زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
انتخابات و مغالطات؛ رأی‌ندادن و رأی‌دادن
📝طاها پارسا

▫️در فضای انتخاباتی ۱۴۰۰، دوگانه‌ی رأی‌دادن و رأی ندادن، پررنگ از همیشه میان معترضان به جمهوری اسلامی و سیاست‌های او شکل گرفته است. معترضان تلاش می‌کنند دلایلی برای تصمیم خود ارائه دهند و یا پیدا کنند. از آن‌جا که غالبا این نوع تصمیم‌ها به یک «علت» استوار است و نه یک «دلیل»، بازار مغالطات هم به‌شدت داغ و پر رونق می‌شود. در این یادداشت به برخی از رایج‌ترین این مغالطات می‌پردازم.

▫️مغالطه البته.. اما
این مغالطه وقتی شکل می‌گیرد که گوینده هنگام سخن‌گفتن خطایی را مرتکب می‌شود و گمان می‌کند اشاره کردن به آن خطا می‌تواند آن را به‌عنوان مقدمه توجیه کند و به‌پشتوانه آن استدلال بورزد. فرد مغالطه‌کار سعی می‌کند با عبارت «البته… اما…» پیشاپیش نقدهای احتمالی را دفع کند و یا پس از شنیدن نقدها، آن‌ها را نپذیرد و بگوید «البته خودم هم که به این نکته اشاره کردم اما …». حال‌آن‌که اقرار به یک سخن نادرست آن‌را موجه نمی‌کند و چیزی را تغییر نمی‌دهد. مثلا گاهی می‌شنویم: «شاید بگویی غیبت می‌شود، نمی‌خواهم غیبت کنم اما فلانی آدم تنبلی است» و یا «ببینید، البته حق با شماست و من اشکالتان را قبول دارم اما توجه داشته باشید که ما حق داریم که این موضع را بگیریم».

در انتخابات ۱۴۰۰ هم مثلا از طرف معترضانی که می‌خواهند رأی بدهند، بسیار می‌شنویم «البته من می‌دانم ناصر همتی سابقه و توانایی و نفوذ حسن روحانی را ندارد و ممکن است از او هم رئیس‌جمهوری ضعیف‌تری باشد یا مثل او به تعهداتش عمل نکند اما در وضعیت فعلی باید حتما به باید کسی رأی‌داد». گوینده‌ی این سخن مرتکب مغالطه شده است و احتمالا متوجه نیست که هیچ استدلالی برای رأی‌دادن اقامه نکرده است. ممکن است او دلایل دیگری برای رأی‌دادن داشته باشد اما این سخن فقط مغالطه است. یعنی صرف این‌که پذیرفته است و اقرار می‌کند همتی رئیس‌جمهور ضعیف‌تری از روحانی است، نمی‌تواند از آن عبور کند و این خطا را موجه سازد.

▫️مغالطه ادعای ابطال‌ناپذیر (مهمل‌گویی)
این مغالطه وقتی انجام می‌شود که در مقدمه استدلال گزاره‌ای وجود داشت باشد که درستی آن معلوم نیست و یا نمی‌توان درستی و نادرستی آن را نشان داد. یعنی مقدمه استدلال ابطال‌ناپذیر است. فرض کنید فردی که در تهران به‌دنیا آمده است و وضعیت مالی مناسبی ندارد بگوید«اگر در شیراز به‌دنیا آمده بودم، اکنون ثروتمند بودم». این جمله‌ی شرطی اگرچه به لحاظ منطقی «درست» است اما همان‌قدر اعتبار دارد که طرف بگوید «اگر در شیراز به‌دنیا آمده‌بودم، اکنون از گرسنگی مرده بودم». به لحاظ فرم منطقی، در یک ترکیب شرطی (اگر P آن‌گاه Q ) اگر گزاره اول نادرست باشد، گزاره دوم بی‌خاصیت می‌شود. در این مواقع، اگرچه ساختار استدلال درست است اما سخن مهملی بیان می‌شود،
در انتخابات ۱۴۰۰، وقتی غلامعلی کرباسچی در مقام دفاع از رأی‌دادن (به همتی) مورد انتقاد قرار گرفت که «همتی کارنامه‌ی قابل دفاعی ندارد و در دوران ریاست او بر بانک مرکزی، قیمت دلار چند برابر شده» گفت:«اگر کسی غیر از همتی رئیس بانک مرکزی بود، قیمت دلار بسیار بیشتر افزایش می‌یافت». واضح است که این ادعا غیرقابل راستی‌آزمایی است و ابطال‌ناپذیر است چون کسی غیر از همتی رئیس بانک‌مرکزی نبوده و اکنون نمی‌تواند باشد. لذا مغالطه‌ی کرباسچی و این گروه از حامیان رأی‌دادن همان‌قدر اعتبار معنایی دارد که کسی مدعی شود«اگر کسی غیر از همتی رئیس بانک مرکزی بود، قیمت الار اکنون ۷ ریال می‌شد».

▫️مغالطه‌ی ذوالحدین جعلی (بد و بدتر)
«انتخاب میان بد و بدتر» الگوی رایجی در رأی‌دادن مخصوصا در ایران است. بر اساس این الگو،فردی که تصمیم‌گرفته است رأی بدهد، اگرچه از هیچکدام از نامزدهای انتخاباتی را نماینده‌ی خواسته‌های خود نمی‌داند، اما به کسی رأی می‌دهد که خطر و ضرر کمتری برای آینده کشور داشته باشد و با این‌کار به تشخیص خودش انتخابی اخلاقی و سیاست‌ورزی قابل دفاعی خواهد داشت.اما در انتخابات ۱۴۰۰، الگوی انتخاب میان بد و بدتر یا با تعابیر جدید «به‌هم‌زدن بازی» و «زدن زیر میز» ، از سوی کسانی که می‌خواهندرأی‌بدهند، اسباب استفاده از گونه‌ای مغالطه‌ی «یا این یا آن» و اگر دقیق‌تر بخواهیم بگوییم مغالطه‌ی «ذوالحدین جعلی شده است…

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88783

© @Zeitoons
چون نیک بنگری، همه تزویر می‌کنند
📝محمدرضا سرداری

▫️اتفاق مبارکی افتاده است. از رهبر جمهوری اسلامی تا اصلاح‌طلبان بروکرات با کنار گذاشتن اجماع و ائتلاف به گدایی رای مشغول‌اند. علی خامنه‌ای که خود را‌ از این صحنه‌آرایی خطرناک کنار کشیده و این بار کاسه و کوزه را سر شورای نگهبان شکسته است؛ به مردم توصیه کرده پای صندوق رای بروند و افراد خانواده، دوستان، همکاران، معاشرین، آحاد مردم و کسانی که با آنها سر و کار دارند را به شرکت در انتخابات دعوت کنند. آیا او نیز همچون اصلاح طلبان حامی شرکت در انتخابات نگران جمهوریت نظام است؟!

🔹جبهه اصلاحات فروپاشیده است. پس از دوبار رای‌گیری این جبهه نتوانست از ناصر همتی حمایت کند. سپس چندین حزب و گروه عضو این تشکیلات از حزب کارگزاران و اعتماد ملی گرفته تا مجمع سیدهادی خامنه ای برادر رهبر جداگانه بیانیه دادند و از ناصر همتی حمایت کردند. برخی اصلاح‌طلبان نیز جداگانه از همتی حمایت کردند. محسن مهرعلیزاده نیز نامزدی پوششی از کار درآمد و از حضور در انتخابات انصراف داد.
برخی می‌خواهند سه‌روز مانده، در انتخابات عصای موسی را به دریا انداخته و بازی را بر هم بزنند. ایسپا که در ایران معتبرترین موسسه نظرسنجی خوانده می‌شود؛ در آخرین نظرسنجی خویش که روزهای ۲۳ و ۲۴ خرداد برگزار شده نرخ شرکت در انتخابات را ۴۲ درصد اعلام کرده است. ۵۹ میلیون در این انتخابات واجد شرایط رای دادن هستند. یعنی تا ۳ روز پیش از انتخابات حدود ۲۱ میلیون شهروند ایرانی تصمیم گرفته اند در انتخابات شرکت کنند. سهم نامزد مورد حمایت اصلاح طلبان بروکرات طبق نظر سنجی ایسپا ۳.۷ درصد یعنی ۸۴۰ هزار رای است در حالی که ابراهیم رئیسی و محسن رضایی به ترتیب حدود ۱۳ میلیون و یک میلیون هفتصد هزار رای دارند.

🔹صحنه آرایی کاملا مشخص است. همه مخالفان اصلاح‌طلب میرحسین موسوی و جنبش سبز پس از بیانیه موسوی و رهنورد مقابل آنان صف آرایی کرده و از «فتنه سبز» اعلام برائت کردند. بهزاد نبوی که روزگاری می گفت «به موسوی خیانت نمی کنم» از همه زودتر بیانیه داد و از همتی حمایت کرد. در این معرکه برخی از چهره‌‌های خوش‌نام و سرشناس نیز همراه شده‌اند. از قرآن‌پژوهان و مولوی‌پژوهشان تا کروبی محصور همه دغدغه شرکت در انتخاباتی دارند که گفته می‌شود پیشتر نتیجه آن معلوم است. حتی برای برخی فعالان رسانه‌های اصلاح‌طلب که پیشاپیش به محضر قاضی‌القضات (همان نامزد انتخابات ریاست چ‌جمهوری ) رفته تا تجدید بیعت کنند. اصلاح‌طلبان دیگری نیز همچنان به دنبال رای الیت‌های جامعه‌اند؛ تا پاسی از شب بیدارند تا در کلاب هاوس چهره های سیاسی و فرهنگی را مجاب به حمایت از همتی کنند. غلامحسین کرباسچی که در روزهای عادی کمتر سراغی از وی می‌توان یافت؛ این روزها به شدت مشغول است تا صادق زیبا کلام را قانع به اعلام حمایت از همتی کند. در رومی دیگر عده‌ای مشغول مسعود بهنودند تا او را راضی به شرکت در انتخابات کنند اما او همچنان ناز می‌کند.

🔹برخلاف نظر کسانی که معتقدند با رای‌ندادن جمهوریت به خطر می‌افتد؛ باید صراحتا گفت که این‌بار این رای‌دادن است که جمهوریت را به مخاطره می‌افکند. شرکت‌کردن در مناسباتی که انتخابات را از معنا انداخته، مشروعیت‌دادن به انتخاباتی دروغین و غیر شفاف و غیر پاسخگو است. انتخاباتی که هیچ یک از اجزای درون آن پاسخگو نیست. انتخاباتی که مردم در آن دخالت ندارند؛ شفاف و پاسخگو نیست نمی تواند انتخاباتی راستین باشد.

🔹متن کامل در وی‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88809
دو روز مانده به انتخابات؛ آیت‌الله خامنه‌ای
صدای تحریم شما را شنیدم

زیتون- سولماز ایکدر
: آیت‌الله خامنه‌ای٬ رهبر جمهوری اسلامی٬ برای اولین بار، در آخرین فرصت تبلیغات رسمی برای انتخابات ریاست‌جمهوری٬ یک سخنرانی عمومی داشت.
سخنرانی چهارشنبه شب رهبر جمهوری اسلامی یک اولین دیگر نیز داشت؛ او این بار «تحریم کنندگان انتخابات» را به رسمیت شناخت. هرچند آیت‌الله خامنه‌ای ضمن تاکید بر وجود «فضای سنگین تحریم در انتخابات» مدعی شد که هدف «دشمن» این است که «این انتخابات به صورت مطلوب جمهوری اسلامی انجام نگیرد.»

علی خامنه‌ای در این رابطه گفت که «عدم حضور مردم در انتخابات طبعا فاصله‌گیری مردم از نظام جمهوری اسلامی است». این نیز اولین بار بود که رهبر جمهوری اسلامی  نه تنها به تصمیم مردم برای «عدم حضور» در انتخابات اذعان کرد، بلکه تایید کرد که  مردم به این واسطه از نظام جمهوری اسلامی فاصله می‌گیرند.

راه ناپیمودنی
حتی پیش از آغاز روند انتخابات ریاست‌جمهوریِ سیزدهم٬ سرکوب خونین آبان ۹۸ و اسقاط هواپیمای اکراینی٬ فاصله‌‌ی بخشی از مردم با صندوق‌های رای را راهی «ناپیمودنی» کرده بود؛ خانواده‌ها٬ بازماندگان و آسیب‌دیدگان آن حوادث پیشاپیش اعلام کرده بودند قصد شرکت در انتخابات ریاست‌جمهوری را ندارند و از مردم نیز دعوت کرده بودند تا این انتخابات را «تحریم» کنند.
همچنین شماری از خانواده‌های کسانی که در بیش از سه دهه گذشته در زندان و خیابان و آسمان ایران به دست عوامل قضایی یا امنیتی جمهوری اسلامی کشته شده‌اند، در قالب کارزار «رای بی رای» خواستار تحریم انتخابات ریاست جمهوری شده‌ بودند.
تصمیم به تحریم اما محدود به این افراد نماند دعوت به تحریم «فعال و هدفمند» انتخابات در این دوره به شکل بی‌سابقه‌ای گسترش یافت و در طول هفته‌های گذشته برخی از نهادها و چهره‌های مخالف و منتقد جمهوری اسلامی در داخل و خارج ایران در بیانیه‌های مختلف بر تحریم انتخابات تاکید کرده‌اند.

صدها تن از فعالان سیاسی٬اجتماعی و حقوق بشری هم در داخل و خارج از کشور ضمن صدور بیانیه‌هایی اعلام کردند که «انتخابات نمایشی ـ فرمایشی» را تحریم می‌کنند.
رویکرد شورای نگهبان در روند «تایید صلاحیت» نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری و رد صلاحیت چهره‌هایی مانند جهانگیری، پزشکیان، لاریجانی و مصطفی تاجزاده نیز به موج «تحریم» دامن زد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/88744
به حرمت برگِ «رأی»
📝سولماز ایکدر

▫️«برگ رای آخرین سهم من از دموکراسی»، این عبارت از شعارهای ستاد نسیم بود؛ نسل سومی‌های یاری‌گر میهن که سال ۸۴ پا به‌میدان گذاشته بودند تا تلاش کنند برای پاس‌داشت حقی سترگ؛ حفظ حق تعیین سرنوشت از طریق صندوق رای.

🔹ما، مثل دیگر ملت‌ها٬ حق رای را نه روی سینی نقره که به قیمت ریخته‌شدن خون به دست آوردیم. نزدیک به صد و بیست سال است که روی این خاک و برای حراست از «حقِ رای» خون ریخته می‌شود٬ اما هنوز نه خاک سیرآب شده نه «حق تعیین سرنوشت» ما تثبیت.
من یکی از همان جوانانی بودم که سال ۸۴ با شعار دفاع از «برگ رای» به عنوان آخرین سهمم از دموکراسی پا به‌میدان گذاشتم و در تمامی سال‌های بعد از آن تلاش کردم نگذارم که این «حق» را از دستم خارج کنند.

🔹در طی سال‌هایی که گذشت پیروز شدم٬ شکست خوردم٬ رأیم دزدیده شد٬ با کودتا رأیم نادیده گرفته شد و… اما مهمترین دستاوردم پافشاری بر لزوم تعیین حق سرنوشتم از طریق صندوق رأی بود.

فردا اما رأی نخواهم داد. برای اولین بار پس از ۲۲ سال بعد از اولین رأی که دادم٬ تصمیم گرفتم در انتخابات شرکت نکنم٬ این‌بار اما به حرمت «برگ رأی» است که از شرکت در انتخابات خودداری می‌کنم.

🔹انتخابات در جمهوری اسلامی هیچ گاه آزاد و سالم نبود؛ حتی رفراندوم «جمهوری اسلامی آری یا نه» نیز از منظر نحوی طرح سوال٬ سالم نبود. اما تا پیش از این دوره از انتخابات ریاست جمهوری٬ حداقل بعضا «رقابتی» بود.
به مرور اما گام‌به‌گام «انتخابات» از معنا تهی شد و ما نیز ذره‌ذره از آرمان‌هایمان عقب نشستیم. نهادهای انتخابی از معنا تهی شدند اما ما دل به‌ شعارها بستیم. دایره محذوفان روزبه‌روز گسترده‌تر شد٬ هرچند ما از «خواستن» دست برنداشتیم؛ به کم و کمتر راضی شدیم.

🔹فردا اما روزی است که شرکت در «انتخابات» نوشتن نام یکی از افرادی که توسط شورای نگهبان «احراز صلاحیت» شدند٬ توهین به حقی است که من جوانی‌ام را برای پاس‌داشت آن دادم.
بخشی از «تحریمی»‌های انتخابات پیش رو٬ همچون من٬ پس از آبان ۹۸ و اسقاط هواپیمای اکراینی فهمیدند که فاصله‌شان با صندوق‌های رأی آن‌قدر عمیق شده است که دیگر به سادگی پر نمی‌شود.

🔹سال ۹۶ مصداق «یوم المباهله» بود برای من و ما، اما پیش از این نیز بودند افرادی که تصمیم گرفتند به صندوق رأی پشت کنند. افرادی که بعد از ۸۸ ٬ ۷۶ یا سال‌های دهه ۶۰ به‌خصوص سال ۶۷ و ۶۷ و ۶۷ … به‌بعدانتخابات را بی‌اثر دانستند.

🔹رویکرد «نظام» در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ اما میخ آخر بود به تابوت «دموکراسی‌خواهی»٬ به‌خصوص برای نسلی که هویت سیاسی‌شان را از سال ۷۶ گرفته بودند و وفادار بودند به انتخابات.

🔹من قصد ندارم در این انتخابات شرکت کنم٬ اما با تمامی دردی که این تصمیم دارد٬ باید قبول کنم که شرکت در انتخابات فردا و رأی‌دادن در انتخابات فرمایشی٬ غیر رقابتی و مهندسی‌شده٬ تحقیر حقی است به نام «حق تعیین سرنوشت» و بی‌حرمتی است به «برگ رأی» که تمامی سال‌های گذشته برای حفظ حرمت آن جنگیده‌ام.

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88825

©
@Zeitoons
پس‌لرزه‌های سیاسی «تحقیر ۱۴۰۰»
پایان دو گفتمان

زیتون ـ محمدرضا سرداری:
انتخابات سیزده‌هم نیز بدر شد و  نام سید ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور از پیش منتخب شورای نگهبان و رئیس فعلی قوه قضاییه تا ساعاتی دیگر رسما به عنوان فرد پیروز اعلام خواهد شد.

ستاد انتخاباتی رئیسی در نامه‌ای محرمانه که در فضای مجازی منتشر شده خبر پیروزی را به اعضای ستاد خویش ابلاغ کرده اما از آنان خواسته تا اعلام رسمی نتایج سکوت کنند. نتایج غیررسمی انتخابات نیز نشان می‌دهد رئیسی با فاصله زیادی از رقبای خویش پیشی گرفته است. ناصر همتی و محسن رضایی هم پیروزی او را تبریک گفته‌اند. اما انتخابات «تحقیر آمیز» ۱۴۰۰ با طیف‌بندی‌های سیاسی چه کرد و آرایش سیاسی اصولگرایان و اصلاح‌طلبان در دوره پساروحانی چگونه صورت‌بندی خواهد شد.

انتخابات ۱۴۰۰ و فرو ریختن مرزهای اصلاح طلبی و اصولگرایی
پیش بینی بر سر آن که دقیقا چه نوع طیف‌بندی‌های سیاسی در دوره پساروحانی می‌تواند شکل بگیرد، از هم اکنون کمی دشوار است. اما وقایع رخ داده در جامعه پس اعلام رد صلاحیت‌های شورای نگهبان شکاف عمیقی میان ساختار اصلاح طلبی و اصولگرایی ایجاد کرده یا به عبارت بهتر شکاف‌های درونی‌شان را آشکار کرد تا جایی که این دو مفهوم را از معنا تهی کرده است. این را حتی از توئیت یک اصولگرای تندرو هم می‌توان درک کرد، وقتی «همه» را دعوت به مشارکت در انتخابات می‌کند، دعوتی که طعنه‌ای به اصلاح‌طلبان در بطن خود دارد.

اگر تا دیروز علی لاریجانی و محمود احمدی نژاد در دایره اصولگرایی قرار داشتند، امروز شرایط شکل دیگری به خود گرفته است. احمدی نژاد و هوادارانش که مدت زیادی است از اصولگرایان فاصله گرفته اند با عدم شرکت در این انتخابات دیگر عملا از جریان اصولگرایی خارج شدند و حتی یک گام دیگر برای خروج از نظام برداشتند. آینده نشان خواهد داد که احتمالا احمدی نژاد پس از این انتخابات پایگاه اجتماعی بیشتری را از دست خواهد داد و عملا از معادلات حذف خواهد شد. خاندان لاریجانی نیز پس از از دست دادن مناصب خویش در سران سه قوه، این بار از رقابت در انتخابات ریاست جمهوری نیز منع شدند تا عملا در کنار دولت روحانی و جمعیت موتلفه اصلاح طلب آن قرار گیرند.

با خروج لاریجانی‌ها و احمدی نژاد از دایره اصولگرایان، واژه اصولگرایی مصادیق تازه‌ای یافت. شاید محسن رضایی که غیرمستقیم بخشی از نظامیان اصولگرا را نمایندگی می‌کند، با بدست آوردن رای قابل ملاحظه ای در این انتخابات می‌توانست نقش تازه ای در اردوگاه اصولگرایان بازی کند و به تعبیری جایگزین لاریجانی‌ها شود اما نتایج غیر رسمی انتخابات چنین چیزی را تایید نمی‌کند. در این صورت رئیسی برای مدتی بدیلی در جبهه اصولگرایی ندارد و نقشی را در این طیف سیاسی بازی می‌کند که محمد خاتمی در سال ۷۶ برای اصلاح طلبان بازی کرد.

فروپاشی جبهه اصلاحات
هر چند زمینه فروپاشی جبهه اصلاحات در انتخابات سال ۹۸ مجلس فراهم شده بود، اما در این انتخابات به عرصه ظهور کامل رسید. جبهه اصلاحات ابتدا تلاش بسیاری کرد تا با نامزدی واحد وارد عرصه انتخابات شود. محمدجواد ظریف اولین گزینه‌ای بود که می‌توانست مورد اجماع همه ۴۱ تشکل عضو قرار گیرد و با اقبال عمومی مواجه شود..

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/88875
کردیم و نکردیم
طاها پارسا

https://www.zeitoons.com/88890

۱
.
چهار سال پیش، همین‌روزها، فردای پیروزی حسن روحانی نوشتم: «شاید در این روزهای سرشار از پیروزی و شادی، ساز مخالف‌ شنیدنی نیست اما زودتر از آن‌چه که فکرش را بشود کرد، ریاست‌جمهوری «سیزدهم» فرا می‌رسد. ۱۳ در نزد ایرانیان عدد نحسی است. ابراهیم رئیسی ۱۶ میلیون رای دارد. رقیب او در ۱۴۰۰، دیگر رئیس‌جمهور مستقر نیست. مهندسی کاندیداها سهم شورای نگهبان است و معلوم نیست هیچ‌ نام آشنایی در میان آن‌ها قرار گیرد. پیش‌بینی نتیجه کار سختی نیست؛ خطر در همین نزدیکی است![…] آن‌روز تنها راه نجات، گفتمانی است که فراگیر و نافذ باشد. حزبی که واقعی و سراسری و سرشار از  نیروهای آماده به خدمت باشد. شبکه‌‌ای که گره‌های آن محکم و پیام‌های آن خواسته‌ی مردم باشد. جامعه‌ای مدنی که نهادهای آن به آسانی فرو نپاشد. ۴ سال تا ۱۴۰۰ فرصت است که جامعه‌ای مبتنی بر نهادهای مدنی بسازیم و به یاری آن نحسی «سیزده» را بدر کنیم… پستچی سه‌بار زنگ نمی‌زند»

۲.
نکردیم و بد کردیم. حالا نحسی ۱۳ ما را گرفته است. ۲۸ خرداد ۱۴۰۰ روز «تحقیر ملی» بود. پایان انتخابات ۱۴۰۰ آغاز یک تهدید مشترک است. کردیم و نکردیم. باید کمربندها را محکم‌تر از همیشه بست. در ۸۸ رأ‌ی‌مان را دزدیدند و امروز ، در ۱۴۰۰، رأی‌مان را پیش چشم‌مان مچاله کردند. «…مردمی به تنی یا افرادی از همراهان عادی خود امتیازات بی‌دلیل قائل شدند سرانجام تشخیص عقلانی خود را در مقابل خواست آنان واگذار کردند و به جاه‌ طلبان مجال دادند که در آنان طمع کنند.»

۳.
امروز روز به‌هم رسیدن است. ۲۵ خرداد دیگری است. همدیگر را پیدا کنیم. شعاری ندهیم. سکوت کنیم و بیاندیشم به کرده‌ها و نکرده‌هایمان. حالا که نتوانستیم در چهار و هشت سال گذشته یکی دو حزب سراسری و موثر بسازیم و جامعه را تنها گذاشتیم، باید به زیر همان چتر مشترک بازگردیم. حالا دیگر گفتمان مشترک ما اصلاحات نیست اما هویتِ مشترک ما سبز است.
کار تشکیلاتی و سازمانی شکست خورد باید به کار جنبشی و شبکه‌ای روی آورد. خاتمی و کروبی را نباید فراموش کرد اما باید به میرحسین پناه آورد. باید بخوانیم و بازخوانیم خود را، راه‌مان را. «وقتی که سخن از تقویت شبکه‌های اجتماعی و یا زندگی کردن راه سبز می‌شود بلافاصله می‌پرسند چگونه؟ همان‌گونه که هستید. سخن از آن نیست شبکه‌های اجتماعی که وجود ندارند را شکل دهیم و قدرتمند کنیم؛ سخن از آن است که قدرت مردم در شبکه‌های اجتماعی است که به صورت طبیعی و به هدایتی فطری درمیانشان شکل گرفته است. باید اهمیت آنها را درک کنیم.»

۴.
ما محکوم به تباهی و تحقیر نیستیم. پرروتر شده‌اند باید جسورتر بشویم. زندگی ادامه دارد. امید بذر هویت ماست.«اینجا کشور ماست و این زندگانی ماست و این ما هستیم که باید نسبت به چنین مشکلاتی نگران باشیم و حساسیت نشان دهیم. امید بذر هویت ماست. باید راه سبز امید را زندگی کنیم راه سبز را زندگی کردن یعنی هر روز و همزمان که در خانه‌هایمان و سرکارمان و در کوچه و خیابان و بر سر معیشت‌های روزمره خود هستیم این پیام با غیرقابل انکارترین ندا تکرار شود، آن گونه که مسلمان بودن و ایرانی بودن و این زمانی بودن ما تکرار می‌شود.
زندگی ادامه دارد و افراد موقتی هستند. هر جمعی و جماعتی که سرنوشت خود را به بود و نبودکسان پیوند زدند سرانجام – حداقل با فقدان او – سرخورده شدند.همه باید با هم کامیاب شویم، اگرچه برخی مژده این کامیابی را دیرتر درک کنند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/88890
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🍃علی شریعتی در ۳ دقیقه

▫️قسمت اول- زندگی علی شریعتی
© @Zeitoons
۵۱/۲ درصد مردم رأی ندادند

«تحریم» انتخابات را بُرد


▫️زیتون– عبدالرضا رحمانی فضلی٬ وزیر کشور٬ عصر امروز (شنبه) در نشست خبری نتایج نهایی شمارش آرای ریاست جمهوری را اعلام کرد.
بر اساس این گزارش از کل واجدین شرایط ۵۹ میلیون  و ۳۱۰ هزار و ۳۰۷ نفر کل آرای ماخوذه، ۲۸ میلیون و ۹۳۳ هزار و ۴ نفر در انتخابات مشارکت داشتند که این مشارکت ۴۸/۸ دهم درصد است.

🔹وزیر کشور در ادامه در تایید نتیجه مقدماتی شمارش آرا٬ اعلام کرد: «سید ابراهیم رییسی با ۱۷ میلیون و ۹۲۶ هزار و ۳۴۵ رای حائز مقام اول و از سوی مردم عزیز ما امانت‌دار دستگاه اجرایی و به عنوان رییس جمهوری انتخاب شد.»
طبق این گزارش رتبه دوم آرا متعلق است به آرای باطله: «آرا باطله ماخوذه ۳ میلیون ۷۲۶ هزار و ۸۷۰ رای است.» رحمانی فضلی در ادامه این نشست خبری گفت: «محسن رضایی میرقائد با سه میلیون ۴۱۲ هزار و ۷۱۲ رای و عبدالناصر همتی با دو میلیون و ۴۲۷ هزار و ۲۰۱ نفر در رتبه بعدی قرار گرفتند.»
وزیر کشور افزود: «سید امیر حسین قاضی زاده هاشمی با ۹۹۹ هزار و ۷۱۸ نفر در رتبه آخر قرار گرفت.»

🔹پیشتر جمال عرف٬ معاون سیاسی وزیر و رییس ستاد انتخابات کشور٬ آمار واجدین شرایط شرکت در انتخابات سیزدهمین دوره ریاست جمهوری٬ را پنجاه و نه میلیون و سیصد و ده هزار و سیصد و هفت نفر اعلام کرده بود.
بنابر گفته امروز وزیر کشور اما از این تعداد تنها ۲۸ میلیون و ۹۳۳ هزار و ۴ نفر در انتخابات شرکت کرده‌اند. یعنی از جمعیت واجدین شرایط سی میلیون و سی و هشت هزار و سه نفر از شرکت در انتخابات خودداری کردند.
اما از میان شرکت کنندگان نیز ۳ میلیون ۷۲۶ هزار و ۸۷۰ نفر رای باطله دادند. یعنی در مجموع بیش از چهل میلیون نفر یا انتخابات را تحریم کردند یا در قدم دوم رای باطله دادند.

▫️صدای بلند تحریم

حتی پیش از آغاز روند انتخابات ریاست‌جمهوریِ سیزدهم٬ سرکوب خونین آبان ۹۸ و اسقاط هواپیمای اکراینی٬ فاصله‌‌ی بخشی از مردم با صندوق‌های رای را راهی «ناپیمودنی» کرده بود؛ خانواده‌ها٬ بازماندگان و آسیب‌دیدگان آن حوادث پیشاپیش اعلام کرده بودند قصد شرکت در انتخابات ریاست‌جمهوری را ندارند و از مردم نیز دعوت کرده بودند تا این انتخابات را «تحریم» کنند.
همچنین شماری از خانواده‌های کسانی که در بیش از سه دهه گذشته در زندان و خیابان و آسمان ایران به دست عوامل قضایی یا امنیتی جمهوری اسلامی کشته شده‌اند، در قالب کارزار «رای بی رای» خواستار تحریم انتخابات ریاست جمهوری شده‌ بودند.

🔹تصمیم به تحریم اما محدود به این افراد نماند دعوت به تحریم «فعال و هدفمند» انتخابات در این دوره به شکل بی‌سابقه‌ای گسترش یافت و در طول هفته‌های گذشته برخی از نهادها و چهره‌های مخالف و منتقد جمهوری اسلامی در داخل و خارج ایران در بیانیه‌های مختلف بر تحریم انتخابات تاکید کرده‌اند. صدها تن از فعالان سیاسی٬اجتماعی و حقوق بشری هم در داخل و خارج از کشور ضمن صدور بیانیه‌هایی اعلام کردند که «انتخابات نمایشی ـ فرمایشی» را تحریم می‌کنند.

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88910

©
@Zeitoons
چه‌کسی جانشین قاضی‌القضات می‌شود؟

▫️زیتون
– چهارمین رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی و هفتمین مقام ارشد قضایی پس از پیروزی انقلاب ۵۷ از امروز رسما هشتمین رییس جمهوری منتخب نظام  است. ابراهیم رئیسی حداکثر تا روز تحلیف ریاست جمهوری٬ مگر اینکه زودتر جانشینش از سوی رهبر جمهوری اسلامی انتخاب و معرفی شود٬ رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی است.

🔹او سال ۶۸ با حکم محمد یزدی رئیس وقت قوه قضائیه به عنوان دادستان تهران منصوب شد. پس از آن در سال ۱۳۷۳، به عنوان رئیس سازمان بازرسی کل کشور رسید و تا سال ۱۳۸۳ در این سمت باقی ماند. اما از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۳ او معاون اول قوه قضائیه شد و در سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۴ نیز دادستان کل کشور بود. ابراهیم رئیسی ۲۸ ماه پیش٬ پس از یک دوره تولیت بر آستان قدس رضوی دوباره به این قوه برگشت و با حکم علی خامنه‌ای به عنوان رئیس قوه قضائیه منصوب شد.

🔹پیش از او صادق لاریجانی٬ محمود هاشمی شاهرودی و محمد یزدی منصب قاضی القضاتی داشتند. پیش از سال ۶۸ اما که قوه قضاییه‌ای٬ حداقل به این نام٬ وجود نداشت٬ عبدالکریم موسوی اردبیلی و محمد بهشتی رییس دیوان عالی کشور و شورای عالی قضایی بودند.
هشتمین رییس قوه قضاییه ایران اما کیست؟
تا امروز سه نام در میان نام نامزدهای قاضی القضات بعدی پر تکرارتر است؛ علیرضا اعرافی٬ غلامحسین محسنی‌اژه‌ای و احمد مرتضوی مقدم.


🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88901

©
@Zeitoons
«پیش به‌سوی جمهوری سوم»

▫️زیتون ـ مهسا محمدی
: چهار سال پیش، حزب کارگزاران سازندگی که در کشاندن اصلاح‌طلبان به بازی سراسر باخت انتخابات ۱۴۰۰ نقش کلیدی را بازی کرد، در ارگان رسمی خود از «جمهوری سوم» یاد کرد و پرسید «چرا و چگونه؟».‌ بیانیه پایانی سومین کنگره این حزب هم از نوید حرکت به سوی جمهوری سوم بود. حالا کمتر از ۲۴ ساعت است که نه تنها این حزب پاسخ  سوالات خود را گرفته است بلکه به‌نظر می‌رسد نقش خود را در پایان جمهوری دوم ایفا کرده و اصلاحات را کت‌بسته تحویل رقیب داده، بی‌آن‌که تضمینی برای آغاز «جمهوری» سوم وجود داشته باشد؛ آش با جاش.

🔹یکی از ویژگی‌های شاخص انتخابات ریاست جمهوری دوره سیزدهم، نشان دادن بی‌قدرت شدن اصلاح‌طلبان بود؛ بیرون افتادن از نظام و همزمان پس زده شدن از سوی بدنه اجتماعی. باخت این بار اصلاح‌طلبان، یا به عبارت دقیق‌تر، باخت بعضی از اصلاح‌طلبان وفادار به صندوق رای در انتخابات ریاست جمهوری، با آخرین باخت‌شان در این میدان تفاوت فراوان دارد. تفاوت در همه جزئیات. هم در کنش کاندیدایی که به هر روی جبهه اصلاحات را نمایندگی می‌کرد هم در واکنش بدنه رای دهنده‌اش. عبدالناصر همتی، قبل از اعلام نتایج رسمی وزارت کشور برد رئیسی را به او تبریک گفت. بدنه‌‌ی اجتماعی نحیف و نزار شده اصلاح‌طلبان نیز قوتی برای شنبه بعد از انتخابات نداشت.

🔹چنانچه از شواهد پیداست باقی امور نیز با آنچه پیش از این در زمان پیروزی یک اصولگرا در ایران اتفاق می‌افتاد، متفاوت خواهد بود. با حذف (شاید موقتی) اصلاح‌طلبان از معادلات قدرت و قهر بدنه تقویت کننده آن از این معادلات عجیب نیست اگر بعد از این کنش‌ها و واکنش‌های اصولگرایان نیز با گذشته تفاوت کند. 

🔹اما در فضای یک‌دست شده سیاست ایرانِ امروز که نظام عطای ویترین جمهوریت و نگاه داشتن اصلاح‌طلبان در آن را به لقایش بخشیده، سیاست داخلی و خارجی چه سر و شکلی خواهد داشت؟ اوضاع اجتماعی و سیاسی و مواجهه حاکمیت با ملت چه؟ آیا تفاوت معنی‌داری در آن اتفاق می‌افتد آیا روزهای سخت‌تری در پیش است، یا نه، اصولگرایان در فراغت ناشی از یک‌دست شدن (که به معنی عدم وجود یک دینامیک درونی و تضاد منافع در میان همین یک‌دست‌ها نیست) مردم را هم کمی به حال خود رها می‌کند تا به آنان نشان دهد که «ما هم چندان بد نیستیم»؟

https://bit.ly/3iVDHf8

▫️دوران رییسی و سیاست خارجی
پیش از انتخابات، یکی از مواردی که در بین تحلیل‌گران بر سر اینکه رییسی انتخاب نظام است، تردید ایجاد می‌کرد، آینده دیپلماسی در جمهوری اسلامی بود. در تمام ۸ سال اخیر که روحانی تخم‌مرغ‌های خود را در سبد برجام گذاشته بود و به رئیس دستگاه دیپلماسی خود مفتخر بود این طور به نظر می‌رسید که پیوند ناگسستنی میان سیاست خارجی (بخش غیر نظامی آن) به طور عام و برجام به طور خاص و بروکرات‌های نظام وجود دارد، اینکه اصولگرایان زبان دیپلماسی را نمی‌دانند و از این بابت بی‌آنکه بخواهند منافع نظام را به خطر می‌اندازند، از این رو اجازه می‌دهند که «دیپلماسی»، «میدان» را بیاراید و به جهان عرضه کند.

🔹متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/88928

© @Zeitoons
🍃 تماس تلفنی رهنورد و میرحسین با مهدی کروبی و بهزاد نبوی

▫️میرحسین موسوی و زهرا رهنورد ديروز با مهدی کروبی و بهزاد نبوی تماس تلفنی گرفتند.

🔹به گزارش کلمه، موسوی و رهنورد ضمن گفت و گویی صمیمی با آقای کروبی در جریان روند درمان ایشان قرار گرفته و برای وی آرزوی بهبود و سلامتی کردند.

🔹همچنین این دو محصور جنبش سبز، ضمن تماسی با بهزاد نبوی برای وی آرزوی سلامتی کردند.

© @Zeitoons
سرنوشت محتومِ اصلاح‌طلبان

📝احسان ابراهیمی


🔹۱– پس از آخرین گام کودتای ۱۴۰۰، فضایی جدید در سپهر سیاست‌ورزی ایجاد شده است. مشارکت ملی زیر ۵۰ درصد واجدین شرایط به‌همراه دوگانگی و دو دستگی که در جامعه مدنی و اصلاح طلبان و نیروهای تحول خواه نمایان شد، اصلی ترین عوامل فهم و درک تحولات آتی در حاکمیت یکپارچه رهبر جمهوری اسلامی و وفادارانش است. رصد و فهم آنچه در فضای حاکمیت یکپارچه رخ خواهد داد، نیازمند زمانی کمینه یک‌ساله است تا مبتنی بر کارنامه دولت جدید، روندها را تشخیص داد که کشور به کدام سمت و سو میل و سیر خواهد کرد. بسته شدن بیشتر فضا و تشکیل حکومتی پلیسی؟ یا تلاش برای باز کردن فضای اقتصاد و سیاست و جامعه برای نشان دادن کارآمدی و حل ابربحران‌های کشور؟ از این‌رو به‌جای پرداختن زودهنگام به آن سطح، باید به سراغ تحولات جامعه مدنی و اصلاح طلبان رفت، چرا که تحولات آن تا اندازه زیادی، شکل نهایی خود را پیدا کرده است. سطور پیش رو، بخشی از این پرداختن است و نشان دادن نقشه راهی برای آینده آن.

🔹۲- پس از بیانیه ناسا ناظر به عدم حمایت از نامزدهای موجود، در دو حرکت مجزا، نخست ۱۳ حزب کوچک و تک نفره با صدور بیانیه‌ای از شرکت در انتخابات و رأی به همتی دفاع کردند و سپس در حرکتی مشکوک، مدیران مسئول چند روزنامه اصلاح‌طلب به دیدار رئیسی رفتند و از وی حمایت کردند. بیانیه‌ای با امضای ۱۸۵ نفر منتشر شد. (غیرتشکیلاتی‌ترین کار را بهزاد نبوی رییس ناسا انجام داد که حتی پیش از اعلام تصمیم این نهاد ویدیویی در حمایت از همتی منتشر مرد و سواترین حرکت را حزب ندای ایرانیان به نمایش گذاشت. حزب از همتی حمایت کرده ولی سخنگوی حزب در دیدار با رییسی حضور داشت.) شرکت سران اصلاح طلب از خاتمی و کروبی تا جهانگیری و حسن خمینی در انتخابات و از سوی دیگر، عدم شرکت قاطبه بدنه جنبش سبز که به تأسی از رهبر محصور جنبش، مهندس موسوی، در خانه نشستند و اسیر این صحنه آرایی خطرناک نشدند.

🔹این شکاف مهم، پس از عدم حمایت ناسا از روندهای موجود، نشانه جدی از انشعاب و شکافی غیرقابل پرشدنی در رأس اصلاح طلبان است. نتیجه انتخابات هرچه می شد، این شکاف باقی خواهد ماند و پیروزی یا شکست همتی، جز پررنگتر کردن آن نقشی نمی داشت. اگر پیروز می شد، مدعیان پیروزی وی، یاران سابق خود را به نادانی سیاسی متهم می کردند و حال هم که شکست خورده، کسانی که در ناسا به عدم مشارکت فراخوانده اند، مدعی صحت تحلیل از یک سو و از سوی دیگر البته متهم به دست داشتن در شکست همتی از سوی طرفداران مشارکت خواهند بود. ازینرو شکاف رخ داده، جدی است و نشانه های آنرا از همان فردای انتخابات ۹۶ و فریبکاری‌های شیخ فریبکار، حسن روحانی، می شد در فضای اصلاح طلبان رصد کرد. پیگیری ادبیات طرفداران هر دو سوی طیف در توییتر و فضای مجازی، جدی بودن اختلاف را به روشنی نشان می دهد.

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88947

©
@Zeitoons
سیاست خارجی رئیسی

«میدان» در میدان

▫️زیتون ـ یلدا امیری:
دیپلماسی یکی از مهمترین مسائل در سیاست سال‌های اخیر جمهوری اسلامی بوده است. حسن روحانی که او را «شیخ دیپلمات» نامیدند، در دوران ۸ ساله خود بر مساله هسته‌ای و حل بحران تحریم‌ها تمرکز کرده بود و تیم مذاکره کننده روحانی مشغول مذاکرات هستند، هر چند هنوز کاری از پیش نبرده‌اند. اما اکنون با انتصاب ابراهیم رئیسی این احتمال وجود دارد که مساله سیاست خارجی و منافع ملی به چالشی برای آینده مردم و حاکمیت تبدیل شود.

🔹در جریان انتخابات سال ۱۳۹۶ رئیسی برنامه‌های دولت خود را در حوزه‌های مختلف از جمله سیاست خارجی در وب سایت خود منتشر کرد. اما در این دوره، او اظهار نظر چندانی در مورد سیاست خارجی نکرد، ظاهرا او با اطمینان از تضمین ریاست جمهوری خود نیازی به اعلام برنامه ندید. رئیسی ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۰ در توییتر خود نوشت: تعامل با همه کشورهای جهان به‌ویژه با همسایگان برنامه سیاست خارجی دولت من خواهد بود.

🔹اعلام پیروزی رئیسی به عنوان رئیس جمهور در انتخاباتی با پایین‌ترین نرخ مشارکت، با واکنش‌های بسیاری از کشورها روبرو شد. ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه اولین کسی بود که به او تبریک گفت. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، برهم صالح، رئیس جمهوری عراق، بشار اسد، رئیس جمهور سوریه، عمران خان، نخست وزیر پاکستان و بسیاری از مقامات منطقه‌ای به او تبریک گفتند.
در این میان همزمان با تبریک حزب الله لبنان، مقامات اسرائیلی روی کار آمدن رئیسی را مایه نگرانی جامعه بین‌المللی دانستند و وزارت خارجه آمریکا از فرایند انتخابات ریاست جمهوری در ایران و انتخاب رئیسی انتقاد کرد. رئیسی در لیست تحریم‌شدگان آمریکا قرار دارد و به دلیل نقض حقوق بشر و حضور در هیئت مرگدر دهه ۶۰ انتقادات زیادی به او مطرح است.

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88965

©
@Zeitoons
🍃دفاع ابراهیم رئیسی از کشتار ۶۷: افتخارم این است

▫️زیتون
– ابراهیم رئیسی٬ رییس قوه قضاییه فعلی در اولین نشست خبری ابراهیم رئیسی پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری٬ به سوالی سانسور شده در خصوص اعدام‌های تابستان ۶۷ پاسخ داد: «از ابتدای مسئولیت، حقوق بشر محوری‌ترین موردی بوده که من همیشه دنبال کرده‌ام.»

🔹در نشست خبری امروز (دوشنبه) ابراهیم رئیسی خبرنگار بخش انگلیسی‌زبان شبکه الجزیره به نقش او در اعدام هزاران زندانی در ایران در تابستان ۶۷ اشاره کرد و از او پرسید که این موضوع «چه تاثیری می‌تواند بر نحوه تعامل شما با کشورهای دیگر داشته باشد و آیا قصد دارید به غرب سفر کنید؟» سوال این خبرنگار توسط مترجم مراسم به صورت تحریف شده ترجمه شد و در ترجمه فارسی اشاره‌ای به «اعدام‌های سال ۶۷» نشد و به صورت کلی «برخی اعدام‌ها» گفته شد.

🔹رئیسی در پاسخ به سوال «ترجمه» شده٬ ادامه داد: «اگر یک دادستان از حقوق مردم و امنیت جامعه دفاع می‌کند، او باید مورد تقدیر و تشویق قرار بگیرد. افتخارم این است که در کسوت دادستان هرجا که بودم دفاع از امنیت و آسایش کرده‌ام.» ابراهیم رئیسی افزود: «آنهایی که اتهام می‌زنند، الان ما در جایگاه مدعی قرار داریم، مدعی حقوق انسان.»

🔹او در توجیه قتل‌های زندانیان گفت که آنها «کسانی بودند که اخلال در حقوق انسان‌ها ایجاد کردند. دست به اقدامات داعشی زدند. دست به اقدامات ضد امنیتی زدند.» به گفته رئیسی «امروز کسانی که نقض حقوق بشر می‌کنند در دنیا آن‌ها باید پاسخگو باشند. من به دفاع از حقوق بشر خود را موظف می‌دانم.»

▫️دهه خون٬ تابستان اعدام
در مرداد و شهریور ۱۳۶۷ هزاران زندانی سیاسی با دستور آیت‌الله خمینی اعدام و برخی در گورهای دسته‌جمعی دفن شدند. مصطفی پورمحمدی، ابراهیم رئیسی، مرتضی اشراقی و حسینعلی نیری از مقام‌هایی بودند که درباره اعدام زندانیان تصمیم گرفتند.

🔹عملیات «فروغ جاویدان» سازمان مجاهدین خلق، تحت حمایت حکومت وقت عراق، که در ماه‌های پایانی جنگ انجام شده بود، دلیل اعدام‌ها اعلام شد و ادعا شد اعدام‌شدگان برای انجام توطئه‌هایی با بیرون زندان هماهنگ بودند.
اعدام‌شدگان که عمدتا از اعضا و هواداران سازمان مجاهدین خلق و همچنین گروه‌ها و احزاب چپ و کمونیستی بودند، دوران محکومیتشان را می‌گذراندند یا حتی بعضی با پایان حبس، منتظر آزادی بودند.

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88988

©
@Zeitoons
🍃واکنش نرگس محمدی به اعلام نام ابراهیم رئیسی به عنوان سیزدهمین رییس جمهور

▫️نرگس محمدی، فعال حقوق بشر، طی یک بیانیه در خصوص اعلام نام ابراهیم رئیسی به عنوان رییس جمهوری سیزدهم اعلام موضع کرد.

▫️به گزارش زیتون، متن کامل این پیام، به شرح زیر است:

حکومت ایران با انتخابات مهندسی شده که انتخابات را از مسیر طبیعی آن خارج کرد، آقای رییسی را به عنوان رییس جمهور اعلام کرد.
من به عنوان یک فعال حقوق بشر و طرفدار صلح که طی سال‌های گذشته همه چیزم را از دست داده ام ،ریاست جمهوری آقای رییسی را به عنوان یکی از جدی ترین ناقضان حقوق بشر در طی ۴۲سال حکومت برنمی تابم.

🔹گو اینکه انتخابات گذشته نیز ،آزاد ، سالم و‌منصفانه نبوده ،اما بر کرسی جمهوری نشستن فردی که طرف دادخواهی دادخواهان ایران است، قابل پذیرش نیست. ما دادخواه کشتار، اعدام ، زندان ، شکنجه ،فقر و فلاکت هستیم و آقای رییسی باید ابتدا پاسخگو باشد تا رییس جمهور.

🔹به عنوان یک فعال حقوق بشر ایرانی می خواهم ببینم کدام کشور، دولت، سازمان و نهاد بین المللی که شعار طرفداری از حقوق بشر سر می دهد، می‌تواند در مقابل دادخواهان ایران، به ایشان تبریک بگوید؟

© @Zeitoons
علتِ شکست در انتخابات و
مغالطه «علتِ جعلی»
طاها پارسا

استر طلحک را بدزدیدند. یکی می‌گفت: گناه توست که از پاس آن اهمال ورزیدی. دیگری گفت: گناه آن کس مهتر است که درِ طویله باز گذاشته است. طلحک گفت: در این صورت دزد را گناهی نباشد!(عبید زاکانی)

طنزی که در این حکایت است، ناشی از رسوا شدنِ مغالطه‌‌ی «علت جعلی» است.

مغالطه‌ی علت جعلی ( False Cause)
هرگاه در مسیر یک استدلال، چیزی به‌عنوان «علت» وانمود می‌شود که در واقع «علت» نیست، می‌گوییم مغالطه‌ی «علتِ جعلی» رخ داده است. حتی اگر بخشی از علت به‌عنوان کلِ علت معرفی شود، باز هم در مسیر استدلال مغالطه‌ی علتِ جعلی رخ داده است و استدلال از بنیاد نادرست است و به نتیجه‌ی غلط منجر می‌شود. مغالطه‌ی علتِ جعلی مانند بسیاری از مغالطاتِ دیگر یا از سر جهل و ندانستن صورت می‌گیرد و یا به‌منظور غرض‌ورزی و پوشاندنِ علتِ اصلی. این مغالطه یکی از رایج‌ترین مغالطلات روزمره است و مغالطه‌گر معمولا در مقام دفاع می‌کوشد مخاطب را منحرف کند. مثلا در این  نمونه‌ی رایج و مشهور:
«آقا اجازه! علت این‌که در این امتحان نمره‌ی بد گرفته‌ام این است که در شب امتحان میهمان داشتیم و نتوانستم برای امتحان درس بخوانم.»

علت‌های اصلی برای گرفتن نمره‌ی خوب در یک امتحان، آموزش، یادگیری و تمرین‌اند و علتی به نامِ «میهمان»در این پروسه جایگاهی ندارد. در این‌جا دانش‌آموز یا تنبلی کرده، یا مغرض است و یا دارد دروغ می‌گوید و یا جاهلانه  خودش هم باورش شده و علت دیگری را جایگزین‌ساخته و می‌گوید اگر نمره‌ی بد گرفته‌ام به این علت است که شبِ امتحان میهمان داشته‌ام.

و یا در نمونه دیگر -که باز هم از باب مطایبه گفته می‌شود-:«پژوهشگران پس از تحقیقات فراوان دریافتند که علت اصلی طلاق، ازدواج است.».
اگر این علت جعلی درست باشد باید همه‌ی کسانی که ازدواج ‌کرده‌اند، طلاق بگیرند.‌

نگارنده نیز خاطره شیرینی از این مغالطه دارد. ماشینم را سهوا در محل «توقف ممنوع» پارک کرده‌ و همراه خانواده به خرید رفتم. در بازگشت برگه جریمه را زیر برف‌پاک‌کن ماشین دیدم. دختر ۵ ساله‌ام کنجکاوی کرد. ماجرا را برایش توضیح دادم و تابلوی «توقف ممنوع» را هم به او نشان دادم. دخترک گفت: «خب این که تقصیر ما نیست، تقصیر کسی است که تابلوی «توقف ممنوع» را این‌جا کاشته است. مگرنه بابا؟»
از جواب درماندم. حقیقت این بود که نمی‌دانستم چگونه به دخترکم بگویم که دارد معصومانه مغالطه می‌کند.

و اما نمونه‌ی رایج و روزمره: اکثر مردم ایران، به‌نشانه‌ی اعتراض، انتخابات ۱۴۰۰، را تحریم کردند. آن‌ها معتقد بودند که نتیجه از پیش مشخص است و شرایط حداقلی برای رأی‌دادن وجود ندارد و آن‌چه در جریان است «انتخابات» نیست، بازی تحقیر شهروندان است. نتیجه همان شد. ابراهیم رئیسی به ریاست‌جمهوری رسید. اما اقلیتی که در انتخابات شرکت کرده و از ابراهیم رئیسی شکست خورده بودند، مدعی شدند که علت شکست آن‌ها تحریم انتخابات بوده است. این ادعا به اشکال مختلف تکرار شد*اما صورت کلی استدلال این بود:

علتِ این‌که ابراهیم رئیسی در انتخابات پیروز شد، تحریم انتخابات بود.(و یا) اگر بر طبل تحریم نمی‌کوفتند و مردم بیشتری در انتخابات شرکت می‌کردند انتخابات به مرحله دوم می‌رفت و رئیسی پیروز نمی‌شد.

در این ساختار استدلالی، مغالطه علت جعلی وجود دارد. علتِ پیروزی یک نامزد انتخاباتی مردمی هستند که در انتخابات به او رأی داده‌اند. کسانی که رأی نداده‌اند، نقشی در رقابت‌های انتخابات ندارند. آن‌ها در یک رقابت/بازی دیگر با حکومت حضور دارند و نه در بازی انتخابات. چنان‌چه در ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ این بازی به نفع تحریم‌کنندگان تمام شد و اکثریت را از آن خود کردند، یعنی پیروز شدند.

البته در این میان کسانی هم پا را فراتر گذاشتند و بر مبنای نتیجه‌ی همین مغالطه علتِ جعلی گفتند که نه تنها رأی‌دهندگان، بلکه تحریم‌کنندگان هم در این انتخابات شکست خورده‌اند!**

*عمادالدین باقی: […] ۲۵ درصد کاهش مشارکت در انتخابات دیروزهمان میزانی بود که اگر می امدقطعا اتفاق دیگری می افتاد‌و ۲۵درصدی که نیامدند پیروزی اقای رئیسی را قطعی کرد.
**محمود صدری: به‌قول یکی از دوستان هر دو گروه ما باختیم اما به داور باختیم! در فقدان اتحاد مطلوب ابتدایی، که باید جداگانه به آناتومی آن پرداخت، شرکت کردن و شرکت نکردن، هر دو، واکنش به سناریو ناگزیری بود که در برابرمان قرار دادند۔ هر دو باخت به همراه داشت۔ تحریم ناقص و لذا ناکام ماند، و شرکت نیز شکست خورد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/89023
به تصریح علم «ریاضی»،
این یعنی «اکثریت مطلق»
محمد معینی


۱) سازمان لیگ انتخابات به آنچه خواسته بود، بی‌زحمتی چندان، رسید: «ابراهیم رئیسی، هشتمین رئیس‌جمهوری» باشد» … و شد.

۲) رئیسی با کسب کمتر از یک‌سوم آرای واجدان شرایط رأی دادن، رئیس شد؛ هیچ رئیس‌جمهوری دوره خود را با نسبتی چنین پایین از آرای کل واجدان شرایط رأی دادن شروع نکرده. جایگاه رئیسی در جدول نتایج اعلام شده، بین «عدم مشارکت» و «آرای باطله» قرار دارد (تصویر). آنچه «بی‌نظیر» است سقوط نرخ مشارکت به زیر ۵۰ درصد و حتی به ۴۲ درصد با کسر «آرای باطله» است (با فرض صحت آمار رسمی). این مسئله با اهمیت نیز است؛ احمد خاتمی (عضو شورای نگهبان و مجلس خبرگان رهبری) ۳ ماه پیش گفته بود: «هر رأیی که به صندوق انداخته می‌شود، رأی آری مجدد به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران است»؛ و حالا بیش از نیمی از واجدان شرایط پای صندوق‌های رأی نرفته‌اند و به تصریح علم «ریاضی»، این یعنی «اکثریت مطلق»!

https://www.zeitoons.com/wp-content/uploads/2021/06/4DBF4D0B-139A-488A-9C50-D1FB5ED6202D-300x300.jpeg

۳) احمد خاتمی بهمن ماه سال قبل هم حرف زدن از «شرکت نکردن در انتخابات» را «زمزمه شیطانی» خوانده و گفته بود: «بنده با شناختی که از مردم دارم می‌گویم در این عرصه هم حاضر خواهند شد و قطعا حضور بالای ۵۰ درصد دارند.» در این کارزار آراسته، این تنها امثال «احمد خاتمی» نبودند که مردم را «نشناخته» بودند. رسواتر افراد و جریان‌هایی شدند که زیر عنوان و توجیه «انتظار معجزه»، کاندیدای نورسته‌ی نالایقی (در حد ریاست بر جمهور) چون «عبدالناصر همتی» را بر دوش بردند و سقف سرمایه اجتماعی خود را عیان کردند؛ شاید بی‌توجه به اینکه دارند از «سازمان لیگ انتخابات» بازی می‌خورند و اذعان به این می‌کنند که «لیاقت ما همین است و شاکریم»!

۴) در این چند روزه، طبیعتاً در حد «کلام» و «حرف» (که برای «عمل» زود است)، هیچ نشانه‌ای از «تغییر موضع» و درک پیام ِ «حماسه رای باطله و عدم مشارکت» به گوش و چشم نخورده که حتی صداوسیمای جمهوری اسلامی به طور مشخص بر چرخیدن بر همان مدار سابق اصرار کرده است! این اصرار، اصرار به «بی‌خیالی» در مدت اقامت بر پشت نهنگ است. باید صدای بلند (و فعلا تهی از خشونت ِ اکثریت مطلق مردم) محترم شناخته شود.

۵) تنها مسئله‌ای که «همه» روی آن توافق دارند، «نارضایتی عمومی بسیار بالا» و «نامساعد» (و چه بسا: «بحرانی») بودن اوضاع اقتصادی و سطح بالای فساد» است. اگر از باب کمک به اراده‌ی (بر زبان آمده‌ی) رفع مصائب اقتصادی و مبارزه با فساد، چشم بر نحوه «بالا کشیدن ابراهیم رئیسی» بسته شود (کما اینکه بسیاری به اسم کمک به «وطن»، آن را توصیه می‌کنند)، باید – به هر صورت – پافشاری بر تمرکز بر «علت»ها به جای جرح و تعدیل «معلول»ها در دستور کار باشد. باید تاکید شود ترجیح نفع خود و خویشان (مایه فساد) بر خیر و نفع عام، پیامی‌است که از قضا گاهی به طور واضح (شاید با درکی نادرست) از طرف خود هسته سخت قدرت به جامعه منتقل شده است! باید پذیرفته شود که زوال سیاسی و اقتصادی در کشور محصول ناگزیر زنجیره‌ای از «بینش‌های کلان» به مقوله «ملت»و «منابع ملی» است، جایی که وفاداری بر شایستگی در احراز مسئولیت‌ها پیشی گرفته و «معنویت» و «حقیقت»، قربانی «مناسک فیزیکی» و «مصلحت ِ قدرت» شده و «شهروندان» از امید و شادی و آرامش دور شده‌اند.

متن کامل در زیتون :

https://www.zeitoons.com/89026
مسیر مشترک ایران و طالبان

در راه «تمدن اسلامی»

▫️زیتون ـ یلدا امیری
: رسیدن ابراهیم رئیسی، عضو «هیأت مرگ»، به ریاست دولت جمهوری اسلامی، آرزوی دیرینه آیت‌الله خامنه‌ای را برای ایجاد حاکمیتی یکدست محقق کرد؛ حاکمیتی که در سایه آن رهبر جمهوری اسلامی بتواند ایده حکومتی اسلامی و به زعم خود مقدمه‌چینی برای پایه گذاشتن یک تمدن اسلامی را عملی کند.
اگر چه یک‌بار پیش از این حاکمیت یکدست در دوره نهم و دهم ریاست‌جمهوری آزموده شد، اما از یک‌سو اعتراضات پس از انتخابات ۱۳۸۸ و شکل‌گیری «جنبش سبز» و از سوی دیگر سرکشی‌های محمود احمدی نژاد، آقا را ناامید کرد و رهبر جمهوری اسلامی به این نتیجه رسید که باید فردی خودی‌تر را به پاستور فرستاد.

🔹نتیجه انتخابات ۱۴۰۰ را می‌توان حاصل سال‌ها آزمون و خطای آیت‌الله خامنه‌ای و حلقه نزدیکان او دانست. حال به نظر می‌رسد حاکمیت بر این باور است که اکنون مساله منازعات سیاسی بین گروه‌های مختلف درون حاکمیت حل شده است. در انتخابات اخیر غیرخودی‌هایی مانند مصطفی تاج‌زاده، کمتر خودی‌هایی مانند اسحاق جهانگیری و حتی خودی‌هایی چون علی لاریجانی ردصلاحیت شدند تا انتصاب ابراهیم رییسی به عنوان خودی‌ترین نامزد نظام سناریوی حاکمیت یکدست را محقق کند.

🔹در روزهای اخیر یکی از نامزدهای تایید صلاحیت‌شده در مصاحبه‌ای صراحتا از لزوم وجود یک قدرت متمرکز سخن گفته و یکی از اعضای دفتر حفظ و نشر آثار رهبر جمهوری اسلامی هم اعلام کرده که اکنون در مرحله دولت اسلامی قرار داریم و علنا عبور حاکمیت از جمهوریت را اعلام کرده است.

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/89038

©
@Zeitoons
تاریخ علم و شبه‌تاریخ علم

گفت‌وگو با امیرمحمد گمینی

▫️زیتون-محمدرضا واعظ:
در حالی که معمولا برای همۀ ما این تصور کلی وجود دارد که علم در زندگی از اهمیت به‌سزایی برخوردار است و امری که علمی‌ست دارای اعتبار است، به هنگام مواجه با دانشجویان و حتی هم‌صحبتی با افراد تحصیل‌کرده در مقاطع بالای دانشگاهی، متوجه این نکته شدم که بسیاری از افراد، تفاوت بین علم و شبه‌علم و روش علمی و غیرعلمی را درست نمی‌دانند. با یک جستجوی ساده در اینترنت درباره شبه‌علم متوجه می‌شویم که به باورهایی شبه‌علم گفته می‌شود که ادعای علمی بودن دارند، ولی در واقع مطابق روش و نگرش علمی نیستند؛ یعنی وقتی به بوته آزمایش گذاشته می‌شوند، اولا آزمون‌پذیر نیستند(به تعبیر پوپر ابطال‌پذیر نیستند) و ثانیا در شرایط زمانی و مکانی مختلف، تکرارپذیر نیستند: مانند پدیده‌هایی همچون شفای کوانتومی، طب سنتی، همیوپاتی، سنگ درمانی، انرژی درمانی و ….
🔹شبه‌علم معمولا برای عموم مردم جذاب است و من در پروندۀ «از علم تا شبه علم»، کوشیده‌ام در گفت‌وگوهایی با تعدادی از افراد صاحب‌نظر راز، تاریخ‌چه و حکمتِ این جذابیت را بیابم. دومین گفتگو با دکتر امیرمحمد گمینی، عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ تاریخ علم دانشگاه تهران،  انجام شد که متن آن در ادامه می‌‌آید.
***
[...]

▫️محمدرضا واعظ: به طور خلاصه می‌توان گفت: هر چیزی که علمی نیست را نمی توانیم ادعا کنیم که نادرست است.

🔹امیرمحمد گمینی: بله، همین‌طور است. علم با روشی خاص، از یک منظری ویژه سعی می‌کند پدیده‌های طبیعت را بشناسد. ولی هرچقدر واژه‌های نظری در یک نظریه علمی بیشتر باشد، مثل نظریه‌های بنیادی فیزیک، باز احساس می‌شود که شاید اگر بخواهیم نظریه های درست و حقیقت مطلق و قطعی را عرضه کنیم بین فیلسوفان علم بیشتر اختلاف هست. این‌ها توضیحاتی بود برای اینکه بگوییم ما به دنبال یک ایدئولوژی که بخواهیم حقیقت را در انحصار آن قرار بدهیم نیستیم.

▫️محمدرضا واعظ: پس به طور کلی مشکل ما با دو چیز است: یکی ارائۀ تبیین‌های علمی از چیزهایی که مطابق با روش‌های علمی نیستند و دوم، تلفیق کردن اصطلاحات علمی با یک سری کلیشه‌ها و پدیده‌های روزمرۀ زندگی که علمی نیستند. مانند این‌که قانون عمل و عکس العمل را برای نتیجه کار خوب توضیح دهیم یا از نسبیت برای کند شدن گذر زمان عادی زندگی استفاده کنیم و یا از کوانتوم برای شفا استفاده کنیم یا از انرژی به عرفان برسیم.

🔹امیرمحمد گمینی: کسانی که از اصطلاحات و مفاهیم علمی برای نظریه‌ها و اندیشه‌های غیرعلمی استفاده می‌کنند، یکی از بهترین مثال‌های شبه علم هستند. یعنی می‌خواهند از اعتبار نظریات علمی استفاده کنند بدون اینکه مفهوم آن را به درستی متوجه شده باشند.

▫️واعظ: در طول تاریخ داستان به چه شکل بوده است؟

🔹گمینی: در گذشته در قرون باستانی، چه دوره یونانی و چه دوره اسلامی، چیزی که بیش از فعالیت‌های دیگر به علم، به شکلی که امروزه رایج است شباهت داشته، ریاضی است؛ شاخه‌ای که به آن علوم ریاضی یا علوم تعلیمی گفته می‌شده است. علوم ریاضی، روش‌شناسی مخصوص به خود را داشته و از روش شناسی فلسفی و مابعدالطبیعی متفاوت بوده است.
علم در دوره یونانی و دوره اسلامی معنی گسترده‌ای داشته است. ولی وقتی می‌گفتند علم ریاضی، دقیقا مشخص بوده که چه علومی را با چه روش‌شناسی‌ای می‌گویند. در این علوم مانند علم نجوم، که از پیچیده‌ترین و پیشرفته‌ترین علوم زمان خودش بود، از روش‌شناسی استقرایی استفاده می‌شد. یعنی از پدیده‌ها شروع می‌کردند و سپس نظریه‌های ریاضی را می‌پروراندند، به طوری که بتوانند آن پدیده ها را به شیوه ریاضی و هندسی تبیین کنند...

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/89057

©
@Zeitoons
معناشناسی «نه» در انتخابات و تحریف اصلاح‌طلبان

📝عزیز قاسم‌زاده


▫️انتخابات مکانیزمی است که از طریق آن ایده‌ها و برنامه‌های افراد، احزاب و جریان‌ها مورد داوری افکار عمومی قرار می‌گیرد و در نهایت جریانی با رای مردم پیروز می‌شود و جریانی هم با رای مردم شکست می‌خورد. در کشورهای دموکراتیک این امر بدیهی‌تر از آن است که بر سر نتایج آشکار انتخابات تفسیرهای انحرافی و هرمنوتیکی غیر واقع‌گرایانه به میان کشیده شود تا واژگونه معنایی از نتایج انتخابات ارائه شود. اما در ایران گویا نتایج انتخابات حتی اگر در شگفت‌انگیزترین شکاف میان جریانات شکست خورده و مردم هم قرار بگیرد، باز از اردوگاه اصلاح‌طلبان سخنان دیگری به گوش می‌رسد.

🔹مردم و تحریم‌کنندگان ملامت می‌شوند. از دید این جریان گویا مردم مومی هستند نزد جریانات سیاسی. حال اگر نظر مردمی، هرگاه سمت آنها و موافق آنها شد، هم انتخاب مردم انتخاب درستی بوده و هم صدای مردم صدای حقیقت تلقی می‌شود و هم انتخابات، انتخاباتی آزاد معنا می‌شود ولو اینکه گروه‌های زیادی محذوف باشند تا پیروزی آن‌ها مسجل شده باشد. اما اگر مردم در یک لحظه معین تاریخی تصمیم بگیرند به این جریان «نه» بگویند، زمین و زمان را در پیش‌آمدن این شکست مقصر و گناهکار می‌دانند و به عقوبت و کیفر وعده می‌دهند.ضمن اینکه نه تنها قبول نمی‌کنند که شکست‌خورده‌اند، بلکه با فرافکنی سعی می‌کنند هیچ جریانی را پیروز انتخابات ندانند.

🔹در انتخابات ریاست‌جمهوری اخیر علی‌رغم رد صلاحیت حداکثری شورای نگهبان، عده ای از اصلاح‌طلبان و رهبران شاخص آن‌ها با این توجیه که ما می‌آییم تا قاعده مهندسی‌شده را برهم زنیم و نتیجه را به نفع خود رقم می‌زنیم، پا به میدان نهادند. زمانی که این جماعت در این اندیشه بود، تحلیل‌گران واقع‌گرا در نوشته‌ها و مقالات و مصاحبه‌هایشان، اذعان می‌داشتند که این استدلال نه پشتوانه معرفتی درستی دارد و نه از پرنسیب‌های اخلاقی نشات می‌گیرد و نه المانی از پذیرش این ایده و قبول مشارکت سیاسی این جریان در هسته سخت قدرت مشاهده می‌شود. و از همه مهم‌تر اینکه جامعه هیچ رغبتی برای ورود در این بازی نمایشی احساس نمی‌کند. اما همه این انذارها و واقعیت ها به گوش اصلاح‌طلبان انتخابات‌محور گران می‌آمد. آنان مغرورانه تصور می‌کردند مردم مهره‌ای هستند در دستان آن‌ها که با فرمان و قیام و قعودشان، نظرشان را منطبق بر این جماعت می‌کنند اما نتایج انتخابات نشان داد میزان مشروعیت این دسته از اصلاح‌طلبان و این نوع نگرش اصلاح‌طلبی حتی از پیش‌بینی بدترین تحلیل‌ها نسبت به وضعیت این جریان، بسی فزون‌تر بود و شکاف عمیق معناداری میان اصلاح‌طلبان ذهن‌گرای جدا از عینیت جامعه، به وجود آمده که این شکاف با ترمیم و اصلاح این جریان پر شدنی نیست و تنها باید اتمام این نحله از اصلاح ث‌طلبی صندوق‌محور را به بانگ بلند اعلام نمود.

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/89055

©
@Zeitoons