زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
در جستجوی عدالت

سرنوشت شکایت #دختر_آبادانی در میان خبرها گم شد. بهاره چشم‌براه، دختری که ویدئویی از ضرب و شتم و تعرض به او در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و خانواده‌اش مجبور به اعتراف تلویزیونی شدند؛ اما دیگر خبری از وضعیت پرونده او منتشر نشد.

#خط_سوم
امسال هم شهروندان بهائی‌ حق ورود به دانشگاه را ندارند
تبعیض سیستماتیک در وطن

زیتون ـ شیوا نظرآهاری
: کنکورهای پر حرف و حدیث امسال، در میانه کرونا و بعد از چند بار به تعویق افتادن بالاخره در نیمه تابستان برگزار شد. حالا نتایج نهایی آن اعلام شده است. نتایجی که گویای آن است مانند تمام سال‌های چهار دهه گذشته شماری از داوطلبان به دلیل بهایی بودن از امکان ادامه تحصیل در دانشگاه محروم شده‌اند.

این داوطلبان در سایت سازمان سنجش با پیام آشنای «نقص پرونده» مواجه شده‌اند و در پروفایل آنها آمده که برای پیگیری موضوع می‌توانند به سازمان سنجش مراجعه کنند، تجربه اما نشان می‌دهد که مراجعه به سازمان سنجش قرار نیست حق تحصیل را به آنان برگرداند و بهایی بودن عاملی است که آنها باید بخاطرش با تحصیل در دانشگاه‎های ایران خداحافظی کنند.
اگرچه حکومت ایران هیچ‌گاه رسما محرومیت بهاییان از حق تحصیل را تایید نکرده و در این سال‌ها تعداد انگشت‌شماری از بهاییان هم توانسته‌اند در دانشگاه درس بخوانند تا مدرکی باشد برای تأیید ادعای حکومت که هیچ‌کس به صرف بهایی بودن از ادامه تحصیل محروم نیست، اما سند محرمانه‌ای که در سال ۱۹۹۱ در سفر گالین دوپل به ایران کشف شد نشان می‌دهد که سیاست رسمی رفتار با بهاییان در جمهوری اسلامی بر مبنای تلاش برای بستن راه ترقی و توسعه آنان است. از همین رو است که نه تنها آنها اجازه تحصیل ندارند، بلکه شماری از آنان هم که در دانشگاه بهایی درس می‌خوانند یا تدریس می‌کنند با پیگیری‌های قضایی مواجه می‌شوند.

در این سند در مورد جایگاه فرهنگی آنها در ایران آمده است که در مدارس در صورتی می‌توانند ثبت نام شوند که اظهار بهایی بودن نکنند و حتی المقدور در مدارسی ثبت نام شوند که کادری مسلط بر مسائل عقیدتی دارد، احتمالا  به این معنی که کادر مدرسه توانایی اقناع مذهبی دانش‌آموز را داشته باشند. اما برخورد با آنان در دانشگاه متفاوت است، طبق این سند در دانشگاه‌ها چه در ورود و چه در حین تحصیل چنانچه احراز شود که بهایی هستند باید اخراج شوند. آنها همچنین اجازه استخدام شدن ندارند و نمی‌توانند پست‌های موثری مانند معلمی داشته باشند. از طرف دیگر در مصوبه شماره ۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی هم می‎گوید تنها داوطلبانی حق ورود به دانشگاه ها را دارند که علاوه بر قبولی در کنکور، به دین اسلام و یا یکی دیگر از ادیان آسمانی معتقد باشند، حال آنکه دیانت بهایی در ایران جزو ادیان آسمانی محسوب نمی‎شود.
از انقلاب فرهنگی و اخراج تا نقص در پرونده
موضوع محرومیت بهاییان از تحصیل مسئله جدید نیست. آنها بلافاصه پس از انقلاب و با شروع انقلاب فرهنگی، از مدارس و دانشگاه‌ها اخراج شدند. پس از آن به دلیل الزامی بودن اعلام مذهب در فرم ثبت نام کنکور، چون جزو هیچ یک از ادیان رسمی کشور نبودند و ناچار بودند تا این بخش را خالی بگذارند، اساسا امکان دریافت کارت ورود به جلسه کنکور را پیدا نمی‎کردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81466
بیانیّه‌ی جمعی از نواندیشان دینی ایرانی
🍃 در محکومیّت قتل‌های وحشیانه‌ی اخیر در فرانسه

زیتون-
جمعی از نواندیشان دینی ایرانی٬ ضمن انتشار بیانیه‌ای «قتل‌های وحشیانه اخیر» در فرانسه را به «شدت و سراسر محکوم» کردند.

امضا کنندگان این بیانیه تاکید کردند که در همه‌ی ادیان الهی و اندیشه‌های بزرگ‌ترین مصلحان بشری، مجوّزی برای رفتارهای ضدّ انسانی و کشتار دیگر انسان‌ها نمی‌توان یافت.

به گزارش «زیتون» در ادامه این بیانیه آمده است: «اگر مسلمانان احساس می‌کنند به «مقدّسات»شان توهین شده، آن‌گاه تنها دستور قرآنی در مورد استهزای آیات خدا (چه رسد به پیامبر و امام)؛ بی اعتنایی و ترک محترمانه و موقّت مجلس است، آن هم تا زمانی که استهزاء‌کنندگان مسخره می‌کنند. پس از آن می‌توان، باز با حفظ اصول، با همان‌ها نشست‌وبرخاست کرد.»

در بخش دیگری از بیانیه نواندیشان دینی افزودند: «از سوی دیگر قابل تاکید است که به گمان ما به خاطر جنایت چند عنصر تندروی عضو جامعه‌ا‌ی مذهبی نمی‌توان و نباید کلّ این جامعه را تحت فشار قرار داد و به اسلام‌هراسی دامن زد. اسلام‌هراسی خود بخشی از مشکل و نه راه حل‌ّ افراط‌گرایی مذهبی است.»

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته به شرح زیر است:

ما جمعی از نواندیشان دینی ایرانی عمل وحشیانه و ضدّ انسانی قتل تروریستی شماری از شهروندان فرانسوی را به شدت و سراسر محکوم کرده، به خانواده‌های داغ‌دار تسلیت می‌گوییم و در اندوه مردم فرانسه شریک هستیم. بر اساس فهم ما از اسلام قتل حتی یک انسان چونان قتل همه‌ی انسان‌ها است (تلمیحی به قرآن آیه‌ی ۳۲ سوره‌ی مائده).

ما بر این باوریم که در همه‌ی ادیان الهی و اندیشه‌های بزرگ‌ترین مصلحان بشری، مجوّزی برای رفتارهای ضدّ انسانی و کشتار دیگر انسان‌ها نمی‌توان یافت. انسان‌ها‌، از هر دین و ملت و مذهبی، را همان خدایی آفریده که مسلمان، مسیحی، یهودی، بودایی و زرتشتی را آفریده است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81483
«دادگاه عالی متشکریم»
آخرین اقدامات یک پرزیدنت در روزهای قبل از انتخابات

https://www.zeitoons.com/81492

زیتون ـ فرهاد حکیمی
: روز شنبه، آخرین روز ماه اکتبر، کمپین انتخاباتی ترامپ در پنسیلوانیا سخنانی از رییس‌جمهور ایالت متحده را به جهان مخابره کرد که در تاریخ آمریکا بی‌سابقه است اما شنیدن این حرف‌ها از دونالد ترامپ در واقع باعث تعجب هیچکس نشد.

وی در تازه‌ترین سخنانش به وضوح اعلام کرد که انتطار دارد دادگاه عالی آمریکا تعیین کننده برنده انتخابات باشد. وی از تقلب در انتخابات سخن گفت، فرماندار پنسیلوانیا را در تقلب سهیم دانست و در حالی‌که هنوز انتخابات به اتمام نرسیده و نتیجه‌ای اعلام نشده، میزان تقلب در انتخابات را هم مشخص و مقدار آن را پنج درصد اعلام کرد.

دادگاه عالی متشکریم!
پرزیدنت ترامپ در جمع هواداران پرشور خود گفت: «ما یا روز سه‌شنبه می‌بریم یا به فاصله کوتاهی بعد از آن: دادگاه عالی متشکریم!» استدلال رییس‌جمهور هم بر اساس تئوری تقلب توسط دمکرات‌ها است: «بعد از سوم نوامبر ممکن است اتفاقات خیلی بدی برای آراء رخ دهد.» ترامپ خطاب به جمعیت ادامه داد: «ما در پنسیلوانیا می‌بریم اما باید پنج درصد هم برای تقلب کنار بگذاریم. و می‌دانید کی تقلب می‌شود؟ از روز سوم نوامبر تا آخرین روزی که آنها اضافه کرده‌اند برای شمارش آراء.» او سپس تام ولف فرماندار دمکرات پنسیلوانیا را نیز بی‌نصیب نگذاشت و با متهم کردن او به تقلب گفت: «در آراء مردم تقلب نکن فرماندار، تقلب نکن، تقلب نکن!»

اگرچه در انتخابات سال ۲۰۰۰ و پس از ماه‌ها رقابت نزدیک میان جورج بوش و ال گور، این رای دادگاه عالی بود که بوش را به کاخ سفید فرستاد اما تاکنون سابقه نداشته که یک رییس‌جمهور پیش از شمارش آراء خواهان دخالت دادگاه عالی و تغییر نتیجه انتخابات باشد. دلیل اینکه ترامپ چنین نگران ادامه شمارش آراست برمی‌گردد به اقبال و توجه مردم به رای‌گیری زودهنگام و رای دادن پستی. به دلیل شیوع ویروس کرونا تعدادی از ایالت‌ها اقداماتی را انجام دادند که روند رای‌گیری از طریق پست را تسهیل کنند. رای گیری پستی در این ایالت ها با اقبال بسیار همراه شده و طبق نظرسنجی‌ها این دوره از انتخابات شاهد رکوردی بی‌نظیر در رای پستی در تاریخ آمریکاست: تقریبا یک سوم رای‌دهندگان از روش پستی برای رای دادن استفاده می‌کنند و از این میان تعداد رای‌دهندگان به بایدن دو برابر تعداد کسانی است که به ترامپ رای می‌دهند.

سخنان روز شنبه ترامپ اگرچه تشویق به بدعت دیگری است در تاریخ انتخابات آمریکا اما در لابه‌لای سخنان گذشته خود او مسبوق به سابقه و بازتاب دهنده تاکتیک جمهوری‌خواهان در این دوره است: اختلال در خدمات پستی و فشار بر دادگاه عالی.

متن کامل در زیتون:


https://www.zeitoons.com/81492
۱۳ آبان؛ «انقلاب دوم» علیه انقلابِ اول
ابوالفضل تقوایی

واقعه ی سیزدهم ابان ماه ۵۸، نقطه عطفی در تاریخ ایران امروز و مهم ترین رویداد سیاسی، پس از انقلاب بهمن ۵۷است؛ رخدادی که به بهانه استرداد شاه و ممانعت دولت امریکا، به اشغال سفارت امریکا در تهران انجامید.

بحران گروگان‌گیری دیپلمات‌ها و کارمندان سفارت امریکا، پس از ۴۴۴ روز، به پایان رسید اما پیامدهای این تصرف، همچنان باقی است و تابوی مذاکره و رابطه با امریکا، میراثی برای هر دولت مستقر است. چندان که با دیرپایی انقلاب و با گذشت بیش از چهار دهه، هر امیدی به گشایش رابطه دوباره میان دولت ایران و امریکا، بسیار دور می‌نماید.
تمامی رخدادهای داخلی، پس از تصرف سفارت امریکا و حتی جنگ هشت ساله، تابعی از واقعه سیزدهم ابان ۵۸ است و در نسبت با این رخداد تعیین‌کننده تاریخی، تعریف و تحلیل می‌شود.

«انقلاب دوم»، سیطره‌گی اسلام سیاسی چونان یک ایدئولوژی انقلابی و فراگیر، به تمامی ارکان حاکم  وبنیاد جریان تندرواسلامی، با سیادت و راهبری چپ اسلامی بود؛ جریانی که تا پایان دهه‌ی شصت، گفتمان مسلط بر سیاست داخلی و خارجی کشور بو و پس از ان، با قدرت گرفتن راست‌گرایان، راهبرد دشمنی ایدئولوژیک با آمریکا، به مثابه یک اصل مقدس، ادامه یافت.

اشغال سفارت، همچنین، باعث تغییر در ارایش و نظم نیروهای سیاسی داخل کشور و انزوای سیاسی آنان شد و احزاب مخالف و رقیب به تدریج از صحنه رقابت سیاسی، حذف شدند.

تغییر در ساختار سیاسی و یکپارچگی ساخت قدرت اما، سقوط دولت مهندس بازرگان و پرتاب جمهوری اسلامی به دوران تازه ای از رویارویی و هماوردی با غرب و امریکا را به همراه داشت.

دوره‌ای که با سلاح ایدئولوژی انقلابی، یکایک نیروهای سیاسی مخالف، از نهضت ازادی تا حزب توده (حزب شریک اسلام‌گرایان چپ در به زیر کشیدن دولت بازرگان) در یک دوره زمانی، از عرصه سیاسی به کنار رفتند و بنیان انقلابی‌گری رادیکال اسلامی با تکیه بر دشمنی باغرب و امریکا، نهاده شد.

اگر جمهوری اسلامی، تبلور عینی اسلام سیاسی، در سپهر سیاست ایران بود، سیزدهم آبان ۵۸، ورود رسمی به عرصه منازعه با آمریکا به‌عنوان نماد سلطه جهانی، و تثبیت حاکمیتی ایدئولوژیک، مبتنی بر ایدئولوژی انقلابی شیعی، در جهت حفظ و تداوم حکومت اسلامی است ؛ عرصه‌ای که نمایش تاب‌آوری در برابر ابرقدرتی امریکا و در  همان حال، رویینه‌گی در برابر امواج سهمگین این تقابل بود. تصرف سفارت آمریکا، جسارت مواجهه و پنجه در پنجه افکندن انقلابیون جوان با قدرتی جهانی را به رخ کشاند. اشغال سفارت به سرمایه‌گذاری عمیق عاطفی و رهاسازی انرژی عظیم انقلابی، (به میدان امدن و اوردن مردم) کمک کر و به همراهی توده با نبض تند انقلاب  منجر شد.

نتیجه عملی اشغال سفارت آمریکا، در عرصه سیاست داخلی،سقوط دولت مهندس بازرگان به عنوان دولتی میانه‌رو، اصلاح‌جو و خواهان گفت‌وگو با غرب است.

به باور بسیاری از ناظران و فعالان سیاسی، اشغال سفارت آمریکا، با هدف سرنگونی دولت بازرگان و در پی تصمیم‌گیری از پیش برنامه‌ریزی شده، انجام گرفت. حتی اگر این تحلیل بدیبنانه باشد، استعفای دولت بازرگان، نتیجه بحران در دولت موقت، در پی حمله دانشجویان پیرو خط امام، به سفارت آمریکا بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81522
«اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها» چیست؟
برگذشتن از برجام یا فرش قرمز برای بایدن

زیتون ـ مهسا محمدی
: مجلسیان می‌گویند طرح یک فوریتی امروزشان «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها» است، نه خروج از برجام. در عین حال اما تاکید می‌کنند که «برجام در ابعاد گوناگون به کشور خسارت وارد کرده است».

نمایندگان طرحی ارائه کردند در راستای کاهش تعهدات برجامی، تا سازمان انرژی اتمی ملزم به احیای غنی‌سازی ۲۰ درصد، افزایش ذخایر اورانیوم غنی شده و احیای قلب راکتور اراک می‌شود، با زمانبندی مشخص.

ابوالفضل عموئی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس
به گفته ابوالفضل عموئی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، زمان ارائه این طرح هم پیام خاص خود را دارد، یک فوریت این طرح پیش از انتخابات آمریکا به تصویب رسیده تا اعلام کنند که برای جمهوری اسلامی «تفاوتی ندارد چه کسی ساکن کاخ سفید شود» و راه مواجهه ایران با این قضیه مشخص است.
محمود نبویان، نماینده تهران، هم می‌گوید که مجلس مشخصا «بر مواردی که برای غربی‌ها مهم است» دست گذاشته تا بتواند با این فشار تحریم‌ها را بردارد و فشار اقتصادی را کاهش دهد.
در واقع به نظر می‌رسد با توجه به زمان ارایه این طرح، هدف تلویحی آن، یعنی دادن پیام عدم اهمیت انتخابات آمریکا، هدف اصلی «مجلس انقلابی» باشد. انتخاباتی که در میان مردم تحت تحریم از یک سو و دولتی که همه تخم‌مرغ‌هایش را در سبد برجام گذاشته از سوی دیگر، با حساسیت دنبال می‌شود.

طرح «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها» چه می‌گوید؟
بر اساس این طرح، که یک فوریت آن امروز با ۱۹۶ رای به تصویب رسید، دولت مکلف به تولید سالانه ۱۲۰ کیلوگرم اورانیوم ۲۰ درصد، راه اندازی هزار سانتریفیوژ IR-۲m در بخش زیر زمین تاسیسات نطنز، نصب و راه اندازی هزار سانتریفیوژ IR-۶ تا پایان سال جاری در فردو و اقدام فوری برای احیای قلب راکتور اراک به شرایط قبل از برجام شده و البته تاکید شده که این طرح «قابلیت بازگشت‌پذیری» هم دارد.
همچنین برای رسیدن به ظرفیت یکصد و نود هزار سو غنی‌سازی، سازمان انرژی اتمی مکلف شد که بعد از تصویب این قانون، ظرفیت غنی‌سازی و تولید اورانیوم غنی‌سازی شده با سطح غنای متناسب هر یک از «مصارف صلح آمیز کشور»، به میزان ماهانه حداقل ۵۰۰ کیلوگرم افزایش دهد.

با ارجاع به این بندها است که نبویان، عضو هیات رئیسه کمیسیون اصل ۹۰ بر اهداف صلح‌آمیز این طرح تاکید کرده و می‌گوید:« ۸۰۰ تا یک میلیون بیماری سرطانی نیازمند به رادیو دارو داریم، متاسفانه به خاطر برجام تعهد داده‌ایم، این در حالی است که مطابق گزارش آژانس در دوران آقای جلیلی ۴۴۷.۸ کیلو مواد لازم برای تامین رادیو داروهای بیماران سرطانی در اختیار داشتیم که یا آن اکسید شده یا بخشی از آن را به خارج از کشور فرستاده شد و اکنون اکنون ۳ کیلو، ۳ کیلو از روسیه وارد می کنیم.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81521
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
‏علی کشتگر، تحلیلگر مسایل سیاسی در گفتگو با زیتون:
پیروزی ‎#بایدن حتمی است
‏
‏در صورت پیروزی ‎بایدن ، دونالد ‎ترامپ شکست را نخواهد پذیرفت

‎
تحریم های ‎#ترامپ فقط به مردم ضربه زد نه حاکمیت ایران

‌‏با رفتن ترامپ و آمدن بایدن تنش ها در منطقه کمتر می‌شود

‎https://www.zeitoons.com/81544

‎@Zeitoons
انتخابات آمریکا؛ رقابت نزدیک و نفس‌گیر می‌شود

زیتون- تا به اینجای کار انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا به سختی گره خورده و پیچیده شده است. پس از گذشت حدود ۱۲ ساعت از پایان مهلت رای‌گیری با اینکه تا این لحظه جو بایدن با کسب ۲۳۸ رای الکترال از ترامپ با ۲۱۳ رای الکترال جلوتر است اما پرزیدنت ترامپ اعلام پیروزی کرده و ادامه شمارش آراء را تقلب در انتخابات خوانده است.

اگرچه در سطح ملی بایدن با اختلاف تقریبا ۲ میلیون و هفتصدهزار رای جلوتر است اما ترامپ در پنسیلوانیا که متمایل به دمکرات محسوب می‌شوند از رقیب خود پیشی گرفته است. این اتفاق درباره ایالت‌های ویسکانسین و میشیگان هم افتاده بود به طوری که برای ساعت‌ها این ترامپ بود که دست بالا را در این دو ایالت داشت، اما با شمردن آرای پستی در صبح چهارشنبه، کفه ترازو به نفع بایدن سنگین‌تر شد.

آمار و ارقام تا این لحظه بخت بیشتر ترامپ را برای کسب آراء الکترال مورد نیاز و رسیدن به عدد جادویی ۲۷۰ نشان می‌دهند اما با نگاهی دقیق‌تر می‌توان گفت که بایدن هنوز احتمال پیروزی دارد و این احتمال می‌تواند رو به افزایش هم باشد. دلیل این امر نیز آراء پستی هستند که شمارش آنها با تاخیر انجام می‌شود و به طور قطع آراء بایدن را افزایش خواهند داد.

بایدن برای پیروزی نیاز به ۳۲ رای الکترال دارد و تا این لحظه در ایالت‌های نوادا (۶ رای)، ویسکانسین (۱۰ رای)، و میشیگان (۱۶ رای) دست بالا را دارد که در صورت پیروزی در این ایالت‌ها به رقم ۲۷۰ خواهد رسید.

از سوی دیگر دونالد ترامپ به ۵۷ رای الکترال نیاز دارد و در ایالت‌های کارولینای شمالی (۱۵ رای)، جورجیا (۱۶ رای)، آلاسکا (۳ رای) و پنسیلوانیا (۲۰ رای) تا این لحظه از رقیب خود جلوتر است و اگر پیروز نهایی در این ایالت‌ها باشد به رقم ۲۶۷ خواهد رسید.

در این میان رقابت در دو ایالت میشیگان و ویسکانسین بسیار نزدیک است و هر دم احتمال لغزش دوباره بایدن می‌رود که در این صورت شرایط خیلی پیچیده‌تر نقع ترامپ تمام شده دانست. در عین حال بایدن هنوز در ایالت‌های جرجیا، کارولینای شمالی و پنسیلوانیا نیز امکان پیروزی دارد. در یک نگاه واقع‌گرا هنوز نمی‌توان هیچ‌یک از کاندیداها را برنده این انتخابات دانست و باید چند ساعت دیگر صبر کرد، هرچند که به نظر می‌رسد پرزیدنت ترامپ به هیچ وجه خیال ندارد که منتظر پایان شمارش اراء باشد و ترجیح می‌دهد که از همین حالا به دنبال اقدامات فراقانونی جهت توقف شمارش آراء باشد.
حالا جو بایدن می‌گوید که تا رای همه شمرده نشود برای آنان استراحتی در کار نخواهد بود.
دونالد ترامپ هم می‌گوید پیروزی‌هایش گم شده! او در واکنش به برگشتن ورق انتخابات از صبح امروز تا بحال در توییتر خود نوشته :«دیشب در ایالت‌های زیر کنترل دموکرات‌ها پیش افتاده بودم و حالا به طرز معجزه‌آسایی تک تک آنها ناپدید شدند.»
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
‏آخرین اخبار و تحلیل ‎#انتخابات_آمریکا با مهدی نوربخش
@Zeitoons
پیروزی بایدن؛ پایان یک توهم؟
علی کشتگر

ترامپ نماینده عقب‌مانده‌ترین و محافظه‌کارترین گرایش‌های جامعه آمریکا بود. از نئوفاشیست‌های طرفدار برتری سفید تا بنیادگرایان آوانجلیست و ناسیونالیست‌های ضد خارجی تا سرمایه داران و کارفرمایان صنایع آلاینده زیست محیط زیر علم ترامپ همراه و همسو شده بودند. با آرامش وجدان دروغ گفتن، مخالفان را تحقیر و تهدید کردن، نگاه مردسالار به زن همراه با خود شیفتگی و قدرت‌پرستی از او رئیس‌جمهوری ساخته بود که دموکراسی ریشه‌دار آمریکا را تهدید می کرد. رفتار و کردار او نشان می داد که اگر بتواند و قوانین و نهادهای دموکراتیک نیرومند آمریکایی سد راه او نباشند دموکراسی آمریکایی را به چیزی شبه نظام روسیه تبدیل می کند و مثل پوتین برای خود ریاست مادام العمر قائل می‌شود. و شگفتا که بخشی از جوانان کم تجربه جامعه ما و برخی محافل و گروههای اپوزیسیون در خارج ایران به جای این‌همه شباهت ترامپ به راست افراطی ضد آزادی از استیصال به این چهره جنجالی که نفرت از نهادهای دموکراتیک در گفتار و کردارش موج می زد دخیل بسته بودند. گویی او ایران را نه به خاطر دستیابی به توافقی با سران جمهوری اسلامی بلکه برای تحقق آزادی و دموکراسی تحریم کرده بود.
چهار سال حکومت ترامپ بر خلاف توهماتی که میان بخشی از مردم و اپوزیسیون ایران پدید آمده بود، نه موجب تقویت جنبش دموکراسی‌خواهی شد و نه مایه کاهش قدرت سرکوب جمهوری اسلامی. خروج ترامپ از برجام و تحریم بی سابقه و سنگین ایران همراه با تضعیف صنایع بزرگ و کوچک ایران، تشکل های طبیعی کارگری در واحدهای بزرگ و متوسط صنعتی را به شدت تخریب کرد و از اثرگذاری طبقه کارگر بر تحولات اجتماعی که امری تعیین کننده است به شدت کاست. چرا که کارگر بیکار کنده شده از کار و کارخانه، چندان اثرگذار نیست.

تحریم ها لایه های پائینی و میانی طبقه متوسط ایران را نیز به سراشیب تهیدستی و فقر فرو غلتاند و در نتیجه این طبقه که همواره خاستگاه مهم دموکراسی خواهی در ایران و در هر کجای دیگر جهان است از پویش و توان خود تهی کرد.

استدلال خوش‌باورانه اگر نگویم عوامفریبانه و مسئولیت گریز شیفتگان ایرانی ترامپ و تحریم این بود که وقتی کارد به استخوان کارگران بیکار شده و مردم فقیر شده رسید، دست به قیام می زنند و جمهوری اسلامی را سرنگون می کنند. این استدلال غیرعلمی و غیراخلاقی که نه در ایران و نه در هیچ کشور دیگری هرگز کارساز نبوده و نخواهد بود، بی پایگی خود را در ۴ سال گذشته به وضوح نشان داد. مردم ایران و جنبش دموکراسی‌خواهی کشور همراه با گسترش بیکاری بی سابقه کارگران و افزایش فقر طبقه متوسط بیش از رژیم سرکوبگر حاکم از تحریم ها زیان دیدند و در این میان خامنه ای و هسته اصلی قدرت او فرصت بیشتری برای کاهش شکاف‌های درون حکومتی و انسجام در برابر «دشمن غیرقابل اعتماد» پیدا کردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81652
آیا «فرقی نمی‌کند» چه کسی رییس‌جمهور آمریکا باشد؟

زیتون ـ مهسا محمدی:
سران جمهوری اسلامی در ابتدا با ژست بی‌تفاوتی با انتخابات ایالات متحده مواجه شدند، با این ادعا که برای آنان فرقی ندارد چه کسی در آمریکا رییس‌جمهور شود و سیاست ایران در برابر این کشور مشخص است. همه‌ی طیف‌های درون حاکمیت، از رهبر جمهوری اسلامی و سپاه گرفته تا روحانی و ظریف هم بر آن تاکید کردند. 

حالا اما با انتخاب جو بایدن، نامزد حزب دموکرات، به ریاست جمهوری ایالات متحده خوشحالی آنان از این اتفاق، دست‌کم در بعضی از سطوح حاکمیت، قابل کتمان نیست.
حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، روز گذشته زمانی که احتمال پیروزی بایدن بسیار بالا بود گفت که «امیدوار» است که آمریکایی‌ها «متوجه شده باشند که راهشان راه نادرست و ناصحیحی بوده و به هیچ عنوان به اهداف خود دست نخواهند یافت.»
او همچنین ابراز امیدواری کرد که دولت آینده آمریکا «به تعهدات خود در قبال توافق هسته‌ای ایران برگردد» تا «مردم پاداش صبر و مقاومت و ایستادگی خود را لمس کنند و ببینند.» این در حالی بود که پیش از این در ‌روز چهارشنبه، ۱۴ آبان، در جلسه هیئت دولت درباره انتخابات ریاست ‌جمهوری آمریکا گفته بود که مهم نیست در آمریکا چه می‌گذرد و چه کسی انتخاب می‌شود.

محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه اما با وضوح بیشتری به این اتفاق واکنش نشان داد و تاکید کرد «معلوم است» که میان ترامپ و بایدن تفاوت هست. او درباره رییس‌جمهور آینده آمریکا و مواجهه احتمالی او با برجام گفت: «معلوم است که تفاوتی میان این دو مورد وجود دارد. آمریکا حق نداشت از برجام خارج شود چراکه این توافق یک توافق دوجانبه میان ایران و آمریکا نبود و یک قطعنامه شورای امنیت است. اگر آمریکا می‌خواست از تعهدات این توافق رهایی یابد، باید از سازمان ملل خارج می‌شد، نه فقط از یک توافق.»

پیش از این هم ظریف  در مصاحبه با شبکه سی‌بی‌اس آمریکا در پاسخ به سوال مجری درباره مواجه ایران با رییس جمهوری آینده ایالات متحده ابتدا بر حرف آیت‌الله خامنه‌ای صحه گذاشت که «بین ترامپ و بایدن فرقی وجود ندارد» اما در ادامه تلویحا افزود که «موضع‌گیری‌های تیم آقای بایدن بهتر است اما به هر حال بایست منتظر ایستاد و دید.»
در روز ۱۳ آبان و همزمان با آخرین روز را‌ی‌گیری انتخابات آمریکا، آیت‌الله خامنه‌ای گفته بود برای حکومت در تهران فرقی نمی‌کند که جو بایدن برنده انتخابات ریاست جمهوری آمریکا باشد یا دونالد ترامپ و: «اینکه چه کسی رئیس جمهوری آمریکا بشود در سیاست ما تاثیری نمی‌گذارد».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81708
در پسا ترامپ، چه کسی فیل‌های سفید ایران را می‌کُشد؟
حامد گوهری‌پور

در روزگار قدیم، فیل سفید هدیه‌ای بود که پادشاهان جنوب شرقی آسیا به همتایان خارجی خود اعطا می‌کردند. هزینه‌ی نگهداری از فیل‌های سفید به قدری زیاد بود که جز دردسر برای صاحبان جدید خود دستاوردی به همراه نداشت. از طرفی هزینه‌ی هنگفتی که در طول سال‌ها صرف آن‌ها شده بود باعث می‌شد تا از بین بردن این فیل‌های سفیدِ بی‌فایده تصمیم راحتی نباشد.

بعدها نظریه‌پردازان و سرمایه‌گذاران دوران مدرن با استفاده از این پدیده اصطلاحی ساختند تا دارایی‌ها و پدیده‌هایی را توصیف کنند که حفظ آنها، بدون آنکه مقصود اولیه و مورد انتظار را برآورده کنند، هزینه‌ی زیادی روی دست صاحبانشان می‌گذارد. برای نمونه، شهری را در نظر بگیرید که برای میزبانی جام جهانی یا المپیک مجبور به احداث ورزشگاه‌های متعدد و غول‌آسایی شده است. پس از برگزاری تورنمنت، نه دلیلی برای حفظ آن ورزشگاه‌ها دارد و نه جمعیت یا رویداد قابل اعتنایی برای استفاده و پر کردن آنها! اما هزینه‌ی هنگفتی که برای ساخت و نگهداری از این زیرساخت‌ها پرداخت کرده و می‌کند، آنها را تبدیل به فیل‌های سفیدی کرده که خلاص شدن از شرّ آنها به اراده‌ای بزرگ نیاز دارد تا جامعه را از هزینه‌های بی‌فایدهاش رها بخشد.

این موضوع به عرصه‌ی سیاست هم قابل تسرّی است. چه بسیار نظام‌هایی که یک استراتژی، سیاست یا تصمیم را چنان به موضوعی حیثیتی تبدیل می‌کنند که رهایی از آن بعدها به کشتن فیل سفید می‌مانَد. تعداد این فیل‌های سفید در نظام‌های ایدئولوژیک مذهبی و غیرمذهبی به سبب حیثیتی شدن تصمیم‌های کلان طبیعتاً بیشتر است و هر چه می‌گذرد، فیل‌های سفید این نظام‌ها هم فربه‌تر می‌شوند. جنگ تحمیلی یکی از همین فیل‌های سفید را در دهه‌ی اول استقرار جمهوری اسلامی متولد کرد. هر چه دفاع از خاک میهن واجب و شکوهمند بود، ادامه‌ی جنگ پس از آزادی خرمشهر توجیهی نداشت و پدیده‌ی جنگ را تبدیل به فیل سفید بزرگی کرد که هرچقدر هزینه‌اش بیشتر، دستاوردش کمتر می‌شد. از طرفی حیثیتی شدن موضوع جنگ حتی در محافل آکادمیک و رسانه‌ای، از بین بردن این فیل سفید را سخت و سخت‌تر می‌کرد تا جایی که پذیرش آتش‌بس که به خودیِ خود اتفاقی شیرین برای جوامع درگیر جنگ است، به جام زهر تبدیل شد.

آمریکاستیزی شاید فربه‌ترین فیل سفید جمهوری اسلامی در چهار دهه‌ی اخیر بوده است. در حالی‌که دولت موقّت مهندس بازرگان به درستی سیاست موازنه‌ی منفی را سرلوحه‌ی امور خارجه‌ی کشور قرار داده بود، اشتباه استراتژیک دانشجویان پیرو خط امام (که بیشترشان بعدها ردای اصلاح‌طلبی بر تن کردند) در اشغال سفارت آمریکا، فیل سفیدی را متولد کرد که هزینه‌اش تا امروز گریبان مردم را رها نکرده است؛ به نحوی که حتی فیل‌سازان سابق (اصلاح‌طلبانِ خطامامی) نیز زورشان به فیل‌بانانِ بعدی برای مهار این فیل سفید نمی‌رسد. هرچند در طول این چهار دهه نقاط عطفی می‌توانست این فیل سفید را از بین ببرد، گاه فیل‌بانان داخلی و گاه فیل‌سواران آمریکایی آن را از مرگ نجات داده و هزینه‌ی نگهداری از آن را هم‌چنان بر دوش مردم ایران نگه داشته‌اند. شاید طلایی‌ترین فرصت برای جامعه‌ی ما در دوره‌ی اوباما-کری به وجود آمد تا با تغییر دادن نظر فیل‌بانانِ داخلی و سپس تعویض دولت در سال ۹۲ شرایط را برای کشتن فیل سفید مهیا کنند. صد افسوس که بازیگوشی برخی از فیل‌بانانِ در سایه از یک طرف و روی کار آمدن ترامپ در آمریکا که سرِ پیری هوای فیل‌سواری به سرش زده بود از طرف دیگر، این فیل سفیدِ زمین‌خورده را دوباره بلند و بر دوش مردم سوار کرد. حال با خروش مردم آمریکا و انتخاب بایدن به عنوان رییس جمهور این کشور شاید آخرین فرصت برای ایران به وجود آمده است. نه اینکه بایدن فیل‌سواری بلد نباشد، بلکه این‌بار شرایط ذهنی دولت جدید آمریکا در تقارن با دولت ترامپ «می‌تواند» بستری را فراهم سازد تا پیش از آنکه در آینده‌ای کابوسوار فیل‌بانانِ داخلی و فیل‌سوارانِ خارجی در جنگی خونین به جان یکدیگر بیفتند و یا جامعه از سنگینیِ این فیل سفیدِ فربه به کما برود آن را بکشند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81749
جناب روحانی! پیروزی بایدن را به مردم آمریکا تبریک بگویید
مهدی نوربخش
جناب دکتر روحانی، رئیس جمهور محترم ایران؛
خوب می‌دانید که انتخاباتِ  این بار آمریکا بین دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات نبود. این انتخابات بین ترامپ از یک‌طرف و نیروهای صلح‌طلب و دموکراسی‌خواه، یعنی اکثر مردم در این کشور، از سوی دیگر بود. بسیاری در آمریکا و در بین جامعه فرهیخته و سیاسی آن اعم از دمکرات و یا جمهوری‌خواه، این انتخابات را بین دموکراسی از یک‌سو و فاشیسم و تبعیض‌گرایی از سوی دیگر تلقی می‌کنند. ترامپ در داخل، به دنبال شکستن حریم‌های قانونی و ارزش‌های دمکراتیک این کشور، که بیش از دو قرن قدمت داشته‌اند، و در خارج به‌دنبال اعمال جنگ و دیپلماسی با تکیه بر فشار، ارعاب و اجبار (Coercive Diplomacy)  بوده است.  در داخل آمریکا،  حریم آزادی رسانه‌ها، این رکن پنجم دموکرسی، را می‌شکست و به قانون، پاسخ‌گویی و شفافیت پشت پا می‌زد. متاسفانه مسیحیان دست‌راستی اونجلیکال، او را انتخاب خدا برای این پست دانسته و نه‌تنها نمی‌خواستند که او در قبال تصمیمات خود پاسخگو باشد، که به‌نام دین،  توجیهی برای شخصیت خودکامه و فاسد او ارائه کرده تا روز به‌روز با افزونی در خودکامگی از اکثر شهروندان این کشور فاصله بگیرد. در زمان ترامپ، گروه‌هایی ‌که به او به‌عنوان رئیس جمهور نظام آمریکا وفادار مانده بودند، شهروند کشور با تمام حقوق و مزایای آن قلمداد گردیده و اکثر مردم و خصوصا جامعه فرهیخته منتقد او در این کشور، دشمنان آمریکا، نظام و رهبری او خوانده می‌شدند. در سیاست خارجی، او در هیچ جای دنیا به‌دنبال بازی برد-برد در مذاکره و رابطه با بقیه کشورهای دنیا نبود. جنگ‌های تجاری او با چین و اروپا و تحریم‌های ظالمانه او بر روی کشور ما همه حکایت از شخصیت مردی می‌کرد که به‌زور و عناد خو گرفته بود.
جناب روحانی! واقفید که فرق‌های فاحشی بین دانالد ترامپ و جوزف بایدن، رئیس جمهور انتخابی این کشور به‌لحاظ منش و روش در سیاست داخلی و خارجی وجود دارد. وزیر امور خارجه شما آقای ظریف،  صحت این اختلاف فاحش را تایید کرده‌اند. در گذشته آقای ظریف تاکید کرده بود که اگر جان کری و بارک اوباما در پروسه عقد قرارداد برجام حضور نداشتند، قراردادی شکل نمی‌گرفت و به نتیجه نمی‌رسید. بهتر از من می‌دانید که امریکا در زمان اوباما در مقابل دو گزینه جنگ و یا تحریم و مذاکره در مقابل کشور ما قرار گرفته بود و از ابتدا اوباما و بایدن علیرغم فشارهای اسرائیل، عربستان سعودی و نیوکان‌های داخلی در حزب جمهوری‌خواه، جنگ با کشور ما را مردود دانسته و مذاکره را انتخاب اصلح خود می‌دانستند. بایدن یکی از ارشیتکت‌های برجام و یکی از حامیان این قرارداد بین المللی بوده و آنرا دست‌آورد بزرگی برای کشور آمریکا در پهنه سیاست خارجی آن در زمان اوباما می‌دانسته است.  بایدن اعلام کرده که اگر ایران به مفاد برجام برگشته و به‌آن پایبند بماند، او و آمریکا هم به برجام برخواهند گشت. او باز اعلام کرده که به‌دنبال تغییر رژیم در ایران نبوده و همچنین نمی‌خواهد اقتصاد کشور ما دچار فروپاشی شود. بر خلاف او، ترامپ به‌دنبال  فروپاشی اقتصاد کشور و نهایتا تغییر رژیم در ایران بود. اگرچه ترامپ بارها در مورد تمایل به مذاکره با ایران صحبت کرد، اما آن مذاکره خصوصا بعد از اخراج رکس تیلرسون از سمت خود در وزارت امورخارجه این کشور، مذاکره ای بود که ناتانیاهو و پامپیو رئوس کلی آنرا طراحی کرده بودند. یکی از اصول این قرارداد جدیدی که آنها از آن یاد می‌کردند، به‌رسمیت نشناختن حق ایران برای داشتن یک برنامه هسته‌‌ای صلح آمیز است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81809
پیروزی «سیستم حاکم» بر «ناسیونالیسم افراطی»
مهدی فتاپور

انتخابات رئیس‌جمهور آمریکا در سال ۲۰۲۰  از نظر کیفی با انتخابات پیشین این کشور در دهه های اخیر متفاوت بود. در این انتخابات دو سمت‌گیری متفاوت در قبال روندهای حاکم برجهان در برابر یکدیگر قرار داشتند. بایدن نیروهایی را که خواهان تداوم روندهای حاکم بر جهان در سی سال گذشته هستند، نمایندگی می‌کرد و ترامپ شورشی علیه این روندها از موضع راست و ناسیونالیستی. هم کلینتون، اوباما و ال گور هم بوش پدر و پسر خواهان تداوم روندهای حاکم بر جهان بودند و حتی سیاست جرج بوش و نئوکنسرواتیوهای حامی وی باوجود تأثیرات بزرگی که بخصوص در منطقه خاورمیانه برجای گذاشت خارج از روندهای موجود نبود. این بار مردم آمریکا در قبال رویکرد آمریکا در قبال کل جهان تصمیم گرفتند.

سی‌وپنج سال پیش جهان به دو قطب تقسیم‌شده بود. در یکسو کشورهای غربی و هم‌پیمانان آن‌ها با نقش برتر آمریکا و در سوی دیگر کشورهای سوسیالیستی و هم‌پیمانان آنان با نقش برتر شوروی. حکومت‌های کشورهای آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین مجبور بودند یکی از این دو قطب را انتخاب کنند. کشورهای چین و هندوستان که قادر شدند راهی متفاوت اتخاذ کنند استثنا هستند و در آندوران نقش مهمی در اقتصاد جهان ندارند. سیستم اقتصادی حاکم برجهان و تمرکز تولید به‌گونه‌ای بود که کشورهای هم‌پیمان با غرب به دو گروه کشورهای پیشرفته در اروپا ، آمریکای شمالی و ژاپن و کشورهای در حال رشد آسیایی، آفریقایی و آمریکای لاتینی تقسیم می‌شدند. تولیدات پایه‌ای صنعتی و فنّاوری پیشرفته در اختیار گروه اول بود. هیچ چشم‌اندازی برای رشد کشورهای گروه دوم و قرار گرفتن آنان در سطح کشورهای گروه اول بچشم نمی‌خورد. هر تلاشی برای اتخاذ یک سیاست ملی و خارج از دو بلوک جهانی با واکنش خشن، کودتا و سرکوب مواجه می‌شد.

جهان در دوران گلوبالیزاسیون
از سال‌های دهه هشتاد و بخصوص دهه نود میلادی ما با شرایط دیگری در روابط جهانی مواجه هستیم. دگرگونی فناوری ارتباطی و تبادل اطلاعات چهره اقتصاد جهان را در فاصله‌ای کوتاه دگرگون کرد. تمرکز جغرافیایی تولید و مدیریت ضرورت خود را از دست داد. برای مؤسسات بزرگ مالی، صنعتی جهان سودآورتر بود که بخشی از تولید محصولات خود را در نقاطی که نیروی کار ارزان‌تر در دسترس بود انجام دهند. صدور سرمایه این بار نه‌فقط در خدمت تولید مواد خام، مواد واسطه و صنایع مونتاژ بلکه در خدمت تولید بخش‌های مکمل و یا تمامی بخش‌هایی از تولید بود. روندی که با صدور تولید محصولات نیازمند نیروی کار آغاز شد و تا حد تولیداتی که به فنّاوری پیشرفته نیازمند بودند گسترش یافت. این تحولات چهره جهان را دگرگون ساخت.فروپاشی اردوگاه سوسیالیستی نیز این روند را تسریع کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81813
گفتگو با احمد زید‌آبادی و مهدی عربشاهی
«برجام» فقط اشتراک لفظی است

بعد از یک ماراتن انتخاباتی، در نهایت نام جو بایدن از صندوق رای آمریکایی‌ها به عنوان رییس جمهوری منتخب بیرون آمد. چهل و ششمین رییس جمهوری ایالات متحده در میانه‌ی موجی از بیم و امیدها انتخاب شد. احساسات و واکنش‌هایی که مختص آمریکایی‌ها نبود و ایران هم چشمی نگران در پی این انتخاب داشت.
حالا اگر اتفاق جدیدی در ایالات متحده نیافتد و موقعیت بایدن به عنوان رییس‌جمهور تثبیت شود؛ بحث اصلی در ایران عاقبت توافق هسته‌ای و تعیین تکلیف تحریم‌ها خواهد بود. از سوی دیگر واکنش‌های سران جمهوری اسلامی و برنامه‌ی احتمالی آنان در مواجهه با وضعیت جدید هم محل سوال است. برای بررسی وضعیت‌های احتمالی پیش رو با احمد زیدآبادی روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر سیاسی و مهدی عربشاهی، تحلیل‌گر سیاسی، به گفتگو نشستیم.

https://youtu.be/16QL0vf4FIo
علیه اعدام ۱۸ | سعید مدنی
سیاست اقتدارگرا و اعدام-۲

در سال ۲۰۰۱ و در میانه گذار به دموکراسی، دولت شیلی قانون لغو حکم اعدام را به تصویب رساند. تا آن زمان ۱۲۶ سال بود که حکم اعدام برای جرائم غیرسیاسی به کار برده میشد. مجازات حبس ابد نیز حداقل برای ۴۰ سال صادر می‌شد. این موضوع در جشن عمومی که برای نشان دادن تعهد کامل به زندگی و حق حیات همه زندانیان برگزار شده بود، اعلام شد. بی تردید آن روز، روزی تاریخی بود که گزینه طرفداری از زندگی، گزینه طرفداری از مرگ را شکست داد.

به گفته رامیرز: «حق حیات و حفاظت از آن، حق بنیادین موجودات انسانی است. بدون حیات، موجودی وجود ندارد و بنابراین بدون آن، همه حقوق ذاتی انسانیِ مردم، نقض می‌شود. حکم انجیلی ژان پل دوم با تاکید بر لغو حکم اعدام در متن نظام عدالت کیفری، آغاز قرار گرفتن هر چه بیشتر این نظام در مسیر منزلت انسانی بود. ما این دیدگاه را به اشتراک گذاشتیم».

در جامعه‌ای مثل شیلیِ دوران دیکتاتوری که به حق حیات بی‌احترامی می‌شد، تعهد اخلاقی به تغییر قانونی که کمکی به حل مشکلات جنایی نمی‌کرد، جامعه را به شدت تحت تاثیر قرار داد. درچنین جایی باید تا حد ممکن برای کاهش تدریجی اعمالی با نمودهای اجتماعی، روانشناختی و اقتصادی شرم‌آلود تلاش شود و امنیت، پیشگیری، عدالت به موقع و مجازات متناسب با جرم بهبود یابد.

بیشتر کشورها حکم اعدام را لغو کرده‌اند. اما وقتی حقوق بشر نقض می‌شود و حاصل مرگ است، در واقع اجرای مجازات اعدام، رویه می‌شود. قتل‌های خارج از رویه قضایی به عنوان یک واقعیت امروزین، مسئله کوچکی نیستند. زیرا واقعاً همان اثرات جبران‌ناپذیر و برگشت‌ناپذیر مثل حکم اعدام را دارند که هنوز در برخی کشورها مشروعیت قانونی دارد.
گزارش‌های بی‌شماری، به‌ویژه از سوی عفو بین‌الملل درباره افرادی که توسط دولت نظامی شیلی دستگیر شده و در معرض رفتار تحقیرآمیز، غیرانسانی و بی‌رحمانه‌ای قرار گرفته‌اند و پس از اعتراف تحت شکنجه محکوم به مرگ شده‌اند، منتشر شده است. درچنین مواردی حقوق بشر به طور کامل نقض شده و با محکوم و خانواده‌اش برخوردهای غیرانسانی صورت گرفته است. اگرچه در این زمینه عقاید مختلفی وجود دارد، اما تداوم وجود حکم اعدام در کشورهایی با نظام قضایی نظامی از جمله شیلی، منبع خطرناک نگران کنندهای است. به‌خصوص وقتی در یک وضعیت اضطراری اعلام شود که کشوری جهت رفاه عمومی حکم اعدام را قانونی کرده است.
رامیرز به قتل و ناپدید شدن تازه‌سربازِ نظامی، میخائیل ناش(Michael Nash) در ارتش شیلی اشاره می‌کند. «ناش» زیر بار تیراندازی به سمت گروهی از زندانیان سیاسی در ایکویکو(Iquique) که به دروغ بر اساس قانون زمان جنگ متهم شده بودند، نرفت. او دستگیر و به اردوگاه پیساگوا (Pisagua)در شمال کشور برده شد و در آنجا ناپدید شد. در این پرونده که منحصر به فرد نیز نیست، مرد جوانی که خدمت نظامی اجباری انجام میداده به خاطر سرپیچی از دستور قتل افراد بی گناه، کشته شده است. این تناقض، بیرحمی و مثال آشکاری بود از اینکه چگونه دولت‌ها در زمان اضطرار، اجازه اِعمال رفتارهای توهین‌آمیز و غیرمنصفانه به خود می‌دهند و آنها را قانونی می‌سازند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81852
استراتژی‌های لابی‌‌و دسترسی فعالان حقوق بشری ایرانی به نهادهای اتحادیه اروپا
عبدالله بائی لاشکی

بروکسل به عنوان مرکز نهادهای اتحادیه اروپا پس از واشنگتن، دومین مرکز لابی گری در جهان است. بر اساس آمار موجود در پورتال مشترک کمیسیون و پارلمان اروپا، ۱۱۸۸۳ سازمان به‌طور رسمی در این پورتال ثبت نام کرده‌اند. در این میان جدا از اتحادیه‌های تجاری، اندیشکده‌ها، شرکت‌های حقوقی و سازمان‌های مردم نهاد حقوق بشری نیز مشغول به فعالیت هستند. به طور کلی این پرسش که «لابیگران در سطح اتحادیه اروپا از چه راههایی در روند تصمیم گیری‌های نهادهای اتحادیه اروپا خصوصاً پارلمان اروپا اعمال نفوذ می‌کنند؟» توجه بسیاری از محققین را به خود جلب کرده است. اما جدا از بحث کلی در خصوص، دسترسی بازیگران غیر دولتی به نهادهای اتحادیه اروپا و نقش و چگونگی دسترسی بازیگران غیردولتی حقوق بشری ایرانی در این زمینه موضوعی است که تا کنون به آن پرداخته نشده است. برای پاسخ به این پرسش، ابتدا باید اهداف اصلی لابیگرها در سطح اتحادیه اروپا مورد بررسی قرار گیرند.

از آنجایی که شورای اروپایی و شورای وزیران به دلیل ماهیت نهادی تمایل زیادی ندارند تا خود را در دسترس گروه‌های ذی نفوذ قرار دهند، بازیگران غیردولتی تلاش می‌کنند تا امکان دسترسی به کمیسیون و پارلمان اروپا را مورد آزمایش قرار دهند. کمیسیون اروپا به عنوان مسئول طرح و ارائه پیشنویس قوانین به پارلمان و شورای وزیران، اولین مخاطب لابیگران است. از سوی دیگر، کمیسیون اروپایی نیز از این امر استقبال می‌کند. کمیسیون اروپا به دلیل محدویت نیروی انسانی و کمبود تخصص گرایی، از طریق تماس با بازیگران غیر دولتی به اطلاعات تخصصی مورد نیاز کمیسیون در خصوص حقوق بشر دست پیدا می‌کند. دومین مخاطب سازمان‌های حقوق بشری که در اتحادیه اروپا لابی می‌کنند، پارلمان اروپا است که می‌تواند با توجه به اختیارات خود پیشنویسی که از طرف کمیسیون ارائه شده است را تصویب کرده و یا تغییر دهد. لابیگران برای ترقیب نمایندگان پارلمان برای فراهم کردن دسترسی آنها به روند تصمیم گیری‌های پارلمان با ارائه اطلاعات، مشاوره و تفسیر قوانین به آنها کمک می‌کنند. در این مبالات متقابل، تصمیم گیرندگان درگیردر این مبادلات، دسترسی به روند سیاست‌گذاری را برای بازیگران غیر دولتی فراهم می‌کنند. این در حالی است که بازیگران غیر دولتی در ازای آن اطلاعاتی را فراهم می‌کنند که برای تصمیم گیرندگان مفید است.

این نوشتار این استدلال را مطرح می‌کند که تأثیر بازیگران غیردولتی در سیاستگذاری پارلمان اروپا توسط منطق تبادل دسترسی اطلاعات هدایت می‌شود و این مسئله توسط تحقیقات آکادمیک اثبات شده است که این گروه‌ها در تصمیم گیری‌های پارلمان اروپا نقش اساسی دارند. این نظریه با این فرض آغاز می‌شود که سیاستگذاران از پیامدهای تصمیم‌های بالقوه خود اطمینان ندارند و بنابراین اطلاعاتی راجع به تأثیرات احتمالی پیشنهادهای جایگزین و واکنش‌های احتمالی به منافع آنها در حوزه‌های انتخابیه خود را مطالبه می‌کنند. بازیگران غیردولتی به دلیل اینکه غالباً دارای اطلاعات مورد نظر نمایندگان پارلمان اروپا هستند، برای آن‌ها جذاب‌اند. بازیگران غیر دولتی تمایل دارند در موضوعاتی که بیشتر منافع آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد دارای تخصص کافی باشند و غالباً اطلاعات برجسته سیاسی را بر اساس نظرات حوزه‌های انتخابیه نمایندگان پارلمان اروپا و یا دیگر سیاست‌گذاران تهیه میکنند. اما آنچه که این بازیگران فاقد آن هستند و تمایل به آن دارند، دسترسی به تصمیم گیرندگان است که پیش شرط تأثیرگذاری بر روند تصمیم گیری‌های سیاست‌گذاران است. در واقع “اطلاعات” حلقه‌ای است که دو گروه درگیر در لابیگری را به هم متصل می‌کند. آدام چالمرز اعتقاد دارد واحد پولی لابیگری در اتحادیه اروپا “اطلاعات” است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81836
رابطه با آمریکا یا «جواب خدا»

در طول چهل سال گذشته، موضوع رابطه با امریکا همواره یکی از چالش‌های مهمی بوده که نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران با آن دست به گریبان بوده است و یکی از کسانی که بسیار تلاش کرد تا راهی برای عبور از این بحران‌ و این چالش بیابد، هاشمی رفسنجانی بود. وی در خاطرات خود به این نکته اشاره داشته است:

«زمان ریاست‌جمهوری، آقای روحانی، مشاور من و رئیس شورای عالی امنیت ملی بود. نظر او هم مثل من است که ما باید مسئله‌مان را با آمریکا حل کنیم. آقای روحانی برای منافع و ضررهای این کار دو ستون درست کرده بود. من بر آن اساس و نظر، و ضمن این‌ که خودم هم نظراتی داشتم و اضافه کردم، رفتم و با آقا صحبت کردم»….
«خیلی بحث کردیم. یکی – دو ساعت بحث کردیم {در باره آمریکا} و به نتیجه نرسیدیم. معمولاً وقتی با ایشان اختلاف داشته باشم، نهایتاً نظر ایشان را برای خودم حجت می‌دانم. چون ایشان رهبر هستند و حق اظهار نظر قاطع دارند. همین الان هم همین‌طور است. من گفتم نمی‌توانم حرف دیگری به شما بزنم و فقط مسئلۀ ما و خداست. بالأخره در روز قیامت از من و شما می‌پرسند چرا این‌ همه ضرر و مشکلات برای نظام و مسلمانان ایجاد شد. اگر این‌ها را بر عهده می‌گیرید، من دیگر حرفی ندارم. ایشان گفتند: بله، جواب خدا با من باشد.» (ص۶۷۵)

در گفت‌وگوی فوق، حسن روحانی نیز با هاشمی هم‌نظر است و منافع و ضررهای رابطه با امریکا را برای رهبری توضیح می‌دهند. تلاش این دو، بی‌سرانجام است و به نتیجه مورد انتظار که همانا برقراری رابطه با امریکاست، نمی‌رسند.

در نگاه اول از متن چنین برمی‌آید که چالش اصلی حاکمیت و مردم، حل مسئله امریکاست اما اگر دقیق‌تر و عمیق‌تر به این گفت‌‌وگو نگریسته شود به سادگی عیان می‌گردد که امر بحران‌زا در جمهوری اسلامی فقدان رابطه با آمریکا نیست بلکه آن است که مسئولین خود را در برابر مردم مسئول و پاسخگو نمی‌دانند. هاشمی، به هیچ وجه، نگران نظر و رأی مردم نیست و نمی‌گوید اگر مردم از ما در باره این همه مسائل و آسیب‌ها توضیح بخواهند، چه توجیهی داریم بلکه همه چیز را به قیامت و خدا حواله می‌دهد و خامنه‌ای هم جواب به خدا را برعهده می‌گیرد. یعنی اینان مردم را دچار مسائل و مشکلات بی‌شمار می‌کنند و از آنجایی که قدرت خود را عطیه و هدیه‌ای الهی می‌دانند به جای پاسخگویی به مردم، نگران چگونگی جواب دادن به خدا هستند. به همین دلیل، بدون توجه به وضعیت نابسامان مردم و بدون توجه به رأی و نظر ایشان، همچنان به راه خود می‌روند و بر این گمان باطل‌اند که گویی دستورات خداوند را اجرا می‌کنند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81848
فیرحی و فهم عرفی از فقه‌ سیاسی
پیمان عارف

۱-داود فیرحی گرچه خاستگاهش حوزه  بود اما برخلاف بسیاری از چهره‌های پروژه وحدت حوزه و دانشگاه در جمهوری اسلامی و به‌ویژه شخصیت نمادین آن در دانشگاه تهران ، عباس‌علی عمید زنجانی، نه خواستار حوزوی سازی دانشگاه بود و نه علوم انسانی را سکولار و غربی می‌دانست که باید تحت عنوان اسلامی‌سازی کمر همت به نابودی‌اش بست.
فیرحی کاملا به اقتضائات نهادی آکادمی پایبند بود ، روش‌شناسی‌اش علمی و معرفت‌شناسی‌اش عرفی بود.
او بر خلاف بسیاری از آباء روشنفکری‌دینی بضاعتی سترگ در فهم فلسفه ‌سیاسی غرب ، تاریخ و جامعه‌شناسی داشت و باز بر خلاف دست‌کم نحله‌‌ای از روشنفکران دینی ، با بضاعت و عینک تجدد به سراغ فهم سنت می‌رفت نه آنکه سنت را نقطه آغاز خویش قرار دهد و آنگاه هر آنچه از تجدد در خدمت ترمیم سنت بیابد را برگزیند و ملغمه‌ای بیافریند که نام روشنفکری‌دینی بر آن بگذارد.

۲-پروژه بنیادین فکری فیرحیِ متقدم آن چیزی است که در پایان‌نامه دکتری‌اش که تحت عنوان «دانش ، قدرت ، مشروعیت در اسلام» چاپ و منتشر شده. او توضیح می‌دهد: فکر دینی به مثابه نظام دانایی برساخته قدرت که کارکرد اصیل‌اش توجیه و معتبرسازی قدرت مسلط است. خواه قدرت سلجوقی ، خواه صفوی و خواه قاجار و پهلوی.
در این نگاه که متکی بر تبارشناسی میشل فوکو در آثاری همچون تاریخ جنسیت ، تاریخ زندان و تاریخ جنون است، فیرحی می‌کوشد با توضیح توازن قدرت بین نهاد دین و نهاد سلطنت از یک سوی و سوگیری‌ و اراده معطوف به دانایی نزد نهاد سلطنت از سوی دیگر ، ادوار فقه‌سیاسی و نظریات مسلط بر آن را توضیح دهد.
در این فهم تبارشناسانه سه‌گانه «دانش ، قدرت و مشروعیت» همزاد یکدیگرند ؛ قدرت نظام دانایی را بر می‌سازد ؛ دانش ، مشروعیت می‌آفریند و مشروعیت ، قدرت را بازتولید می‌کند!
سه‌گانه دیگر فیرحی سه‌گانه «امر واقع ، نص و عقل» است و فقه که ابزاری برای فهم نص بر مبنای سنتز امر واقع و عقلانیت است. سنتز امر واقع و عقلانیت که موجب می‌شود تا گفتگویی کاملا عرفی با نص صورت گیرد و نص بر مبنای پرسش‌های عرفی شهروندان و نه قدسیتی پیشینی خوانده شود.
در برساخت سنتز عقل-واقع نیز باز پای قدرت به میان می‌آید و به مثابه عرفی‌ترین وجه بشری از طریق سامان امر واقع و نیز عقلانیت مسلط ، خود را بر نص تحمیل می‌کند.
حال دیگر می‌توان از نص خادم سخن گفت. نصی که از طریق فقه ، جامه نظام دانایی موجه و مشروع را پوشیده و جز از طریق فقه به سخن در نمی‌آید.
فقهی که خود مقهور امر عرفی ، جهان اجتماعی و نظام دانایی مسلط است.
۳-آن‌گاه توجه ویژه فیرحی متوجه نظریه مشروطیت و برساخت «فقه سیاسی خادم مشروطیت» نزد شاگردان شیخ مرتضی انصاری همچون آخوند خراسانی و نائینی می‌شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81867
همهمه در ریاض، سکوت در تهران

زیتون ـ یلدا امیری
: روابط مدتها است که تیره و تار است، جمهوری اسلامی پس از ۴۲ سال هنوز نتوانسته روابط خود را با همسایگان حاشیه خلیج فارس حتی به نقطه صفرِ بی‌طرفی برساند و البته از آن سو نیز تمایلی برای اصلاح روابط وجود ندارد. در میان کشورهای همسایه ایران در خلیج فارس خصوصا از چشم عربستان سعودی ایران یک رقیب و بدتر از آن یک دشمن دیده می‌شود. ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی روز ۲۲ آبان در سخنرانی سالانه خود در مجمع مشورتی این کشور که عالی‌ترین نهاد مشورتی دولت است از جامعه‌جهانی خواست تا «موضعی قاطع» در برابر برنامه‌های اتمی و موشکی و سیاست منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران اتخاذ کنند.
چنین درخواستی از سوی پادشاه عربستان سعودی درست در زمانی انجام شده که پیروزی جو بایدن نامزد دموکرات‌ها در انتخابات آمریکا رقم خورده و دونالد ترامپ رئیس جمهوری که سیاست «فشار حداکثری» را در مقابل ایران اعمال کرده و می‌کند، به احتمال قوی تا دو ماه دیگر رفتنی است. در مقابل جو بایدن در مناظرات انتخاباتی و یادداشت‌های خود در مطبوعات اعلام کرده که به شرط و شروطی به توافق هسته‌ای با ایران باز می‌گردد و این تلویحا به معنای رفع تحریم‌های ایران است.
پادشاه عربستان چه گفت؟
پادشاه عربستان سعودی بالاترین مقام سیاسی این کشور در موضعی تهاجمی گفت:« پادشاهی سعودی از جامعه جهانی می‌خواهد تا موضع قاطعی نسبت به رژیم ایران اتخاذ کنند.»

او گفت پادشاهی عربستان بر خطرات «پروژه منطقه‌ای ایران، دخالت در امور کشورهای دیگر، حمایت از تروریسم و دامن زدن به فرقه‌گرایی» تأکید دارد و از جامعه جهانی می‌خواهد تا با موضع‌گیری قاطع در قبال ایران «مانع از تلاش‌های این کشور برای دستیابی به فناوری هسته‌ای و توسعه موشک‌های بالستیک» شود.
پادشاه ۸۴ ساله عربستان حدود یک ماه و نیم پیش نیز از طریق ویدئو کنفرانسی در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کرده و گفته بود، ایران با بهره‌گرفتن از مزایای برجام اقدام به گسترش فعالیت‌های تروریستی کرده است.
البته مقامات جمهوری اسلامی بارها سخنانی از این دست را اتهام دانسته و آن را رد کرده اند.
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/81874