زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
بر ما بسی کمان ملامت کشیده‌اند
عبدالکریم سروش

https://www.zeitoons.com/75472

به دنبال مصاحبه اخیر صاحب این قلم در باب اپیدمی کرونا و کارکرد دین و خدا ( زیتون.فروردین ۱۳۹۹) چند تن از عالمان و عامیان قدم به میدان نقد و جرح نهادند و در دفاع از ساحت روحانیت و دیانت، سخنان نرم و درشت فراوان گفتند و نگارنده را به اصناف نکوهش فرو کوفتند. در این تیرباران بلا:

می‌شنیدم فحش و خر می‌راندم / رَبِّ یسِّر زیر لب می‌خواندم
هر زمان می‌گفتم از سوز درون / إهدِ قومی اِنَّهُم لایَعلَمون

و ابن فارض‌وار، زنهارگویان با خود می‌خواندم: «اَنا القَتیل بِلا اِثمٍ وَ لاحَرَج»! پس به حکم خرد و انصاف واجب آمد تا نقدها را پاسخ گویم و ظلمت شبهات را به نور تبیین طهارت کنم. سخنان من هیچ‌جا و هیچ‌گاه، نه خصمانه است و نه ویران‌گرانه، بل همه‌‌جا حبیبانه  و طبیبانه و نیک‌خواهانه است؛ و البته:

باغبانم شاخ تر می‌پرورم / شاخ‌های خشک را هم می‌بُرم

شفقت بر خلق و بر دین ایجاب می‌کند تا روشنفکران دینی با خرافات درآویزند و خرافه‌گستران را ملامت و شماتت کنند و سخت‌گیرانه دست ردّ بر سینه نامحرمان و دین‌فروشان بزنند و خلق را از راهزنی‌های مقدّس‌نمایانه و عوام‌فریبانه آنان برحذر دارند. نیک پیداست که درآویختن با خرافات ستبر کهن، هزینه بسیار دارد، علی‌الخصوص آنجا که جامه دین بر خود بپوشد و چهره مظلوم تقدّس به خود بگیرد. امروز که عرضیات دین جا را بر ذاتیات آن تنگ کرده ، فروع از اصول سَبَق برده و مستحبّات و سنن برتر از واجبات نشسته، و مدّاحْ پایْ در نعلینِ عالِمِ دین کرده، و امامت حاجبِ نبوّت شده و فقه فرسوده بی‌اخلاق  و بی‌حقوق، فربه‌تر از تفسیر و کلام شده و انبان واعظانِ تهیدست، آکنده از جهل مقدّس گشته، و خرافات و روایات دروغین و افسانه‌ها و افسون‌های خردستیز، همه جا شاهد بازاری شده و دیانت در خدمت حکومت درآمده و حوزه فقهیّه، استقلال و استغنای خود را درباخته و بنگاه بانگ و رنگ به نشر یاوه‌ ‌های جاهلان همّت‌گماشته، بارض عالمُها مُلجَم و جاهلها مُکرّم، البته دم زدن از دینداری معرفت‌اندیش، که سر سوزنی با آن احوال و اوضاع سر آشتی ندارد، غلتیدن در خون خویشتن است و لذا جای عجب نیست که کاسبان و حامیان نظم موجود،‌ به ستیزه برخیزند و ناصحان و ناقدان نیک‌خواه را به تیر ملامت و ملعنت بدوزند و حتی نام کسروی را در میان آورند و برق شمشیر تهدید و تکفیر را نشان‌شان دهند تا مگر واپس بنشینند و خموشی بگزینند. زمانه غریبی است. روحانیت تا ابد باید شرمنده باشد که پنجه در خون کسروی کرده است. او هر که بود و هر چه گفت مستحق قتل و قاتلش مستحق تجلیل نبود، حالا به جای توبه و تراجع، سرنوشت او را مفتخرانه به رخ دیگران می‌کشند و در خیال بیمار خود، کسروی‌های دیگر می‌تراشند و می‌‌کُشند!
گفته بودم پاره‌هایی از مفاتیح‌الجنان شیخ عباس قمی معیوب و مشکوک است (که البته و بی‌شک چنین است). روحانی نامهربانی در جواب من نوشته که بلی کسروی هم مفاتیح‌سوزی کرد (که یعنی به عاقبت کار خویش بیندیش!). آیا اینست جواب یک نقد ناصحانه؟ آیا دفاع از زیارت‌نامه مفاتیح‌الجنان، که نه از اصول دین است و نه از فروع  آن، آن‌قدر مهم است که قطعه‌ای ننگین از تاریخ روحانیت با‌ز‌آفرینی و نظیره‌سازی شود؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75472
غیبت خدا ممکن است
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با یاسر میردامادی

زیتون- طاها پارسا:
ویروس کرونا در ایران برای نخستین بار در «شهر مقدس قم» شناسایی شد و از این شهر به سراسر ایران گسترش یافت. جایگاه مقدسی که دهه‌هاست جمهوری اسلامی و بخشی از روحانیت شیعه برای شهر قم ساخته بود، در یک لحظه به سلاحی در دست مخالفان تبدیل شد و در رسانه‌های اجتماعی، بی‌پرواتر از همیشه، اعتقادات مومنان به چالش کشیده و گاه به سخره گرفته شد.

قم قرنطینه نشد و کار از هر سو بالا گرفت. زخم کهنه‌ی نقش روحانیت شیعه و مسئولیت و جایگاه دینی و سیاسی آن‌ها در حکومت هم سر باز کرد و کرونا پرچم‌دار سکولاریزم شیعی شد. کم‌کم پای خدا و مسئله «شر» هم به‌میان آمد و  دیگر این بیماری مرگ‌بار به چالشی برای زیست مومنانه نیز تبدیل شد، آن‌هم در شرایط و لحظاتی که مردم، بیماران و بازماندگان و مصیبت‌دیدگان بیش از همیشه به جایگاه  و کارکرد معنوی دین برای تسکین و پناه و امید نیازمند بودند.

روحانیت و منادیان دین‌داری سنتی برای این وضعیت و این سوالات پاسخ‌هایی کهنه، تکراری و غالبا کلیشه‌ای دارند و این پاسخ‌ها کمتر کسی را جز خود آنان قانع می‌کند، دست‌کم می‌توان گفت دستگاه دین سنتی، هاضمه‌ی جذب سوالات و انتقادات نسل جدید در این روزهای پر درد را ندارد. لذا ما در «زیتون» برای مواجهه با این سوالات به سراغ روشنفکران و نواندیشان دینی می‌رویم؛ نحله‌ای که دهه‌هاست تلاش می‌کند خوانش جدیدی از دین و مسائل دینی به‌دست دهد و به زعم خود برای سوالات جدید پاسخ‌های نو دارد و درصدد آشتی دادن دین و دنیاست.

سومین فرد از نحله‌ی نواندیشی دینی که پرسش‌هایمان را با او در میان گذاشتیم، یاسر میردامادی است. مصاحبه با آقای میردامادی، کتبی انجام شد و دو هفته به طول انجامید. هر بار تنها یکی-دو سوال را برایش فرستادم و به‌همین‌خاطر گفت‌وگو در حد امکان چالشی و زنده به‌انجام رسید. گشودگی و دقت و حوصله‌ و اقتصادِ کلمات نزد دکتر میردامادی فرصت ورود به جزئیات بیشتری را در مسئله‌ی شر فراهم کرد. اما هیچ سوال و جوابی را تا بی‌نهایت نمی‌توان ادامه داد و لاجرم  گاهی محور گفتگو را به آرامی تغییر می‌دادم؛ هرچند هیچ‌گاه احساس خستگی نکرد و گلایه‌ای از او نشنیدم و به کش‌دادن‌ها اعتراضی نکرد. متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.


https://www.zeitoons.com/75479
بحران کرونا و ضرورت بازگشت به علوم انسانی
احسان ابراهیمی
 
– صف‌های طولانی مردمان در آمریکا برای خرید اسلحه و فشنگ؛
درگیریهای ساکنان شهرهای شمالی ایران با مسافران غیر بومی در مبادی ورودی شهرها و آتش زدن بیمارستان در یکی از شهرهای جنوبی ایران؛
– اسلحه کشی مشتریان یک فروشگاه معروف در کانادا بر سر دستمال توآلت؛
– فرار پرستارها و کادرهای پزشکی از بیمارستانها و خانه های سالمندان؛
– خبرهای متعدد از سرقت  و توقیف ماسک حتی از سوی کشورها؛
– حمله سیاست‌مداران به هم در سطح بین المللی و ملی؛
– دو قطبی در جوامع بر سر ادامه یا توقف قرنطینه ها و …
مثال‌هایی ازین دست، از شکاف‌هت و نقارهایی که ویروس عجیب کرونا در آغازین روزهای سال ۲۰۲۰ میلادی باعث شد یا نمایان ساخت، تأییدی است بر نکته کانونی این نوشته که همانا عبارت است از «ضرورت بازگشت و سیادت علوم انسانی».
به‌نظر نویسنده، ملاک و سنجش برتری یک حکومت و ملت، به میزان تولیدات علوم انسانی (هنر را زیرمجموعه علوم انسانی لحاظ کرده‌ام) است. به دیگر سخن، هر ملتی تعداد بیشتری هنرمند، نویسنده، موسیقیدان، رمان‌نویس، متفکر و فیلسوف به دنیا عرضه کرده باشد، محترم‌تر و البته پیشرفته‌تر است و نه صرفاً میزان بودجه نظامی، مصرف‌گرایی، توریست، تولیدات صنعتی و ازین دست امور.
در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکا، دانشکده‌های علوم انسانی با مشکلات عدیده مالی و بودجه‌های دولتی و شخصی روبرو هستند در حالی‌که در دانشکده‌های فنی، علوم ارتباطات، نظامی و هسته‌ای روز به روز بر وسعت و بودجه و پروژه‌هایشان و … افزوده می‌شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75507
حاشیه‌های بی‌پایان یک خواننده جنجالی
«حرمسرای» تتلو کار دستش داد

زیتون ـ احسان نادرپور:
صفحه اینستاگرام امیرحسین مقصودلو، معروف به امیر تتلو برای چهارمین بار بسته شد. امیر تتلو، خواننده سبک رپ و R&B فارسی خواسته یا ناخواسته هر چند وقت یکبار با کاری حاشیه‌ساز می‌شود و برای خودش مخالفین و البته هوادارنی جدید دست و پا می‌کند. این بار دلیل «خبر» شدن امیر تتلو خواست او از هوادارانش برای معرفی دخترهای ۱۵ تا ۲۰ ساله به او برای برقراری رابطه جنسی و اجابت بعضی از این هواداران بود.

امیر تتلو دوسال پیش، پس از ناامیدی از دریافت مجوز آلبوم و کنسرت در ایران، سرانجام تصمیم گرفت تا برای بار دوم مهاجرت کند و پس از گذراندن مدتی در دبی و گرجستان، پس از کنسرت استانبول در همان شهر ماند. این بار اما به علت موضعگیری‌های سیاسی تند و همچنین عوض شدن ادبیات حاکم بر آهنگ‌هایش و استفاده بی‌پروا از الفاظ رکیک، بعید به نظر می‌رسد امکان بازگشت به ایران را داشته باشد.
امیر حسین مقصدلو هم به دلیل حاشیه‌های اینستاگرامی و حوزه کاری‌اش و هم به دلیل چرخش‌های فراوان در مواضع سیاسی، از همراهی با ابراهیم رییسی در کمپین انتخاباتی‌اش تا فحش و ناسزا به سران نظام بعد از خروج از ایران، همواره خبرساز بوده است.
این بار اما گروهی از خبرنگاران، فعالان حوزه زنان و وکلای ایرانی و ترک درصددند بر سر اتهام کودک‌آزاری و ارتباط جنسی با کودکان زیر سن قانونی، او را به دادگاه بکشانند.

حرمسرای تتلو و تتلیتی‌ها
درخواست تتلو از هوادارانش (که آنها را تتلیتی می‌خواند) برای معرفی دخترانی که تمایل به برقراری رابطه جنسی با او دارند، اتفاق تازه‌ای نیست. او تقریبا هر شب در استوری‌هایش در اینستاگرام درخواست می‌کرد که دختری جدید یا به اصطلاح او «نیو فیس» برایش معرفی کنند. تتلو برای اینکار یک نفر را هم مسئول انتخاب «نیو فیس»‌ها کرده تا دختران طرفدار تتلو با پیام دادن به او و رد شدن از فیلتر «مسئول حرمسرا» به «حرم» تتلو برسند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75526
«سروش»ِ بی‌پناهان کجاست؟
نقد پاسخ‌ معرفتی به بحران اجتماعی

آرمان ذاکری

(به بهانه نقد دکتر سروش و مباحث طرح شده پیرامون خرافات‌گراییِ عوام در ایام کرونا)

۱– ویروس کرونا به بحث درباره باورهای خرافی مردم دامن زده است. برداشت‌های سازگار با علم از دین در برابر برداشت‌های علم‌ستیز قرار گرفته‌اند. بحث از نسبت علم و دین رونق دوباره یافته است. تا جایی که برخی از اثرات الهیاتی بحران کرونا سخن گفته‌اند. جماعت بزرگی از روشنفکران و سیاسیون و دانشگاهیان، این روزها به خرافه‌گرایی حمله کرده‌اند. حتی عده‌ای به دلیل ترویج خرافات بازداشت شده‌اند. بحث از ترویج عقاید نادرست و مبارزه با آن این روزها سکه روز است. مصاحبه دکتر سروش با عنوان «خدا به هر دردی نمی‌خورد» منتشر شده در ۲۹ اسفند ۹۸ و یادداشت «بر ما بسی کمان ملامت کشیده‌اند» در تاریخ  پنجم اردیبهشت ۹۹، در همین رابطه آخرین جدل‌های او، عمدتا با روحانیت‌اند که در سایت زیتون منتشر شده‌اند. آن مصاحبه و این یادداشت بازنمای وجوه مهمی از نزاعی‌اند که به نظر می‌رسد اگرچه به وجوه سیاسی، الهیاتی و معرفتی آن تا حد زیادی پرداخته شده، اما به وجه اجتماعی آن توجه کمتری شده است.
۲– نسبت دادن خرافه و اوهام به باورهای مردم پدیده جدیدی نیست. سالیان طولانی است که طیف‌های مختلف علما و روشنفکران مردم را متهم به پیروی از خرافات و انحراف از دین و بدعت‌گذاری می‌کنند. از قضا در متهم دانستن عوام به پیروی از خرافات و انحرافات و بدعت‌ها، روحانیون و روشنفکران با یکدیگر هم‌سو بوده‌اند. هر یک از منظر خود هشدار داده است «دین خدا» یا «حیات اجتماعی» قربانی «انحرافات» و «خرافات» و «بدعت‌هایی» شده است. آنها همگی فکر می‌کنند چون «معرفت» از جای درستی گرفته نمی‌شود، خرافات و انحراف سر بر می‌آورد. از نظر آنها راه اخلاقی‌شدن جامعه، اصلاح معرفت مردم است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75498
در نکوداشت دوست با فضیلت زنده یاد مهدی تقوایی
حسن یوسفی اشکوری

من با نام مهدی تقوایی از اوان انقلاب آشنا شدم. او از اعضای سازمان مجاهدین خلق و از مبارزان قدیم بود و سالیانی نیز در رژیم پادشاهی زندان را تجربه کرده بود. در سال‌های نخست پس از انقلاب، در دورانی که هنوز سازمان در داخل فعالیت می کرد، کم و بیش نام او در کنار چهره‌های شاخص این سازمان مطرح بوده و شناخته شده بود.

اما پس از حوادث و تحولات سال شصت و به ویژه پس از انتقال فعالیت های اصلی سازمان به خارج از کشور، دیگر نام و فعالیت های اغلب اعضای سازمان مجاهدین در افواه عمومی در ایران مطرح نبود و البته با توجه به مجموعه شرایط و فضای پر اختناق دهه شصت این فراموشی طبیعی بود. ماجرای همکاری های گسترده رجوی و سازمان با عراق در داخل آن کشور بر علیه ایران در دوران جنگ و نیز ازدواج جنجالی مسعود رجوی با خانم مریم عضدانلو (همسر سابق مهدی ابریشمچی) بر بی اعتباری سازمان در داخل و طبعا فراموشی فعالان قدیم آن جریان در داخل میهن افزود.
اما آشنایی من با زنده یاد تقوایی در دوازده سال اخیر در خارج از کشور بوده است. فکر می کنم در سال ۱۳۸۸ (۲۰۰۹) بود که ایمیلی برای من آمد با نام «فرهاد مهدوی» و از من خواسته بود کتاب «محمد پیامبری برای زمان» اثر خانم کارن آرمسترانگ، که به وسیله ایشان به پارسی برگردانده شده بود، را معرفی کنم. در آن زمان نه نویسنده را می شناختم و نه مترجم را از این رو پاسخ دادم کتاب را ندیده و نخوانده ام تا بتوانم چیزی بنویسم. آدرس خواستند و دادم و چندی بعد کتاب از طریق پست به دستم رسید. در آن زمان من در ایتالیا بودم.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75582
برجام جدید؛ آیا در جبهه غرب خبری هست؟

زیتون ـ یلدا امیری
: قرار بود عمر توافق هسته‌ای جمهوری اسلامی با غرب حداقل ۱۵ سال باشد اما کمتر سه سال پس از توافق، آمریکا از برجام خارج شد و اکنون ۵ سال و نیم پس از این توافق، کشورهای اروپایی هر کدام ساز مخالفی می‌زنند یکی از توافقی جدید سخن می‌گوید و دیگری از فعال‌سازی مکانیسم ماشه.
نوربرت روتگن، رئیس کمیته روابط خارجی پارلمان آلمان خواستار انجام شدن یک توافق جدید با ایران شده است. او در گفت‌وگو با شبکه آلمانی ولت، درباره توافق هسته‌ای ایران گفت که هدف توافق هسته‌ای این بود که از توان ایران در زمینه تسلیحات هسته‌ای جلوگیری کند. با خروج آمریکا از آن، اکنون دوباره ایران ایجاد تهدید می‌کند. منظور او از تهدید ایران خروج جمهوری اسلامی از تعهداتش است.

روتگن گفت: بنابراین، ضرورت دارد که توافقی جدید و گسترده‌تری انجام شود که مسائل ثبات منطقه‌ای را هم در بر بگیرد.

طرح توافق ترامپ
پیش از آنکه آلمانی‌های مستقل از توافق جدید سخن بگویند، بریتانیایی‌های همسو با آمریکا بارها از آن سخن گفته بودند.
جیمز کلورولی معاون وزیر خارجه انگلیس در ۶ فروردین امسال در نامه‌ای به کمیته روابط بین‌الملل مجلس اعیان نوشت که انگلیس مایل است با طرف‌های باقی‌مانده در برجام راهی دیپلماتیک برای حرکت رو به جلو پیدا کند. با این حال از طرح مذاکرات آمریکا و ایران برای رسیدن به توافق جدید و طولانی‌تر حمایت می‌کند در کنار فعالیت‌های هسته‌ای ایران، یک توافق جامع لازم است که طیفی از مسائل مختلف شامل اقدامات بی‌ثبات کننده ایران در منطقه را شامل شود.
بوریس جانسون نخست‌وزیر انگلیس نیز ۲۴ دی‌ماه ۱۳۹۸ از لفظ توافق ترامپ استفاده کرد و گفت: بهتر است با همکاری یکدیگر، توافق با ترامپ را جایگزین برجام کنیم. او در گفت و گو با شبکه بی‌بی‌سی گفت که برجام مانع تلاش ایران برای دستیابی به سلاح شده و اگر بخواهیم از شر برجام خلاص شویم به یک جایگزین نیاز داریم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75575
لازمه‌ی فمینیست‌بودن: ضدیت با جنگ و بی‌عدالتی یا نزدودنِ موی بدن؟
سپیده جدیری

پایان یافتن جنگ ویتنام در دهه‌ی ۱۹۷۰ در حکم یک پیروزی بزرگ و تاریخی برای فعالان ضدجنگ بود، چرا که اگر فشارهای آنان نبود، این جنگِ بیست ساله‌ی نابرابر سر تمام شدن نداشت. عده‌ای مقاومت مثال‌زدنی ویتنام شمالی مقابل حملات و بمباران‌های مداوم آمریکا را عامل کوتاه آمدن آمریکا و عقب‌نشینی سربازانش از خاک ویتنام می‌دانند اما اسناد تاریخی چیز دیگری می‌گوید: آن‌چه جنگ‌طلبان آمریکایی را به زانو درآورد و باعث شد مذاکرات صلحی که یک دهه پیش‌ از آن از سوی آمریکایی‌ها رد شده بود از سر گرفته شود، اعتراضات پیگیر مخالفان جنگ در سراسر آمریکا بود. در این میان، فمینیست‌های آمریکایی نیز مانند سایر فعالان نقش برجسته‌ای در آن صلح تاریخی داشتند. در عین حال، تبادل آراء میان فمینیست‌های آمریکایی و زنان ویتنامی چه در طول جنگ و چه در خلال فرآیند صلح، به گسترش تفکر فمینیستی و افزایش هواداران این تفکر در سراسر آمریکا کمک بزرگی کرد.

در اواخر دهه‌ی شصت و اوایل دهه‌ی هفتاد میلادی، جنبش فمینیسم مسیری را طی کرد که در مجموع، چندان به نفع اهداف جنبش نبود: جداسازی نحله‌های مختلف فمینیسم از یکدیگر و نام‌گذاری آنها تحت عناوین «رادیکال»، «سوسیالیست» و «لیبرال» در موج دوم فمینیسم، لطمه‌های جبران‌ ناپذیری را به اتحاد فمینیست‌ها وارد کرد. اما چیزی که در این میان، تمام این نحله‌ها را با وجود تمام اختلاف‌ها و تفاوت‌هایشان دوباره با هم متحد کرد، مسئله‌ی «جنگ» بود.

سینتیا کوکبرن فمینیست بریتانیایی و از فعالان جنبش بین‌المللی زنان حامی صلح که در سپتامبر سال قبل درگذشت، در مقاله‌ای با عنوان «جنگ چه نوع فمینیسمی به وجود می‌آورد؟» از یافته‌ی مهمی پرده برمی‌دارد: «فمینیسمی که با جنگ ضدیت دارد، تقریبا تمام نحله‌های فمینیسمی را شامل می‌شود که از کوره‌ی آهنگریِ جنگ بیرون آمده است.» و توضیح می‌دهد: «هنگامی‌که به دنبال شناسایی نوعی از فمینیسم بودم که به عنوان پاسخی به خشونتِ نظامی‌گری و جنگ شکل گرفته است، دیدم که ردپای هر سه نحله‌ی فمینیسم در آن به چشم می‌خورد؛ نه در رقابت با هم بلکه در هم تافته و یکی شده با هم.»

در زمانه‌ای که هم شاهد افزایش خشونت مستبدین حاکم بر ایران هستیم، هم تحریم‌های اقتصادی آمریکا، در همراهی با فساد روزافزونِ حاکمیت و بیماری فراگیر، حیات مردم ایران را نشانه رفته است و هم احتمال آغاز جنگی بین آمریکا، متحدینش و ایران هر لحظه بیشتر قوت می‌گیرد، شماری از فعالان ایرانی حوزه‌ی زنان که در فضای مجازی حضور موثری نیز دارند – مشخص نیست از سر بی‌تفاوتی یا از روی ترس – در مجموع با عملکرد خود، مخالفت با جنگ، تحریم و سرکوب را که در این شرایط، قاعدتا می‌بایست به اولویت‌های اصلی مبارزات فمینیست‌های ایرانی تبدیل می‌شد، هر چه بیشتر به حاشیه برده‌اند.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75584
بابک داد؛ از «سلام» تا وداع

زیتون ـ مهسا محمدی
: این هم از بازی‌های عجیب روزگار است که در همین روزهای آغاز اردیبهشت که ۲۰ سالگی یکی از بزرگترین قلع‌و قم‌های مطبوعات در ایران است، یکی از روزنامه‌نگاران نام‌آشنای آن روزنامه‌ها هم درگذشت.

بابک داد، روزنامه‌نگار اصلاح‌طلب سابق، که زمانی در روزنامه‌هایی مانند سلام، جامعه  و عصر آزادگان قلم می‌زد، ۲۰ سال پس از آن روزهایی که تازه، روشن و پرامید می‌نمودند، در سن ۵۱ سالگی و در تنهایی و غربت در پاریس درگذشت. 
در این سال‌ها هم بر سرِ بابک داد و هم جبهه‌ اصلاحاتی که او در آن سال‌های دور در آن جنگیده بود، بلاهای فراوانی آمد و تغییرات چشم‌گیری در آنان رخ داد. جوری که شاید دیگر بعد از ۲۰ سال هیچکدام را نتوان به صفات سال‌های پیشین بازشناخت.

آغاز، رشد
بابک داد در واقع از روزنامه سلام کار جدی مطبوعاتی خود را آغاز کرد. در زمانی که بعد از رکود دهه ۶۰ و نیمه اول ۷۰ مطبوعات «اصلاح‌طلب» تلاش می‌کردند تفاوت خود را با فضای بسته و غالب مطبوعات کشور نشان دهند. روزنامه «سلام» و در قالب آن «داد» و چند روزنامه‌نگار دیگر هم تلاش می‌کردند، مصدر این صداهای متفاوت باشد.
او در سال ۱۳۷۶ به عنوان خبرنگار روزنامه سلام در سفرهای انتخاباتی محمد خاتمی او را همراهی کرد و گزارش‌های متفاوتی از این سفرها نوشت. اغراق نیست اگر بگوییم که او از اولین افرادی بود که در این دوره شروع به نوشتن گزارش «نرم» کرد و فرم گزارش‌نویسی را از قالب خشک «وی گفت» و «وی افزود» در آورد و از این رو بسیار مورد توجه قرار گرفت.
او در ادامه تجربیات و خاطرات این سفرها را به شکل پاورقی در روزنامه «جامعه» چاپ کرد. همان پاورقی‌ها بعدها تبدیل به کتاب «صد روز با خاتمی» شد که در فضای محبوبیت خاتمی و ماه عسل اصلاح‌طلبانه آن روزها، با استقبال فراوانی مواجه شد و در تیراژ بالا چاپ و تجدید چاپ شد.
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75594
آیا خامنه‌ای به توصیه چرچیل عمل می‌کند؟
ابوالفضل قدیانی

رئیس نظام استبداد دینی، آقای خامنه‌ای، در نیمهٔ شعبان سخنرانی داشت. این سخنرانی مانند دیگر سخنرانی‌های وی هیچ نکته تازه‌ای نداشت؛ سخنانی فرافکنانه ، تکراری پر از تعارف و کلی‌گویی. دراین سخنرانی از زحمات و خدمات جامعه پزشکی، پرستاری و جامعه درمانی تقدیر وتشکر و تمجید کرد(البته بدون هیچ اشاره‌ای به جان باختن و قربانی‌شدن مظلومانهٔ تعداد زیادی از پرسنل پزشکی، پرستاری و کادر درمانی به خاطر کمبود تجهیزات و امکانات حفاظتی). سپس به تمجید و ستایش از نیروهای تحت فرمانش و بازوهای سرکوبگر خود پرداخت، از ابتکارات و کشفیات آنان سخن به میان آورد و به تحسینشان زبان گشود.
علی‌الظاهر آخرین ابتکار یا کشف سپاه همان رونمایی از دستگاه ویروس‌یاب بود که افتضاحی در داخل و خارج ایجاد کرد و مضحکه خاص و عام شد تا جایی که حتی وزارت بهداشت و درمان دولت مطیع و تحت فرمان هم اعلام کرد که این دستگاه مورد تائید ما نیست.
او در بخشی از سخنانش به انتقاد از کشورهای غربی پرداخت؛  مشخصا به مصادرهٔ ماسک و دستکش کشوری توسط کشور دیگر در اروپا و امریکا اشاره کرد.

البته مصادرهٔ ماسک کشوری توسط کشور دیگر زشت و نارواست ولو این که بهای آن هم پرداخت شود. اما در حیرتم از او که مصادرهٔ ماسک و دستکش که بهایش هم پرداخت شده را می‌بیند، اما مصادره و تصاحب اموال ملت را توسط خود و اطرافیان و زیردستانش نمی بیند که البته نمی‌خواهد ببیند چون دیدنش برای او وحشت‌افزا و عذاب‌آور است. شاید در این خیال خام باشد که مردم هم این مصادره و تصاحب اموال ملی را نمی‌بینند اما مردم چشمان باز و ناظری دارند و هم از آگاهی لازم در این امور برخوردارند و حتماً دیر یا زود برای بازستاندن تمامی حقوق خود قیام خواهندکرد. مردم تا ابد ظلم و ستم و فقر و گرسنگی را تحمل نخواهند کرد.
اما افزون بر این، در سخنان وی چند نکته هست که باید روی آن نکات اندکی مکث کنم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75616
سپاه و شکست‌های «غرورآفرین»اش

زیتون ـ سولماز ایکدر
: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی٬ طی سال‌های گذشته٬ به‌خصوص پس از سال ۸۴ تبدیل به یکی از بزرگترین نهاد‌های «دولت‌ساز» در جمهوری اسلامی شده است؛ نهادی که به تنهایی بخش بزرگی از درآمد‌های کشور را به صورت مستقیم  یا غیرمستقیم به خود اختصاص می‌دهد و با عنوان «نگهبانی از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن» به مرور تمامی منابع کشور را می‌بلعد.

آسیب‌های سپاه اما به دست‌اندازی‌های اقتصادی محدود نمی‌شود و از سوی دیگر خسارات جانی هم روی دست کشور گذاشته و می‌گذارد. از دوران جنگ هشت ساله با عراق که زخم عملیات «فریب» کربلای چهار با نزدیک به ۱٫۰۰۰ شهید و ۳٫۹۰۰ مفقودالاثر همچنان خونریزی می‌کند، تا به امروز و گشایش جبهه‌های جدید در سوریه، عراق و یمن.
توسیع میدان فعالیت سپاه، این گروه نظامی را به حوزه‌های اقتصادی و در پی آن عمرانی٬ پزشکی و غیره کشاند؛ عرصه‌هایی که با هزینه‌های بالا و تبلیغات فراوان به آن ورود می‌کند، در ادامه شکست‌های پی‌درپی‌اش را اما مسکوت می‌گذارد.

ماهواره نور؛ دوربین فیلم‌برداری
ماهواره نظامی نور روز چهارشنبه ۳ اردیبهشت توسط سپاه پاسداران و بوسیله ماهواره‌بر قاصد از کویر مرکزی به فضا پرتاب شد.
سپاه پاسداران در بیانیه خود اشاره‌ای به جزئیات فنی و اهداف تعریف‌شده برای این ماهواره نکرده و صرفا گفته بود ماهواره‌بر «قاصد» از کویر مرکزی ایران پرتاب شده و ماهواره نور را «با موفقیت» در مدار ۴۲۵ کیلومتری زمین قرار داده است

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75627
🍃 محکومیت ۱۱ نفر دیگر به جرم اعتراض به اسقاط هواپیمای اکراینی
زیتون– دادگاه انقلاب آمل ۱۱ نفر دیگر را نیز به «جرم» اعتراض به اسقاط هواپیمای اکراینی محکوم کرد.

به گزارش «زیتون» هر یک از این افراد به هشت ماه حبس تعزیری محکوم شدند و همچنین ‏به همه ی شانزده نفر اعلام شده دادگاه دیگری در اردیبهشت ماه با اتهام اخلال در نظم عمومی برای این افراد تشکیل خواهد شد.

قاضی مهدوی٬ رییس دادگاه انقلاب شهرستان آمل٬ قاضی تمام این پرونده ها بوده است.

متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/75680
«داماد مجلس یازدهم»
مجتبی رضاخواه؛ حاشیه‌های پررنگ‌تر از متن

زیتون
: یکی از کاندیداهای لیست ائتلاف اصول گرایان که وجودش موجب درگیری‌های بسیاری میان طرفداران پایداری با بقیه گروه های اصولگرا شد، مجتبی رضاخواه کازرونی است. حضور او در آمریکا به همراه همسرش و همچنین ورودش به فهرست اصول گرایان از طریق فشارهای پدرزنش اتهاماتی است که مخالفان درباره او مطرح می کنند.

حالا این نماینده، قبل از ورود به مجلس هم در شبکه‌های اجتماعی و هم در فضای عمومی فعال شده و فعالیت‌هایش در میان دوستان اصول‌گرایش هم واکنش‌هایی را در پی داشته است.

او احتمالا با هدف جلب نظر قشر خاصی از اصولگرایان و کاربران موسوم به ارزشی در توییتر خود در واکنش به یکی از سریال‌های ماه رمضان نوشت:«آیا این انتظار زیادی است که در سریال تلویزیونی که در ماه رمضان و بعد از افطار از صدا و سیما پخش می‌شود، نماز بازیگر نقش اول مرد قضا نشود؟! یا مثلا رابطه زن و مرد نامحرم قبل از عقد باید اینقدر نزدیک باشد؟! پیامی که از این سریال به مخاطب منتقل می‌شود چه تناسبی با این ماه دارد؟»

در واکنش گروهی از او خواستند به به جای نماز صبح بازیگر سریال به فکر «شرمندگی شب» کارگرانی باشد که در پساکرونا شرمنده‌تر شده‌اند. او را خواجه‌ی در بند نقش ایوان خواندند و البته بعضی از کاربران هم با وی موافق بودند
آیا این انتظار زیادی است که در سریال تلویزیونی که در ماه رمضان و بعد از افطار از صدا و سیما پخش می‌شود، نماز بازیگر نقش اول مرد قضا نشود؟!
یا مثلا رابطه زن و مرد نامحرم قبل از عقد باید اینقدر نزدیک باشد؟!

پیامی که از این سریال به مخاطب منتقل می‌شود چه تناسبی با این ماه دارد؟

اما این توییت باعث شد که پروفایل توییتر این نماینده که در آن بر اخذ مدارک تحصیلی‌اش از ایالات متحده تاکید شده بود هم مورد انتقاد قرار بگیرد و کاربران آن را نشانه  غربزدگی او بدانند که «گرفتن مدرک از آمریکا را مهمترین عنصر هویتی خود میداند و آنقدر قشری و پوپولیست که دغدغه اش قضا شدن نماز نقش اول سریال است.»

مجتبی رضاخواه کیست؟
مجتبی رضا خواه داماد حبیب الله بوربور است که به گفته برخی از نامزدهای این فهرست از جمله حمید رسایی با فشار پدر زن خود وارد لیست ائتلاف شد. پدر او نیز حسین رضاخواه است که برخی وب سایت ها از او به عنوان یکی از چهره‌های بسیار نزدیک به «محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور سابق ایران نام برده اند.
حسین رضاخواه رئیس ستاد انتخابات استان تهران احمدی‌نژاد در سال ۸۴ بود که رئیس سازمان صنایع دستی ایران شد؛ اما مدتی بعد با نزدیکان او از جمله اسفندیار رحیم مشایی درگیر شد و سخنانی را علیه احمدی نژاد و نزدیکانش بیان کرد. او همچنین روابط خوبی نیز با عباس پالیزدار دبیر کمیته تحقیق و تفحص از قوه قضاییه در مجلس هفتم داشت

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75672
طرح ترخیص زندانیان در ترکیه
سرنوشت ایرانی‌های زندانی در ترکیه چه خواهد شد

https://www.zeitoons.com/75658

زیتون-مینا مصطفوی:
بنابر آخرین آماری که روزنامه سوزجوی ترکیه در تاریخ ۲۹ آبان ۹۷ منتشر کرده است، مجموعا ۷ هزار و ۸۹۷ زندانی با تابعیت خارجی از ۱۲۰ کشور دنیا در زندان‌های ترکیه محبوس هستند که ۸۲۰ نفر از این رقم را ایرانی‌های بزهکار تشکیل می‌دهند. این افراد عمدتا در رابطه با اتهامات مرتبط با مواد مخدر و سرقت به حبس محکوم شده‌اند. در این گزارش علاوه بر بررسی زندان‌ها و انواع زندانیان در ترکیه، به موضوع عفو اعطای ترخیص زندانیان در راستای پیشگیری از شیوع ویروس کرونا در این کشور خواهیم پرداخت.

اولین مورد ابتلای به کرونا در ۲۱ اسفند ۹۸ به طور رسمی در رسانه‌های ترکیه اعلام شد؛ در همان روز سازمان بهداشت جهانی نیز اعلام کرد ویروس کرونای جدید در بیش از ۱۱۴ کشور دنیا گسترش یافته و بیماری کووید ۱۹ را پاندمی (همه‌گیر) اعلام کرد. این سازمان در تاریخ ۲۵ اسفند ۹۸، راهنمای موقت آمادگی، پیشگیری و کنترل کووید ۱۹ در زندان‌ها و سایر اماکن بازداشتی را منتشر کرد. این متن بعدا در تاریخ ۲۰ فروردین ۹۹ توسط سایت کمپین حقوق بشر در ایران به فارسی ترجمه شده است. در متن این دستورالعمل آمده است: «افرادی که از آزادی خود محروم هستند، از جمله افراد ساکن در زندان، اغلب نسبت به شرایط و بیماری های مختلف در معرض خطرات بیشتری قرار دارند. این افراد در مواجهه با خطراتی از قبیل استعمال سیگار، بهداشت نامناسب و سیستم ایمنی ضعیف ناشی از استرس و تغذیه نامناسب یا شیوع بیماری‌های همزیست، مانند ویروس‌های منتقله از راه خون، بیماری سل و اختلالات ناشی از مصرف مواد مخدر از سایر افراد آسیب‌پذیرتر هستند.» در این دستورالعمل بر جداسازی و آزادی زندانیانی که در معرض خطر جدی تری قرار دارند تاکید شده است.

انواع زندان‌ها و تفکیک جرایم در ترکیه
به طور کلی دو نوع زندان در ترکیه وجود دارد: زندان‌های باز و بسته.
1 زندان‌های باز به زندان‌هایی اطلاق می‌شود که از سیستم امنیتی بالایی برخوردار نبوده و عمدتا محکومانی با اتهامات جزئی که از نیروی کار برخوردار هستند و متقاعد شده اند که فرار نمی‌کنند، برای سپری کردن دوران محکومیت خود به این زندان‌ها منتقل می شوند.
2 زندان‌های بسته، برخلاف زندان‌های باز دارای سیستم امنیتی بالا بوده و با توجه به ظرفیت، امکانات و ساختار معماری آن‌ها به ترتیب به تیپ‌هایA ، B ، C (در زبان ترکی “ج“ خوانده می‌شود) ، E و F طبقه بندی می شوند. این زندان‌ها اغلب به‌عنوان بازداشت‌گاه نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75658
کیوان صمیمی
تحریم + استبداد = رژیم امریکایی

استمرار تحریم‌ها، فرودستان و حتی طبقه‌ی متوسط را لاغر می‌کند و از سوی دیگر حکومت کماکان منابع مالی خود را صرف پروژه‌های نظامی و امنیتی خواهدکرد.
به‌علت فشارهایی که بر مردم‌ست، دوباره اعتراضات پراکنده شکل می‌گیرند و با پیش‌آمدن بهانه‌ای به شورش نان تبدیل خواهدشد.

یا حکومت شورش را سرکوب شدید نخواهد کرد که در این صورت، قدرت مردمِ خشمگین نظام را ساقط می‌کند.
اما اگر سرکوب کند، مردم چاره‌ای جز سکوت ظاهری نخواهند داشت ولی بازهم به آتش‌های زیر خاکستر، افزوده می‌شود.

بعد از سرکوب، بازهم جمعیت بیشتری از اصولگرایان به صف منتقدین می‌پیوندند و برخی از نیروهای سرکوبگر نیز، مسئله‌دار خواهندشد.

در اثر ادامه‌ی تحریم‌ها، بازهم فاصله‌ تا شورش کورِ بعدی کمتر خواهدشد و بازهم تکرار همان گزینه‌های حکومت : تسلیم و سقوط‌ یا سرکوب خونین‌تر.

استمرار تحریم امریکا و استبداد امارت اسلامی، فاصله‌ی شورش‌ها را به‌قدری کم خواهدکرد که بالاخره در شورش خشن و گسترده‌ی نهایی، نظام سقوط می‌کند. محصول شورش خشنی که با زمینه‌سازی نئوکان‌ها رژیم را سرنگون کند، جبراً حکومتی خشن خواهدبود.

رژیم جدید با مشارکت ایرانی-امریکایی‌های کمپین ترامپ و سوار بر خستگی مردم از چهاردهه اختناق و تبعیض، یک دولت به‌ظاهر مدرن ولی با محتوای آمرانه و مطیع سرمایه‌داری جهانی را مستقر خواهدکرد.

این است که تحریم‌ها و سلطه‌گری کاخ سفید به‌همراه استبداد داخلی، دو تیغه‌ی یک قیچی هستند که کالبد ایران را می‌بُرند و به امریکا تقدیم می‌کنند.

راه نجات مردم و کشور اما، کاشتن بذرهای جنبش خشونت‌پرهیز اجتماعی‌ست که گرچه بازدهی فوری ندارد ولی به دموکراسی پایدار در ایران منجر می‌شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75693
راه‌حل جدید برای اختلاف قدیمی
چرا خامنه‌ای می‌خواهد جزایر سه‌گانه ‌را مسکونی‌سازی کند؟

زیتون ـ یلدا امیری
: آیت‌الله خامنه‌ای به هر روشی به دنبال افزایش و تثبیت قدرت نظامی و منطقه‌ای جمهوری اسلامی است خواه این قدرت در عراق و سوریه باشد و خواه در جزایر ایرانی و تسلط بیشتر بر تنگه هرمز.
فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرد که رهبر جمهوری اسلامی دستور داده است جزایر سه گانه تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی مسکونی شود.

علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت در یک گفت‌وگوی رادیویی به مناسبت روز ملی خلیج فارس از دستور رهبر جمهوری اسلامی برای مسکونی کردن جزایر سه‌گانه خبر داد و گفت: «جزایری که ما در خلیج‌فارس داریم بسیار راهبردی و سوق‌الجیشی هستند،‌ بنا داریم جزایر خلیج‌فارس را با ایجاد زیرساخت‌های مسکونی، برای سکونت مردم آماده کنیم و این فرمان فرمانده معظم کل قوا است که مردم در جزایر زندگی کنند. وقتی اولین شخص مملکت می‌فرمایند آنجا را باید برای سکونت مردم فراهم کنیم، یعنی ما به دنبال امنیت منطقه هستیم.»
او به ساخت فرودگاه و موج شکن در جزایر اشاره کرد و گفت: «در تنب بزرگ فرودگاه بین‌المللی ایجاد کرده‌ایم؛ در تنب کوچک هم فرودگاه ساخته شده است و همچنین نیروی دریایی سپاه بیش از ۵۰ موج شکن را برای مردم ایجاد کرده است.»
موضوع حاکمیت بر جزایر سه گانه تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی از مهم ترین مورد اختلاف میان امارات متحده عربی و ایران در سه دهه گذشته بوده است. حالا این تصمیم می تواند از یک سو باعث تنش با امارات شود و از سوی دیگر در راستای تسلط بیشتر ایران بر تنگه هرمز باشد.

مناقشه با امارات
اسناد تاریخی متعدد حاکی از این است که هر سه جزیره جزیره تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی تا پیش از سال ۱۹۰۳ میلادی به طور نامنظم و در مقاطع زمانی متفاوت تحت حاکمیت ایران بوده اند. در سال ۱۳۵۰، پس از خروج بریتانیا از این جزایر پس از حدود ۷۰ سال ایران کنترل دوباره این جزایر را به ‌دست گرفت.
امارات متحده عربی بارها ادعای مالکیت این جزایر را مطرح کرده و این خواست با حمایت اتحادیه عرب نیز همراه شده ‌است. اما امارات هیچ سندی برای در اختیار گرفتن این جزایر ندارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75747
👍1
پریشانی جهان و اسراری که کرونا هویدا می‌کند
بهروز قمری تبریزی

ویروس همه‌گیر کرونا علت این پریشانی و بحران نیست، معلول آن است. جهان ما به این باور عادت کرده است که برای هر دردی دوایی هست، هر مصیبتی پایانی دارد، هر آتشی فرو می‌نشیند و هر گره‌ای بازگشودنی است. از شاخه یک معضل می‌پریم و بر شاخه معضلی دیگر می‌نشینیم بدون آنکه در این آشوب لحظه‌ای بایستیم و با درون درآئیم و در خویش بنگریم! کرونا علت نیست، معلول است.

در کتاب اخیر خود به‌نام «توسعه‌ای که خود را می‌بلعد»، جولی لوینگستون، پژوهشگر برجسته مردم‌شناسی و تاریخ جنوب افریقا، تصویری عبرت‌انگیز از رشد اقتصادی در کشور بُتسووانا ترسیم می‌کند که ابعاد جهانی‌اش را می‌توان در هر گوشه و کنار دنیا یافت. این کتاب ماجرای توسعه‌ای را نقل می‌کند که با تمام معیارهای مقبول اقتصادی، داستانی است از یک موفقیت بی نظیر در قاره افریقا. از زمان استقلال در اواسط دهه ۱۹۶۰ میلادی تا کنون، تولید ناخالص ملی در بُتسووانا بیش پانزده برابر رشد داشته است. بخش اعظم این رشد از استخراج معادن الماس و دیگر سنگ‌های گران‌بها تامین شد. استخراج، کارگر می‌طلبید، آب فراوان می‌خواست برای حفاری، جاده برای انتقال مواد استخراج شده، برای شهرهایب که به سبب معادن توسعه می‌افتند، مزارعی که یکی پس از دیگری به مراکز پرورش گاو تبدیل می‌شدند، گاوهایی که در ستایش آنان شعر می‌سرودند به کشتارگاه ها رفتند و گوشت‌شان در بسته‌بندی های بهداشتی در سوپرمارکت‌های اروپا به فروش رفت. در میان داستان الماس و آب و جاده و گاو و فزونی تولید ناخالص ملی اما چیزی عمیق و پر مخاطره در جریان بود. آب‌های زیرزمینی تخلیه، زمین‌های بارور بیابانی، سدها بی آب، جاده‌ها پر از ماشین شدند. گاوداری صنعتی و صنایع معدنی چنان تأثیرات اقلیمی و آلودگی جوّی پدید آوردند که جهان بهای نتایج آن را می‌پردازد.

این شرح حال همه ماست. در کالیفرنیا، در خوزستان، در قفقاز، در جنوب ایتالیا، در بنگلادش، در چین، در همه جا. این جهانی است که سرمایه‌داری قرن بیستم و بیست و یکم ساخته و یک ویروس پایه‌هایش را به لرزه افکنده. ویروسی که کژی‌ها و کاستی‌هایش را عریان کرده. ویروسی که انکار فرودستان را از فرادستان منع می‌کند. داستان جنوب افریقا شرح همان طمع، حرص، و افزون‌طلبی لجام گسیخته‌ای است که سرمایه‌داری نیمه اول قرن بیستم، با برنامه‌های مختلف تأمین اجتماعی، بر مهار آن کوشید. سرمایه‌داری‌ای که طبیعت را تیول خود می‌دید و آنچه در آن نهان بود را تنها منبعی برای انباشت سرمایه و قدرت. صاحبان قدرت در نیمه دوم قرن بیستم هر آنکس که از حقوق حقه طبیعت گفت را با پوزخندی بازماندگان اعصار گذشته نامیدند که به امیدی مبهم در تلاش بازگرداندن دنیایی کهن‌اند. هر کس که از حقوق حقه مظلومان، مفلوکان و نفرین‌شدگان زمین گفت را به آن «ایسم» و این «ایسم» منصوب کردند تا نگذارند صدایشان از گلوگاه برآید. نهادهای اجتماعی و امنیت مدنی یکی پس از دیگری مضمحل شدند. مدافعان آن یا در پیچ و خم بوروکراسی و یا در سایه تهدید و فشار ناپدید گشتند. به دنیای نئولیبرالیسم و اقتدار‌گرایی خوش آمدید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75734
هر شب ستاره‌ای به زمین می‌کِشند و باز...

*برای پویا بختیاری و آبانی‌هایی که هنوز شمرده نشدند
#خط_سوم
حال و روز کارگران ایران؛ تهدید بی‌سابقه‌ی دبیر کل خانه‌ی کارگر
« وعده ما در خیابان»

زیتون ـ مهسا محمدی
:همزمان با تاخت و تاز کرونا در ایران و جهان، ترسی موازی با این پاندمی در حال رشد است؛ فروپاشی اقتصادی. قطعا یکی از گروه‌هایی که خیلی زودتر و عمیق‌تر از دیگران از این بیماری و فروپاشی احتمالی ناشی از آن تاثیر می‌گیرند، کارگران هستند.

متناسب با شرایط کشوری که کارگر در آن باید با کرونا مواجه شود، مشکلات می‌تواند از کار در محیط غیراستاندارد به لحاظ بهداشتی گرفته تا اخراج و از دست رفتن منبع درآمد را شامل شود. 
 
در این وضعیت روز کارگر امسال در حالی از راه رسید که کارگران و تشکل‌های کارگری در اکثر نقاط دنیا، به دلیل همه‌گیری کرونا، حتی امکان برگزاری راهپیمایی نمادین خود را در این روز نداشتند.

در ایران هم با ۲۶ میلیون نفر جمعیت کارگری، امسال در وضعیتی که برگزاری این راهپیمایی از هر زمان دیگری ضروری‌تر به نظر می‌رسید، امکان آن سلب شد. کما اینکه سال‌های پیشین نیز چندان از تجمعات این روز استقبال نمی‌شد و نتیجه‌اش برای کارگران و فعالان حقوق کارگری چیزی جز بازداشت و اخراج از کار نبود.
بحث داغ روز محافل کارگری ایران و آنچه تجمع را ضروری می‌کرد، تعیین حداقل دستمزد سال ۹۹ است و کشمکش میان دولت و کارفرمایان از یک سو و کارگران از سوی دیگر بر سر آن.

در همین حال کرونا هم گروهی را خانه‌نشین کرده و با از نفس افتادن اقتصاد پیش‌بینی می‌شود که بر تعداد این خانه‌نشینان افزوده شود.
 بنابر اعلام منابع رسمی در ایران از آغاز همه‌گیری کرونا تابه‌حال حدود یک میلیون نفر برای دریافت بیمه بیکاری ثبت نام کرده‌اند و این فقط آمار کسانی است که بر اساس قانون مشمول دریافت بیمه بیکاری خواهند شد. اگر نه رقم بیکاران با منظور کردن کارگران فصلی و ساختمانی که اغلب مشمول این بیمه نیستند و در دو ماه اخیر کاری نداشته‌اند رقمی بالاتر از این خواهد بود. آمارها حاکی از بیکاری لااقل ۷۰ درصد کارگران ساختمانی در طی دو ماه اخیر است.

وعده ما در خیابان!
«امیدوارم موضوع معیشت حل شود، والا وعده ما در خیابان». اینها جملات پایانی سخنرانی علیرضا محجوب، نماینده مجلس و دبیرکل خانه کارگر در مراسم روز کارگر است. مراسمی که  در جمعی بسیار محدود و با رعایت فاصله اجتماعی، روز گذشته در تهران برگزار شد. محجوب در میان قسمت اول و دوم جمله خود مکث معناداری کرد که گویا از تردید وی بر بیان آن برمی‌آمد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75759
روز معلم و یادکردی از شهید مطهری و آیت‌الله منتظری
اسدالله جعفری
 
روز معلم بر شاگردان دوخورشید اقلیم جان مبارک باد و یاد و نام آن دو عزیز گرامی وجاودان باد!
علامه شهید مطهری و آیت‌الله العظمی منتظری دو یار دبستانی بودند که تاریخ انقلاب اسلامی ایران و حوزه و دانشگاه بدون نام آن دو خورشید اقلیم جان، دروغ بزرگ تاریخ است.
اگرچه مطهری آن اقبال را داشت که با شهادتش پاره تن امام لقب گرفت و روز معلم به نام‌اش اختصاص یافت و همه‌ساله به‌مناسبت روز معلم یاد و نام مطهری نقش جان است ورد زبان جهان.
اما منتظری از چنان اقبال نصیب نبرد تا لقب حاصل عمر امام امت و فقیه عالیقدرمدال افتخارش باشد بلکه برعکس از کرسی قائم‌مقامی رهبری بلندش کرد و لقب حاصل عمر بدل به قاتل امام شد و نوشیدن جام زهر برگردن منتظری افتاد.
از بازی روز گار و شطرنج سیاست که صرف‌نظر کنیم منتظری و مطهری دوشخصیت چند لایه داشتند. فقیه سیاسی، حکیم عارف، اصولی ادیب، متکلم مفسر، رجالی تاریخ‌اندیش، سنتی مدرن، مجتهد جواهری بودند و اجتهاد پویا داشتند. دل در گرو سنت داشتند و با مقتضیات زمان حرکت می کردند.

یک روح در دو بدن
داستان منتظری و مطهری به قول معروف یک روح در دو بدن بود. مطهری و منتظری سال ها هم‌درس و هم‌سفره و هم‌سفر بودند. در محضر بزرگان و خداوندگاران دانش زانو به زانوی هم نشسته علم می آموختند. زیر یک سقف کنار یک سفره می نشستند و شانه‌به‌شانه هم تا نجف آباد اصفهان می رفتند و از نجف آباد تا فریمان خراسان را قدم به قدم طی طریق می کردند چنان که نجف آبادی ها خیال می کردند مطهری نجف آبادی است و فریمانی ها می پنداشتند که منتظری فریمانی خراسانی است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75779