از کمیته تا دادسرای ارشاد
«جاسوسیِ خوب»

زیتون ـ فریده ریحانی: در ابتدای هفته جاری دادسرای ارشاد تهران از مردم خواست تا «برای مقابله با تلاش‎ها برای ضربه زدن به بنیان خانواده ایرانی، هرگونه اقدام هنجارشکنانه اعم از کشف حجاب، سرو مشروبات الکی یا برگزاری پارتی‏های مختلط » را گزارش دهند. این دادسرا طی اعلانی رسمی در شبکه‌‌های اجتماعی خود از مردم خواست تا با جمع‎آوری مستندات، موارد را در اینستاگرام و یا دیگر شبکه‌های اجتماعی که به همین منظور ایجاد کرده است گزارش کنند و یا با شماره تلفن اعلام شده تماس بگیرند.

در توضیحات دادسرای ارشاد آمده است: «مستندات لازم برای گزارش کشف حجاب و اقدامات هنجارشکنانه در خودرو، شامل فیلم یا تصاویری از خودروست که سرنشین خاطی و پلاک در آن مشخص باشد. برای گزارش اماکن متخلف، ذکر نام مغازه، آدرس دقیق آن و ذکر زمان وقوع جرم کفایت می‌کند؛ البته درصورتی‌که فیلم یا تصاویری از اتفاق مدنظر به این شماره ارسال شود، به میزان زیادی به فرایند پیگیری کمک می‌کند.»

در پی این اطلاعیه اینستاگرام صفحه «دادسرای ارشاد» را مسدود کرد.

روز گذشته نیز رئیس دادسرای انقلاب گفت که باید جلوی تهاجم فرهنگی در کشور گرفته شود و به کمرنگ شدن احساس مسئولیت در زمینه عفاف و حجاب مدارس دخترانه اشاره کرد.

این تصمیم جدید از طرف دادسرای ارشاد، پس از ارسال پیامک به ماشین‌هایی که بنا بر گفته پلیس در آنها بی‏‌حجابی رخ داده بود و سپس اختصاص شماره تلفنی برای گزارش‎های مردمی بی‎حجابی، نشان می‎دهد که محدود کردن آزادی‌‏های اجتماعی قرار است جدی‏تر از گذشته دنبال شود.

اما این رویکرد برای اولین‌بار نیست که در جمهوری اسلامی به اجرا گذشته می‎شود. بسیاری از کسانی که دهه‎های شصت و هفتاد را در این کشور تجربه کرده‌‏اند، خاطرات بسیاری از سختگیری‎ها بر مساله پوشش و تفریحات و به طور کلی سبک زندگی‌ای که به زعم حکومت ساختارشکنانه تلقی می‌شود، دارند.
https://tinyurl.com/y6romeuu

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64940

یک «ستاره» و سرمایه اجتماعی‌اش

زیتون–آوا مشرقی: در نخستین روزهای تیرماه جاری تقریبا تمامی صفحات سینمایی و نیز بسیاری از هنرمندان و کاربران فضای مجازی تولد ستاره‌ای را جشن گرفتند که حالا در آستانه چهل و هشت سالگی به جایگاهی بین مردم رسیده که برای خیلی‌ها آرزویی دست نیافتنی است. اما راز این محبوبیت چیست؟

هدیه تهرانی در سال‌های اخیر اخبار فعالیت‌های زیست‌محیطی‌اش بیشتر از خبرهای مربوط به فیلم‌هایش دست به دست می‌شود، تا آن‌جا که با مرور صفحه اینستاگرامش، کمتر کسی است که باور کند او همان هدیه تهرانی، ستاره دو دهه سینمای ایران است؛ صفحه‌ای که هیچ نشانی از پرده نقره ای سینما در آن یافت نمی‌شود بلکه سراسر بازگوکننده دغدغه‌های محیط زیستی خانم بازیگر است.

تاسیس کمپین یوز ایرانی، حمایت از خلیج گرگان، جمع‌آوری زباله در روز طبیعت، همراهی در تاسیس مدرسه طبیعت که برای آشنایی کودکان با طبیعت شکل گرفته و حمایت از حقوق حیوانات تنها بخش‌های کوچکی از فعالیت این روزهای هدیه تهرانی است.

آذرماه سال ۸۸ بود که با برپایی نمایشگاه عکس «آبان‌گان» در خانه هنرمندان، به ستایش و تقدیر طبیعت پرداخت. تهرانی در توضیح این نمایشگاه که با موضوع آب برگزار شده بود، هدف از اقدام خود را توجه مخاطب به زیبایی آب و طبیعت عنوان کرد. این نمایشگاه که شاید بتوان از آن به عنوان آغاز طرح دغدغه‌های زیست محیطی او نام برد، هرچند با حاشیه‌هایی که برایش ساخت، شروع دلچسبی نبود، اما او این مسیر را رها نکرد.
https://tinyurl.com/y44tnuvx

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64983

آیا فصل جدیدی در روابط جمهوری اسلامی و کُردها گشوده شده
مذاکره تهران با احزاب کُرد ایرانی٬ از شایعه تا واقعیت

زیتون ـ نیلوفر سعیدی: تنها چند روز پس از بالا گرفتن شایعات، دبیرکل یکی از احزاب کُرد مخالف جمهوری اسلامی در اقلیم کردستان عراق٬ در گفتگو با شبکه‌ی تلویزیونی کُردی زبان «روداو» تلویحا گفت که در روزهای اخیر بین هیاتی از سران احزاب کُرد ایرانی و نمایندگانی از جمهوری اسلامی٬ دیدارهایی صورت گرفته است.

عمر ایلخانی‌زاده، دبیرکل حزب کومله زحمتکشان کردستان، همچنین در گفت‌وگو با سایت دویچه‌وله فارسی با صراحت بیشتری این خبر را تایید کرد.

ایلخانی‌زاده اعلام کرد که نمایندگان چهار حزب کُرد ایرانی به نام‌های، حزب دمکرات کردستان، حزب دمکرات کردستان ایران، حزب کومله کردستان ایران و حزب کومله زحمتکشان کردستان، به عنوان اعضای «مرکز همکاری احزاب کردستان ایران»، در اروپا با نمایندگانی از جمهوری اسلامی ایران دیدار کرده‌اند.

این سیاست‌مدار کُردِ ایرانی که هم اکنون رهبری دوره‌ای مرکز همکاری احزاب کردستان ایران را بر عهده دارد، همچنین خبر داد که این گفتگو با تهران٬ با میانجی‌گری یک سازمان غیردولتی نروژی به نام «نورف» (NOREF Norwegian Centre for Conflict Resolution) انجام گرفته است. تاکنون٬ این سازمان غیردولتی نروژی حاضر نشده به سوالات رسانه‌ها در این مورد پاسخ دهد.

در همین حال اما دو رهبر دیگر احزاب کُرد ایرانی، مصطفی هجری، رهبر حزب دموکرات و عبدالله مهتدی، رهبر یکی دیگر از انشعاب‌های حزب کومله٬ تمایل ندارند مانند ایلخانی‌زاده٬ به شکل آشکار در مورد این جریان صحبت کنند. آنها در گفتگو با خبرنگار بخش بی‌بی‌سی فارسی این خبر را تایید یا تکذیب نکرده و تنها به بیان این جمله اکتفا کرده‌اند که نمی‌خواهند در این مورد صحبت کنند.

ابراهیم علیزاده، دبیر سازمان کردستان حزب کمونیست ایران نیز در گفتگو با رسانه‌های اقلیم کردستان اعلام کرده که از این گفتگوها خبردار است و با نروژی ها نیز دیدار کرده اما حزب او به دیدار با مقامات ایرانی دعوت نشده است.

به‌گزارش وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی به نقل از شاهد علوی، روزنامه نگار، ریاست هیأت ایرانی در این نشست را محمد کاظم سجادپور، معاون پیشین نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد در ژنو بر عهده داشته است.
https://tinyurl.com/y6kr39z6

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64978

بیست‌سال پس از آن بیستم تیر
پیمان عارف

۱-سخن از زمانه‌ای‌ست که روزنامه‌های غیردولتی با یک روز تاخیر به شهرستان‌های بزرگ می‌رسیدند و شهرستان‌های کوچک نیز برای خواندن‌شان تا بعدازظهر فردای روز انتشار و یا حتی تا ۲ روز بعد باید منتظر می‌ماندند.
شاید برای نسل امروز غریب بنماید که مخاطب تبریزی، روزنامه اصلاح‌طلب شنبه ۱۹ تیر ۷۸ را تنها می‌توانست صبح یکشنبه ۲۰ تیر در دست بگیرد و با تیتر معروف «خرداد» که «کوی دانشگاه به خاک و خون کشیده شد» مواجه شود.
اما گرچه آن زمان هنوز اینترنتی در ایران وجود نداشت و رسانه‌های دیداری فارسی زبان نیز شروع به‌کار نکرده بودند اما رسانه‌های شنیداری فارسی زبان همان زمان نیز تاخیر رسانه های کاغذی را پر می‌کردند. بدین سان گرچه داستان برای ساکنان امیرآباد و گیشا و یوسف آباد از عصر پنجشنبه ۱۷ تیر و برای سایر پایتخت‌نشینان از صبح جمعه ۱۸ تیر شروع شده بود اما برای شهروندان تبریزی قصه از بعدازظهر شنبه ۱۹ تیر شروع شد. زمانی‌که بخش های خبری رادیوهای فارسی زبان شروع به پخش روزانه برنامه ها کردند و از سوی دیگر نمایندگی هفته‌نامه امید زنجان در تبریز با انتشار یک ویژه نامه خبر از رخدادهایی داد که دو شب قبل در کوی دانشگاه تهران رخ داده بود.

نمایندگی امید زنجان گرچه ذیل مجوز آن نشریه منتشر می‌شد اما نام سروش بیداری را روی لوگوی خود درج می کرد و به سرعت با فروش تمام ۵۰ هزار نسخه چاپ شده اش به چاپ دوم رسید. مناطق مرکزی شهر به‌ویژه حول دکه های روزنامه فروشی از جمعیت کنجکاوی که هر چه زمان می گذشت کنجکاوی اش به خشم و عصبانیت تبدیل می شد پر شده بود.
ساعت به ۶ عصر شنبه گرم تابستانی ۱۹ تیر نرسیده بود که تجمعی از دانشکده فنی جدید دانشگاه شروع و تا سر در دانشگاه ادامه یافت اما وارد بلوار ۲۹ بهمن نتوانست بشود.

با مداخله انجمن اسلامی و موافقت کانون مستقل دانشجویان دانشگاه تبریز که تشکل رادیکال تر اصلاح طلب دانشگاه تبریز محسوب می‌شد و به نزدیکی با نهضت آزادی و «نواندیشان ملی و مذهبی»* آن روزگار اشتهار داشت، قرار بر توقف تجمع و اعلام تجمع برای ساعت ۱۰ صبح فردا یکشنبه ۲۰ تیر گذاشته شد.
https://tinyurl.com/y5bv9aym

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65014

دولتمردان در ایران مفهوم امنیت‌ ملّی را دستکاری می‌کنند
ابوالفضل مظلوم‌زاده

غالب دولتمردان، سیاستمداران و گروه‌های حامی در ایران با تقلیل مفهوم «امنیت‌ملّی» به بُعد نظامی و تهدیدهای خارجی، افکار عمومی را از دیگر جنبه‌های مهّم و برجسته‌ی آن منحرف می‌کنند. ارتباط‌دادن صرف مباحث امنیتی به متغیرهای بیرونی، در بهترین حالت علاوه بر مصرف ایده‌ئولوژیک، نشانه‌های خطرناک برای امنیت انسانی و امنیت اجتماعی است. این نشانه‌‌های خطرناک و حساس، به قول «ولفرز»: «هر چند رهنمودی برای اجماع کلّی است، ولی به همه اجازه می‌دهد که سیاست‌های مورد علاقه‌ی خود را تحت عنوان‌های جذاب و احتمالاً فریب‌آمیزی قرار دهند.»

گروه‌های صاحب منافع درون حاکمیت، با اغراق در میزان تهدیدهایی که متوجه کشور است، بستر مناسبی برای کسب سودهای شخصی‌ـ‌گروهی و تسلّط هژمونیک فراهم می‌کنند. این رویکرد تقلیل‌گرایانه از «امنیت‌ملّی»، توجیه کافی برای سرکوب سیاسی، حذف منتقدان، انواع پیگردها، قواعد سفت‌وسخت انضباطی و نظارت‌های قوی‌تر سیاسی و در نهایت تباه‌کردن منابع کشور برای اهداف و مصارف نظامی، به‌وجود می‌آورد، که نه‌تنها به تأمین امنیت عمومی و پایداری جامعه کمک نمی‌کند، بلکه برعکس، شاخص‌های امنیت را کاهش می‌دهد. واقعیت این است که بعد از پایان دوران جنگ سرد، کاهش سطح منازعات بین‌المللی و نقد مستمرِ برداشت‌های سنتی از «امنیت»، عوامل و مؤلفه‌های داخلی مورد توجه امنیت‌پژوهان قرار گرفت. در همین‌راستا، با قایل‌شدن شأن امنیتی برای موضوعات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی، مسایل مربوط به «امنیت‌ملّی»، حوزه‌های غیرنظامی را نیز در برگرفت.
@zeitoons
در برداشت‌های نوین از این دانش‌واژه، مسایل زیست‌محیطی، اقوام و هویت‌های فروملّی، بهداشت و رفاه، بیکاری، آموزش، آزادی‌‌ها، جمعیت، دارای پیامد‌های امنیتی هستند که «مرجع‌امنیت» را در هر سطحی تحت تأثیر قرار می‌دهند. این در حالی‌است که مسؤولان دولتی/حکومتی و الیگارشی حاکم در ایران، اعتبار امنیتی برای این دسته از موضوعات قایل نیستند، و از این جهت در سیاست‌گذاری‌های اجتماعی‌ـ‌سیاسی، ملاحظه‌های سنتی و تلقی‌های «جنگ‌سردیِ» خود را لحاظ می‌کنند. بی‌توجهی طبقه‌ی حاکم به مسایل جدید در حوزه‌ی امنیت‌ملّی، نه صرفاً به دلیل استیلای رویکردهای سنتی، که به این معناست: بالابردن شاخص امنیت‌ملّی در پاردایم جدید، نیازمند رهاسازی جامعه و مشروع‌دانستن خواسته‌های شهروندان در بسیاری از حوزه‌های زندگی شخصی، فردی و جمعی است که اساساً پایداری سیاسی نظام مستقر در ایران را از بین می‌برد. علاوه براین، این مسایل در حوزه‌ای قرار دارند که در زمینه‌ی «اجرا و تحقق»، نیازمند یک بستر دموکراتیک‌اند و گشایش‌های دموکراتیک بعدی را در این حوزه می‌طلبند.
https://tinyurl.com/y2ugdsvy

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65022

«گاندو»؛ صدا و سیمای دولت پنهان

زیتون ـ مهسا محمدی: «گاندو» مجموعه تلویزیونی که این روزها پخش فصل اول آن در شبکه سوم صدا و سیمای جمهوری اسلامی به پایان رسید، به یکی از بحث برانگیزترین سریال‌های ساخته شده در سالهای اخیر در ایران بدل شده و نه‌تنها شبکه‌های اجتماعی که حتی سایت‌های خبری و بخش‌های غیرسرگرمی صدا و سیما را انباشته است.

با وجود اینکه آرش قادری، نویسنده مجموعه تاکید کرده است که ۸۰ درصد قصه تخیل او بوده است، اما با آدرس‌های روشن و سر راستی که در سریال داده می‌شود می‌توان دریافت هر بخش از داستان کجا را در عالم واقع نشانه گرفته است. از سوی دیگر در ابتدای فیلم هم تاکید شده که این سریال بر اساس یک پرونده واقعی ساخته شده است. البته قادری در اظهارنظر دیگری که به نظر می‌رسد در تناقض با حرف قبلی است گفته که سریال تا ۸۰ درصد به داستان پرونده مذکور وفادار است و فقط ۲۰ درصد را چون محرمانه بوده نیاورده‌اند.

خط اصلی فیلم به پرونده جیسون رضاییان (در فیلم با نام مایکل هاشمیان، با بازی پیام دهکردی) خبرنگار ایرانی-آمریکایی و مدیر دفتر تهران روزنامهٔ واشینگتن پست پرداخته است. رضاییان در ۳۱ مرداد ۱۳۹۳ به همراه همسرش (یگانه صالحی) به اتهام جاسوسی دستگیر شد و پس از ۱۸ ماه حبس در ۲۶ دی ۱۳۹۴ به همراه سه آمریکایی دیگر و در ازای تبادل زندانی آزاد شد. مبادله ای‌ که در آن صحبت دریافت ۱.۷ میلیارد دلار از سوی ایران هم به می‌آید که با فرض صحت این خبر، دولت روحانی و دولت پنهان هر کدام این «موفقیت» را به نام خود می‌زنند.
@zeitoons
موارد بحث‌برانگیز سریال گاندو اما محدود به این پرونده «جاسوسی» نمی‌شود. مطرح شدن ادعای فساد اقتصادی و روابط مشکوک جاسوسان با نزدیکانِ «مسئولان ارشد نظام» که مشخصا رییس‌جمهوری و کابینه وی را مدنظر دارد، هم از بخش‌های جالب توجه است.

همچنین پرداختن به انفجار سال ۹۰ در سامانه موشکی سپاه در ملارد که طی آن حسن‌تهرانی‌مقدم و ۳۵ عضو سپاه کشته شدند هم محل بحث است، چراکه روایت‌های رسمی پیشن در این‌باره را زیر سوال می‌برد. در این سریال ادعا شده که این انفجار نتیجه نفوذ سازمان مجاهدین خلق و سازمان سیا در این سایت موشکی است در حالی که پیش از این گفته شده بود که انفجار مذکور و مرگ تهرانی مقدم نتیجه یک حادثه و خطا بوده است
https://tinyurl.com/y4dgm86k

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65011

نگاهی به یک رویارویی در «گاندو»
علی کلائی

سرانجام پخش سریال گاندو از شبکه سوم سیمای جمهوری اسلامی به پایان رسید. شبکه سه در ید مدیریت علی فروغی پسر باجناق غلامعلی حداد عادل است و حداد عادلی پدر همسر مجتبی خامنه‌ای، پسر جنجالی علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی است.

گاندو بحث های بسیاری را برانگیخت. ماجرای افشای دست داشتن سازمان مجاهدین خلق و موساد در انفجار پادگان مدرس سپاه در روستای بیدگنه از توابع ملارد که به کشته شدن حسن تهرانی مقدم، کسی که سپاه و نظام او را پدر موشکی ایران می داند، مطرح شد. اما کسی توضیحی نداد که چرا در زمان این رویداد، اطلاعیه سپاه آن را «حادثه» خوانده بود؟ در روزهای پایانی پخش این سریال هم نویسنده آن از تخیلی بودن ۸۰ درصد آن سخن گفت. اما نگفت که اولا این افشای انفجار هم ناشی از تخیلاتش بوده یا واقعیت مستند و ثانیا در صورت تخیلی بودن هشتاد درصد این سریال، به چه دلیل در اول هر قسمت آن صراحتا اعلام می کردند که : «این مجموعه بر اساس یک پرونده واقعی ساخته شده که به دلیل مسائل امنیتی اسامی شخصیتها، اماکن و کشورها تغییر یافته و هرگونه تشابه، تصادفی می باشد»؟

در این میان به نظر می‌آید نکته‌ای که از میان خطوط «گاندو» قابل خواندن است، مسئله رویارویی جریانهای اطلاعاتی مملکت با یکدیگر است. رویارویی وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران و اطلاعات سپاه که در گذشته نیز بازتابی جدی داشته و کسانی که تاریخ سیاسی ایران را در دو دهه اخیر دنبال می کنند از آن آگاه اند.

طرح تشکیل وزارت اطلاعات خود مخالفانی جدی داشت. از سپاه تا قوه قضائیه، همه مخالف بودند. سعید حجاریان در گفتگویی که در ایسنا در شهریور ۱۳۸۴ منتشر شده (و باز نشر گفتگوی او با خبرنامه داخلی حزب مشارکت است) در خصوص مخالفت سپاهی ها می گوید: «یادم می‌آید محسن رضایی و رضا سیف‌اللهی به من می‌گفتند تو از کشمیری بدتری. چرا که امام دو بازو دارد یکی بازوی نظامی و دیگری بازوی امنیتی. تو می‌خواهی با تمرکز اطلاعات در دولت عملا یک بازوی امام را قطع کنی و آن را بوروکراتیزه کنی. توقع آنها این بود که این دو بازو هر دو در سپاه جمع شوند. هاشمی هم طرفدار استدلال آنها بود».

اما بالاخره با تلاش امثال حجاریان، نظر بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی جلب و وزارت اطلاعات متولد می شود. با تشکیل وزارت اطلاعات در سال ۱۳۶۳ برای مدتی اطلاعات سپاه به این وزارت خانه منتقل می شود و اما چندی بعد دوباره مستقل شده به حیات خود ادامه می دهد.
https://tinyurl.com/y36xwln4

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65058

«مستندات تقلب در انتخابات ۱۳۸۸» کی منتشر شد؟

زیتون– به دنبال اعلام حکم زندان محمدرضا خاتمی، انتشار مستندات دادگاه «تقلب در انتخابات ۱۳۸۸» در ۳۲۴ صفحه، از سوی برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی مورد اعتراض قرار گرفت.

اغلب معترضان در شبکه‌های اجتماعی پرسیده‌اند که چرا این مستندات همان ۱۰سال پیش منتشر نشد؟

این در حالی است که گزارش‌های مختلفی از جمله گزارشی در نزدیک به ۴۰۰ صفحه در دی‌ماه ۸۸ منتشر شد و تقریبا تمام کسانی که در تنظیم آن مشارکت داشتند بازداشت شدند.

پیش از آن نیز به دفتر کمیته‌ى صیانت از آراء حمله شده بود و پس از غارت اسناد و مدارک، برخی از همکاران کمیته از جمله مرتضی الویری بازداشت شدند.

به عنوان نمونه در چهارم دی‌ماه ۱۳۸۸ گزارشی در سایت «جرس» در این خصوص منتشر شد که در این آدرس در دسترس است.

زیتون فایل کامل این‌گزارش را در این آدرس منتشر می‌کند.

https://zeitoons.com/65062

قمار خطرناک ترامپ-خامنه‌ای؛ بازنده و آینده
علی کشتگر

در شرایط خطرناکی که طبقات حاکم ایران و آمریکا بر سر منافع و مطامع خود شبح جنگ را در مرزهای ایران به پرواز درآورده اند، دو مساله مبرم در برابر ماست. یکی طرح مطالبه مذاکره بی قید و شرط با حکومت آمریکا و تبدیل این مطالبه به خواست فراگیرعمومی. بی تردید اکثریت مردم ایران از بهبود مناسبات ایران و آمریکا و پایان دادن به سیاست دشمن محور جمهوری اسلامی که پس از چهل سال پیامدهای فاجعه بار آن همین شده که امروز شاهدیم حمایت می کنند. در شرایطی که ایران زیر فشار تحریم و در لبه پرتگاه جنگ قرار گرفته طرح و پافشاری بر شعار مذاکره با آمریکا با هدف اجتناب از جنگ و تحریم و عادی سازی مناسبات دو کشورعلاوه بر آن که حرکت موثری علیه جنگ و در دفاع از منافع ملی ایران است، یکی از کارآمدترین راههای مبارزه با سیاستهای ضد ملی ولایت مطلقه فقیه و گسترش ارتقا جنبش ملی دموکراسی خواهی است. دومین مساله نقد تبلیغاتی است که سیاست های کنونی ترامپ را عامل مثبت بین المللی ارزیابی می کنند و با این تبلیغات به روند شکل گیری جنبش مسئوولیت‌پذیر درون‌زا آسیب می زنند، در میان صفوف ملت شکاف ایجاد می کنند و بخشی از مردم را به جای حمایت فعال از مذاکره با آمریکا، هواداربدتر شدن مناسبات ایران و آمریکا و ادامه تحریم ها و تهدیدها که به زعم طرفداران تحریم عاملی مثبت تلقی می شود، می کنند.

خدمت ترامپ به خامنه‌ای

دونالد ترامپ با خروج از برجام و اتخاذ سیاست تحریم و تهدید ایران فرصت و دستاویزی برای هسته اصلی قدرت جمهوری اسلامی به رهبری آیت الله خامنه ای فراهم آورده که آن را از خدا طلب می کرده اند. و در عوض مشکلات و موانع مهمی برسر راه دموکراسی خواهی درون زای ایران ایجاد کرده است.اینک بیش از یکسال پس از خروج آمریکا از برجام و تشدید تحریم های ایران، دو کشور در سراشیب جنگی خطرناک قرار گرفته اند که اگر درگیرد شعله های آن همه خاورمیانه را فرا خواهد گرفت و معلوم نیست به چه فجایعی ختم می شود و چگونه پایان می گیرد. اما درهر سناریوی محتمل برنده قماری که ترامپ شروع کرده در یک سو سوداگران جهانی جنگ افزار و کاسبان «کلنگی کردن»* و بازسازی مجدد کشورهای نفت خیز خاورمیانه و در سوی دیگر تندروهای ایران به رهبری خامنه ای خواهند بود و این مردم ایران اند که از این رهگذر بزرگترین مصیبت ها را متحمل خواهند شد. کافی است به این واقعیت ها توجه کنیم که در نتیجه تشدید تحریم ها صدها هزار تن از کارگرانی که در مجتمع های صنعتی ایران کار می کرده اند، به خیل بی کاران پیوسته اند و طبقه متوسط ایران زیر بار تحریم ها به شدت تضعیف شده و این به معنی آن است که دو رکن اساسی خاستگاه آزادی و عدالت نخستین قربانیان تحریم ها هستند.

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65065

آموزه‌های اصیل امیرانتظام، برای امروز و فردا
عبدالله مؤمنی

عباس امیرانتظام بخشی از تاریخ معاصر ماست و سرنوشت او نشان از آمال و مطالبات تحقق‌نیافته است و این ناکامی رنج بزرگ ملی است که همه‌ی ما را رنجور و بی‌تاب کرده.

اما این فقط یک روی سکه است. روی دیگر سکه‌ی تاریخ معاصر «مقاومت» زنان و مردان شجاع و وطن‌دوستی است که برای آزادی مردم ایران رنج‌های بسیار کشیده‌اند و رنج شلاق و حبس و حرمان را به جان خریده‌اند.
‎بنابراین و از این رو عباس امیرانتظام برای همه‌ی ما نمادی از مقاومت در برابر استبداد تاریخی است؛ نمادی از فضیلت شجاعت در برابر اقتدارگرایی و تحقیر و تخفیف انسان است و نمادی از وطن‌دوستی آرمان‌خواهانه است که در پی ایرانی دموکراتیک و توسعه‌گراست.

واکاوی آنچه بر امیر‌انتظام گذشت ضرورتی است تاریخی، تا در پی آن دریابیم که چگونه اختاپوس استبداد و منفعت‌خواهی فرقه‌ای چگونه خود را بر مردمانی تحمیل می‌کند و از سوی دیگر دریابیم چگونه انسان‌هایی شرف و وجدان خود را تاریخی و وسیع می‌کنند تا در برابر تحقیر و تغلب مقاومت کنند.

با نگاهی به چند برش کوتاه از حیات سیاسی عباس امیرانتظام، آموزه‌هایی را برای امروز و فردای‌مان می‌توان برگرفت:
https://tinyurl.com/y6ce7xwz

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65116

آیا بریتانیا راه ترامپ را در برابر ایران خواهد رفت؟

زیتون ـ یلدا امیری: دور جدید تنش‌ها میان ایران و آمریکا از آب‌های منطقه آغاز شد، اگر بخواهیم فهرستی از اتفاقات چند ماه اخیر در آب‌های خلیج فارس تا سواحل جبل الطارق تهیه کنیم سیاهه بلند بالایی می‌شود؛ از اعزام ناو آمریکایی آبراهام لینکن به خلیج فارس در اردیبشهت ماه و حمله خرابکارانه علیه نفتکش‌های امارات و عربستان و حتی ژاپن گرفته تا توقیف کشتی حامل نفت ایران در تنگه جبل‌الطارق.

روز پنجشنبه ۱۳ تیر نفتکشی توسط نیروی دریایی بریتانیا در تنگه جبل الطارق توقیف شد که محموله ای نفتی را از ایران به سوریه می‌برد. دولت محلی جبل الطارق در بیانیه ای اعلام کرد که شواهد کافی داریم که گریس ١ محموله نفت خام را به مقصد پالایشگاه بانیاس در سوریه می‌برد. سخنگوی ترزا می از اقدام قاطع مقامات جبل الطارق استقبال کرد و گفت که توقیف این نفتکش به این معناست که نقض تحریم های اتحادیه اروپا غیر قابل قبول است.

امروز اما بریتانیا از موضع سفت و سخت خود کمی کوتاه آمد. جرمی هانت، وزیر خارجه این کشور در گفتگویی تلفنی با محمد جواد ظریف گفت که مقصد این نفتکش برای آنان مهم بوده و نه مبدا آن و تاکید کرد که «انگلیس در صورتی که ضمانت‌هایی در این باره بدست بیاورد که نفتکش به سوریه نرود، آزادی آن را تسهیل می‌کند و این کار پس از روند دادگاه‌های جبل‌الطارق صورت می‌گیرد.»

در این میانه اما اتفاقات دیگری هم افتاد، یک هفته بعد از توقیف نفتکش ایرانی، بامداد پنج‌شنبه ۲۰ خرداد، مقام‌های آمریکایی اعلام کردند که قایق های تندروی سپاه پاسداران تلاش کرده اند تا یک نفتکش بریتانیایی را توقیف کنند، اما با دخالت ناو انگلیسی اچ.ام.اس مونتروز موفق نشده‌اند. اگر چه این خبر از سوی ایران تکذیب شد. اما سخنگوی ترزا می‌، نخست‌وزیر بریتانیا ضمن ابراز نگرانی از اقدام ایران از مقام‌های ایرانی خواست که تنش را در منطقه کاهش دهند.

رسانه‌ها هم از حرکت دومین ناو جنگی بریتانیا به سوی خلیج فارس خبر داده اند، در حال حاضر ناو اچ.ام.اس مونت روز و چهار کشتی مین روب بریتانیایی در خلیج فارس حضور دارند و ظاهرا ناو جنگی اچ.ام.اس دانکن نیز عازم خلیج فارس شده است و تا چند روز دیگر به این منطقه خواهد رسید.

اما شاید بتوان گفت که اقدام اخیر بریتانیا، یعنی توقیف کشتی روسی حامل نفت ایران در تنگه جبل‌الطارق پیام روشنی داشت، بریتانیا رفته رفته به متحد آمریکا در مقابل ایران تبدیل می‌شود و به نظر می‌رسد این همان هدفی است که دونالد ترامپ از زمان خروج از برجام به دنبال آن است؛ یافتن متحدی در میان امضا کنندگان برجام که با تحریم های آمریکا همسو باشد.
https://tinyurl.com/y5sa59q6


متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65106

چالش های قاضی القضات جدید جمهوری اسلامی
رئیسی و عدالت‌خانه عهد قجر

زیتون ـ محمدرضا سرداری: پس از گذشت نزدیک به ۵ ماه از انتصاب ابراهیم رئیسی به ریاست قوه قضاییه، قاضی‌القضات جمهوری اسلامی در معرض تصمیمات مهم و سرنوشت‌سازی برای خویش قرار گرفته است. تصمیماتی که می‌تواند نقاب از چهره وی کنار بزند و رئیسی را همان گونه که بوده، به افکار عمومی عرضه کند.

ابراهیم رئیسی پیش‌تر به خاطر انتسابش به آیت الله علم الهدی امام جمعه پر نفوذ و سنتی مشهد و همچنین رقابت با حسن روحانی در انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری به عنوان نماد جریان اصولگرای افراطی شناخته می‌شد. وی آن روزها متهم بود که به حمایت سپاه قصد دارد تا رئیس جمهور شود و بدین ترتیب مقدمات جانشینی مقام رهبری را برای خویش مهیا سازد. اما پس از انتصاب وی به ریاست قوه قضاییه، برخی از رقبایش آن را به فال نیک گرفتند و به بهبود شرایط در قوه قضاییه امیدوار شدند. اما این تصمیمات پر چالش کدامند؟

اهدای اعضای محکومان به اعدام

ماجرا از ابلاغ آیین نامه‌ای آغاز شد که در سال ۹۲ به تصویب رسیده بود. آیین نامه قانون مجازات اسلامی که ابتدا با استقبال جمعی از حقوقدانان روبرو شد اما از سوی دیگر نگرانی فعالان حقوق بشر و همچنین جامعه پزشکی را برانگیخت. در ماده ۴۷ این آیین نامه آمده است: «چنانچه محکوم داوطلب اهدای عضو پیش یا پس از اجرای مجازات باشد و مانع پزشکی برای اهدای عضو موجود نباشد، قاضی اجرای احکام کیفری طبق دستورالعملی اقدام می‌کند که …به تصویب رییس قوه قضائیه می‌رسد.» گرچه تهیه و تصویب این آیین نامه در دوره ریاست آملی لاریجانی صورت گرفته اما ابلاغ آن از سوی ابراهیم رئیسی که سابقه زیادی در قوه قضاییه و خصوصاً اعدام زندانیان سیاسی دارد تأمل برانگیز بود. بسیاری از منتقدان مجاز دانستن اهدای عضو افراد اعدامی حتی به صورت داوطلبانه را نیز امری غیراخلاقی و در راستای لوث کردن موضوع اهدای عضو تعبیر کردند.
https://tinyurl.com/yy36ke94

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65140

تقابل ایران و آمریكا در گفت‌وگو با ناصر هادیان
باید غنی‌سازی را به ۲۰ درصد برسانیم و بنشینیم پشت میز گفت‌وگو

زیتون ـ هومان دوراندیش: افزایش تقابل آمریکا با ایران و تلاش اروپا برای کاستن از این تقابل و حفظ برجام، مهم‌ترین موضوع سیاست خارجی ایران در سال جاری بوده است. محمد البرادعی هفته گذشته گفت که اقدامات کنونی علیه ایران یادآور اقدامات منتهی به جنگ با عراق در سال ۲۰۰۳ است. اینکه در شرایط فعلی برجام باقی می‌ماند یا از دست می‌رود، و اگر فشار حداکثری آمریکا ادامه یابد کار ایران و آمریکا به جنگ کشیده می‌شود یا نه، محورهای این گفتگو با ناصر هادیان است.
ناصر هادیان استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران و از اعضای اتاق فکر مذاکرات هسته‌ای در دولت روحانی بوده است. او پیشتر در مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز جزو پژوهشگران ارشد بوده و در ایران جزو تحلیلگران سیاسی غربگرا و میانه‌رویی به شمار می‌آید که در شناخت سیاست داخلی و خارجی آمریکا تبحر دارد.
https://tinyurl.com/yydgxz36
متن کامل این گفتگو را در ادامه می‌خوانید:

https://zeitoons.com/65171

«خدا را در دل اندازش»؛ جستاری در مفهوم «نیت» در نظام اخلاقی امام غزالی
احسان ابراهیمی

سخن گفتن از غزالی و فلسفه اخلاقش، براستی امری سهل الممتنع است. از آن جهت که آثار فراوانی هم از او و هم شرحهای بسیاری از آثارش در دسترس است، آسان نمود است، اما از آن جهت که غزالی میراث دار سنتهای گونه گونی است که بدانها دلبستگی دارد و از هر یک توشه ایی اندوخته و آمیزه ایی از آنها را در اخلاقش متبلور ساخته، پژوهشگر را به ژرفای آموزه های اسلامی و تاریخ تصوف و فقه و حدیث می‌کشاند، امریست دشوار و ممتنع. هم فیلسوفان اخلاق و هم روانشناسان به غزالی به دیده احترام نگریسته اند و هم عرفا و دلبستگان مشرب تصوف در او گوهرهایی صید کرده اند. هم خود او در آثار بسیاری که از او به یادگار مانده، متنوع و متکثر سخن گفته و در هرجا مقامی داشته و شأنی. نمی‌توان درباره سخنانش حکمی یکسان راند و یک کلام و معنایش را بی توجه به مقام و مقال، یکسان فهمید. یک جا فقیهانه سخن گفته، جایی متکلمانه، دیگر جا از منظر فلسفه و جایی هم صوفی. ازینرو باید کوشید به مغز کلام او رسید و به کلیاتی بسنده کرد که در تمامی این مقامات و حالات بدانها پایبند بوده است.

«نیت» در اندیشه او بسیار مهم است. در تاریخ فلسفه اخلاق، دو شخصیت هستند که برای نیت شأنی بسیار قائل شده اند. امام محمد غزالی و امانوئل کانت. پرداختن به آن و بررسی جایگاه اش در ساختار نظام اخلاقی غزالی مهم است. انگیزه در بافت دینی اسلامی شاید با کمی مساحمه همان نیت باشد. او از انگیزه با عنوان «باعث» یاد می‌کند. در این جستار، نخست کلیاتی از منویات اخلاقی غزالی خواهیم گفت و سپس به تلقی او از نفس و قوای آن اشاره خواهیم کرد و آرام آرام به دامنه بحث مان که کنشهای اخلاقی است و ویژگیهای یک کنش اخلاقی و اجزای سازنده آن، وارد می‌شویم و واژگانی که برای غزالی اهمیت داشته، مانند نیت، انگیزه، اخلاص و مسئولیت اخلاقی، بررسی خواهیم نمود.
https://tinyurl.com/y2ceq6bz

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65169

چرا روحانی باید استعفا بدهد؟

زیتون ـ سولماز ایکدر: هفتمین رییس جمهوری ایران٬ تبدیل نماد خواستن و نتوانستن شد. حسن روحانی٬ با وعده‌های دلنواز آمد٬ آمده بود تا قدم‌های بلند بردارد٬ اما کارنامه او در مقایسه با وعده‌هایش٬ به‌خصوص بعد از «فرجام برجام» چیزی نیست جز یک هیچ.

حدود دو سال از آغاز دومین دوره ریاست جمهوری حسن روحانی می‌گذرد٬ اما طی این مدت او نه تنها نتوانست به وعده‌های دوره اول جامه عمل بپوشاند که همچنان وعده‌های دوره انتخابی دوم نیز در «لیست انتظار» خاک می‌خورند.

تقریبا تنها و البته مهمترین وعده‌ای رییس جمهوری دوازدهم که برای مدت کوتاهی تحقق یافته بود نیز پس از خروج آمریکا از برجام عملا از بین رفت تا شیخ دیپلمات با دست خالی تدارک سومین سال اقامتش در کاخ خیابان پاستور را ببیند.

چالش‌های شیخ دیپلمات

یکی از برازنده‌ترین القاب حسن روحانی «شیح دیپلمات» بود. روحانی را شاید بتوان با تجربه‌ترین چهره‌ سیاسی جمهوری اسلامی برای «مذاکره» دانست. او از مذاکرات مک فارلین٬ حضور در مذاکرات ایران و عراق بعد از جنگ ۸ ساله و مذاکرات هسته‌ای٬ در تمامی برهه‌های حساس یا خود چهره مذاکره کننده جمهوری اسلامی بود یا شخصیت پشت پرده آن.
@zeitoons
همین موضوع شاید در کنار وعده «کاهش تنش‌های بین المللی» برگ برنده او در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم بود؛ برگی که به رغم خوب بازی شدن٬ نتیجه بلندمدتی در پی نداشت.

حال باید دید این شیخ دیپلمات در کسوت «ریاست جمهوری» چه کارآیی برای کشور دارد٬ آن هم در زمانی که حداقل بر روی کاغذ تمامی راه‌های مذاکره با خارج بسته شده است.

روحانی انتخاب مناسبی برای سال ۹۲ بود. در آن زمان ایران احتیاج به مذاکره و گفت‌وگو داشت و طرف‌های مقابل نیز برای این کار آماده بودند. او حتی برای سال ۹۶ نیز بهترین انتخاب بود٬ زمانی که امیدوار بودیم مذاکرات ادامه یابد و حتی به موضوعات دیگری جدا از انرژی هسته‌ای نیز گسترش یابد.

او اما از توانایی‌اش برای «مذاکره» برای کاهش تنش با دیگر ارکان قدرت در داخل کشور نیز استفاده نکرد.

حسن روحانی در طی دولت اولش٬ تمامی تخم مرغ‌هایش را در سبد برجام گذاشت٬ اما در حوزه داخلی نیز بی‌وعده نبود.

او در دوره اول با وعده‌های از «بهبود شرایط اقتصادی» و «مهار تورم»٬ «رفع حصر»٬ «حمایت از حقوق زنان» و حتی «باز گشایی انجمن صنفی روزنامه نگاران» به میدان آمد٬ وعده‌هایی که نتوانست و یا نخواست تا آن‌ها محقق کند.

روحانی در یکی از سخنرانی‌های انتخاباتی‌اش برای دوازدهمین دوره انتخاباتی ریاست جمهوری گفته بود که با «رای شکننده» نمی‌تواند پیگیر خیلی از وعده‌هایش باشد.

مردم در واکنش این سخن رییس جمهوری که آن زمان توانسته بود با قدرت‌های بزرگ جهانی پای میز مذاکره بنشیند و به امید اینکه می‌تواند با دیگر ارکان قدرت در داخل نیز مذاکره کند٬ بیشتر از دور اول به او رای دادند اما همچنان وعده‌های رییس جمهوری خاک می‌خورند.

برای مردمی که به دعوت اصلاح طلبان و به امید تغییر به حسن روحانی رای داده بودند٬ خواستن یا نتوانستن حسن روحانی تفاوتی ندارد.

او امروز کارنامه‌ای پر از هیچ در دست دارد و امیدی هم نیست که طی دو سال آینده٬ تغییر خاصی حاصل شود.

حال به نطر می‌رسد که دوام اقامت روحانی در کاخ خیابان پاستور پس از این چیزی نیست جز هزینه برای خودش٬ آینده سیاسی‌اش و حامیانش. به همین دلیل بود که سعید حجاریان٬ تئوریسین اصلاح طلبان در یادداشتی در هفته نامه مشق نو رییس جمهوری را دعوت به استعفا کرد.

به گفته حجاریان در صورت استعفای روحانی٬ اسفندماه امسال دولت- مجلسی یک دست انتخاب می‌شوند.
https://tinyurl.com/y6ejx729

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65206

گفت‌وگوی زیتون با اردشیر امیرارجمند مشاور میرحسین موسوی
امنیت شاهدان تقلب را تضمین کنید تا شهادت دهند

زیتون: در پی انتشار دفاعیات محمد رضا خاتمی در دادگاهِ «اتهام تقلب در انتخابات۸۸» تا کنون دو سخنگوی رسمی، درباره دفاعیات او اظهارنظر کرده‌اند؛ ابتدا عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان بود که نظر آن شورا را فصل‌الخطاب خواند و گفت: «۱۰ سال پیش شهادت‌ها را داده‌ایم؛ این ادعاها مضحک و کذب است و ارزش پاسخگویی ندارد».
@zeitoons
پس از او غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی قوه قضائیه بود که در نشست خبری سه‌شنبه ۲۵تیرماه از حکم دو سال زندان برای خاتمی دفاع کرد و گفت «ایشان بخشهای مختلفی از نظام را مورد اتهام قرار داده‌اند و نتوانسته‌اند در این مرحله ادعاهای مطروحه را به اثبات برسانند و عمل ایشان وصف مجرمانه دارد.»

دادگاه خاتمی اما غیرعلنی برگزار شد و انتشار دفاعیات او هم ممنوع بود؛ با این حال او دفاعیاتش را در ۳۲۴صفحه در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده است. قاضی در حکم ۲سال زندان او اما به نظر ۱۰سال پیشِ شورای نگهبان استناد کرده؛ یعنی برای انکار تقلب، به نظر نهادی استناد کرده که خودش از سوی معترضان به انتخابات سال ۸۸ متهم به تقلب است.
@zeitoons
در این دفاعیات با استناد به گزارش‌های وزارت کشور و شورای نگهبان، اثبات شده که تعداد برگه‌های دارای سرنوشت نامشخص در انتخابات۸۸ به ۸ میلیون و ۵۸۹ هزار و ۹۹۳ رأی می‌رسد. پس از انتشار این آمار، شورای نگهبان اعداد و ارقامی را که در دفاعیه به آنها استناد شده از سایت برداشت اما پس از بازتاب گسترده خبر پاک کردن گزارش در شبکه‌های اجتماعی، دوباره آن را با تاریخ ۲۰تیرماه ۹۸ آپلود و ادعا کرد علت این حذف و بازنشر، تغییرات فنی سایت بوده است.
@zeitoons
اردشیر امیرارجمند، حقوقدان، استاد دانشگاه و مشاور حقوقی میرحسین موسوی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸، از کسانی بود که از روزهای ابتدایی آن انتخابات تاکنون بر وقوع این «تقلب» پای فشرد. مشاور حقوقی میرحسین موسوی به سوالات «زیتون» در همین رابطه پاسخ‎های مبسوطی داد که متن کامل این جواب‌ها را در ادامه می‎خوانید.

کدخدایی خودش متهم امنیتی است
@zeitoons
اردشیر امیر ارجمند در پاسخ به این سوال «زیتون» که آیا مضحک خواندن مدعای تقلب از سوی سخنگوی شورای نگهبان و این ادعا که «۱۰سال پیش شهادت‌ها را داده‌ایم» موجه و قابل قبول است؟ گفت:« آقای کدخدایی که مدرس حقوق است و فرق بین شایعه و اطلاع و شهادت را باید بداند می‌گوید حرفهای آقای خاتمی مضحک است! خاتمی علاوه بر ارائه مستندات و استدلال‌، به اظهارات کسانی مانند محسن رضایی، قاسم سلیمانی و دیگران استشهاد کرده و آقای کدخدایی خوب می‌داند که اگر دادگاه به دنبال کشف جرم باشد باید مطلع و شاهد را فرا بخواند؛ آنچه مضحک است نادیده گرفتن روش‌های روشن حقوقی و قضائی است و اتفاقا اگر آقای کدخدایی خود را در جایگاه عدالت قرار بدهد باید بر این وضعیت گریه کند. مضحک این حرف است که شورای نگهبان با این وضعیتی که دارد فصل‌الخطاب است! وقتی شورا خودش یکی از متهمان تقلب است کدام فصل‌الخطاب؟ فرد یا نهادی که مدعی فصل‌الخطاب بودن است باید به گونه‌ای رفتار کند که هیچ شائبه‌ای در مورد بیطرفیش بوجود نیاید. آیا شورای نگهبان و اعضای آن این چنین رفتار کردند؟ آنها آشکارا حامی یک طرف بودند. اصلا خودشان طرف دعوا بودند. وقتی نهاد ناظر، بی‌طرفی‌اش خدشه‌دار می‌شود دیگر صلاحیت ورود به نظارت ندارد. اینها از بدیهیات حقوقی است.
https://tinyurl.com/y6b56okh

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65234

امروز و دیروزهای همانند در ژئوپولتیک ایران
فرهاد مهدویان

آیا اوضاع حسّاسی که اکنون ایران در رویارویی با برخی قدرت های بزرگ و پشتیبانی برخی دیگر قرار گرفته به کلّی امر تازه‌ای است یا پیشینه هایی همانند در تاریخ، مثلاً، دو سده گذشته ایران داشته است؟ در این مختصر می کوشم تا مروری کوتاه بر این پیشینه و تازگی و تفاوت شرایط کنونی داشته باشم.
@zeitoons
پیشینه ها
برای بررسی کوتاه می توان تا دوره جنگ اول جهانی به عقب بازگشت. در آن دوران کلّ منطقه خاورمیانه دچار دگرگونی ریشه ای بود. امپراتوری عثمانی با شکست در جنگ در حال فروپاشی و کشورهایی نو در کار پیدایش بود. در پایان جنگ، کشورهای پیروز (به ویژه انگلستان و فرانسه) به معنای واقعی کلمه با خط کشی کشورهایی تازه در منطقه “پدید آوردند”. با توجه به آن آشفتگی در کنار گوش ما، و طی جنگ، روسیه و انگلستان بخش هایی از کشور ما را اشغال کردند. در این هنگامه، بخت ما زد و در روسیه انقلاب شد و حکومت تازه به قدرت رسیده در روسیه (که دیگر اتحاد جماهیرشوروی سوسیالیستی خوانده می شد) نیروهای خود را به کلّی از جنگ جهانی بیرون کشید که ایران هم از این سیاست سهمی برد. انگلستان هم بیش از ایران دل مشغول کشورهایی تازه پدیدار شده مانند عربستان سعودی و مستعمره در حال جوشش خود، هندوستان، شده بود. در نتیجه، ما از این رویداد سهمگین جان به در بردیم. پس از آن، جنگ دوم جهانی پیش آمد که آثار آن، به رغم اعلام بی طرفی حکومت ایران، نه فقط پیرامون ما بلکه خود کشور را در بر گرفت. ایران اشغال شد و “پل پیروزی” نام گرفت. پس از دوره ای از آشفتگی های ناشی از حضور نیروهای اشغالگر و کاستی و کمبودهای جنگ، از نو اوضاع سروسامان گرفت و آنچه در پی آمد مسئله نفت بود و “تحریم های” ناشی از آن و درگیری های داخلی که آن هم با کودتایی علیه دولت دموکراتیک و منتخب به پایان رسید. پس از آن، به دوران معاصر می رسیم و انقلاب سال ۱۳۵۷که حکومت نوپای جمهوری اسلامی خود یک پای درگیری های منطقه ای شد و سپس جنگی هشت ساله که کلّ منابع کشور را برای آرزو و رویاهای بلندپروازانه به باد فنا داد. تا به امروز که زاویه مانورهای جمهوری اسلامی به تنگ ترین حدّ خود رسیده است. در حقیقت، قصد نگارنده از بازگویی بسیار خلاصه و احیاناً شتاب آلود از این گذشته، آن است که بدانیم اوضاع به هم ریخته منطقه و تأثیر آن بر ایران، به دلیل موقعیّت بسیار حسّاس ژئوپولیتیک کلّ منطقه (از اسراییل تا افغانستان و ترکیه) امر نوی نیست و مسبوق به پیشینه هایی همانند است که در نجات ایران از فروپاشی کامل، نقش بخت و اقبال نیز کم نبوده است.
@zeitoons
شرایط امروز
اما تازگی های شرایط امروز چیست؟ برای بررسی این امر نیز می باید گذشته را بار دیگر مروری کوتاه کرد زیرا چندعامل بسیار مهم در کار است: نخست، فناوری های نوین جنگی که از دهه ۱۹۹۰ بدین سو شکل جنگ را تغییر داده تا بدان حد که آن را جنگ اطلاعاتی (با جنگ سایبری اشتباه نشود) در برابر جنگ صنعتی هم نامیده اند. در این گونه جدید، خط جبهه تقریباً از بین می رود، هدف اصلی به اصطلاح “مغز و مرکز عصبی” است نه “عضلات و دست و پا” و در این رهگذر همه مراکز و زیرساخت های ارتباطی و اطلاعاتی و فرماندهی نخست مورد حمله قرار می گیرند. در مرحله بعدی در صورت لزوم حمله زمینی علیه نیروهایی که همچون کارگران برج بابل هیچگونه ارتباطی با یکدیگر یا با مرکز فرماندهی خود ندارند (همچون جنگ اول ایالات متحد علیه عراق در کویت) آغاز خواهد شد.
https://tinyurl.com/yywa8b9z

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65226

نگاهی به فساد در وزارت بهداشت
وزارت بهداشت، جَنب «ناصرخسرو»

زیتون ـ فریده ریحانی: سعید نمکی، وزیر بهداشت و درمان ایران روز گذشته در جمع خبرنگاران از بازداشت شماری از کارکنان این وزارتخانه به دلیل تخلف در واردات دارو و تجهیزات پزشکی خبر داد. او همچنین گفت که در مواردی داروهای تاریخ مصرف گذشته وارد ایران شده است و در حالی که برخی از وارد‌کنندگان، دو میلیون یورو ارز دولتی برای واردات استنت (فنر) قلب دریافت کرده‌اند، به جای آن کابل برق وارد کرده و فرار کرده‌اند.
@zeitoons
او که پیش از آن هم در روز یکشنبه ۲۳ تیرماه در کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی حاضر شده بود، پس از این دیدار با اشاره به فساد گسترده در وزارت بهداشت در صفحه اینستاگرام خود نوشت: «شبکه‌های رانت، فساد و انحصار به هزار و یک رنگ از جیب ملت ارتزاق و داروی مورد نیاز مردم را در بازار سیاه عرضه می‌کنند، در انبارهای پیدا و پنهان احتکار می‌کنند و داروی تقلبی در بازار توزیع می‌کنند.»
@zeitoons
این اظهارات در حالی صورت می‎گیرد که پس از شروع تحریم‏‌های آمریکا علیه ایران، وضعیت دارو و درمان در ایران به یکی از نگرانی‏‌های مهم مردم تبدیل شده است. در دوسال گذشته، بسیاری از داروهای حیاتی در بازار ایران نایاب شده یا قیمت‏‌ها آنقدر بالا رفته است که بسیاری از مردم توان خرید آن را ندارند. هرچند وزارت بهداشت بارها اعلام کرده که از نظر دارویی در کشور مشکلی وجود ندارد، اما مراجعه‌ای کوتاه به برخی از داروخانه‌های شبانه‌روزی در ایران نشان می‎دهد که بیماران با نیازهای خاص در طی این مدت همواره با کمبود داروهای مورد نیاز خود مواجه بوده‌اند.
https://tinyurl.com/y4vathvv

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65247

مهدی کروبی در نامه به احمد جنتی: ایران را نمی‌توان دورهمی اداره کرد

زیتون– مهدی کروبی٬از رهبران در حصر «جنبش سبز»، طی نامه‌ای خطاب به دبیر شورای نگهبان از امر انتخابات به عنوان «پاشنه آشیل حاکمیت» ابراز تاسف کرده و نوشت: «حُبّ ماندن در قدرت و نادیده گرفتن حقّ تعیین سرنوشت مردم کار را به جایی رسانده که امروز مهمترین ویژگی نظام به پاشنه آشیل آن تبدیل شده و طرح انتخابات آزاد و منصفانه از سوی هرکس که باشد تهدیدی برای نظام تلقی می گردد.»

این نامه در واکنش به مصاحبه دبیر شورای نگهبان با روزنامه کیهان به نگارش در آمده است.
@zeitoons


مهدی کروبی در پاسخ به این اظهارات دبیر شورای نگهبان نوشت: «وقتی این مطلب را خواندم هم متأثّر شدم و هم خوشحال! متأثّر ازآن جهت که فردی در لباس روحانیت و در اوج کهولت سنی( ۹۳ سالگی) چنین حب جاه طلبی و ماندن در قدرت او را گرفتار کرده که چنین بی پروا سخن خلاف می گوید و در عصر اطلاعات و رسانه های مجازی، ناشیانه سعی می کند شب را روز و روز را شب تعبیر کند. حسّ خوشحالی ام هم البته از این باب بود که دیدم فردی همچون شما که برای رضایت صاحب قدرت همواره در مقابل اراده مردم قرار گرفته و می گیرید، حال حتّی توان دفاع از کارنامه سیاه شورای نگهبان را ندارد و چاره کار را تنها در قلب واقعیت می داند.»
@zeitoons
این رهبر در حصر جنبش سبز در ادامه این نامه به ذکر مواردی از نقض قانون توسط شورای نگهبان پرداخته است.

متن کامل این نامه که جهت انتشار در اختیار سحام نیوز قرار گرفته٬ بدین شرح است:

باسمه تعالی
آیت الله جنتی، دبیر شورای نگهبان
سلام علیکم

اخیرأ در روزنامه ای سخنی از شما خواندم که به مناسبت سالروز تأسیس شورای نگهبان بیان کرده بودید. در آن روز گفته بودید: “یکی از کار‌های مهم شورای نگهبان انتخابات است و ما به عنوان ناظر انتخابات باید خدا، قانون و اخلاق را در نظر بگیریم. … شورای نگهبان نهاد بی‌طرفی است و کار این نهاد در چارچوب قانون است و برای ما هیچ فرقی ندارد که فرد ثبت‌نام‌کننده مربوط به کدام جریان سیاسی است؛ لذا هرکس شروط مصرح در قانون را داشته باشد احراز صلاحیت می‌شود. … شورای نگهبان وابسته به هیچ جریان سیاسی نیست و تحت تأثیر جریانات سیاسی و هیچ کسی قرار نمی‌گیرد و هیچ ضرر و نفعی هم از اینکه چه کسی وارد مجلس بشود یا نشود نمی‌برد بلکه بر اساس وظیفه‌ای که دارد کار خود را انجام می‌دهد.”
@zeitoons
وقتی این مطلب را خواندم هم متأثّر شدم و هم خوشحال! متأثّر ازآن جهت که فردی در لباس روحانیت و در اوج کهولت سنی( ۹۳ سالگی) چنین حب جاه طلبی و ماندن در قدرت او را گرفتار کرده که چنین بی پروا سخن خلاف می گوید و در عصر اطلاعات و رسانه های مجازی، ناشیانه سعی می کند شب را روز و روز را شب تعبیر کند. حسّ خوشحالی ام هم البته از این باب بود که دیدم فردی همچون شما که برای رضایت صاحب قدرت همواره در مقابل اراده مردم قرار گرفته و می گیرید، حال حتّی توان دفاع از کارنامه سیاه شورای نگهبان را ندارد و چاره کار را تنها در قلب واقعیت می داند.

کیست که نداند شورای نگهبان به محوریت جنابعالی به جای پاسداری از شرع و قانون اساسی، به پاسداری قدرت و جریان خاص سیاسی تبدیل گردیده و در این معامله دو سر باخت، هم روحانیت شیعه را نزد افکار عمومی بی آبرو ساخته و هم ملک و ملّت را به تباهی کشانده است.
@zeitoons
حُبّ ماندن در قدرت و نادیده گرفتن حقّ تعیین سرنوشت مردم کار را به جایی رسانده که امروز مهمترین ویژگی نظام به پاشنه آشیل آن تبدیل شده و طرح انتخابات آزاد از سوی هرکس که باشد تهدیدی برای نظام تلقی می گردد. در حالی که جمهوری اسلامی به اتکاء حمایت و جانفشانی همین مردم بحران های بزرگی نظیر جنگ تحمیلی را پشت سر گذاشت. بدا به حال همه ما که آبروی هزار ساله روحانیت شیعه را قربانی چند دهه حکومت کردیم و در این مسیر باورها و اعتقادات مردم را چنین متزلزل ساختیم.

با آنکه شنیده ام کهولت سن، شما را از درک بسیاری از مسائل عاجز کرده، امّا لازم دیدم به موارد زیر اشاره کنم تا معلوم شود شورای نگهبان در چند دهه گذشته بر اساس مرّ قانون عمل کرده یا قانون را قربانی منافع صاحبان قدرت کرده است.

https://tinyurl.com/y3r5697w

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65278

اقتصاد ایران در ماه‌های منتهی به قبول قطع‌نامه ۵۹۸
«صریح بگو این جنگ ما را به بحران می‌برد یا نمی‌برد»

زیتون ـ جلیل فقیهی: کمتر از دو سال از انقلاب بهمن ۵۷ گذشته بود که ایران ناخواسته وارد یکی از طولانی‌ترین جنگ‌های سده اخیر دنیا شد. جنگی که جان صدها هزار نفر را گرفت، شیره جان اقتصاد ایران را مکید، و در نهایت با قبول قطع‌نامه ۵۹۸ از سوی ایران در ۲۷ تیر ماه سال ۱۳۶۷ پایان یافت. این قطع‌نامه در تیر ماه سال ۱۳۶۶ صادر شد و با آنکه در همان زمان از سوی عراق پذیرفته شد، اما یک سال زمان لازم بود تا ایران نیز به آن روی خوش نشان دهد.

در سال ۶۷، هرچند بخش قابل توجهی از جامعه ایران خواستار پایان جنگ بود، با این وجود، کمتر فرد یا گروهی علنا درباره آن صحبت می‌کرد. آیت‌الله خمینی تنها دو هفته پیش از پذیرش قطع‌نامه گفته بود: «امروز تردید به هر شکلی خیانت به اسلام است، غفلت از مسائل جنگ، خیانت به رسول اللّه‏ (ص) است».

در چنین فضایی و احتمالا متاثر از شعارها، تبلیغات، و تقدیس چندساله جنگ، صحبت از پذیرش قطع‌نامه برای هیچ‌کدام از سران حکومت چندان آسان نبود. مسعود روغنی زنجانی، رئیس وقت سازمان برنامه و بودجه در این‌باره می‌گوید: «اتاقی پشت درِ محل برگزاری جلسات هیات دولت بود که وزرا برای تماس با دفتر و منازل‌شان، یا رفع خستگی و کشیدن سیگار و نوشیدن چای به آنجا می‌رفتند. معمولا وقتی خبر یا گزارشی از وضعیت جنگ ارائه می‌شد وزرا نظرات واقعی‌شان را در آن اتاق با صراحت می‌گفتند و مخالف ادامه جنگ بودند. اما ده متر آن طرف‌تر در اتاق جلسات ماجرا رنگ و بویی دیگر داشت و محکم از آمادگی برای ادامه جنگ صحبت می‌کردند و جلسه حالت شعاری می گرفت».

اما چه شد که آیت‌الله خمینی سرانجام تصیم گرفت قطع‌نامه را بپذیرد؟

قبول قطع‌نامه ۵۹۸ درست ۱۵ روز بعد از ساقط شدن هواپیمای مسافربری ایران به دست آمریکا صورت گرفت. این اتفاق در کنار عوامل دیگری از جمله «از نفس افتادن» نیروهای مسلح ایران، و به خصوص شکست‌های ماه‌های منتهی به تابستان ۶۷، احتمالا از جمله مهمترین دلایل نظامی-عملیاتی قبول قطع‌نامه توسط ایران بودند.

جدای از زمینه‌های نظامی، احتمالا شرایط اقتصادی نامساعد کشور نیز نقش مهمی در تصمیم‌گیری درباره پایان جنگ داشته است.
https://tinyurl.com/yygo25zn

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65285