زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
پشت در ورزشگاه مشهد چه گذشت؛ تصمیم «ملی» برای حذف زنان

▫️زیتون:
حضور زنان در ورزشگاه همچنان به عنوان یکی از موضوعات حل نشده جمهوری اسلامی باقی مانده است. پس از دوبار حضور نصفه و نیمه زنان در ورزشگاه آزادی برای دیدن بازی‌های تیم ملی در مقدماتی جام جهانی و فرار چند باره فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ از راه دادن زنان به استادیوم از طریق بدون تماشاگر برگزار کردن بازی، سرانجام آخرین بازی تیم ملی ایران در مسابقات مقدماتی جام جهانی حواشی این داستان را به انتها رساند. پس از مخالفت‌های بسیار با ورود زنان به ورزشگاه روز گذشته در مشهد شاهد حضور زنانی بودیم که با وجود آنکه برای تماشای مسابقه همچون مردان به آنان بلیط فروخته شد اما به استادیوم راه داده نشدند و نهایتا با ضرب و شتم و گاز فلفل از آنان پذیرایی شد.

🔹روز گذشته در مشهد در حالی ماموران انتظامی از اسپری فلفل برای پراکندن زنانی ایرانی بلیط به دست استفاده کردند که به گفته شاهدان عینی زنان لبنانی بدون هیچ مانعی وارد ورزشگاه شدند و به تشویق تیم خود پرداختند. ورزشگاهی که مالکش آستان قدس رضوی است و در دوره مدیریت رییسی در آستان قدس افتتاح شده است و چندی پیش میزبان «جشن مردمی عید بیعت» با حضور زنان، و سخنرانی رائفی پور بود. در توضیح این اتفاق و با بالا گرفتن اعتراضات به وقوع آن در مشهد فرماندار این شهر به صورت تلویحی اعلام کرد که این اتفاق یک تصمیم «ملی» بود و نه «استانی». محسن داوری فرماندار مشهد گفت: «تمام تصمیمات، تصمیمات ملی بود و برای همه حوزه‌ها با نظر ملی تصمیم گرفتیم و کسی در استان تصمیمی در این خصوص نگرفته است.»

▫️فیفا ورود کند
از دیروز، بسیاری از کاربران در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان خواستار تعلیق فوتبال ایران و وارد شدن فیفا به این ماجرا شدند. اتفاقی که فیفا پیش از آن هشدارش را به مسئولان ایرانی داده بود و اکنون با توجه به حوادث مشهد دیگر چندان بعید به نظر نمی‌رسد. البته شرایط فعلی فدراسیون فوتبال ایران تفاوت چندانی با حالت تعلیق ندارد. پیش از آغاز سال جدید شمسی ریاست فدراسیون فوتبال توسط هیات رئیسه آن از کار برکنار شده بود و اکنون این فدراسیون با سرپرست اداره می‌شود. در صورت تعلیق فدراسیون، شرایط کمی مشابه خواهد بود و فدراسیون با سرپرست موقت، این دوران گذار را طی خواهد کرد. هرچند در شبکه‌های اجتماعی بعضی کاربران خواهان حذف تیم ملی ایران از جام جهانی شده‌اند اما به توجه به نظر کارشناسان، احتمال وقوع این اتفاق بسیار کم به نظر می‌رسد.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99017

©️
@Zeitoons
👍4😱1
اختصاصی زیتون از احیای برجام؛ میانجی‌گری عراق، «پاسداران تروریست» و «سکته» مذاکرات

▫️یلدا امیری: کلان‌شهر شلوغ و دودآلود تهران در نوروز ۱۴۰۱ ظاهرا روزهای آرامی را سپری می‌کند، خبری از ترافیک کلافه‌کننده خیابان‌ها نیست، اما مقامات جمهوری‌اسلامی سخت در تقلا و کشمکش هستند. شروطی که جمهوری‌اسلامی برای ایالات متحده در مذاکرات هسته‌ای تعیین کرده نه تنها به چالشی برای طرف‌های مذاکره‌کننده تبدیل شده بلکه به اختلافات در میان کارگزاران نظام دامن زده‌است؛ زیر پوست نوروز اضطراب و بلاتکلیفی موج می‌زند. نمایندگان اتحادیه اروپا که تاکنون خوشبین بودند، حالا از خطر بن‌بست در مذاکرات می‌گویند و روس‌ها از تعبیر «سکته» استفاده کرده‌اند. دلیل بن‌بست اخیر خواسته جمهوری‌اسلامی مبنی‌ بر حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی آمریکاست؛ موضوعی که باعث جدل لفظی وزیر خارجه جمهوری‌اسلامی با تندروها شده و با مخالفت جمهوری‌خواهان و جدال در سیاست داخلی آمریکا روبرو شده‌است.

🔹سپاه از سال ۱۳۹۸ در دولت ترامپ وارد فهرست سازمان‌های تروریستی شد با این استدلال که این گروه نظامی «فعالانه در تأمین مالی و ترغیب تروریسم به‌عنوان ابزاری برای کشورداری مشارکت دارد». قرار گرفتن نام سپاه در فهرست سازمان‌های تروریستی بیش از آنکه به برنامه هسته‌ای جمهوری‌اسلامی مربوط باشد در راستای جنگ‌های نیابتی و نفوذ منطقه‌ای این نهاد نظامی است. اما دولت بایدن اهداف دیپلماتیک خود را بر پایه توافق هسته‌ای بناکرده. رابرت مالی، نماینده‌ ویژه‌ آمریکا در امور ایران گفته که با احیای توافق، واشنگتن به دنبال توافق برای رسیدگی به «مسائل منطقه‌ای و برنامه‌ موشکی» خواهد بود.

▫️منافع متضاد منطقه‌ای
کشورهای منطقه در مورد مذاکرات و توافق هسته‌ای ایران، اهداف و منافع مختلفی را دنبال می‌کنند و مواضعی متفاوت در خصوص بن‌بست کنونی بر سر حذف سپاه از فهرست سازمان‌های تروریستی دارند. براساس اطلاعاتی که یک دیپلمات آگاه در اختیار «زیتون» قرار داده، دولت عراق در تلاش است تا با میانجیگری اختلافات آمریکا و ایران را بر سر موضوع سپاه حل کند. این منبع آگاه گفت که مصطفی الکاظمی، نخست‌وزیر موقت عراق شخصا با مقامات ایرانی و آمریکایی گفتگو کرده‌است. منبع اختصاصی «زیتون» افزود که بر اساس طرحی که نخست‌وزیر عراق ارائه داده، از ایران خواسته شده که در قبال خروج نام سپاه از فهرست سازمان‌های تروریستی و رفع تحریم‌های این نهاد نظامی، فعالیت‌های منطقه‌ای خود را تعدیل کند. بر اساس اظهارات این دیپلمات جمهوری‌اسلامی، مقامات عراقی به شدت از شکست مذاکرات و بالاگرفتن درگیری‌ها در منطقه نگرانند و از مقامات جمهوری‌اسلامی خواسته‌اند که به برقراری آتش‌بس در منطقه متعهد شوند و شبه نظامیان مورد حمایت خود را کنترل کنند. این منبع آگاه افزود قرار بود علی شمخانی، دبیرشورای عالی امنیت ملی برای گفتگو با مصطفی الکاظمی به عراق سفر کند، اما به دلیل مخالفت مقامات عالی‌رتبه این سفر به تعویق افتاده‌است. پیش از این یک منبع اختصاصی به زیتون گفته بود که شمخانی مسئول مستقیم مذاکرات هسته‌ای در تهران است.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99047

©️
@Zeitoons
👍7👎3
تصادف‌های جاده‌ای «نوروزی»؛ «موردی نداشتیم که ایربگ خودروها عمل کرده باشند»

▫️زیتون ـ مهسا محمدی: آمار تصادف‌های جاده‌ای پای ثابت اخبار نوروز در ایران است. آمار رو به رشدی که برای نشان دادن بزرگی آن هر سال با آمار سقوط هواپیماها و مرگ و میر بر اثر سرطان و مواردی از این دست مقایسه می‌شود. حتی سال گذشته در مقایسه‌ای عجیب با سقوط هواپیمای اوکراینی مقایسه شد. در نهایت اما، نه مسئولان کشوری که مسئول امن و استاندارد کردن جاده‌ها و خودروها هستند خود را مخاطب این خبرها می‌انگارند و نه مسافران شاد نوروزی این خطر را به خود نزدیک می‌بینند.

🔹در نوروز سال ۱۴۰۱ به گفته احمد شیرانی، رئیس مرکز کنترل ترافیک پلیس راهور از بیست و پنجم اسفند تا شب ۱۲ فرودین تعداد کشته‌شدگان به ۶۶۳ نفر رسید. به گفته او در این مدت ۹ هزار ۴۰۷ تصادف جرحی هم روی داده است. این در حالی است که تصادفات منجر به فوت در نوروز ۱۴۰۰، ۳۴۵ نفر بوده است. البته محدودیت‌های کرونایی و در نتیجه آن کاهش سفرهای نوروزی بر پایین بودن آمار سال ۱۴۰۰ به نسبت سال‌های قبل و بعد از آن موثر بود. 
این رقم در نوروز ۱۳۹۹ به ۵۳۴ نفر رسیده بود و در عید سال ۱۳۹۸ هم ۹۱۵ نفر بود. نیروی انتظامی ایران پیش از این پیش‌بینی کرده بود که تا پایان سفرهای نوروزی امسال آمار کشته‌شدگان در تصادفات جاده‌ای چهار رقمی شود.

▫️مقصر تصادف‌های جاده‌ای کیست؟
کمال هادیانفر، رییس پلیس راهور ناجا علت اصلی تصادفات جاده‌ای را سرعت و سبقت، خواب آلودگی و خستگی رانندگان اعلام کرد. او علت مرگ کودکان و سالخوردگان را که ۳۲ درصد از جان باختگان را تشکیل می‌دهند استفاده نکردن از کمربند ایمنی ارزیابی کرده است.
رییس پلیس راهور ناجا در حالی همه تقصیر را متوجه راننده و سرنشینان خودرو می‌کند که در مورد باز شدن ایربگ‌ها به اذعان خود وی: «در تصادفات معمولا این است که اصلا گزارشی نداریم که ایربگ خودروها عمل کرده باشند و بنابراین نمی‌توان گفت که این وسیله جان پناهی برای مردم است.»

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99078

©️
@Zeitoons
👍2
اوکراین، پوتین و جمهوری اسلامی ایران

📝مهدی نوربخش

▫️علت اصلی دخالت نظامی روسیه در اوکراین گسترش ناتو توسط غرب نبوده است اگرچه پوتین از آن به عنوان توجیهی برای حمله نظامی و جنگ با مردم اوکراین استفاده کرده است. دولت آمریکا، بایدن و ناتو در گفتگو با پوتین به روسیه اطمینان داده بودند که غرب تصمیمی برای عضویت اوکراین در ناتو ندارد. آلمان و فرانسه برای اولین بار با این عضویت در سال ۲۰۰۸ میلادی مخالفت کرده بودند. این جنگ ریشه‌های دیگری دارد و بیشتر در مخالفت با مردم اوکراین و گرایشات غربی آنها و نخبگان سیاسی این کشور است که هم در سیاست و هم در اقتصاد خود را به غرب نزدیک می‌دانند. پوتین پیش از حمله به اوکراین از مردم این کشور خواسته بود که دولت انتخابی این کشور را سرنگون کنند که این دولت را دولت نازیها می‌دانست و به اشکال مختلف حق حاکمیت مردم اوکراین را برای انتخاب یک دولت بعد از سال ۲۰۱۴ و بحرانهای سیاسی این کشور به رسمیت نشناخته بود. او اصولا هویتی به نام اوکراین به عنوان یک کشور با مرزهای مشخص و یک هویت فرهنگی مستقل را به رسمیت نمی‌شناخت. اوکراین، مردم و نخبگان سیاسی‌اش بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و استقلال تصمیم گرفته بودند که نه تنها از روسیه جدا شده که به گرایشات غربی خود از آن پس و خصوصا از سال ۲۰۱۴ و بعد از آن در روابط سیاسی و اقتصادی جامه عمل بپوشانند. پوتین یک اوکراین غربی را با یک هویت جدا، فرهنگ غربی و نظام دموکراتیک در مرزهای خود نپذیرفته بود. پوتین پس از جدایی جمهوری‌های تازه استقلال یافته از اتحاد جاهیر شوروی در مقابل قدرت نرم غرب در اروپا شکست خورده و چون در این حیطه چیزی برای عرضه نداشت، به قدرت سخت برای گسترش نفوذ خود باره ها متوسل گردیده بود.

🔹پوتین نفوذ گسترش یافته غرب در اروپارا برای خود تهدید می‌دانست. عدم نفوذ روسیه در اروپا و خصوصا جمهوری‌های استقلال یافته بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، عملا به انزوای سیاسی این کشور کمک کرده بود و پوتین آنرا یک تهدید بزرگ برای خود می‌دانست. پوتین در عرصه ایجاد یک نظم سیاسی قابل و مدل حکومتی دموکراتیک و همچنین یک اقتصاد رو به توسعه در کشور خود نتوانسته بود یک مدل قابل اعتنا و پایدار ایجاد کند. در پهلوی آن ناسیونالیست پوتینی و توسعه طلبی فرامرزی پوتین در درون این ناسیونالیسم، تهدید بزرگی خصوصا برای بسیاری از کشورها و جمهوری های استقلال یافته از اتحاد جماهیر شوروی سابق به شمار میرفته است. در حال حاضر روسیه را یک دولت اقتدار گرای مافیایی اداره می‌کند، اقتصادی کلا وابسته به انرژی داشته که این اقتصاد بجز در بخش نظامی رقابتی نیست. ناسیونالیسم پوتینی کنش‌های فاشیستی را در درون صحنه سیاست در این کشور قدرت بخشیده است و بیرون مرزهای روسیه با دولتهای راستگرای غربی و همچنین گروههای سیاسی فاشیستی در تعامل تنگاتنگ بوده است. لذا گرایشات غربی مردم اوکراین در مقابل نظام اقتدار گرای پوتینی، اقتصادی غیر رقابتی و یک ناسیونالیسم توسعه طلبانه که به بسط قدرت فرامرزی این کشور باور دارد، بعنوان یک واقعیت در صحنه مناقشه با اوکراین بسیار محسوس بوده و خودرا نشان داده است.  

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99057

©️
@Zeitoons
👍11👏1
روشنفکرستیزی با جعل روایت براهنی از شکنجه

📝علی افشاری

▫️درگذشت دکتر رضا براهنی چون زندگی او موجی از واکنش‌ها را برانگیخت و باعث شد تا بار دیگر این روشنفکر و چهره برجسته ایرانی که دستی در سیاست به معنای نقد قدرت داشت، در کانون توجه افکار عمومی قرار بگیرد. عده‌ای از حامیان قدیمی و جدید شاهان پهلوی فرصت را غنمیت شمرده و با راه انداختن موج تخریبی که شیوه عمل اصلی آنها است، براهنی را متهم به دروغگویی در بیان شکنجه‌های متحمل شده از سوی ساواک و زمینه‌ساز رهبری آیت‌الله خمینی در انقلاب بهمن ۵۷ کردند. آنها در یک هیاهوی تبلیغاتی در اظهاراتی بلااستناد مدعی شدند که براهنی گفته در زندان شاه «او را از پنکه سقفی آویزان کرده و خرس را به سلول او آورده بودند»! 
در ادامه بی‌اساس بودن این ادعاها شرح داده می‌شود. دروغ‌گویی، شانتاژ رسانه‌ای و تحریف حقیقت ابزار اصلی این جماعت در فضای مجازی است و هر فرد و گروهی را که مانع تلاش خود در سفید نمایی از حکومت استبدادی شاهان مطلقه پهلوی و بازسازی سلطنت پهلوی در ایران پساجمهوری‌اسلامی ایران ببینند، آماج حملات سنگین و ترور شخصیت می‌کنند. 

🔹اما ماجرا چیست؟ رضا براهنی یک نامه سربسته و غیرعلنی همراه با چندمقاله ضمیمه به آیت‌الله خمینی پیش از انقلاب در تاریخ ۷ دی ۱۳۵۷نوشته‌بود. او نامه را به دکتر ابراهیم یزدی داده بود تا به اطلاع آیت‌الله خمینی برساند. دکتر یزدی سه دهه بعد این نامه را در کتاب خاطراتش منتشر کرد و سپس «پرتال امام خمینی» با استناد به خاطرات دکتر یزدی آن را بازنشر کرد. وی در این نامه توصیف‌های غلوآمیزی از آیت‌الله خمینی کرده‌است اما در انتهای نامه می‌گوید نگرانی‌هایی برای آینده دارد و مقالاتی را در این خصوص ضمیمه کرده‌است. در واقع هدف اصلی براهنی از آن نامه به اشتراک گذاشتن نگرانی‌ها و تلاش برای اثرگذاری بر روی آیت‌الله خمینی از چشم یک نصیحت‌کننده دلسوز بوده‌است. براهنی همان موقع آشکارا اعلام کرده‌بود که «فردای انقلاب ایران باید حکومتی با مشارکت همه احزاب واقعی و همراه با اصول دمکراسی نظیر ممنوعیت مطلق سانسور به هر شکل و شیوه شکل بگیرد.» براهنی شیفته «جلال آل‌احمد» بود اما با مواضع او همراهی کامل نداشت و در خصوص «غربزدگی» منتقد بود که جلال جنبه‌های مثبت تمدن غرب را نادیده گرفته‌است. 

🔹نامه براهنی وقتی نوشته شده که رهبری آیت‌الله خمینی بر انقلاب بهمن ۵۷تثبیت شده بود. در آن مقطع آیت‌الله خمینی چهره سال‌های بعد از انقلاب را نداشت و اکثریت ملت و نخبگان ایران به او دلبسته بودند. البته با توجه به نوشته‌ها و نظرات آیت‌الله خمینی به خوشبینی براهنی و دیگر روشنفکران مشابه شایسته انتقاد است اما این خطای بزرگی است که او را مسبب سربرآوردن رهبری آیت‌الله خمینی و وضعیت سیاسی بعد از انقلاب دانست.رهبری یکه‌سالارانه آیت‌الله خمینی محصول عواملی چون “اقبال توده‌ها”، “موقعیت مذهب به عنوان مرجع انحصاری بسیج گسترده اجتماعی در آن زمان” . ” استبداد و سانسور گسترده حکومت پهلوی دوم” بود. استناد به یک نامه غیرعلنی که بعد از ظهور رهبری کاریزماتیک آیت‌الله خمینی نوشته شده بود، یک داوری سطحی و شتابزده را نمایان می‌کند که نه علمی است و نه منصفانه. رضا براهنی در جلسه کانون نویسندگان با آیت‌الله خمینی بعد از انقلاب حضور پیدا نکرد. او خیلی سریع به نقد جریان حاکم بعد از انقلاب و بخصوص نیروهای نزدیک به آیت‌الله خمینی روی آورد. در این چارچوب با صادق قطب‌زاده در مدیریت صدا و سیما درگیر شد. 

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99118

©️
@Zeitoons
👍18👎3🔥1
صف‌کشی برای مقابله با آزار جنسی در سینمای ایران؛ «همه، همه چیز را می‌دانند»

▫️زیتون – فروغ ایزدی:
سه روز از عید گذشته بود و کسی فکرش را نمی‌کرد در روزهای آرام ابتدای سال که داغترین خبر، مربوط به مذاکرات برجام بود رشته توییت یک دستیار کارگردان درباره آزار جنسی در سینما مانند سنگی که در مردابی می‌افکنند ابتدا دایره‌ای کوچک و سپس موجهایی بزرگ و بزرگتر ایجاد کند تا به سرخط اخبار کشور برسد. سمیه میرشمسی در سوم فروردین از آزار و اذیت یکی از بازیگر پرسابقه در پشت صحنه فیلمهای سینمایی پرده برداشت. چند روز پس از اظهارات میرشمسی بیانیه سینماگران زن ایران علیه خشونت سیستماتیک در این صنعت منتشر شد. بیانیه‌ای که نام و امضای بیش از ۳۰۰ تن از مشهورترین هنرپیشه‌ها و کارگردانهای زن ایران پای آن به چشم می‌خورد. پوران درخشنده، هدیه تهرانی، نیکی کریمی، ترانه علیدوستی، هنگامه قاضیانی، نرگس آبیار و….بخشی از اسامی امضاکنندگان مشهور هستند، هر روز هم به تعداد امضاها افزوده می‌شود.

▫️چرا بیانیه مهم است؟
در چند سال گذشته بارها درباره پشت صحنه فضای مسموم و پر از خشونت سینمای ایران در مواجهه با بازیگران زن مطالبی گفته یا نوشته شده است. اما گویا قانون نانوشته‎‌ای وجود داشته که هرکسی معترض به این خشونت و آزارها بوده از صنعت سینما به سادگی حذف و دیگر به او نقشی پیشنهاد نمی‌شد. یعنی زن‌های بازیگر یا باید قواعد این بازی را می‌پذیرفتند و به آن تن می‌دادند یا از کار و حرفه خود محروم می‌شدند. بسیاری از زنان بازیگری که مهاجرت کردند پرده از این خشون‌تها برداشتند. صدف طاهریان، افسانه پاکرو و .. جزو این بازیگران بودند.
اما این اولین بار است که زنان سینمای ایران به این شکل همبسته درباره این خشونت سیستماتیک موضعگیری می‌کنند و در یک اقدام جمعی از خشونت و آزار جنسی‌ای که اعمال می‌شود پرده برداشته‌ و خواستار برخورد و موضع‌گیری درباره آن شده‌اند.

▫️بیانیه چه می‌گوید؟
در بخشی از این بیانیه آمده است: «هر فرد صاحب قدرت و شهرت در ساز و کار سینمای ایران از موقعیت خود برای قلدری، تهدید، توهین، تحقیر و تعرض به زنان بهره‌‌برداری می‌کند. بی‌آنکه نهادهای قانونی، اصناف خانه سینما، سینماگران و منتقدان آنها را وادار به پاسخ‌گویی و پذیرش مسئولیت کارشان کنند.» در ادامه این بیانیه به جامعه‌ سینمایی ایران در مورد «شدت و گستردگی این آزارها علیه زنان» که به گفته نویسندگان «اکنون برای اولین بار اعتراض به آن به یک فریاد جمعی تبدیل شده است» هشدار داده شده و آمده: «در روایت‌هایی که از تجربه‌های دردناک زنان در سینمای ایران منتشر شده انواع آزارهایی که زیر چتر خشونت جنسی قرار می‌گیرند مطرح شده‌اند از جمله هتک حرمت و الفاظ جنسی و جنسیت زده، سواستفاده از سکوت و تحمل افراد، با به گروگان گرفتن حق کار یا دستمزد، اعمال خشونت جنسی به وسیله تهدید موقعیت کاری قربانی، تماس‌های بدنی ناخواسته، اصرار و اجبار به عمل جنسی و در نهایت خشونت جسمی و تجاوز.»

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99113

©️
@Zeitoons
👍12👎1🔥1😱1
جمهوری اسلامی؛ روحانی‌سالاری علیه شریعت‌مداری
حسن یوسفی اشکوری


درآمد
این روزها مصادف است با دو رخداد مهم در تاریخ معاصر و به طور خاص در عمر جمهوری اسلامی ایران. یکی سالروز رفراندوم نظام جدید در دوازدهم فروردین ۱۳۵۸ است که طی آن نظامی جدید با عنوان «جمهوری اسلامی ایران» به طور رسمی جانشین نظام عملا ساقط شده پیشین یعنی «نظام شاهنشاهی» و به طور خاص نظام پادشاهی پهلوی شد. دیگر چهاردهم فروردین که برابر است با سالروز درگذشت آیت الله سید محمدکاظم شریعتمداری در سال ۱۳۶۵. سخن به هر دو مناسبت بسیار است ولی در این یادداشت کوتاه برآنم که به یک موضوع محوری که به نوعی با هر دو موضوع مرتبط است، اشارتی بکنم و آن موضوع سرشت و سرنوشت علمای دین در تحولات پس از انقلاب ایران و در گفتار و رفتار حاکمان نظامی است که مدعی تحقق اصول و آموزه‌های دین و شریعت در مدل ولایت مطلقه فقیه است که مرحوم مهندس بازرگان به آن به طعن «جمهوری روحانی» می‌گفت.  
پرسش اساسی آن است که آیا نظام مدعی اجرای بی‌تنازل دین و شریعت اسلام با رهبری علمای دین توانسته به این مدعا وفادار بماند؟ پاسخ من بدون ابهام منفی است. چرا که در جمهوری اسلامی نه تقیّدی  صادقانه به دیانت و شریعت حتی وفق خوانش سنتی و فقهی به تعبیر آیت‌الله خمینی «فقه جواهری» وجود دارد و نه تنها جایگاه سنتی علمای دین حفظ نشده بلکه از جهاتی بدتر هم شده است. در یک کلام می‌توان گفت عنوان ترکیبی جمهوری اسلامی، نه جمهوری است و نه اسلامی و نه حتی روحانی به معنای درست و دقیق کلمه.   

سیری کوتاه در نقش‌های متفاوت علما در تاریخ تشیع 
واقعیت این است که با وقوع انقلاب ۵۷ و تشکیل نظام مذهبی کاملا بدیع در تاریخ ایران در قالب «سلطنت فقیه»، علمای شیعه یا همان روحانیون متعارف، وارد فاز جدید خود شده است. اگر معیار، جایگاه و نقش سیاسی فقیهان و عالمان شیعی باشد، به اجمال می‌توان گفت که علمای شیعی به شکل نهادی و سازمانی از قرن پنجم هجری تا کنون سه مرحله یا سه فاز را از سر گذرانده‌اند. اول، از اوایل فرمانروایی خاندان شیعی آل بویه در قرن سوم هجری، دوم از اوایل فرمانروایی صفویان در قرن دهم هجری، و سوم از آغاز جمهوری اسلامی تا کنون.
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99182
👍9❤1🔥1
زخم ناسور مذاکرات؛ توپ در زمین کیست؟

▫️زیتون- یلدا امیری: مذاکراتی که قرار بود برجام را احیا کند حالا خود مدتی طولانی‌ست که به کما فرو رفته. اختلافات بر سر حذف نام سپاه از فهرست تروریستی آمریکا  ادامه دارد. شرط جمهوری‌اسلامی برای امضای توافق هسته‌ای به گره‌کوری تبدیل شده که پیش از این به بروز اختلاف میان وزارت خارجه و تندروهای مورد حمایت رهبر جمهوری‌اسلامی منجر شد. اکنون به نظر می‌رسد که وزارت خارجه کوتاه آمده و موضعی حمایتی در قبال سپاه در پیش گرفته است. حسین امیرعبداللهیان، وزیرخارجه جمهوری‌اسلامی روز ۱۴ فروردین در تماس تلفنی با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد گفت که «به توافق نزدیک هستیم» و «پیشنهادات‌مان را در مورد موضوعات باقیمانده از طریق مذاکره‌کننده ارشد اتحادیه اروپا به طرف آمریکایی منتقل کرده‌ایم و اکنون توپ در زمین آمریکاست.» او به فاصله اندکی در تماس با بدربن حمد البوسعیدی، وزیر خارجه عمان که همواره نقش میانجی میان ایران و غرب را ایفا کرده است، از اعمال تحریم‌های مجدد از سوی آمریکا در مورد برخی از اشخاص و شرکت‌های ایرانی انتقاد کرد. سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی نیز روز ۱۵ فروردین در نشست هفتگی خود با خبرنگاران بدون اشاره مستقیم به سپاه، گفت: «کل توافق معطل تصمیم سیاسی واشنگتن است و هفته‌هاست که معطل همین هستیم و موضوع هم افراد و اشخاص حقیقی و حقوقی و انتفاع اقتصادی ایران است.» دولت بایدن در صورت حذف نام سپاه از فهرست سازمان‌های تروریستی آمریکا و رفع تحریم‌ها علیه این نهاد، با انتقاد جمهوری خواهان خصوصا در کنگره مواجه خواهد شد. پیش از این جمهوری‌خواهان کنگره نسبت به عواقب حذف نام سپاه از فهرست تروریستی آمریکا هشدار داده‌اند.

🔹خطیب‌زاده در این مورد گفت: «آنچه در دو هفته گذشته بیش از پیش برای ما روشن شده، این است که بایدن و کاخ سفید تصمیم خود را نگرفته‌اند و متاسفانه کل یک توافق را گروگان مسائل حزبی و داخلی آمریکا کرده‌اند و همان رویکردی را پیش می‌گیرد که منجر به شکست بسیاری از توافقات بین‌المللی شده است؛ یعنی منوط کردن یک توافق بین‌المللی به زدو بندهای داخلی خودشان.» او افزود: «توافق بسیار در دسترس است، اگر آمریکا بداند و یقین داشته باشد که ما از خطوط قرمز خود نه رد می‌شویم و نه از خواسته‌های خود کوتاه خواهیم آمد.» دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور پیشین آمریکا پس از خروج از برجام، در سال ۱۳۹۸ سپاه را در دولت فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. اما دلیل این اقدام بیش از آنکه به برنامه هسته‌ای جمهوری‌اسلامی مربوط باشد در راستای جنگ‌های نیابتی و نفوذ منطقه‌ای این نهاد نظامی است. وزارت خزانه‌داری آمریکا ۱۰ فروردین طی بیانیه‌ای یک ایرانی و تعدادی از شرکت‌های تحت نظارت او را به دلیل حمله موشکی سپاه به اربیل و همچنین حمله‌های موشکی شبه‌‌نظامیان حوثی یمن به عربستان، تحریم کرد. ایالات متحده آمریکا به شدت نگران اقدامات جمهوری‌اسلامی پس از توافق هسته‌ای و رفع تحریم‌ها هستند. به گزارش نشریه واشنگتن فری‌بیکن، به تازگی تعدادی از اعضای کنگره آمریکا از هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه، طرحی با عنوان «قانون حفظ امنیت اسرائیل در برابر عوامل نیابتی ایران» تهیه کردند که دولت جو بایدن را موظف می‌کند به کنگره اعلام کند چطور لغو تحریم‌ها به ایران کمک می‌کند تا حماس و حزب‌الله را از نظر مالی حمایت کند.
این طرح همچنین وزیر دفاع آمریکا را مکلف می‌کند اطلاعات توانایی‌های گروه‌های نیابتیِ شبه‌نظامی که وابسته به جمهوری‌اسلامی هستند را به تفصیل در اختیار کنگره بگذارد و توضیح دهد چگونه رفع تحریم‌های ایران بر این گروه‌ها و توانایی‌های آن‌ها تاثیر می‌گذارد.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99178

©️
@Zeitoons
👍7❤1
حمله به طلبه‌های مشهدی؛ چرا و به‌ چه علت؟

▫️زیتون– روز گذشته فردی با چاقو به سه طلبه در صحن حرم امام هشتم شیعیان حمله کرد. بر اساس اخباری که تا این لحظه منتشر شده است حداقل یکی از طلبه‌ها کشته شده و دو طلبه دیگر در بیمارستان بستری هستند. ایرنا در این رابطه نوشت که یکی از این طلبه‌ها به نام محمد اصلانی کشته شده است. بر اساس این گزارش، طلبه دیگر به نام محسن پاکدامن پس از جراحی در بخش مراقب‌های ویژه بستری شده و طلبه سوم با نام محمدصادق دارایی همچنان در اتاق عمل است. خبرگزاری مهر اما خبر مرگ طلبه دوم را نیز منتشر کرد.

🔹پس از تایید خبر این حمله توسط آستان قدس رضوی٬ استاندار خراسان رضوی نیز اعلام کرد دو نفر دیگر از طلبه‌ها به بیمارستان منتقل شده‌اند که وضعیت یک نفر از آنها وخیم گزارش شده و تحت مراقبت‌های ویژه قرار دارد. دادستان مشهد نیز در این باره گفت پنج نفر در رابطه با حمله روز گذشته در صحن حرم رضوی دستگیر شدند که یک نفر ضارب و ۴ نفر مظنون به همکاری با او بوده‌اند. به گفته استاندار خراسان رضوی٬ ضارب هم اکنون «در اختیار عوامل اطلاعاتی و امنیتی است». رسانه‌های داخل کشور هنوز گزارشی از انگیزه ضارب منتشر نکرده‌اند.

▫️مصدومین حادثه که بودند؟

خبرگزاری دولتی ایرنا در گزارشی در این رابطه نوشته بود که این سه طلبه «از طلاب جهادی» بودند و «امروز در راه جلسه گروه‌های جهادی حاشیه شهر مشهد» بودند. «طلاب جهادی» در مشهد از سال ۹۳ و پس از اظهار نگرانی آیت‌الله خامنه‌ای از تغییر بافت جمعیتی مشهد و افزایش اهل سنت این شهر تشکیل شد. در پی نابرخورداری استان سیستان و بلوچستان٬ شهروندان این استان شروع به مهاجرت به استان خراسان و بخصوص شهر مشهد کردند. طی دهه گذشته و با تشدید مشکلات اقتصادی مهاجرت از استان سیستان و بلوچستان به مشهد سرعت بیشتری به خود گرفت. امکانات بهداشتی و درمانی استان خراسان نیز پس از شروع پاندمی کرونا موجب شد که این استان تبدیل به مقصد جذابی برای ساکنان استان‌های کمتر برخوردار یا نابرخوردار اطرافش شود. بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران جمعیت کل استان خراسان رضوی کمی بیش از شش میلیون نفر است؛ از این تعداد حدود یک میلیون و سی صد هزار نفر حاشیه نشین هستند اما حداکثر چهارصد هزار نفر آن‌ها از اهالی این استان نیستند. آماری از تعداد شهروندان اهل سنت استان خراسان رضوی و شهر مشهد در دست نیست. اما روند مهاجرت اهل سنت به خراسان رضوی٬ موجب نگرانی حاکمیت شد و رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی در سال ۹۳ مدعی شد عربستان سعودی پشت پرده مهاجرت غیر شیعیان به این استان است.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99126

©️
@Zeitoons
👍11👎1🤬1
بوچا؛ انسان گرگ انسان است

▫️زیتون ـ مهسا محمدی: جنگ در اوکراین، که مانند همه‌ی جنگ‌های دیگر، به مسئله‌ای اخلاقی بدل شده یادآور گفتار فلاسفه و نویسندگانی ‌که انسان را گرگ انسان می‌خواندند. اخباری که از شرق اروپا به گوش می‌رسد گاه غیرقابل باور می‌نماید، اما چه جای عجب که جهان اتفاقاتی از این دست کم ندیده و لاجرم کم نخواهد دید. تصاویر منتشره از بوچا، شهرکی در شمال کیف، نشان از وقوع «جنایت جنگی» توسط سربازان روس در این جنگ دارد. دولت اوکراین روز دوشنبه هفته گذشته تحقیق درباره «جنایات جنگی» را که گفته می‌شود اواخر اسفند در بوچا و بخش‌های دیگر از شمال کی‌یف رخ داده شروع کرد. در همان روز دوشنبه ۴ آوریل (۱۵ فروردین) ولودیمیر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین به بوچا رفت و در بازدید خود از این منطقه ارتش روسیه را به «ارتکاب بدترین جنایات از زمان جنگ جهانی دوم» متهم کرد. زلنسکی بعد از بازدیدش از بوچا از طریق تماس ویدئویی در شورای امنیت، ویدئویی از اجساد قربانیان اوکراینی، که برخی آنها سوخته بودند نشان داد. زلنسکی گفت: «نیروهای روسیه شهروندان را کشتند و به زنان تجاوز کردند».

🔹آنچه از بوچا روایت می‌شود نتیجه مشاهدات خبرنگاران و ساکنان بعد از عقب‌نشینی نیروهای روسیه از شمال اوکراین است. حالا روسیه در حال افزایش حملاتش به سمت دونباس در شرق اوکراین است. بنابر گزارش‌های منتشره مردم این منطقه هم در حال فرار به سوی غرب این کشور هستند. ایرینا وندیکتووا، دادستان کل اوکراین روز یکشنبه، ۳ آوریل در گفتگویی با تلویزیون ملی اوکراین گفت: «۴۱۰ جسد افراد غیرنظامی از نقاط آزاد شده در منطقه کی‌یف جمع‌آوری شده است. کارشناسان پزشکی قانونی اجساد ۱۴۰ نفر آن‌ها را معاینه کرده‌اند». در عکس‌های ماهواره‌ای منتشر شده از بوچا میبینیم که اجساد در خیابان‌ها رها شده‌اند. به گزارش بی بی سی «برخی از این افراد از ناحیه شقیقه تیر خورده بودند، انگار اعدام شده‌اند. دست و پاهای برخی بسته بود. برخی به وضوح زیر تانک له شده بودند.»  خبرگزاری رویترز در این باره نوشته مردمی که کشته شده‌اند، غیرنظامیانی بودند که دوچرخه یا کیسه خرید همراه داشتند و برخی اجساد‌ چند هفته در خیابان رها شده بودند. آناتولی فدورک، شهردار بوچا، به خبرگزاری فرانسه گفته که «همه این افراد تیرباران شده‌اند». او افزود ۲۸۰ جسد دیگر نیز در یک گور دسته‌جمعی در شهرک بوچا دفن شده‌اند. تصاویر ماهواره ای گور دسته‌جمعی مزبور هم منتشر شده است.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99231

©️
@Zeitoons
👍12🔥2👎1🤬1
خشونت در حرم و چهار گمانِ سست
📝روح‌الله رحیم‌پور

▫️
حادثه‌ی حمله به سه طلبه در حرم امام هشتم شیعیان باعث بروز واکنش‌های متفاوت و عمدتاً هیجان‌زده و احساسی در محافل عمومی و رسانه‌ها شده‌است. این حادثه خونین و تلخ مقارن ساعت ۱۴ روز سه‌شنبه ۱۶ فروردین در صحن پیامبر اعظم حرم امام رضا در مشهد اتفاق افتاد و طی آن یک نوجوان با چاقو به سه طلبه به نام‌های اصلانی، پاکدامن و دارایی که ساکن مشهد هستند، حمله کرده و پس از مضروب کردن این سه نفر، با دخالت مردم حاضر در محل دستگیر و تحویل نیروهای انتظامی و امنیتی شده‌است. با انتشار گزارش‌های اولیه که حکایت از جان‌سپردن حداقل یک نفر از این روحانیون داشت، بازتاب‌های گسترده‌ای شکل گرفت که بر اساس این واکنش‌ها، برخی انگیزه‌ی این اقدام را واکنشی تلافی‌جویانه تلقی می‌کردند. به‌ویژه اینکه یک روز قبل دو تن از طلاب اهل سنت در گنبد توسط افراد ناشناسی کشته شده‌بودند و گمان اینکه اقدام اخیر هم در واکنش به آن مورد و برنامه ریزی نیروهای وهابی و تکفیری بوده باشد زیاد بر سر زبان‌ها می‌چرخید. از طرفی دیگر برخی این حادثه را اقدامی بر اساس انگیزه‌های شخصی و تصفیه‌حساب تحلیل کردند و عده‌ای دیگر نیز که برخی مسئولین شهر مشهد را نیز شامل می‌شد اعلام داشتند فرد ضارب تحت تاثیر القائات استکبار جهانی و صهیونیست‌ها بوده‌است. 

🔹مسئولان شهری از ضارب با اسم (ل.م.) یاد کرده‌اند که گویا تابعیت خارجی داشته‌ و ۱۴ ساله بوده‌است. افراد محلی نیز که دست بر قضا یا در محل حادثه حضور داشته‌اند و یا با انتشار تصاویر ضارب او را شناخته‌اند، اذعان کرده‌اند که فرد مورد نظر اصالت و تابعیت مستقل افغانستانی نداشته و جزو خانواده‌های وابسته به گروهی از مهاجران است که در ایران و افغانستان و هندوستان و تاجیکستان و پاکستان به جت‌ها (Jatt) معروف بوده و به نام یکی از طوایف یعنی “چلّو” هم در ایران شناخته می‌شوند. این گروه‌های زیستی در سال‌های گذشته به ایران مهاجرت کرده‌اند و در خراسان و بلوچستان اقامت دارند. آنچه در مورد این افراد مشهور است این را نشان می‌دهد که نگاه مردمان دیگر چه در افغانستان و چه در ایران به این گروه جمعیتی چندان مثبت نبوده و عمدتا از افراد این طایفه با عنوان کسانی‌که دزدی و خشونت زیاد انجام می‌دهند، یاد می‌شود. نگارنده در مقام رد یا تایید این قضاوت نیست اما وجود چنین نگاهی را به چلّوها در میان عده‌ای از افغانستانی‌ها، تاجیکستانی‌ها و ایرانی‌ها و به‌ویژه شهروندان مشهدی می‌شود تایید کرد. یکی از وجوه بارز این افراد نداشتن هویت مشخص و موجه ملی و سیاسی و دینی‌ست. یعنی اساساً نه شناسنامه دارند و نه پاسپورت و می‌شود گفت که این افراد متعلق به هیچ ملیت مشخص و هیچ واحد سیاسی حاکم بر یک جغرافیای تعریف شده نیستند و حتی عموماً فاقد التزام و اعتقاد دینی هستند. بسیاری از این چلّوها در منطقه‌ای از شهر مشهد در شهرک شهید رجایی و در محله‌ای معروف به قلعه ساختمان یا قلعه خیابان زندگی می‌کنند که در همان منطقه‌ هم عده زیادی از مردم به دلیل نارضایتی از رفتارهای آنها حاضر به مراوده‌های مرسوم نیستند. 

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99250

©️
@Zeitoons
👍16😱6👎1👏1🤬1
ایران و مهاجران افغانستانی؛ میزبانیِ ناتمام

▫️زیتون-یلدا امیری: تعداد پناهندگان افغانستانی در ایران به موضوعی داغ در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده و خبر کشته شدن سه طلبه در حرم امام هشتم بر آتش کسانی که خواهان خروج این مهاجران هستند، بنزین ریخت. بعضی منابع در ایران تاکید دارند که ضارب تبعه افغانستان بوده. پناهندگان افغانستانی سخت‌ترین شغل‌ها را در ایران بر عهده دارند و از بسیاری از حقوق اولیه محرومند، بسیاری از آنان در خیابان‌ها سرگردانند و در ترس دائمی زندگی می‌کنند. پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، موج مهاجرت از این کشور به ایران تشدید شد. تلویزیون آلمان چند ماه پیش گزارشی از وضعیت اسفناک خانواده‌های افغانستانی در ایران منتشر کرد؛ خانواده‌هایی بی‌سر پناه، که پیوسته در هول و هراسند که مبادا از سوی نیروهای پلیس بازداشت و اخراج شوند.
اما بازار شایعات عجیب داغ است، انتشار ویدئوهایی که منبع و زمان آنها مشخص نیست، به تنفر و تقابل دامن می‌زند. ویدئویی که تعداد زیادی با چهره‌های شبیه به افغانستانی‌ها را در اطراف دریاچه چیتگر نشان می‌دهد، گویی که می‌خواهد به نوعی تعداد زیاد این مهاجران را در پایتخت ایران به رخ بکشد، یا نمایش کشتی گرفتن دو افغانستانی در میدان آزادی که جمعیت زیادی در اطرف‌شان حضور دارند.

🔹در شبکه‌های اجتماعی صف‌بندی‌ها درباره این مسئله مبهم و گاه عجیب است. تعدادی از شهروندان ایران و افغانستان در واکنش به رویداد مشهد، با هشتگ «جان ایران جان افغانستان» در توییتر برای ایجاد اتحاد و همبستگی میان شهروندان دو کشور تلاش کردند. در این میان بعضی از کاربران موسوم به «ارزشی» هم دیده می‌شوند و با این استدلال که افغانستانی‌ها همان‌هایی هستند که در لشکر فاطمیون در کنار جمهوری اسلامی جنگیدند از آنان دفاع می‌کنند. در مقابل یک عکس در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود که شماری از شهروندان ایران با دست داشتن یک بنر اعتراضی، خواستار اخراج بدون قید و شرط مهاجرین افغانستانی شده‌اند. یک ویدیو نیز در شبکه‌های اجتماعی بازنشر گسترده شده که یک شهروند ایرانی یک افغانستانی را مجبور می‌کند که به هموطنان خود «فحش ناموسی» بدهد. کاربران افغانستانی نیز اخبار و عکس‌هایی حاکی از شکنجه هموطنانشان منتشر کرده‌اند.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99291

©️
@Zeitoons
👍1
درباره هم‌زیستی با اسرائیل گفت‌وگو کنیم 

📝سعید برزین

ایران با شرایط خطرناکی در صحنه جهانی روبرو است و محور زیربنایی این بحران، دشمنی جمهوری اسلامی با اسرائیل است. در این چارچوب بررسی چند نکته ضروری به نظر می‌رسد.
یک – تجدیدنظر در سیاست خارجی ایران، بخصوص در قبال اسرائیل، حیاتی است.
دو – نیروهای میانه‌رو و اصلاح‌طلب ایرانی در این مورد وظیفه خاصی به عهده دارند.
سه – وجود یک ایران تندرو به نفع اسرائیل است.
چهار – اسرائیل مشغول اجرای یک استراتژی تمام عیار نظامی علیه ایران است.
پنج – نشانی وجود ندارد که اسرائیل خواهان اصلاح و بهبود اوضاع در ایران باشد.
شش – اسرائیل نقش کلیدی در شکست برجام ۲۰۱۵ داشت.
هفت – دشمنی ایران با اسرائیل ایدئولوژیکی، مذهبی و سیاسی است.
هشت – ایران استراتژی نظامی گسترده‌ای علیه اسرائیل دارد.
نه – داشتن رابطه با اسرائیل غیر اخلاقی نیست.
ده – رستگاری فلسطینیان را باید در ساختمان نهادهای دمکراتیک جست و نه در مقاومت مسلحانه.

▫️ضرورت تغییر سیاست خارجی
سیاست خارجی جمهوری اسلامی صدمات مهلکی به منافع ملی ایران می‌زند و تغییر آن خواسته بخش عظیمی از مردم کشور است. خط‌مشی فعلی، از نظر سیاسی، توازن منطقه را به ضرر ایران تغییر داده و از نظر اقتصادی، انزوا و تحریم‌های میلیارد دلاری را تحمیل کرده است. از نظر نظامی هم درگیری‌های غیر ضروری را به ایران تحمیل می‌کند.
محور زیر بنایی سیاست خارجی ایران مبارزه قهرآمیز با اسرائیل است تا “رژیم صهیونیستی” را از صفحه روزگار محو کند. تمام جنبه‌های دیگر سیاست خارجی ایران تحت تاثیر این حرکت زیربنایی شکل می‌گیرد.
به همین خاطر، توجه به تجدیدنظر در سیاست خارجی و بخصوص روابط با اسرائیل فوری و حیاتی است. مسولیت این استراتژی با شخص رهبر، سپاه پاسداران و هسته سخت قدرت است. رهبر عامل تصمیم‌گیرنده نهایی این خط‌مشی است و سپاه مدیریت و خلاقیت حوزه میدانی را به عهده دارد و عملیات را در خاورمیانه تعیین می‌کند. بنیادگرایان هسته سخت قدرت نیز وظیفه پشتیبانی از این خط‌مشی را به عهده دارند.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99301

©️
@Zeitoons
👍13👎2🤬1
نماز جمعه یا تریبون تهدیدِ جمهور

زیتون ـ سولماز ایکدر:
تریبون نماز جمعه، منبر واجب تخییری شیعیان، چند صباحی است که تبدیل به سنگری برای حمله به جمهور شده است. ائمه جمعه از «منبر صاحب الزمان» یا شهروندان را تهدید می‌کنند، یا از دسترسی مردم به ابزار زندگی مدرن مانند اینترنت گلایه می‌کنند، یا قامت می‌بندند برای تهدید کردن جمهور و یا توجیه کمبودها و کاستی‌های حکومت. آنچه نباید فراموش شود این است که اغلب و به صورت سیستماتیک ائمه جمعه در خطبه‌های نماز موضع شخصی خود را بیان نمی‌کنند. شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه سال ۱۳۷۲ و با حکم آیت‌الله خامنه‌ای تشکیل شد. این نهاد با بودجه‌ای ۲۰ میلیارد تومانی توسط اعضایی که به وسیله رهبر جمهوری اسلامی منصوب شده‌اند، اداره می‌شود. وظیفه هماهنگی بین ائمه جمعه سراسر کشور با شورای سیاست‌گذاری است. اما از سوی دیگر بین امامان جمعه در مناطق مختلف کشور هم نظامی سلسله مراتبی وجود دارد. کشور در این نظام سلسله مراتبی به چند منطقه اصلی تقسیم شده و در مرکز هر منطقه، یک شخصیت بارز به عنوان امام جمعه درجه یک منصوب می‌شود و ائمه جمعه شهرهای کوچکتر آن منطقه زیر نظر او قرار می‌گیرند.

🔹این سازوکار تا حد زیادی استقلال ائمه جمعه را نقض کرد و به بهانه هماهنگی، موجب قرائت خطبه‌هایی یکسان و در جهت تبیین سیاست‌های کلان نظام جمهوری اسلامی شد. در نتیجه آنچه از تریبون‌های نماز جمعه مطرح می‌شود، دقیقا همان چیزی است که نظام جمهوری اسلامی و رهبر آن برنامه ریزی کرده‌اند.

▫️مورد غریب علم الهدی

احمد علم‌الهدی، نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی و امام جمعه مشهد، در هفته‌ای که گذشته علم مخالفت با اینترنت را بلند کرد. او در دومین خطبه از نماز جمعه هفته گذشته مشهد در اعتراض به عدم محدودیت بیشتر اینترنت گفت: «چرا این قدر معطل هستید؟ منتظر چه هستید؟ دشمن دیگر تا کجا باید برسد؟ دشمن دیگر باید چه کار کند تا شما به فکر اصلاح فضای مجازی بیافتید و جلوی این جریان ولنگار رسانه‌ای را بگیرید؟ دشمن تا حلق ما آمده است و شما امروز و فردا می‌کنید. آیا شما جوابی برای خدا دارید؟ آیا با این سهل‌انگاری که در خصوص ساماندهی فضای مجازی ولنگار داشته‌اید، می‌توانید امام زمان را صدا بزنید؟» این اولین بار نیست که علم‌الهدی از ضریب نفوذ اینترنت و گوشی هوشمند انتقاد می‌کند. او پیشتر در شهریور ماه سال گذشته نیز با تاکید بر اینکه «بردن تبلت و وسیله رسانه‌ای و لپ تاپ در یک روستای دوردست کشور و در اختیار بچه روستایی گذاشتن، مصلحت نیست» تاکید کرده بود: «در چنین وضعیتی که فضای مجازی مدیریت نمی‌شود، [وجود] اسباب و ابزار ورود به فضای مجازی حتی در اقصی نقاط کشور که با فرهنگ‌های بومی دینی انس گرفته‌اند، به ضرر اسلام، انقلاب و نظام هست.»

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99321

©️
@Zeitoons
👍12
خشونت در حرم و پرسش‌های بی‌پاسخ
روح‌الله رحیم‌پور

▫️دومین طلبه‌ی مضروب در حادثه حرم امام رضا نیز جان خود را از دست داد و به این ترتیب از سه نفری که در این حادثه مورد حمله قرار گرفتند متاسفانه دو نفرکشته شده‌اند. در فاصله چند روز پس از وقوع این اتفاق اخبار و اطلاعات مرتبط به اندازه‌ای ضد و نقیض و گیج‌کننده است که تحلیل دقیق و تشریح واقع‌بینانه‌ای را سخت و حتی غیرممکن می‌کند. قبل از هر چیز باید به ضعف ساختاری دستگاه‌های اطلاع‌رسانی کشور اشاره کنیم که در بیشتر موارد صرفاً با استناد به اظهارات متناقض مسئولین به بازنشر اخبار محدود واقعه پرداخته و زحمت انجام تحقیقات محلی و بررسی‌های جامعه‌شناختی و بهره‌گیری از نظرات کارشناسانه را به خودنمی‌دهند و به طرز مشهودی به تریبون دستگاه‌های انتظامی و امنیتی تبدیل می‌شوند. پدیده‌ای که معمولاً در رسانه‌های معتبر و پرسابقه‌ی بین‌المللی دیده نمی‌شود و این رسانه‌ها با پرداختن به اظهارات مسئولین، نسبت به راستی‌آزمایی و انتشار اطلاعات به‌صورت شفاف و سریع اقدام می‌کنند.

🔹در ایران چنین فرایندی در اغلب اتفاقات مهم صورت نمی‌پذیرد و همین مساله یکی از دلایل بی‌اعتمادی‌ و بی‌اشتیاقی بخش قابل توجهی از جامعه به رسانه‌های داخلی محسوب می‌شود.
همان‌گونه که در یادداشت قبلی ( خشونت در حرم و چهارگمان سست ) اشاره شد، انتشار اخبار متناقض از همان بدو رخ دادن این حادثه در رسانه‌های رسمی و غیررسمی شروع شد و به‌تدریج با گذشت زمان، نه‌تنها از حجم آنها کاسته نشد و شفاف‌سازی مناسب و معقول صورت نگرفت بلکه بر ابهامات و تشکیکات مساله نیز افزوده شد. هنگامی‌که رسانه‌های داخلی از فرد ضارب با نام “عبداللطیف مرادی” ازبک تبار و ۲۱ ساله سخن گفتند و از ارتباطاتش با جریان‌های تکفیری بر اساس فعالیت نامبرده در شبکه‌های اجتماعی رازگشایی کردند، هرگز به این نکته نپرداختند که اگر ضارب یک سال پیش از مرز پاکستان وارد ایران شده و در شبکه‌های اجتماعی نیز انتشارات و فعالیت‌هایی بر علیه شیعیان انجام می‌داده‌است، چگونه مورد توجه نهادهای مسئول در طی این مدت قرار نگرفته و اقدامات متناسب امنیتی در مورد وی صورت نگرفته‌است و بنابراین اظهار این انتقاد و پرسش نیز که وی چگونه آلت قتاله را با وجود تدابیر امنیتی و بازرسی در ورودی‌های حرم رضوی وارد محوطه صحن پیامبر اعظم کرده، از اساس بی‌مورد خواهد بود.

🔹از سویی دیگر وقتی از تبار ازبک فرد ضارب سخن گفته‌شد از توضیح در مورد تابعیت وی و کشور محل تولد و سکونتش صحبتی به میان نیامد و طبیعی بود اگر این پرسش ایجاد می‌شد که اگر اسم و سن و زمان ورودش به ایران را می‌دانیم چگونه از تابعیتش خبر نداریم و نمی‌توانیم بگوییم که وی اهل افغانستان، پاکستان یا ازبکستان بوده‌است؟ در حالی‌که راه‌حل ساده‌ی این امر انتشار مدارک هویتی این فرد مثل کارت شناسایی، گذرنامه یا هر کاغذپاره‌ی دیگری‌ست که این ادعاها را اثبات نماید. اگر مدرکی وجود دارد چرا منتشر نمی‌شود و اطلاعات هویتی به‌صورت گزینشی ارائه می‌شود و اگر مدارک هویتی موجود نیست این اطلاعات چگونه به‌دست آمده و در اختیار افکار عمومی قرار داده شده‌است؟

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99365

©️
@Zeitoons
👍8
«بوستان»ی برای زنان یا دیوارکشی در «خیابان»

▫️زیتون
– خبرها از انتشار عکس‌ بنر سردر یک پارک در منطقه چهارده تهران آغاز شد. بنری که اعلام می‌کرد ورود مردان به آن پارک ممنوع است. محمد آقامیری، عضو شورای شهر تهران، ۲۰ فروردین ماه در گفت‌وگو با دیده‌بان ایران ضمن تایید بر «تک‌جنسیتی» شدن این پارک در منطقه چهارده، خبر از برنامه شهرداری و شورای شهر برای حصارکشی جنسیتی در صدها پارک در تهران را داد. آقامیری گفته بود که «بالای ۲۰۰ پارک مختص بانوان و مادر و کودکان خواهد شد» و درباره این تصمیم نیز مدعی شد که به باور او، حضور مردان در پارک‌ها «به صلاح بانوان نیست.»
این عضو شورای شهر همچنین مدعی شد که «دلیل اجرای چنین طرحی، تقاضای زیاد مردم شهر تهران بوده و ما فقط خواسته مردم را اجرا کردیم.» آقامیری اما توضیح نداد که از چه طریقی از این « تقاضای زیاد مردم» خبردار شده و این تصمیم‌گیری بر چه اساسی بوده است.
همزمان علیرضا زاکانی، شهردار تهران نیز در حساب کاربری‌اش در توئیتر از «مناسب‌سازی» ۳۵۲ بوستان در تهران برای «مادران، کودکان، زنان و دختران» خبر داده بود.

▫️حصارکشی بیست ساله
پارک بانوان در تهران، مجموعه فضاهای تفریحی و ورزشی مخصوص زنان است و ایده اولیه آن از سوی دفتر امور زنان ریاست جمهوری در دهه هشتاد مطرح شد. سابقه ساخت بوستان‌ها و پارک‌های زنان در ایران به اوایل دهه ۸۰ شمسی برمی‌گردد. پارک بانوان بروجرد، اولین پارک ویژه زنان در ایران است. این پارک در سال۱۳۸۰ در زمینی به مساحت بیش از ۴۰ هزار متر مربع ساخته شد. بعد از آن در شهرهای مختلف ایران از تبریز و ارومیه گرفته تا سمنان و تهران ساخت این پارک‌ها در دستور کار دولت و شهرداری‌ها قرار گرفت. اولین «بوستان بانوان» در پایتخت در سال ۱۳۸۶ و در زمان مدیریت محمدباقر قالیباف که از حامیان اصلی و مبدعان این طرح بود، ایجاد شد.
تا پایان سال ۱۳۹۹ تعداد پارک‌های اختصاصی زن‌ها به شش عدد رسید؛ بهشت مادران، پردیس بانوان، بوستان نرگس، مجموعه شهربانو (در پارک ولایت)، بوستان ریحانه (در پارک چیتگر).

🔹ادامه متن در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99383

©
@Zeitoons
👍8
روسیه و ایران در جنگ اوکراین؛ جنایت جنگی و قاچاق سلاح

▫️زیتون- یلدا امیری: گزارش‌های متعددی حاکی از آن است قاچاق یکی از مهمترین ابزارهای کسب قدرت و ثروت در جمهوری‌اسلامی است و بزرگترین نهادی که با داشتن اختیارات تام در این زمینه فعالیت می‌کند، سپاه پاسداران است. هر از گاه خبرها و شایعاتی منتشر ‌ می‌شود از شبکه‌های قاچاقی که توسط سپاه سازمان‌دهی شده و تقریبا همه چیز می‌فروشند، از خاک ایران گرفته تا مواد مخدر، انسان و سلاح‌های سنگین و سبک. اکنون در اوج تهاجم نظامی روسیه به اوکراین و در حالی‌که خبرها حاکی از عقب‌نشینی نیروهای روسیه از بعضی جبهه‌ها است، روزنامه بریتانیایی گاردین به نقل از منابع متعدد گزارش داده که روسیه بخشی از مهمات و تجهیزات نظامی مورد نیاز خود در جنگ را از طریق «عراق و شبکه‌های قاچاق سلاح ایران» دریافت می‌کند. گاردین در گزارشی که روز ۲۳ فروردین منتشر شد، نوشت که پس از تضعیف عملیات نظامی روسیه در ماه گذشته میلادی، سلاح‌هایی مانند آرپی‌جی و موشک‌های ضدتانک و همچنین سیستم‌های پرتاب موشک با طراحی برزیلی از عراق برای نیروهای روسیه ارسال شده است.

🔹در این گزارش آمده است: «فردی که خود در نقل‌وانتقال این سلاح‌ها شرکت داشته» گفته که ایران به تازگی نه تنها موشک‌های «باور ۳۷۳» ساخت خود را به روسیه فرستاده، بلکه یک موشک اس-۳۰۰ که چند سال پیش از روسیه گرفته بود را نیز به مسکو پس داده است.
به گفته افراد حشدالشعبی، شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری‌اسلامی در عراق، این گروه آرپی‌جی و موشک‌های ضد تانک خود را ۶ فروردین از مرز شلمچه به ایران منتقل کرده است. همچنین دو سامانه پرتاب موشک «آستروس دو» با طراحی برزیلی که در عراق به عنوان نسخه دارای مجوز سجیل ۶۰ شناخته می‌شود را قطعه قطعه کرده و به ایران فرستاده‌اند. یکی از نیروهای حشدالشعبی گفته است: « برای ما مهم نیست که سلاح‌های سنگین کجا می‌روند، چون فعلا به آن‌ها نیاز نداریم. اقدام ضد آمریکا باشد ما را خوشحال می‌کند.»
بر اساس این گزارش این سلاح‌ها از طریق راه آبی از ایران به روسیه فرستاده می‌شود، در این مدت دو کشتی که پرچم روسیه و یک کشتی پرچم جمهوری‌اسلامی از بندر انزلی در دریای خزر به بندر آستراخان، شهری روسی در دلتای ولگا، رفته‌اند.

🔹ادامه متن در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99408

©
@Zeitoons
👍7👏2👎1🔥1
چرا «نقض تکان‌دهنده حق حیات» در ایران عادی شده؟

▫️زیتون ـ
یک روز بعد از انتشار گزارش سازمان عفو بین‌الملل از وضعیت حقوق بشر در ایران، وزارت خارجه آمریکا در گزارش سالانه خود از وضعیت حقوق بشر در جهان، از رفتار حکومت ایران با شهروندانش انتقاد کرد. پیش از این در گزارش سازمان عفو بین‌الملل که در روز ۲۳ فروردین (۱۲ آوریل) منتشر شده بود فهرستی از نام و پرونده ۹۶ زندانی ارایه شده بود که در طول ۱۲ سال گذشته به گفته این سازمان در اثر «ممانعت عمدی» از دسترسی به مراقبت‌های پزشکی جان باختند. حالا وزارت خارجه آمریکا هم در گزارش خود از «اعدام کودک مجرمان، ناپدیدسازی قهری، شکنجه و رفتار تحقیرآمیز، و انتقام‌جویی سیاسی از مخالفان ساکن کشورهای دیگر» سخن می‌گوید و مشخصا به مورد تلاش برای ربایش مسیح علی‌نژاد، خبرنگار و کمپینر در سال گذشته، اشاره می‌کند.

🔹 «نبود استقلال دستگاه قضایی به خصوص دادگاه‌های انقلاب، نقض غیرقانونی حریم خصوصی افراد و مجازات اعضای خانواده متهمان» در حوزه قضایی و «محدودیت شدید آزادی بیان و بازداشت خودسرانه و محاکمه روزنامه نگاران، محدودیت شدید اینترنت، محدودیت آزادی ادیان، سلب حق تغییر به وسیله شهروندان از طریق برگزاری انتخابات آزاد و منصفانه،‌ محدود کردن مشارکت سیاسی، فساد جدی در حکومت، محدود کردن فعالیت سازمان های مدافع حقوق بشر، عدم رسیدگی جدی به خشونت‌های اعمال شده علیه زنان، اقلیت‌های قومی و جنسی، محدودیت جدی تجمعات کارگری و عدم مقابله با کار کودکان» در حوزه‌های اجتماعی از دیگر مواردی است که در گزارش سالانه ایالات متحده به آن اشاره شده است. 

🔹ادامه متن در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/99427

©
@Zeitoons
👍8
رابطه توسعه سرمایه‌داری و شکست دمکراسی در ایران
بهمن اسعدی

مقدمه
قرنی که گذشت شاهد شکست حداقل سه تلاش برای استقرار نوعی دمکراسی در ایران بوده است: انقلاب مشروطیت در سال ۱۲۸۴شمسی(۱۹۰۶ میلادی)، جنبش ملی شدن صنعت نفت در سال ۱۳۲۹ شمسی (۱۹۵۱میلادی) و انقلاب ضد سلطنتی در ۱۳۵۷شمسی (۱۹۷۹ میلادی). در هر کدام‌از این سه مقطع دمکراسی نیم‌بندی برای یک مدت کوتاه در ایران مستقر شد، ولی نهایتا تمامی این تلاش‌ها به شکست انجامید. من در نوشته ای دیگر دلیل این شکست‌ و عدم استقرار دراز مدت دمکراسی در ایران را به چند نقطه ضعف ساختاری جامعه ایران از جمله به دولت موروثی (patrimonialism)، عدم رشد اقتصادی و توسعه سرمایه داری، ضعف جامعه مدنی، فرهنگ سیاسی و اعتقادات مذهبی مطلق گرا مربوط دانستم.[۱] این نوشته رابطه بین توسعه سرمایه‌داری و دمکراسی را بررسی می کند. به بیانی دیگر، این نوشته تلاشی‌ست برای نشان دادن اینکه چگونه عدم رشد مناسبات سرمایه داری در ایران به شکست استقرار دمکراسی در این کشور کمک کرده است. در پایان این نوشته پیشنهاداتی برای چگونگی فائق آمدن بر این مشکل تاریخی ارائه خواهد شد.  

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99450
👍3👎1😱1
واکاوی فمینیسم در زمانه ما| فمینیسم اگزیستانسیالیستی
گفت‌وگو با محمدرضا واعظ

زیتون-
آخرین مباحثه و گفت‌وگو از  پرونده‌ی «واکاوی فمنیسم در زمانه ما» به فمینیسم اگزیستانسیالیستی با تمرکز بر «سیمون دوبوار» و کتاب او به نام «جنس دوم»، اختصاص دارد که در ادامه می‌آید.

***

– بهتر است که با یک قسمت کوتاه از متن کتاب «جنس دوم» از سیمون دوبوار، بحث را آغاز کنیم. همان‌طور که به خود سیمون دوبوار هم این نقد را وارد می‌دانند که او شاید به طور تعمدی زبان بسیار تندی در متن کتابش دارد، این قسمت هم از تندی زبان او مصون نمانده است اما، به نظرم جالب است که در ابتدا به آن بپردازیم. او در کتابش می‌گوید که: “هواداران با فرمولی بسیار ساده می‌گویند که زن، چیزی ساده است: رحم، تخمدان، موجودی ماده. همین کلمه برای تعریفش کافیست. صفت ماده در دهان مرد طنینی دشنام‌گونه دارد، ولی مرد از ویژگی حیوانی خود شرمناک نیست. حتی به عکس اگر درباره‌اش گفته شود که او نر است، احساس غرور می‌کند. کلمه ماده معنایی نامساعد دارد، اما نه از آن رو که زن را ریشه‌وار در دل طبیعت می‌نشاند، بلکه به این سبب که او را در جنسیت خود محدود می‌کند.”
محمدرضا واعظ: اگزیستانسیالیسم از جمله سنت‌های فلسفی است که دغدغه من از گذشته تا به امروز بوده است. شما صحبت‌تان را با گفتاری از سیمون دوبوار آغاز کردید.دوبوار در ۱۹۰۸ به دنیا آمد و در ۱۹۸۶ از دنیا رفت. او کتاب معروفی دارد با نام «جنس دوم» که در ابتدا هم بخشی از آن خوانده شد. او در ۱۹۴۹ کتابش را منتشر کرد. این کتاب زمانی در خود فرانسه هم در شمار کتاب‌های ممنوعه بود. این‌ها کلیاتی است که دوستان می‌توانند درباره آن مطالعه داشته باشند و نیازی به توضیح بیشتر در اینجا ندارد. از سوی دیگر، ارتباط سیمون دوبوار با سارتر هم بحث امروز ما نیست، اگرچه که خیلی مفصل و اتفاقا برای برخی بسیار جذاب است، اما در همین ابتدای بحث باید بگویم که درمیان موج‌های مختلف فمینیسم که این بحث در موج دوم آن می‌گنجد، این کتاب اهمیت بسزایی دارد؛ به طوری که هنوز که هنوز است نقدهای بسیار خوبی درباره این کتاب نوشته می‌شود. من یکی از این نقدها را یادداشت کرده‌ام که در اینجا بگویم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99463
🤬1