس از احراز مقام خلافت مسلمانان به وسیله علی بن ابی طالب در سال ۳۶ هجری، نخستین حادثه مهم رخداد جمل است که در حوالی بصره در عراق روی داد و منتهی به پیکاری خونین شد و در فرجام کار با شکست قاطع اصحاب جمل و پیروزی خلیفه مسلمانان خاتمه یافت. از پیامدهای مهم این جنگ، این بود که علی شهر کوفه را مرکز خلافت اسلامی قرار داد و دیگر به مدینه، که تا آن زمان قلب جهان اسلام بود و از قداست معنوی و نفوذ دینی یگانه ای برخوردار بود، بازنگشت. هرچند کوفه هرگز تنها پایتخت خلافت اسلامی نبود ولی تا پایان خلافت امام حسن بن علی در سال ۴۱، مهم ترین مرکز خلافت شمرده می شد و پس از انعقاد قرار صلح امام حسن با معاویه، دمشق مرکز انحصاری خلافت شد که تا پایان اقتدار امویان در سال ۱۳۲، چنین بود و از آن پس مرکز خلافت در آغاز به واسط و بعد برای چند قرن به بغداد منتقل شد.

در این نوشتار کوتاه، در آغاز گزارشی از چرایی این انتقال و آرای مختلف در این باب، خواهد آمد و بعد اشارتی کوتاه خواهد شد در باب پیامدهای این انتقال برای علی و خلافتش و در نهایت تحلیلی کوتاه در باره اهمیت این جابجایی در تاریخ ایران پس از اسلام و لاجرم برای ما ایرانیان ارائه خواهد شد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/32081

روند بازداشت صلاح‌الدین خدیو غیرقانونی است
نامه سرگشاده جمعی از نویسندگان و فعالان مدنی کردستان؛

زیتون- دهها تن از فعالان سیاسی و مدنی کردستان در نامه‌ای به مسولان قضایی روند بازداشت صلاح‌الدین خدیو، نویسنده و فعال مدنی، را غیرقانونی خوانده و خواهان پایان دادن به آن شدند.

به گزارش «زیتون» در این نامه که به امضای ۹۵ نفر از نویسندگان، روزنامه‌نگاران و فعالان سیاسی و مدنی کردستان رسیده، از استاندار و رئیس کل دادگستری آذربایجان‌غربی خواسته شده «در اسرع وقت دلایل بازداشت و اتهامات انتسابی را به خانواده و اطرافیان آقای دکتر خدیو» را اعلام نموده و «ترتیبی اتخاذ نمایند که از حقوق اولیه و قانونی خود از جمله تماس با خانواده، داشتنِ وکیل و تفهیم اتهام‌های وارده برخوردار شوند».

صلاح‌الدین خدیو، فعال مدنی و نویسنده کرد و مدیر کانال تلگرامی شارنامه، روز سه‌شنبه ۱۳ تیر، در شهر مهاباد بازداشت شد. یک منبع آگاه، ضمن تایید این خبر به زیتون گفت که نزدیکان خدیو نتوانسته‌اند از نهاد بازداشت‌کننده و محل نگهداری او اطلاعی به‌دست بیاورند.

نسخه‌ای از نامه‌ی سرکشاده فعالان مدنی کردستان به زیتون ارسال شده که در ادامه متن متن کامل و اسامی امضاکنندکان آن می آید:

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/32087

روحانی، بنی صدر، کفایت سیاسی
ابراهیم نبوی

آیا بنی صدر سازی پروژه رهبری است؟ / قسمت سوم

مرور زندگی و احوال بنی صدر در همین حدی که گفته آمد، نشان می‌دهد که هیچ شباهت خاصی میان شخصیت و احوال او و روحانی موجود نیست. بنی صدر مسلمانی ایدئولوژیک بود، اما روحانی یک سیاستمدار مسلمان پراگماتیست است، بنی صدر از نظر اقتصادی قائل به کنترل اقتصادی بود، ولی روحانی لیبرال است، بنی صدر در سیاست خارجی تضادگرا بود، ولی روحانی سازشگر و مصالحه جوست، بنی صدر در رفتار سیاسی کاملا حزبی رفتار می‎‌کرد و فقط وفاداران خود را به کار می‌گماشت، ولی روحانی حزبی نیست و مدیریت فونکسیونل را در نظر دارد. بنی صدر هیچ تجربه مدیریت نداشت و در دوران ریاست‌جمهوری‌اش در واقع نقش رئیس جمهور انقلابی را بازی می‌کرد، در حالی که روحانی کاملا مدیر است و دولتش تکنوکرات است و در پایان اینکه بنی صدر بیش از هر چیز سخنران بود و در همه حال مشغول سخنوری و برشمردن خصایص دوازده گانه یا هجده‌گانه یا هشتگانه بود، در حالی که روحانی اصولا آدم سخنرانی نیست و به همین دلیل هم فقط سخنان کاربردی یا در حد انجام وظیفه می‌گوید. از همین روست که وقتی روحانی در انتخابات ۹۶ سخنوری کرد، حتی حامیانش هم متعجب شدند. وی مانند روسای جمهور آمریکایی یا اروپایی از سخنرانی برای معرفی دولتش استفاده می‌کرد و نه اهداف عالیه و ایدئولوژیک. به گمان من هیچ تشابهی به لحاظ شخصیت سیاسی و نظری و اداری و فردی این دو وجود ندارد.

اما دو موضوع شباهت‌های ناگریز این دو می‌توانند باشند. نه اینکه الزاما هستند. نخست موضوع طرفداران روحانی که در جریان انتخابات ۱۳۹۶ شکل گرفت و یک جریان وسیع و گسترده از نیروهای اجتماعی و فرهنگی به عنوان حامیان روحانی شکل گرفتند. و دیگر موضوع «عدم کفایت سیاسی» که به گمان من کلید اصلی پروژه « بنی صدر سازی» است.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31995

«ماجرای نیمروز» یا تحریف تاریخ برای امروز!
علی کلائی

نام فیلم ماجرای نیمروز است. فیلم از همان ابتدا مدعای روایت تاریخ را دارد و البته میگوید که برخی نام‌ها را تغییر داده است. اما واقعیت اینجاست که این فیلم در سه محور تاریخ، تحلیل و تصویر تحریف‌های آشکاری دارد و هدف فیلم، سوژه‌ای برای امروز است و در واقع فیلمی است به بهانه دیروز اما برای امروز.

دو موضوع
یکی از موضوعات هدف در این فیلم، مسئله اعدام‌های ۶۷ است. اینکه بگویند اینها جماعتی بی‌منطق بوده اند که باید حذف می‌شدند. کما اینکه احمد خمینی در توجیه خط برخورد با مجاهدین خلق، اعدام‌های ۶۷ و برخورد با مرحوم ایت الله منتظری در رنج‌نامه خود خطاب به مرحوم آیت الله منتظری همین مسئله «منطق» را عمده می‌کند و با استناد به سخن مرحوم آقای منتظری مبنی بر اینکه مجاهدین خلق یک نحو منطق است (البته غلط)، به شدت به ایشان می تازد. (۱) این فیلم بالاخص در شرایط پس از انتشار نوار صوتی مربوط به مرحوم آقای منتظری در خصوص بحث کشتار ۶۷ می تواند تلاشی برای توجیه کردن آن کشتارها از سوی دستگاه امنیتی جمهوری باشد. کشتارهایی که به حق «هولوکاست ایرانی» نام گرفت و خون‌هایی که هیچ گاه دست از سر نظام جمهوری اسلامی برنخواهد داشت.

یک سوژه و موضوع دیگر مسئله «نفوذ» است. به نظر می آید که فیلم را می توان در سپهر مسئله نفوذ هم دید. نفوذی که چند سالی است ورد زبان رهبر نظام شده است. فیلم می گوید که در تمام سیستم، ضد انقلاب آن روز، به تعبیرشان منافقین یا همان سازمان مجاهدین خلق نفوذ دارند. از عباس در شنود نیروهای عملیاتی (که بعد مشخص شد اشاره به عباس زریباف دارد. بنا بر روایت ها او نفوذی سازمان مجاهدین خلق در اطلاعات سپاه بود که در سال ۶۰ مخفی و در سال ۶۱ از کشور خارج شد و به سازمان پیوست. سرانجام وی در آستانه عملیات فروغ جاویدان/مرصاد در سال ۶۷ به عراق آمد و در این عملیات و در درگیری کشته شد. (۲)) تا کشمیری و تا نفوذی هایی که به روایت فیلم زمینه خروج ابوالحسن بنی صدر و مسعود رجوی را فراهم می کنند. در جایی (بحث خروج رجوی و بنی صدر) رحیم می گوید که اینها در همه جا «آدم» دارند. این همان تبیین نفوذ است.

اما نفوذی از دیدگاه فیلم مختصات مشخصی دارد. از همه حزب‌اللهی تر خود را نشان می دهد. در اولین تصویر، عباس تنها کسی که یقه آخوندی یا همان یقه بسته پوشیده اوست. کشمیری هم به روایت فیلم و هم به روایت تاریخ ریش بسیار پرپشتی دارد و وقت نماز، ترک جلسه می کند و الله اکبر می گوید. این نفوذی ها اتفاقا خود را از همه تند تر و حزب اللهی تر و دلسوزتر نشان می دهند. عباس همان ۴ تیر ۶۰ (به روایت فیلم) می گوید بزنیم و ببندیم و بگیریم. کشمیری می گوید به او خیلی سخت می گذرد. بغض می کند و نگران حفاظت محمدعلی رجایی است. در واقع نفوذی به روایت فیلم هم تند است. هم خیلی اهل ظواهر است. هم سعی می‌کند خود را از همه دلسوزتر نشان بدهد. انصافا در داخل نظام کدام جریان بیشتر این خصوصیت ها را دارند؟

مسئله نفوذ هم در اینجا مصرف این زمانی دارد. چند سالی است که بحث نفوذ توسط رهبر نظام برای درگیری های داخلی حاکمیت و زدن جریان‌های اصلاح طلب و اعتدال گرا مطرح می شود. می‌توان این را در آن راستا هم تحلیل و تبیین کرد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/32123

گفتگو با مهرانگیز کار؛
تعریف قوه قضاییه از استقلال، پاسخگو نبودن این قوه است

زیتون- ریبوار کوهستانی: درگیری کلامی و کشمکش بین دولت و قوه قضاییه در ماه‌ها و هفته‌های اخیر در ایران بالا گرفته است. حسن روحانی، رییس جمهور، بارها و از جمله در همایش گرامی‌داشت هفته قوه قضاییه بر اهمیت استقلال قوه قضاییه تاکید کرد و گفت که نباید بدون ادله و مدرک کسی را احضار یا بازداشت کرد.
در مقابل، صادق لاریجانی رییس قوه قضاییه می‌گوید انتقادها از این قوه «نشان فتنه» و به معنی زیر سوال بردن استقلال دستگاه قضایی است. او به صورت تلویحی گفت که دولت آقای روحانی با فرستادن پیغام‌ از کانال‌های مختلف در کار قوه قضاییه دخالت می‌کند. در تازه‌ترین اظهار نظر نیز آقای لاریجانی تشکیل «نهاد حقوق شهروندی» را خلاف شرع و قانون خواند.
در گفتگو با خانم مهرانگیز کار٬ حقوق‌دان و فعال حقوق بشر از او پرسیدیم که هشدارهای دولت درباره حقوق شهروندی آیا می‌تواند فشاری روی قوه قضاییه بگذارد و در صورتی که این فشارها موثر نباشد دولت روحانی در مقابل آن‌چه منتقدان «دست‌اندازی‌های سیاسی قوه قضاییه» می‌نامند چه ابزاری برای دفاع از حقوق شهروندان در اختیار دارد؟

متن کامل گفتگو را بخوانید

خانم کار٬ آیا هشدارهای دولت درباره حقوق شهروندی می‌تواند باعث وارد کردن فشار واقعی به قوه قضاییه و تغییر مثبت رویه و رفتار این قوه شود؟
ابتدا بگویم که دادن این هشدارها صرفنظر از نتیجه‌ای که برای آن متصوریم، لازم است. مقام ریاست جمهوری بر پایه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران دارای اختیارات محدودی است و در عمل اختیارات‌اش محدودتر هم شده است.
علت هم در تضادی است که مدیریت آقای خامنه‌ای در سطوح سیاسی کشور ایجاد کرده است. ایشان در تمام سخنرانی‌ها، بیانیه‎‌ها و انتصابات خود، به گونه‌ای عمل کرده و می‌کند که پرچمدار جریان تندرو به نظر می‌آید.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31950

🍃فرزاد پورمرادی از اتهامات امنیتی و کیفری تبرئه شد

زیتون– فرزاد پورمرادی٬ روزنامه نگار کرمانشاهی٬ از اتهامات امنیتی و کیفری تبرئه شد.
به گزارش «زیتون»فرزاد پورمرادی روزنامه نگار و فعال سیاسی کرمانشاه٬ از اتهام‌های اجتماع و تبانی برای انجام اعمالی بر ضد امنیت داخلی و خارجی کشور٬ فعالیت تبلیغی بر ضد نظام جمهوری اسلامی ایران و توهین به مسئولین نظام در حال انجام وظیفه تبرئـــه شده است.
او همچنین در خصوص اتهام نشر اکاذیب به قصد تشویش ادهان عمومی با استفاده از سامانه های رایانه‌ای٬ با رأی شعبه ۱ دادگاه تجدیدنظر استان بشماره دادنامه ۹۶۰۹۹۷۸۳۲۴۱۰۰۰۴۴ ؛ یک و نیم میلیون جریمه شده که با احتساب دوران بازداشت عملا پرداخت نشده است.
این روزنامه نگار و فعال سیاسی در ۱۳ دیماه ۱۳۹۴ توسط اطلاعات سپاه کرمانشاه بازداشت و پس از ۴۸ روز انفرادی با وثیقه ۹۰ میلیون تومانی آزاد شد.
در زمان بازداشت خبرهای زیادی در خصوص فشارهای فراوان به این متهم و عدم توجه به وضعیت درمانی اش منتشر شد. همچنین پس از آزادی در بیمارستان بستری و مورد عمل جراحی کیسه صفرا قرار گرفت. در جریان بازداشت حکم استخدامی وی نیز با نظر وزارت اطلاعات لغو شد.

http://zeitoons.com/32178