به اسلامی که مجوز ترور دهد کافریم
بیانیهی جمعی از نواندیشان دینی ایرانی در محکومیت ترور سلمان رشدی
اقدام تروریستی و سبعانهی فردی با نام هادی مطر علیه جان نویسندهی نامور بریتانیاییِ هندی الاصل، سلمان رشدی، سراسر و بی هیچ قیدی از دیدگاه دینی و اخلاقی محکوم است. این اقدام نشانهی بحران در تفسیر بنیادگرایانه از اسلام و نیز نشانهی دور جدیدی ازتحولّات خطرناک سیاسی در خاورمیانه و زخمی نوین بر چهرهی رابطهی پیچیدهی اسلام و غرب است. این قرائت منحط و پلیدِ از اسلام که در خدمت مستبدان دینی قرار گرفته، دهههاست که امنیت جانی مسلمانان و غیر مسلمانان را در سراسر جهان، از ژاپن، افغانستان و ایران گرفته تا اروپا و آمریکا به خطر جدی انداخته است.
تفسیر افراطی، کینتوزانه و کژبینانه از اسلام با برداشت سنتی اکثریت قاطع مسلمانان از دینشان اختلاف بنیادین دارد. این اسلام خشن و حذفگرا که ابزار قلدران مجهّز به نهادهای دولتی شده، در نقطه مقابل تفاسیر مسلمانان سنتی و نواندیشان دینی قرار دارد. اکثر قریب به اتفاق متخصصان علوم اسلامی سالهاست که بی مماشات و با قاطعیت چنین تصویر مشوّش و ملوّثی از اسلام را با استدلال به قواعد عقلی، آیات قرآن و روایات معتبر اسلامی رد کردهاند.
امروز ما تمامقد کنار قربانیان ترور ایستادهایم و فریاد میزنیم به اسلامی که مجوز ترور دهد کافریم. ما با صدای بلند اعلام میکنیم که اسلام بنیادگرا نمایندهی اکثریت قاطع مسلمانها نیست. وانگهی، ما پشتیبانی دولتهای تمامیتخواه را از اسلام تروریستی محکوم میکنیم. آنچه میگوییم سخن امروز ما نیست؛ بلکه دهههاست به خاطر اتخاذ چنین مواضعی به زندانهای مستبدان افتادهایم و رنج تبعید را به جان خریدهایم. ما روزی را امید میبریم که نهاد دین و دولت در ایران از یکدیگر جدا شوند و هیچ دولتی از هیچ ابزاری (از جمله نهاد دین) برای سرکوب آزادی، حذف مخالفان و دگراندیشان و برای بقای قدرت بهره برداری نکند.
حسن یوسفی اشکوری
محمدجواد اکبرین
عبدالعلی بازرگان
محمد برقعی
رضا بهشتی معز
سروش دباغ
علیرضا رجایی
رضا علیجانی
احمد علوی
حسین کمالی
رحمان لیوانی
عبدالله ناصری
داریوش محمدپور
مهدی ممکن
یاسر میردامادی
بیانیهی جمعی از نواندیشان دینی ایرانی در محکومیت ترور سلمان رشدی
اقدام تروریستی و سبعانهی فردی با نام هادی مطر علیه جان نویسندهی نامور بریتانیاییِ هندی الاصل، سلمان رشدی، سراسر و بی هیچ قیدی از دیدگاه دینی و اخلاقی محکوم است. این اقدام نشانهی بحران در تفسیر بنیادگرایانه از اسلام و نیز نشانهی دور جدیدی ازتحولّات خطرناک سیاسی در خاورمیانه و زخمی نوین بر چهرهی رابطهی پیچیدهی اسلام و غرب است. این قرائت منحط و پلیدِ از اسلام که در خدمت مستبدان دینی قرار گرفته، دهههاست که امنیت جانی مسلمانان و غیر مسلمانان را در سراسر جهان، از ژاپن، افغانستان و ایران گرفته تا اروپا و آمریکا به خطر جدی انداخته است.
تفسیر افراطی، کینتوزانه و کژبینانه از اسلام با برداشت سنتی اکثریت قاطع مسلمانان از دینشان اختلاف بنیادین دارد. این اسلام خشن و حذفگرا که ابزار قلدران مجهّز به نهادهای دولتی شده، در نقطه مقابل تفاسیر مسلمانان سنتی و نواندیشان دینی قرار دارد. اکثر قریب به اتفاق متخصصان علوم اسلامی سالهاست که بی مماشات و با قاطعیت چنین تصویر مشوّش و ملوّثی از اسلام را با استدلال به قواعد عقلی، آیات قرآن و روایات معتبر اسلامی رد کردهاند.
امروز ما تمامقد کنار قربانیان ترور ایستادهایم و فریاد میزنیم به اسلامی که مجوز ترور دهد کافریم. ما با صدای بلند اعلام میکنیم که اسلام بنیادگرا نمایندهی اکثریت قاطع مسلمانها نیست. وانگهی، ما پشتیبانی دولتهای تمامیتخواه را از اسلام تروریستی محکوم میکنیم. آنچه میگوییم سخن امروز ما نیست؛ بلکه دهههاست به خاطر اتخاذ چنین مواضعی به زندانهای مستبدان افتادهایم و رنج تبعید را به جان خریدهایم. ما روزی را امید میبریم که نهاد دین و دولت در ایران از یکدیگر جدا شوند و هیچ دولتی از هیچ ابزاری (از جمله نهاد دین) برای سرکوب آزادی، حذف مخالفان و دگراندیشان و برای بقای قدرت بهره برداری نکند.
حسن یوسفی اشکوری
محمدجواد اکبرین
عبدالعلی بازرگان
محمد برقعی
رضا بهشتی معز
سروش دباغ
علیرضا رجایی
رضا علیجانی
احمد علوی
حسین کمالی
رحمان لیوانی
عبدالله ناصری
داریوش محمدپور
مهدی ممکن
یاسر میردامادی
👍29❤2👎1👏1
بدانید که من را با زور بردهاند»؛
تاجزاده حاضر به دفاع نشد
زیتون-جلسه رسیدگی به اتهامات سید مصطفی تاجزاده، فعال سیاسی اصلاحطلب درحالی روز شنبه ۲۲ مرداد برگزار شد که به گفته همسرش فخرالسادات محتشمیپور او را با زور از زندان به دادگاه بردند.
تاجزاده پیش از این بارها اعلام کرده است که تا زمانی که به پرونده شکایت او از احمد جنتی رسیدگی نشود، در هیچ دادگاهی حاضر نخواهد شد.
حجت کرمانی یکی از وکلای تاجزاده عصر دیروز در گفتوگو با روزنامه اعتماد ضمن اشاره به مبهم بودن کلیت پرونده، گفت که هرچند میدانیم قرار است امروز دادگاهی برگزار شود اما جزییات آن هنوز روشن نشده است.
چند ساعت بعد فخرالسادات محتشمیپور در یک لایو اینستاگرامی گفت که همسرش «علیرغم میل باطنی در دادگاه شماره ۱۵ انقلاب که ریاستش به عهده قاضی صلواتی حاضر شده و هیچ دفاعیاتی از خود ارائه نداده است.»
محتشمیپور تاکید کرد که تاجزاده از روز اول تاکید کرده که در این دادگاه «غیرقانونی» شرکت نخواهد کرد و اگر دیدید که من در این دادگاه هستم، بدانید که من را با زور بردهاند.
محتشمیپور همچنین گفت: «نمیدانیم پرونده اصلا چیست. به من گفتهاند موضوع انتقاد از رهبری در این پرونده نیست، اما نمیدانم اگر نقد به رهبری و نقد به عملکرد شما موضوع اتهامات نیست، چه چیزی است که این قدر شما را نگران کرده و این قدر شما را هراسانده؟»
چند روز قبل هوشنگ پوربابایی، وکیل تاجزاده نیز اعلام کرده بود که مصطفی تاجزاده در دادگاه حاضر نخواهد شد. محتشمیپور در گفتگو با اعتماد نیز ضمن تاکید بر اینکه تاجزاده با زور به دادگاه برده شده، گفت: «در یک چنین شرایطی مسوولان پرونده و دستگاه قضا باید پاسخ دهند آیا یک چنین برخوردهایی، قانونی است یا نه؟»
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104225
تاجزاده حاضر به دفاع نشد
زیتون-جلسه رسیدگی به اتهامات سید مصطفی تاجزاده، فعال سیاسی اصلاحطلب درحالی روز شنبه ۲۲ مرداد برگزار شد که به گفته همسرش فخرالسادات محتشمیپور او را با زور از زندان به دادگاه بردند.
تاجزاده پیش از این بارها اعلام کرده است که تا زمانی که به پرونده شکایت او از احمد جنتی رسیدگی نشود، در هیچ دادگاهی حاضر نخواهد شد.
حجت کرمانی یکی از وکلای تاجزاده عصر دیروز در گفتوگو با روزنامه اعتماد ضمن اشاره به مبهم بودن کلیت پرونده، گفت که هرچند میدانیم قرار است امروز دادگاهی برگزار شود اما جزییات آن هنوز روشن نشده است.
چند ساعت بعد فخرالسادات محتشمیپور در یک لایو اینستاگرامی گفت که همسرش «علیرغم میل باطنی در دادگاه شماره ۱۵ انقلاب که ریاستش به عهده قاضی صلواتی حاضر شده و هیچ دفاعیاتی از خود ارائه نداده است.»
محتشمیپور تاکید کرد که تاجزاده از روز اول تاکید کرده که در این دادگاه «غیرقانونی» شرکت نخواهد کرد و اگر دیدید که من در این دادگاه هستم، بدانید که من را با زور بردهاند.
محتشمیپور همچنین گفت: «نمیدانیم پرونده اصلا چیست. به من گفتهاند موضوع انتقاد از رهبری در این پرونده نیست، اما نمیدانم اگر نقد به رهبری و نقد به عملکرد شما موضوع اتهامات نیست، چه چیزی است که این قدر شما را نگران کرده و این قدر شما را هراسانده؟»
چند روز قبل هوشنگ پوربابایی، وکیل تاجزاده نیز اعلام کرده بود که مصطفی تاجزاده در دادگاه حاضر نخواهد شد. محتشمیپور در گفتگو با اعتماد نیز ضمن تاکید بر اینکه تاجزاده با زور به دادگاه برده شده، گفت: «در یک چنین شرایطی مسوولان پرونده و دستگاه قضا باید پاسخ دهند آیا یک چنین برخوردهایی، قانونی است یا نه؟»
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104225
👍6
تحلیلی از چگونگی و چرایی قتل مخالفان در عصر نبوی
حسن یوسفی اشکوری
درآمد
یکی از موضوعات مهمی که در سیره نبوی مهم و از دیرباز محل مناقشه بوده و هست، موضوع چند ترور و قتل افراد مخالف و عمدتا از گروه یهودیان مدینه است. در نوشتار زیر تلاش شده تا حدودی پرتوی بر این اقوال تاریخی افکنده شود.
گزارشی از چند قتل در سال سوم هجرت یکی از فعالان یهودی بر ضد مسلمانان کعب بن اشرف بود. کعب از قبیله طیّ بود و مادرش یهودی بنی نضیر. او چندی پس از بدر به مکه رفت و با سران قریش ارتباط برقرار کرده و آنان را به حمله به مدینه و مسلمانان تشویق و تحریک کرد. او اهل شعر و سخن بود و پس از بدر با اشعارش به تحقیر مسلمانان پرداخت و به مرثیهسرایی و مویه بر کشتهشدگان قریش در بدر دست زد. حتی او در مورد زنان مسلمان و از جمله ام الفضل، دختر حارث، شعرهای عاشقانه سرود تا بدین وسیله زنان مسلمان را بیازارد. پس از بازگشت کعب از مکه، پیامبر تلویحا مرگ او را خواستار شد. که یکی از مسلمانان (به گفته واقدی دو تن که برادر رضاعی کعب بودند) او را غافلگیرانه کشت و البته مورد تأیید پیامبر نیز قرار گرفت.
پس از کعب چند قتل دیگر نیز رخ داد که از آنها در منابع متأخر ذیل عنوان «ترورهای سیاسی» یاد کرده اند. یکی از آنها قتل زنی به نام عصماء (اسماء) دختر مروان بود. وفق گزارش منابع او از مخالفان مسلمانان بود که مخالفتش را به دشمنی آمیخته بود. او با سرودن و یا خواندن اشعاری مردمان بر ضد پیامبر تحریک می کرد و موجب آزار وی و مسلمانان بود. عمیربن عدی نامی نذر کرد این زن را بکشد و چنین کرد. پس از آن که پیامبر از بدر بازآمد، عمیر در دل شب به خانه اسما رفت. فرزندانش در کنار مادر خوابیده بودند. یکی از آنها شیرخواره بود و روی سینه مادر بود. عمیر با دست خود او را لمس کرد و کودکی را که از پستان مادر شیر می خورد کنار زد و شمشیرش را بر سینه زن نهاد و چنان فشار داد که از پشت او بیرون آمد. هرچند این اقدام او خودسرانه بود ولی به روایت واقدی مورد تأیید پیامبر قرار گرفت.
شخص دیگر نام ابوعَفک است. او مردی یهودی بود که به روایت واقدی هنگام مرگ صد و بیست سال داشت. او از بدگویان محمد بود. سالم بن عمیر از بنی نجّار تصمیم گرفت او را بکشد. شبی تابستانی فرصتی دست داد و سالم او را در خواب کشت. به نقل واقدی این اقدام در شوال بیستمین ماه هجرت رخ داد.
قتل دیگر کشتن شخصی به نام ابورافع یهودی (ابن ابی الحقیق) است که در سال سوم (و به گفته ای در سال چهارم) صورت گرفت. او از یهودیان خیبر بود و گروهی را آماده پیکار با مسلمانان کرده بود و برای تجهیز مخالفان و جنگجویان از هیچ کمک مادی و نظامی دریغ نکرد. نیز وی از مبلغان نامدار بر ضد مسلمانان بود و آشکارا از قتل و کشتن پیامبر سخن می گفت و دیگران را به ترور پیامبر تشویق می کرد. وفق نقل واقدی، به فرمان پیامبر چند نفر به محل زندگی ابورافع رفته و شبانه او را در خواب به قتل آوردند.
تحلیلی از چگونگی و چرایی این قتل ها (ترورها)
در مورد چنین قتلهایی چه می توان گفت؟ واقعیت این است که اکنون و از فراز چهارده قرن و آن هم به استناد منابع پر تنش و تدوین شده پس از حدود دو قرن از رخدادهای مورد بحث، هر نوع تحلیل و داوری، احتمالی و بر اساس گمانه زنی است. با این همه، در مورد چند قتل به اصطلاح امروزین سیاسی مورد اشاره، چند نکته قابل تأمل است
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104220
حسن یوسفی اشکوری
درآمد
یکی از موضوعات مهمی که در سیره نبوی مهم و از دیرباز محل مناقشه بوده و هست، موضوع چند ترور و قتل افراد مخالف و عمدتا از گروه یهودیان مدینه است. در نوشتار زیر تلاش شده تا حدودی پرتوی بر این اقوال تاریخی افکنده شود.
گزارشی از چند قتل در سال سوم هجرت یکی از فعالان یهودی بر ضد مسلمانان کعب بن اشرف بود. کعب از قبیله طیّ بود و مادرش یهودی بنی نضیر. او چندی پس از بدر به مکه رفت و با سران قریش ارتباط برقرار کرده و آنان را به حمله به مدینه و مسلمانان تشویق و تحریک کرد. او اهل شعر و سخن بود و پس از بدر با اشعارش به تحقیر مسلمانان پرداخت و به مرثیهسرایی و مویه بر کشتهشدگان قریش در بدر دست زد. حتی او در مورد زنان مسلمان و از جمله ام الفضل، دختر حارث، شعرهای عاشقانه سرود تا بدین وسیله زنان مسلمان را بیازارد. پس از بازگشت کعب از مکه، پیامبر تلویحا مرگ او را خواستار شد. که یکی از مسلمانان (به گفته واقدی دو تن که برادر رضاعی کعب بودند) او را غافلگیرانه کشت و البته مورد تأیید پیامبر نیز قرار گرفت.
پس از کعب چند قتل دیگر نیز رخ داد که از آنها در منابع متأخر ذیل عنوان «ترورهای سیاسی» یاد کرده اند. یکی از آنها قتل زنی به نام عصماء (اسماء) دختر مروان بود. وفق گزارش منابع او از مخالفان مسلمانان بود که مخالفتش را به دشمنی آمیخته بود. او با سرودن و یا خواندن اشعاری مردمان بر ضد پیامبر تحریک می کرد و موجب آزار وی و مسلمانان بود. عمیربن عدی نامی نذر کرد این زن را بکشد و چنین کرد. پس از آن که پیامبر از بدر بازآمد، عمیر در دل شب به خانه اسما رفت. فرزندانش در کنار مادر خوابیده بودند. یکی از آنها شیرخواره بود و روی سینه مادر بود. عمیر با دست خود او را لمس کرد و کودکی را که از پستان مادر شیر می خورد کنار زد و شمشیرش را بر سینه زن نهاد و چنان فشار داد که از پشت او بیرون آمد. هرچند این اقدام او خودسرانه بود ولی به روایت واقدی مورد تأیید پیامبر قرار گرفت.
شخص دیگر نام ابوعَفک است. او مردی یهودی بود که به روایت واقدی هنگام مرگ صد و بیست سال داشت. او از بدگویان محمد بود. سالم بن عمیر از بنی نجّار تصمیم گرفت او را بکشد. شبی تابستانی فرصتی دست داد و سالم او را در خواب کشت. به نقل واقدی این اقدام در شوال بیستمین ماه هجرت رخ داد.
قتل دیگر کشتن شخصی به نام ابورافع یهودی (ابن ابی الحقیق) است که در سال سوم (و به گفته ای در سال چهارم) صورت گرفت. او از یهودیان خیبر بود و گروهی را آماده پیکار با مسلمانان کرده بود و برای تجهیز مخالفان و جنگجویان از هیچ کمک مادی و نظامی دریغ نکرد. نیز وی از مبلغان نامدار بر ضد مسلمانان بود و آشکارا از قتل و کشتن پیامبر سخن می گفت و دیگران را به ترور پیامبر تشویق می کرد. وفق نقل واقدی، به فرمان پیامبر چند نفر به محل زندگی ابورافع رفته و شبانه او را در خواب به قتل آوردند.
تحلیلی از چگونگی و چرایی این قتل ها (ترورها)
در مورد چنین قتلهایی چه می توان گفت؟ واقعیت این است که اکنون و از فراز چهارده قرن و آن هم به استناد منابع پر تنش و تدوین شده پس از حدود دو قرن از رخدادهای مورد بحث، هر نوع تحلیل و داوری، احتمالی و بر اساس گمانه زنی است. با این همه، در مورد چند قتل به اصطلاح امروزین سیاسی مورد اشاره، چند نکته قابل تأمل است
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104220
👍20🤬3🔥1😱1
از پلۀ مذهب تا کوچۀ شک؛ زیست جهانِ اسپینوزا و سپهری
سروش دباغ
در این جستار تطبیقی برآنم تا زیستجهان اسپینوزا و سپهری را حول چهار محور «فلسفه ورزی»، «مواجهۀ با متن مقدس»، «نیایش» و «شادی درونی» به بحث گذارم. برای درک بهترِ این چهار محور، خوبست، در ابتدا زیست معنویِ این دو سالک مدرن را مرور کنیم.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104257
سروش دباغ
در این جستار تطبیقی برآنم تا زیستجهان اسپینوزا و سپهری را حول چهار محور «فلسفه ورزی»، «مواجهۀ با متن مقدس»، «نیایش» و «شادی درونی» به بحث گذارم. برای درک بهترِ این چهار محور، خوبست، در ابتدا زیست معنویِ این دو سالک مدرن را مرور کنیم.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104257
👍4
«ملاقات در شامگاهان»
آیا جمهوری اسلامی پرچم سفید را بالا برده است؟
زیتون–یلدا امیری: تندروهای دو آتشهای که سالها منتقد توافق هستهای و رابطه با غرب بودند، با در دست گرفتن دولت، مجلس و بقیه ارکان حکومت جمهوری اسلامی زمین سفت واقعیات سیاست بینالملل را لمس کردهاند. مخالفان دیروز برجام، امروز در مذاکره با غرب قدم به قدم عقب میروند و غرب سنگر به سنگر پیشروی میکند.
شامگاه ۲۴ مرداد پاسخ مکتوب جمهوری اسلامی به «متن نهایی» اتحادیه اروپا برای احیای توافق هستهای تحویل داده شد.
حسین امیرعبداللهیان چند ساعت پیش از تسلیم این پاسخ در جمع خبرنگاران گفت: «متنی که داریم ممکن است ایرادات برجام در آن باشد. این به دلیل ماهیت مذاکره است و آنهایی که کار کردند فن مذاکره را میدانند.»
این جملات وزیر خارجه دولت سیزدهم شباهت زیادی به سخنانی دارد که محمدجواد ظریف در پاسخ به منتقدان بیان میکرد و سیلی از اتهامات و توهینها نصیبش میشد.
حمیدرضا دهقانی سفیر ایران در دوحه در توییتی نوشت: «و چون مصلحت ملتی به عظمت ملت بزرگ ایران باشد، ملاقات در شامگاهان، از روز روشن، شیرینتر باشد … و بسا که پاکت نامه از تلفن بهتر باشد…»
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104255
آیا جمهوری اسلامی پرچم سفید را بالا برده است؟
زیتون–یلدا امیری: تندروهای دو آتشهای که سالها منتقد توافق هستهای و رابطه با غرب بودند، با در دست گرفتن دولت، مجلس و بقیه ارکان حکومت جمهوری اسلامی زمین سفت واقعیات سیاست بینالملل را لمس کردهاند. مخالفان دیروز برجام، امروز در مذاکره با غرب قدم به قدم عقب میروند و غرب سنگر به سنگر پیشروی میکند.
شامگاه ۲۴ مرداد پاسخ مکتوب جمهوری اسلامی به «متن نهایی» اتحادیه اروپا برای احیای توافق هستهای تحویل داده شد.
حسین امیرعبداللهیان چند ساعت پیش از تسلیم این پاسخ در جمع خبرنگاران گفت: «متنی که داریم ممکن است ایرادات برجام در آن باشد. این به دلیل ماهیت مذاکره است و آنهایی که کار کردند فن مذاکره را میدانند.»
این جملات وزیر خارجه دولت سیزدهم شباهت زیادی به سخنانی دارد که محمدجواد ظریف در پاسخ به منتقدان بیان میکرد و سیلی از اتهامات و توهینها نصیبش میشد.
حمیدرضا دهقانی سفیر ایران در دوحه در توییتی نوشت: «و چون مصلحت ملتی به عظمت ملت بزرگ ایران باشد، ملاقات در شامگاهان، از روز روشن، شیرینتر باشد … و بسا که پاکت نامه از تلفن بهتر باشد…»
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104255
👍15👎1
میرحسین و جمعبندی ۱۱ ساله؛
هر نام پرشکوهی به ننگینترین جرائم تعلّق میگیرد
ابوالفضل قدیانی، علیرضا رجایی
بیانیه اخیر میرحسین موسوی همانقدر که حاکمیت و امپراتوریِ از رونق افتاده رسانهای آن را به تکاپو انداخت، به همان اندازه اصلاحطلبیِ بوروکراتیک را در سکوت و خاموشی فروبرد و این، طبیعت هر استراتژی محاسبهشدهای است که مرزبندیهای تعیینکننده و اجتنابناپذیر را رقم میزند.
میرحسین نشان داد که چگونه نظام سیاسی ایران با دستکاریِ سیستماتیک در حقیقت، گونهای مخرّب از آگاهی کاذبِ واپسگرا و ارتجاعی را از خاستگاه دین ترویج میکند که همچون هالهای از تقدّسمابیِ دروغین به گرداگرد ساختاری حصار کشیدهاست که یک سویه آن استیلای سیاسی-مذهبی است، یک سویه آن قدرت نامحدود نظامیان است و یک سویه آن نیز بهکارگیری نیروی سازمانیافته اوباشِ قدّارهبند- در هر لباس و با هر اسمی- برای سرکوب جنبشهای مردمی است.
همین ساختار است که گونهای امپریالیسم منطقهایی را پیش میبرد تا کشورها و سرزمینهای تحتالحمایه بهمثابه برجوباروهایی از حریم استمرار قدرت آن محافظت کنند.
این امپریالیسم منطقهایی همان دستگاه استیلاجویانهای است که با گستاخی تمام بقای رژیم سوریه را حتّی از حفظ استان خوزستان ایران مهمتر دانست و برای استمرار این رژیم”کودککُش”به هیچ حدّ و مرز اخلاقی و سیاسی نیز قائل نبود.
میرحسین با هشدار نسبت به موروثیشدن حکومت، خطر استمرار ساختارمند همین نظامی را یادآور میشود که در آبان ۹۸ صراحتاً محتوای سیاسی-ایدئولوژیک آن، یعنی “حکومت دینی” و “ولیفقیه با اختیارات مطلقه” را نقد کرد.
بیانیه کوتاه میرحسین به تعبیر بسیاری آب در لانه مورچگان بود و نیز تجدید میثاقی با جنبش آزادیخواهانه و عدالتطلبانه مردمِ”بهستوهآمده از دیکتاتوری و گرسنگی و فقر و بیعدالتی و مجالس قلّابی” تا “باشد روزی که قنداقهپوشهای ما زیر قنداقههای تفنگ بزرگ نشوند”.
ابوالفضل قدیانی، علیرضا رجایی
https://www.zeitoons.com/wp-content/uploads/2022/08/FAB6A15C-B352-4812-8E63-03A319542EE2.jpeg
https://www.zeitoons.com/104284
هر نام پرشکوهی به ننگینترین جرائم تعلّق میگیرد
ابوالفضل قدیانی، علیرضا رجایی
بیانیه اخیر میرحسین موسوی همانقدر که حاکمیت و امپراتوریِ از رونق افتاده رسانهای آن را به تکاپو انداخت، به همان اندازه اصلاحطلبیِ بوروکراتیک را در سکوت و خاموشی فروبرد و این، طبیعت هر استراتژی محاسبهشدهای است که مرزبندیهای تعیینکننده و اجتنابناپذیر را رقم میزند.
میرحسین نشان داد که چگونه نظام سیاسی ایران با دستکاریِ سیستماتیک در حقیقت، گونهای مخرّب از آگاهی کاذبِ واپسگرا و ارتجاعی را از خاستگاه دین ترویج میکند که همچون هالهای از تقدّسمابیِ دروغین به گرداگرد ساختاری حصار کشیدهاست که یک سویه آن استیلای سیاسی-مذهبی است، یک سویه آن قدرت نامحدود نظامیان است و یک سویه آن نیز بهکارگیری نیروی سازمانیافته اوباشِ قدّارهبند- در هر لباس و با هر اسمی- برای سرکوب جنبشهای مردمی است.
همین ساختار است که گونهای امپریالیسم منطقهایی را پیش میبرد تا کشورها و سرزمینهای تحتالحمایه بهمثابه برجوباروهایی از حریم استمرار قدرت آن محافظت کنند.
این امپریالیسم منطقهایی همان دستگاه استیلاجویانهای است که با گستاخی تمام بقای رژیم سوریه را حتّی از حفظ استان خوزستان ایران مهمتر دانست و برای استمرار این رژیم”کودککُش”به هیچ حدّ و مرز اخلاقی و سیاسی نیز قائل نبود.
میرحسین با هشدار نسبت به موروثیشدن حکومت، خطر استمرار ساختارمند همین نظامی را یادآور میشود که در آبان ۹۸ صراحتاً محتوای سیاسی-ایدئولوژیک آن، یعنی “حکومت دینی” و “ولیفقیه با اختیارات مطلقه” را نقد کرد.
بیانیه کوتاه میرحسین به تعبیر بسیاری آب در لانه مورچگان بود و نیز تجدید میثاقی با جنبش آزادیخواهانه و عدالتطلبانه مردمِ”بهستوهآمده از دیکتاتوری و گرسنگی و فقر و بیعدالتی و مجالس قلّابی” تا “باشد روزی که قنداقهپوشهای ما زیر قنداقههای تفنگ بزرگ نشوند”.
ابوالفضل قدیانی، علیرضا رجایی
https://www.zeitoons.com/wp-content/uploads/2022/08/FAB6A15C-B352-4812-8E63-03A319542EE2.jpeg
https://www.zeitoons.com/104284
👍36👎2🤬1
جریان نیمهروشنفکری تاریخ معاصر ایران
آرین رسولی
در این لحظه از تاریخ که آخرین ضربهها بر اندام بیجان نیمهروشنفکری فرود میآید صاحب این قلم میکوشد تا از چشماندازی متفاوت به نقد و بررسی جریان نیمهروشنفکری در تاریخ معاصرمان بپردازد. اصطلاح “نیمهروشنفکری” در اینجا به قصد تخفیف و تحقیر این جریان نیست و در ادامه خواهیم دید که مراد از پرداختن به این جریان، دفاع از گفتمانهای رایج کوتهنظران نیست که این روزها از هر سو مشتی بر این تن نیمهجان روانه میکنند و هر مصیبتی را در این ملک با تعمیمی ناروا و نابهجا به آنها نسبت میدهند.
اصطلاح روشنفکری به اشکال مختلف نزد افرادی استفاده شد(از جمله در جایی توسط تورگنیف و توسط دیگران) اما جریان محاکمه دریفوس جایی بود که این اصطلاح برساخته شده و از آن دوران وارد ادبیات و بحثهای فرهنگی و اجتماعی شد.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104268
آرین رسولی
در این لحظه از تاریخ که آخرین ضربهها بر اندام بیجان نیمهروشنفکری فرود میآید صاحب این قلم میکوشد تا از چشماندازی متفاوت به نقد و بررسی جریان نیمهروشنفکری در تاریخ معاصرمان بپردازد. اصطلاح “نیمهروشنفکری” در اینجا به قصد تخفیف و تحقیر این جریان نیست و در ادامه خواهیم دید که مراد از پرداختن به این جریان، دفاع از گفتمانهای رایج کوتهنظران نیست که این روزها از هر سو مشتی بر این تن نیمهجان روانه میکنند و هر مصیبتی را در این ملک با تعمیمی ناروا و نابهجا به آنها نسبت میدهند.
اصطلاح روشنفکری به اشکال مختلف نزد افرادی استفاده شد(از جمله در جایی توسط تورگنیف و توسط دیگران) اما جریان محاکمه دریفوس جایی بود که این اصطلاح برساخته شده و از آن دوران وارد ادبیات و بحثهای فرهنگی و اجتماعی شد.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104268
👍7👏2
عدالتخواهانِ همسرنوشت: مصدق، میرحسین و رهنورد
به بهانهی ۲۸مرداد و زادروز دکتر زهرا رهنورد
سپیده جدیری
دکتر محمد مصدق در نطق روز بیستم تیر ۱۳۳۰ خود در مجلس شورای ملی پیشبینی کرده بود: «چه زنده باشم و چه نباشم امیدوارم، و بلکه یقین دارم، که این آتش خاموش نخواهد شد و مردان بیدار کشور این مبارزهی ملی را آنقدر دنبال میکنند تا به نتیجه برسند.»
پیشبینیای که درست از آب درآمد، در آن حد که برای تحقق اهداف آن مبارزهی ملی و خلاصی از چنگ استعمار و استبدادِ دستنشاندگانش، زیر و روییِ سترگی دربگیرد؛ انقلابی که به باورِ تاریخپژوهانی چون یرواند آبراهامیان، ریشه در «سلب مشروعیت» از رژیم محمدرضا پهلوی پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ داشته است.
گفتمان ضداستعماریِ مسلط بر شعارها و آرمانهای انقلاب ۵۷ نیز بر این مدعا صحه میگذارد؛ شعارهایی نظیر «این شاه آمریکایی، اعدام باید گردد»، «شاه جنایت میکند، کارتر حمایت میکند» و «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی»؛ «گفتمان مناسب با شرایط آن دوران، با واژگان امپریالیسم، استعمار و استحمار و سلطهی سرمایه داری و از خود بیگانگی و بازگشت به خویش» که به گواهی زهرا رهنورد، «ترمینولوژی و بستهی پیشنهادی آن زمانِ روشنفکری بهخصوص شریعتی برای سعادت ملت» محسوب میشد.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104324
به بهانهی ۲۸مرداد و زادروز دکتر زهرا رهنورد
سپیده جدیری
دکتر محمد مصدق در نطق روز بیستم تیر ۱۳۳۰ خود در مجلس شورای ملی پیشبینی کرده بود: «چه زنده باشم و چه نباشم امیدوارم، و بلکه یقین دارم، که این آتش خاموش نخواهد شد و مردان بیدار کشور این مبارزهی ملی را آنقدر دنبال میکنند تا به نتیجه برسند.»
پیشبینیای که درست از آب درآمد، در آن حد که برای تحقق اهداف آن مبارزهی ملی و خلاصی از چنگ استعمار و استبدادِ دستنشاندگانش، زیر و روییِ سترگی دربگیرد؛ انقلابی که به باورِ تاریخپژوهانی چون یرواند آبراهامیان، ریشه در «سلب مشروعیت» از رژیم محمدرضا پهلوی پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ داشته است.
گفتمان ضداستعماریِ مسلط بر شعارها و آرمانهای انقلاب ۵۷ نیز بر این مدعا صحه میگذارد؛ شعارهایی نظیر «این شاه آمریکایی، اعدام باید گردد»، «شاه جنایت میکند، کارتر حمایت میکند» و «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی»؛ «گفتمان مناسب با شرایط آن دوران، با واژگان امپریالیسم، استعمار و استحمار و سلطهی سرمایه داری و از خود بیگانگی و بازگشت به خویش» که به گواهی زهرا رهنورد، «ترمینولوژی و بستهی پیشنهادی آن زمانِ روشنفکری بهخصوص شریعتی برای سعادت ملت» محسوب میشد.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104324
👍3👎2
«فسادِ» مبارکه
زیتون- فرید بهمنش: ۱۵ نمایندهی مجلس و بیش از یک نهاد سیاسی، اجرایی و امنیتی جمع شدند تا در عرض یک سال، گزارش ۲۹۷ صفحهای تحقیق و تفحص دربارهی «فولاد مبارکه» را به فرجام برسانند؛ گزارشی که میگوید مجموعا مبلغی در حد ۹۰ هزار میلیارد تومان در این بخش صنعتی عظیم، ویژهخواری شده است.
تنها به فاصلهی چند ساعت، فولاد مبارکه، به گزارش مجلس، پاسخ داد. این کارتل بزرگ اقتصادی متهم به فساد، در پاسخ به چنین گزارشی، جوابیهی کوتاه خود را با چنین عباراتی آغاز میکند: «ان الحسین مصباح الهدی و سفینه النجاه. حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران باوفایش با نثار جان خویش چراغ هدایتی جاودانه در طول تاریخ روشن نمودند. پیام نهضت جاودانه عاشورا ضرورت بصیرت، حق طلبی ومبارزه با فساد و گمراهی است.»
[…]
مقایسهی لقمهی چرب «مبارکه» با بودجهی نهادهای ایران ۹۰ هزار میلیارد تومان، خیلی پول است. آن هم برای یک کشور تحریمزده، که به منظور فروش یک بشکه نفت، باید به چندین دلال و گروه، درصد بدهد و منابع ارزی مورد نیاز را به سختی فراهم کند.
مقایسهی پولی که در فولاد مبارکه حیف و میل شده با میزان اعتبارات سالانهی نهادها و وزارتخانهها در بودجهی سال ۱۴۰۱ هجری شمسی، دود از کله بلند میکند. ارقام پایین را یک بار با هم مرور کنیم و سپس این ارقام را در ذهن خودمان با ۹۰ هزار میلیارد تومان مبارکه، مقایسه کنیم: قوه قضاییه: ۲۸ هزار و ۶۱۰ میلیارد تومان. ستاد مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی: ۷۷ هزار و ۹۹۰ میلیارد تومان. کل اعتبارات بخش آموزش و پرورش: ۱۵۶ هزار و ۴۵۲ میلیارد تومان. کل بودجه مورد نیاز برای اجرای طرح رتبه بندی معلمان ۲۵ هزار میلیارد تومان. وزارت بهداشت: کل اعتبارات حوزه سلامت با سهم ۱۱ درصدی از بودجه به ۱۷۴ هزار میلیارد تومان رسید. صدا و سیما، ۵ هزار و ۲۸۹ میلیارد تومان. (افزایش ۵۰ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۰) سازمان هواپیمایی کشوری ۱۸۰ میلیارد تومان!
حالا یک بار دیگر ۹۰ هزار میلیارد تومان تخلفات مبارکه را به یاد بیاوریم. این مبلغ، حتی از بودجهی سالانهی سپاه بیشتر است، ۴ برابر بودجهی قوه قضائیه است؛ کمی بیشتر از نصف بودجهی آموزش و پرورش است، کمی بیشتر از نصف بودجهی وزارت بهداشت؛ ۱۶ برابر بودجهی سالانه صدا و سیما است و پانصد برابر بودجهی سازمان هواپیمایی کشوری است!
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104328
زیتون- فرید بهمنش: ۱۵ نمایندهی مجلس و بیش از یک نهاد سیاسی، اجرایی و امنیتی جمع شدند تا در عرض یک سال، گزارش ۲۹۷ صفحهای تحقیق و تفحص دربارهی «فولاد مبارکه» را به فرجام برسانند؛ گزارشی که میگوید مجموعا مبلغی در حد ۹۰ هزار میلیارد تومان در این بخش صنعتی عظیم، ویژهخواری شده است.
تنها به فاصلهی چند ساعت، فولاد مبارکه، به گزارش مجلس، پاسخ داد. این کارتل بزرگ اقتصادی متهم به فساد، در پاسخ به چنین گزارشی، جوابیهی کوتاه خود را با چنین عباراتی آغاز میکند: «ان الحسین مصباح الهدی و سفینه النجاه. حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران باوفایش با نثار جان خویش چراغ هدایتی جاودانه در طول تاریخ روشن نمودند. پیام نهضت جاودانه عاشورا ضرورت بصیرت، حق طلبی ومبارزه با فساد و گمراهی است.»
[…]
مقایسهی لقمهی چرب «مبارکه» با بودجهی نهادهای ایران ۹۰ هزار میلیارد تومان، خیلی پول است. آن هم برای یک کشور تحریمزده، که به منظور فروش یک بشکه نفت، باید به چندین دلال و گروه، درصد بدهد و منابع ارزی مورد نیاز را به سختی فراهم کند.
مقایسهی پولی که در فولاد مبارکه حیف و میل شده با میزان اعتبارات سالانهی نهادها و وزارتخانهها در بودجهی سال ۱۴۰۱ هجری شمسی، دود از کله بلند میکند. ارقام پایین را یک بار با هم مرور کنیم و سپس این ارقام را در ذهن خودمان با ۹۰ هزار میلیارد تومان مبارکه، مقایسه کنیم: قوه قضاییه: ۲۸ هزار و ۶۱۰ میلیارد تومان. ستاد مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی: ۷۷ هزار و ۹۹۰ میلیارد تومان. کل اعتبارات بخش آموزش و پرورش: ۱۵۶ هزار و ۴۵۲ میلیارد تومان. کل بودجه مورد نیاز برای اجرای طرح رتبه بندی معلمان ۲۵ هزار میلیارد تومان. وزارت بهداشت: کل اعتبارات حوزه سلامت با سهم ۱۱ درصدی از بودجه به ۱۷۴ هزار میلیارد تومان رسید. صدا و سیما، ۵ هزار و ۲۸۹ میلیارد تومان. (افزایش ۵۰ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۰) سازمان هواپیمایی کشوری ۱۸۰ میلیارد تومان!
حالا یک بار دیگر ۹۰ هزار میلیارد تومان تخلفات مبارکه را به یاد بیاوریم. این مبلغ، حتی از بودجهی سالانهی سپاه بیشتر است، ۴ برابر بودجهی قوه قضائیه است؛ کمی بیشتر از نصف بودجهی آموزش و پرورش است، کمی بیشتر از نصف بودجهی وزارت بهداشت؛ ۱۶ برابر بودجهی سالانه صدا و سیما است و پانصد برابر بودجهی سازمان هواپیمایی کشوری است!
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104328
👍9
فقها بیش از آنکه حکمِ تکفیر بدهند، مانع از آن شدهاند
ارتداد و تکفیر در گفتوگو با هادی طباطبایی
زیتون-سعید دهقانی: سوءقصد به «سلمان رشدی» پس از سه دهه که از مرتدخواندن او گذشته است نشان میدهد که این مفاهیمی چون «تکفیر» و «ارتداد» همچنان در فرهنگِ اجتماعی مسلمانان-حتی نسل دوم از مهاجرین مسلمان به کشورهای غربی- خریدار دارد. از سوی دیگر جدلهای متأخر میان تنی چند از نواندیشان دینی نیز نشان میدهد که «تکفیر» به مثابه عملی ناروا و مذموم به این و آن، درست یا نادرست، نسبت داده میشود. با این حال سید هادی طباطبایی معتقد است که فقیهان سعی در تعدیلِ احساساتِ جوامع مسلمان داشتهاند. او میگوید اگر فقها نبودند، احساساتِ جریحهدار شدهی مسلمانان، خونهای بیشتری میریخت.
این پژوهشگرِ دین و فلسفه، کتابهای پرتیراژی در حوزه نواندیشی دینی و اسلامِ سیاسی به رشته تحریر درآورده که از مهمترینِ آنها میتوان به «حدیثِ نواندیشان دینی»، «فقیهان و انقلابِ ایران» و «در طریقتِ مسلمانی» اشاره کرد. وی همچنین نویسندهی دهها عنوان جستار با موضوع نواندیشی دینی است.
آنچه در ادامه خواهید خواند مشروح گفتوگو با سید هادی طباطبایی درباره نسبت میان ارتداد و اسلام سیاسی در دنیای مدرن است:
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104266
ارتداد و تکفیر در گفتوگو با هادی طباطبایی
زیتون-سعید دهقانی: سوءقصد به «سلمان رشدی» پس از سه دهه که از مرتدخواندن او گذشته است نشان میدهد که این مفاهیمی چون «تکفیر» و «ارتداد» همچنان در فرهنگِ اجتماعی مسلمانان-حتی نسل دوم از مهاجرین مسلمان به کشورهای غربی- خریدار دارد. از سوی دیگر جدلهای متأخر میان تنی چند از نواندیشان دینی نیز نشان میدهد که «تکفیر» به مثابه عملی ناروا و مذموم به این و آن، درست یا نادرست، نسبت داده میشود. با این حال سید هادی طباطبایی معتقد است که فقیهان سعی در تعدیلِ احساساتِ جوامع مسلمان داشتهاند. او میگوید اگر فقها نبودند، احساساتِ جریحهدار شدهی مسلمانان، خونهای بیشتری میریخت.
این پژوهشگرِ دین و فلسفه، کتابهای پرتیراژی در حوزه نواندیشی دینی و اسلامِ سیاسی به رشته تحریر درآورده که از مهمترینِ آنها میتوان به «حدیثِ نواندیشان دینی»، «فقیهان و انقلابِ ایران» و «در طریقتِ مسلمانی» اشاره کرد. وی همچنین نویسندهی دهها عنوان جستار با موضوع نواندیشی دینی است.
آنچه در ادامه خواهید خواند مشروح گفتوگو با سید هادی طباطبایی درباره نسبت میان ارتداد و اسلام سیاسی در دنیای مدرن است:
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104266
👍3👎2
«جواب دشنام دشنه نیست»؛
بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و مدنی در محکومیت ترور سلمان رشدی
زیتون– جمع کثیری از فعالان مدنی و سیاسی، با انتشار بیانیهای سوءقصد به جان سلمان رشدی را محکوم و آن را با «مبانی اعتقادی مسلمانان آزاداندیش و صلحجو» ناسازگار دانسته و نوشتند «اگر قرار باشد پیروان هر دین در برابر توهین به مقدّسات خود سلاح برگیرند، بار دیگر شاهد فاجعهی جنگهای خونبار فرقهای و دینیِ تاریخ خواهیم بود».
متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار زیتون قرار گرفته، در ادامه میآید:
https://www.zeitoons.com/104357
بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و مدنی در محکومیت ترور سلمان رشدی
زیتون– جمع کثیری از فعالان مدنی و سیاسی، با انتشار بیانیهای سوءقصد به جان سلمان رشدی را محکوم و آن را با «مبانی اعتقادی مسلمانان آزاداندیش و صلحجو» ناسازگار دانسته و نوشتند «اگر قرار باشد پیروان هر دین در برابر توهین به مقدّسات خود سلاح برگیرند، بار دیگر شاهد فاجعهی جنگهای خونبار فرقهای و دینیِ تاریخ خواهیم بود».
متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار زیتون قرار گرفته، در ادامه میآید:
https://www.zeitoons.com/104357
👍11👎2
حجاب اجباری-حکومتی به مثابه فنآوری قدرت
احمد علوی
پذیرش حجاب حکومتی-اجباری به معنای ورود زن به نظام هنجاری تو در توی فقهی است که هدف آن فرم دادن به اندیشه، رفتار و بدن زنان است. این نظام هنجاری فقه- که در روندی طولانی به عنوان ادبیات فقهی شکل گرفته و تجربه شده است- برای اغلب عرصه های زیستی توصیه دارد. انقیاد زنان در دستگاه فقهی به معنای تولید سوژههایی با رفتار و کردار معین، شکل دادن و سازماندهی روان، ساختن افرادی با خواستهها و آرزوهای خاص است. برای مثال زن محجبه دارای سبک معین زندگی، نوع سلوک خاص، موقعیت خاص در جامعه و در سلسله مراتب قدرت و منزلت و خواستهها، باید و نبایدها، و آرزوهایی است که از سوی فقیهان به عنوان بهنجار تعریف میشود. این انقیاد در مقابل فقه به معنای انقیاد از فقیهان و مردان هم هست.
حجاب اجباری-حکومتی به مثابه مکانیسم انقیاد نقش مهمی در بازتولید جامعه ولایی دارد. خانواده نوع ولایی جهانی هرمی متناظر با حکومت ولایی است که مرد ریاست آن را دارد و در چارچوب نظام فقهی ولایت خود را به زن و فرزندان خانواده اعمال می کند. حجاب اجباری-حکومتی نوعی فناوری قدرت است که از مسیرهویت سازی، وحدت سازی، مقدس سازی محقق میشود. دیالکتیک آشکارسازی و پنهان سازی، دیالکتیک خودی سازی و غیر-خودی سازی، دیالکتیک درونی و برونی سازی تبلور این فرایند است.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104366
احمد علوی
پذیرش حجاب حکومتی-اجباری به معنای ورود زن به نظام هنجاری تو در توی فقهی است که هدف آن فرم دادن به اندیشه، رفتار و بدن زنان است. این نظام هنجاری فقه- که در روندی طولانی به عنوان ادبیات فقهی شکل گرفته و تجربه شده است- برای اغلب عرصه های زیستی توصیه دارد. انقیاد زنان در دستگاه فقهی به معنای تولید سوژههایی با رفتار و کردار معین، شکل دادن و سازماندهی روان، ساختن افرادی با خواستهها و آرزوهای خاص است. برای مثال زن محجبه دارای سبک معین زندگی، نوع سلوک خاص، موقعیت خاص در جامعه و در سلسله مراتب قدرت و منزلت و خواستهها، باید و نبایدها، و آرزوهایی است که از سوی فقیهان به عنوان بهنجار تعریف میشود. این انقیاد در مقابل فقه به معنای انقیاد از فقیهان و مردان هم هست.
حجاب اجباری-حکومتی به مثابه مکانیسم انقیاد نقش مهمی در بازتولید جامعه ولایی دارد. خانواده نوع ولایی جهانی هرمی متناظر با حکومت ولایی است که مرد ریاست آن را دارد و در چارچوب نظام فقهی ولایت خود را به زن و فرزندان خانواده اعمال می کند. حجاب اجباری-حکومتی نوعی فناوری قدرت است که از مسیرهویت سازی، وحدت سازی، مقدس سازی محقق میشود. دیالکتیک آشکارسازی و پنهان سازی، دیالکتیک خودی سازی و غیر-خودی سازی، دیالکتیک درونی و برونی سازی تبلور این فرایند است.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104366
👍10👏1
بهای دُر نشود گم، اگرچه در خاک است
داریوش محمدپور
یکی از نگرانیهای بسیاری از دوستان این بود که مبادا در این اختلاف – اگر بشود ناماش را اختلاف نهاد – نام سایه آلوده شود یا به جنجالی ختم شود. این نگرانی را به درستی میفهمم. این را نیز درک میکنم و به آن باور دارم که در نهایت جسم سایه خوبتر است که در خاک ایران آرام بگیرد که او همیشه دلبستهی آن خاک و زبان و فرهنگاش بود. اما و هزار اما که چشم پوشیدن بر تمام ستمهایی که بر او در روزهای آخر حیاتاش رفت، از انصاف و وفا دور است. مضاف بر این، فراموش نکنیم که خاندان پیامبران هم فرزندان و خویشاوندانی داشتند که از خصلتهای بلند آن شهسواران معنا دور بودند. از فرزند نوح بگیرید تا ابوجهل و ابولهب. از فرزندان یعقوب بگیرید که جملگی در دریدن پیراهن یوسف جهدها کردند تا خاندان و نزدیکان پیامبر اسلام که در میانشان کسانی بودند که بلافاصله در پی میراثخواری او افتادند – یا به نام یا به موقعیت و جاه. همچنان در طول تاریخ ما هستند کسانی که پیروان علی را رافضی میگویند چرا که تن به رأی اکثریت ندادند. از این دست داستانها و عبرتهای تاریخ فراوان پیش رو داریم. نکتهام این است که نه نوح و نه محمد و علی از ضمیر دلدادگانشان رخت بربستند و نه باطل و دروغ حرمت و عزت یافت. دور باد از ما که امروز با این همه اشارت و بشارت معنوی و تاریخی، سکوت کنیم و چشم بر نیرنگ فرو بندیم. سایه، آن گوهر قیمتی است که بهایاش را از دست نخواهد داد. هیچ مهم نیست در این میانهی غوغا ما چه فکر میکنیم. من اینقدر ایمان دارم که این غبارها چهرهی پرفروغ آن دلدادهی شاهد ازلی را تیره نخواهد کرد. صبر باید کرد.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104376
داریوش محمدپور
یکی از نگرانیهای بسیاری از دوستان این بود که مبادا در این اختلاف – اگر بشود ناماش را اختلاف نهاد – نام سایه آلوده شود یا به جنجالی ختم شود. این نگرانی را به درستی میفهمم. این را نیز درک میکنم و به آن باور دارم که در نهایت جسم سایه خوبتر است که در خاک ایران آرام بگیرد که او همیشه دلبستهی آن خاک و زبان و فرهنگاش بود. اما و هزار اما که چشم پوشیدن بر تمام ستمهایی که بر او در روزهای آخر حیاتاش رفت، از انصاف و وفا دور است. مضاف بر این، فراموش نکنیم که خاندان پیامبران هم فرزندان و خویشاوندانی داشتند که از خصلتهای بلند آن شهسواران معنا دور بودند. از فرزند نوح بگیرید تا ابوجهل و ابولهب. از فرزندان یعقوب بگیرید که جملگی در دریدن پیراهن یوسف جهدها کردند تا خاندان و نزدیکان پیامبر اسلام که در میانشان کسانی بودند که بلافاصله در پی میراثخواری او افتادند – یا به نام یا به موقعیت و جاه. همچنان در طول تاریخ ما هستند کسانی که پیروان علی را رافضی میگویند چرا که تن به رأی اکثریت ندادند. از این دست داستانها و عبرتهای تاریخ فراوان پیش رو داریم. نکتهام این است که نه نوح و نه محمد و علی از ضمیر دلدادگانشان رخت بربستند و نه باطل و دروغ حرمت و عزت یافت. دور باد از ما که امروز با این همه اشارت و بشارت معنوی و تاریخی، سکوت کنیم و چشم بر نیرنگ فرو بندیم. سایه، آن گوهر قیمتی است که بهایاش را از دست نخواهد داد. هیچ مهم نیست در این میانهی غوغا ما چه فکر میکنیم. من اینقدر ایمان دارم که این غبارها چهرهی پرفروغ آن دلدادهی شاهد ازلی را تیره نخواهد کرد. صبر باید کرد.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104376
👍13👎2
در «یک قدمی ساخت هواپیمای مسافربری»
زیتون: درست در شرایطی که ناوگان حمل و نقل هوایی ایران تقریبا زمینگیر شده و تحریمهای بینالمللی، آه از نهاد صنعت هوانوردی ایران درآورده، خیر رسیده که جمهوری اسلامی، تا یک قدمی ساخت هواپیمای مسافربری پیش رفته است. اما منبع این خبر، نه یک رسانه و شخص نزدیک به سپاه و دیگر ارکان حاکمیتی، بلکه شخص رئیس جمهور است.
ابراهیم رئیسی در جمع مدیران و کارکنان وزارت دفاع و در روز صنعت دفاعی، اعلام کرده که دستاوردهای نخبگان در صنایع دفاعی نه فقط برای ایران، بلکه «برای جهان اسلام امیدبخش و اقتدارآفرین» است.
او با اشاره به بازدید خود از صنایع هواپیماسازی ایران در اصفهان گفته است: «دانشمندان و نخبگان ما در این وزارتخانه تا یک قدمی ساخت هواپیمای مسافربری رسیدهاند و از آنها خواستهام که این مسیر را تا حصول نتیجه با قدرت و قوت ادامه دهند.»
رئیس جمهور ایران، روشن نکرده که منظور او از «یک قدم» دقیقا چه مسافتی است و چنین مسافتی احیانا طی چه مدت زمان، پیموده خواهد شد. اما این ادعای بزرگ، همزمان شده با انتشار گزارشهایی دربارهی لطمات و صدمات بزرگی که در ناوگان حمل و نقل هوایی ایران به وجود آمده و آن را به یک ناوگان فرسوده و ناتوان تبدیل کرده است.
اظهارات رئیسی دربارهی ساخت هواپیا، واکنشهای فراوانی به دنبال آورد. همچنین سید محمّد صحفی معاون اسبق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفته است: «چه کسی باور میکند: کشوری که با تکنولوژی ۳۰ سال پیش خودرو تولید میکند، در یک قدمی تولید هواپیمای مسافربری باشد، جز رئیس جمهوری.»
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104398
زیتون: درست در شرایطی که ناوگان حمل و نقل هوایی ایران تقریبا زمینگیر شده و تحریمهای بینالمللی، آه از نهاد صنعت هوانوردی ایران درآورده، خیر رسیده که جمهوری اسلامی، تا یک قدمی ساخت هواپیمای مسافربری پیش رفته است. اما منبع این خبر، نه یک رسانه و شخص نزدیک به سپاه و دیگر ارکان حاکمیتی، بلکه شخص رئیس جمهور است.
ابراهیم رئیسی در جمع مدیران و کارکنان وزارت دفاع و در روز صنعت دفاعی، اعلام کرده که دستاوردهای نخبگان در صنایع دفاعی نه فقط برای ایران، بلکه «برای جهان اسلام امیدبخش و اقتدارآفرین» است.
او با اشاره به بازدید خود از صنایع هواپیماسازی ایران در اصفهان گفته است: «دانشمندان و نخبگان ما در این وزارتخانه تا یک قدمی ساخت هواپیمای مسافربری رسیدهاند و از آنها خواستهام که این مسیر را تا حصول نتیجه با قدرت و قوت ادامه دهند.»
رئیس جمهور ایران، روشن نکرده که منظور او از «یک قدم» دقیقا چه مسافتی است و چنین مسافتی احیانا طی چه مدت زمان، پیموده خواهد شد. اما این ادعای بزرگ، همزمان شده با انتشار گزارشهایی دربارهی لطمات و صدمات بزرگی که در ناوگان حمل و نقل هوایی ایران به وجود آمده و آن را به یک ناوگان فرسوده و ناتوان تبدیل کرده است.
اظهارات رئیسی دربارهی ساخت هواپیا، واکنشهای فراوانی به دنبال آورد. همچنین سید محمّد صحفی معاون اسبق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفته است: «چه کسی باور میکند: کشوری که با تکنولوژی ۳۰ سال پیش خودرو تولید میکند، در یک قدمی تولید هواپیمای مسافربری باشد، جز رئیس جمهوری.»
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104398
👍17👎2
«درِ پشتیِ روسیه»؟
زیتون-یلدا امیری: شامگاه ۲ شهریور، سرانجام پس از چند روز انتظار و گله و شکایتِ حکومت ایران از تعلل آمریکا، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد که «پاسخ دریافت شد.»
ناصر کنعانی اعلام کرد: «بررسی دقیق نظرات طرف آمریکایی آغاز شده و جمهوری اسلامی پس از تکمیل بررسیها، نظرات خود در این رابطه را به هماهنگکننده اعلام خواهد کرد.»
همزمان ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم اعلام کرد که این کشور پس از بررسی نظرات ایران در خصوص طرح اتحادیه اروپا، پاسخ خود را به اروپا اعلام کرده است.
در این میان برخی رسانهها بدون ارائه منبع اعلام کردند که آمریکا با تمام شروط اضافی جمهوری اسلامی برای احیای برجام مخالفت کرده و در پاسخ خود خواستار غنیسازی اورانیوم تا سقف حداکثر ۴ درصد توسط تهران و لغو محدودیتها برای بازرسی از تاسیسات اتمی ایران شده است.
ایران، در پشتیِ روسیه پایگاه خبری-تحلیلی «پولیتیکو» چند ساعت پیش از ارسال پاسخ آمریکا به نقل از دیپلماتهای غربی گزارش داد که روسیه به ایران به عنوان «در پشتی» برای دور زدن تحریمهای بینالمللی و فروش نفت نگاه میکند.
پولتیکو نوشت که ولادمیر پوتین براساس یک برنامه کاملا زمانبندی شده قصد دارد از توافق هستهای برای انتقال نفت به بازارهای جهانی استفاده کند.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104415
زیتون-یلدا امیری: شامگاه ۲ شهریور، سرانجام پس از چند روز انتظار و گله و شکایتِ حکومت ایران از تعلل آمریکا، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد که «پاسخ دریافت شد.»
ناصر کنعانی اعلام کرد: «بررسی دقیق نظرات طرف آمریکایی آغاز شده و جمهوری اسلامی پس از تکمیل بررسیها، نظرات خود در این رابطه را به هماهنگکننده اعلام خواهد کرد.»
همزمان ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم اعلام کرد که این کشور پس از بررسی نظرات ایران در خصوص طرح اتحادیه اروپا، پاسخ خود را به اروپا اعلام کرده است.
در این میان برخی رسانهها بدون ارائه منبع اعلام کردند که آمریکا با تمام شروط اضافی جمهوری اسلامی برای احیای برجام مخالفت کرده و در پاسخ خود خواستار غنیسازی اورانیوم تا سقف حداکثر ۴ درصد توسط تهران و لغو محدودیتها برای بازرسی از تاسیسات اتمی ایران شده است.
ایران، در پشتیِ روسیه پایگاه خبری-تحلیلی «پولیتیکو» چند ساعت پیش از ارسال پاسخ آمریکا به نقل از دیپلماتهای غربی گزارش داد که روسیه به ایران به عنوان «در پشتی» برای دور زدن تحریمهای بینالمللی و فروش نفت نگاه میکند.
پولتیکو نوشت که ولادمیر پوتین براساس یک برنامه کاملا زمانبندی شده قصد دارد از توافق هستهای برای انتقال نفت به بازارهای جهانی استفاده کند.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104415
👍14
سپیده رشنو؛ دسترسی به وکیل ۳۵ روز پس از بازداشت
زیتون-یک ماه و هشت روز پس از بازداشت سپیده رشنو، زنی که به اتهام اعتراض به حجاب اجباری در زندان است، دو مرد، یکی به عنوان وکیل و دیگری برادرش، گفتهاند که تلاش برای آزادی او را آغاز کردهاند و امیدوارند پیش از برگزاری دادگاه، مقدمات این کار فراهم شود.
روز یکم شهریور، «سامان رشنو» حسابی در توییتر راهاندازی کرد تا در مورد خواهرش اطلاعرسانی کند. سامان در بخش بیوگرافی یا معرفی صفحه توییتر خود نوشته است: «تنها رسانه رسمی و معتبر اخبار خانم سپیده رشنو این پیج میباشد.»
سامان رشنو در نخستین و تنها پست توییتر خود نوشت: «با لحاظ قبول وکالت خانم سپیده رشنو توسط آقای نعیمرضا نظامیچهارمحالی در روز ۳۱ مرداد پرونده اتهامی خواهرم مطالعه و در یکم شهریور با مساعدت ریاست محترم دادگاه و مسئولین ذیربط ملاقات به وقت کافی در زندان اوین صورت گرفت. حال سپیده مساعد است و از عزیزان دغدغهمند هموطن سپاسگزاریم.»
پس از این توییت، روزنامه شرق با وکیل پرونده گفتوگو کرده است. نعیمرضا نظامیچهارمحالی در این گفتگو به دیدارش با سپیده اشاره کرد و خبر داد که رسیدگی به این پرونده بهطوررسمی آغاز شده است.
«مرکز رسانه قوه قضائیه» روز ۲۹ مرداد، اعلام کرد که سپیده رشنو در دادگاه انقلاب تفهیم اتهام شده است،
خبرگزاری ایسنا به نقل از رئیس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران مدعی شد که اتهامات خانم رشنو «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور از طریق ارتباط با افراد خارجنشین و فعالیت تبلیغی علیه جمهوری اسلامی و تشویق مردم به فساد و فحشا» است.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104430
زیتون-یک ماه و هشت روز پس از بازداشت سپیده رشنو، زنی که به اتهام اعتراض به حجاب اجباری در زندان است، دو مرد، یکی به عنوان وکیل و دیگری برادرش، گفتهاند که تلاش برای آزادی او را آغاز کردهاند و امیدوارند پیش از برگزاری دادگاه، مقدمات این کار فراهم شود.
روز یکم شهریور، «سامان رشنو» حسابی در توییتر راهاندازی کرد تا در مورد خواهرش اطلاعرسانی کند. سامان در بخش بیوگرافی یا معرفی صفحه توییتر خود نوشته است: «تنها رسانه رسمی و معتبر اخبار خانم سپیده رشنو این پیج میباشد.»
سامان رشنو در نخستین و تنها پست توییتر خود نوشت: «با لحاظ قبول وکالت خانم سپیده رشنو توسط آقای نعیمرضا نظامیچهارمحالی در روز ۳۱ مرداد پرونده اتهامی خواهرم مطالعه و در یکم شهریور با مساعدت ریاست محترم دادگاه و مسئولین ذیربط ملاقات به وقت کافی در زندان اوین صورت گرفت. حال سپیده مساعد است و از عزیزان دغدغهمند هموطن سپاسگزاریم.»
پس از این توییت، روزنامه شرق با وکیل پرونده گفتوگو کرده است. نعیمرضا نظامیچهارمحالی در این گفتگو به دیدارش با سپیده اشاره کرد و خبر داد که رسیدگی به این پرونده بهطوررسمی آغاز شده است.
«مرکز رسانه قوه قضائیه» روز ۲۹ مرداد، اعلام کرد که سپیده رشنو در دادگاه انقلاب تفهیم اتهام شده است،
خبرگزاری ایسنا به نقل از رئیس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران مدعی شد که اتهامات خانم رشنو «اجتماع و تبانی به قصد ارتکاب جرم علیه امنیت کشور از طریق ارتباط با افراد خارجنشین و فعالیت تبلیغی علیه جمهوری اسلامی و تشویق مردم به فساد و فحشا» است.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104430
👍4🤬3
تکفیری اتفاق نیافتاده است
«هسته سخت اسلامشناسی» در گفتوگو با علیرضا علویتبار
زیتون-طاها پارسا: علیرضا علویتبار میان اسلام و اسلامشناسی فرق مینهد. اسلامشناسی را دارای یک هسته سخت میداند، آن را معرفی میکند و نتیجه میگیرد انکار این هسته سخت مستلزمِ «خروج از دایره اسلام» (و نه خروج از اسلامشناسی) است.
اساس این گفتوگوی انتقادی دربارهی «وجود این هسته سخت» و امکانِ منطقی این «نتیجهگیری» است؛ نتیجهای که نزاع جاری و ساری عبدالکریم سروش و محسن کدیور را هم شکل داده؛ تا در این میانه، کدیورْ، سروش را به «تجدیدنظر طلبی» و «آوردن دینی متفاوت از اسلام» متهم کند و سروش هم کدیور را به «قشری»بودن و «تکفیرگری».
شواهدِ و مستندات وجود یک «هسته سخت» در دینشناسی محسن کدیور و مدعیاتِ او انکارناپذیر است و در استدلالهای او نقشی بنیادی دارد. علیرضا علویتبار، نواندیش دینی و سردبیر روزنامه توقیفشدهی صبح امروز، سالها پیشتر، به هنگام معرفی روشنفکری دینی در قالب یک برنامه پژوهشی، از این هسته سخت نوشته بود و در این گفتوگو انتقادی، هم بهسختی و تفصیل از اجزا و مدل خود دفاع میکند.
علویتبار در این گفتوگو میگوید: موضوع برنامه پژوهشی، دینشناسی است و نه خودِ دین. دینداری و ایمان هم باید از دینشناسی جدا شود؛البته نباید تأثیرپذیری آنها از یکدیگر را انکار کرد. پیوندی میان حضور در یک برنامه پژوهشی و دینباوری و دینداری افراد وجود دارد چون برشناخت انسانها تأثیر میگذارد. مثلا «اگر ما پیامبر اسلام را پیامبر رحمت توصیف میکنیم بهگونهای روابط عاطفی با ایشان شکل میگیرد که کاملاً متمایز است از وقتی که او را قدرتطلبی که برای کسب قدرت از روشهای خشن پرهیز نمیکرد، توصیف کنیم».
از نظر علویتبار «اگر دینشناسیْ اعلام کرد که هسته سخت دینشناسی (ادیان ابراهیمی) را میپذیرد، اما به علاوه تصور وحدت وجودی (باتعبیر بودایی) از خدا دارد، اضافه کردن این عنصر بهمعنای نفی عناصر دیگر بوده و به خروج از برنامه پژوهشی میانجامد. اما اگر مثلاً امام ترا نیز به این هسته سخت بیفزاید، سطح برنامه پژوهشی خود را خاصتر کرده و به مذهبشناسی پرداخته است». و نیز «مثلاً اگر ما باورداشته باشیم که پیام و دعوت خدا بهطور کافی در منابع معتبر اسلامی به ما ارائه نشده است و به پیامبری دیگر احتیاج است تا آن را تکمیل کند، آیا باز هم تمایزی میان یک مسلمان و یک بهایی وجود خواهد داشت».
در بخش و سطح دیگری دیگر از گفتوگوی چالشی، علیرضا علویتبار، به مواردی از ارزیابی انتقادی دیدگاههای دینشناسانه یک صاحبنظر[عبدالکریم سروش] از سوی برخی از صاحبنظران از جمله محسن کدیور اشاره میکند؛ «نقدهایی که متأسفانه نادیده گرفته شده و با تحقیراز کنارشان گذر شده است». با اینحال علویتبار میافزاید «تقلیل دادن دعوای نظری به دعوای شخصی را درست نمیدانم. این گفتوگوینظری اگر خوب مدیریت شود، نتایج بسیار نیکویی به بار خواهد آورد و نشاندهنده تولید نظری و فکری رو به رشد بخشی از نواندیشان خواهدبود».
علویتبار از کسی نام نمیبرد اما بهزعم او «این روزها برخی از متهمشدن به خروج از دایره دینداری نگران نیستند. بهنظر میرسد که برخیتلاش میکنند که با دریافت این «برچسب» بر محبوبیت خویش افزوده و نفوذ کلام بیشتری پیدا کنند. میان این گونه بحث با مباحث تکفیر فقهیباید فرق گذاشت».
این نواندیش دینی همچنین بر اینباور است که «تکفیری اتفاق نیفتاده که از عواقب اجتماعی و یا مسئولیتهای اخلاقی آن بهراسیم. پیوند دادنیک بحث نظری و کارشناسانه به مباحثی چون تکفیر و ارتداد، عمدی و با اهداف خاصی صورت میگیرد. طرح خطر تکفیر و بزرگنمایی آنمیتواند مانعی روانی بر سر هرگونه نقد ایجاد کند. نقد البته تقدسشکن است».
او در پایان تأکید دارد که «ابراز وفاداری به حوزه فقه، که مسئول سامان دادن ظاهر رفتار مؤمنان است، بازمیگردد. مرجع رسمی برای اعلامحضور یا خروج از یک برنامه پژوهشی وجود ندارد. هرکس میتواند ادعای خروج یا حضور دیگری را در یک برنامه پژوهشی طرح کند و آندیگری نیز میتواند بپذیرد یا رد کند. مهم قوّت استدلال آنها و اعتبار دادههایی است که از آن بهره میگیرند».
متن کامل این گفتوگو را در زیتون بخوانید:
https://www.zeitoons.com/104436
«هسته سخت اسلامشناسی» در گفتوگو با علیرضا علویتبار
زیتون-طاها پارسا: علیرضا علویتبار میان اسلام و اسلامشناسی فرق مینهد. اسلامشناسی را دارای یک هسته سخت میداند، آن را معرفی میکند و نتیجه میگیرد انکار این هسته سخت مستلزمِ «خروج از دایره اسلام» (و نه خروج از اسلامشناسی) است.
اساس این گفتوگوی انتقادی دربارهی «وجود این هسته سخت» و امکانِ منطقی این «نتیجهگیری» است؛ نتیجهای که نزاع جاری و ساری عبدالکریم سروش و محسن کدیور را هم شکل داده؛ تا در این میانه، کدیورْ، سروش را به «تجدیدنظر طلبی» و «آوردن دینی متفاوت از اسلام» متهم کند و سروش هم کدیور را به «قشری»بودن و «تکفیرگری».
شواهدِ و مستندات وجود یک «هسته سخت» در دینشناسی محسن کدیور و مدعیاتِ او انکارناپذیر است و در استدلالهای او نقشی بنیادی دارد. علیرضا علویتبار، نواندیش دینی و سردبیر روزنامه توقیفشدهی صبح امروز، سالها پیشتر، به هنگام معرفی روشنفکری دینی در قالب یک برنامه پژوهشی، از این هسته سخت نوشته بود و در این گفتوگو انتقادی، هم بهسختی و تفصیل از اجزا و مدل خود دفاع میکند.
علویتبار در این گفتوگو میگوید: موضوع برنامه پژوهشی، دینشناسی است و نه خودِ دین. دینداری و ایمان هم باید از دینشناسی جدا شود؛البته نباید تأثیرپذیری آنها از یکدیگر را انکار کرد. پیوندی میان حضور در یک برنامه پژوهشی و دینباوری و دینداری افراد وجود دارد چون برشناخت انسانها تأثیر میگذارد. مثلا «اگر ما پیامبر اسلام را پیامبر رحمت توصیف میکنیم بهگونهای روابط عاطفی با ایشان شکل میگیرد که کاملاً متمایز است از وقتی که او را قدرتطلبی که برای کسب قدرت از روشهای خشن پرهیز نمیکرد، توصیف کنیم».
از نظر علویتبار «اگر دینشناسیْ اعلام کرد که هسته سخت دینشناسی (ادیان ابراهیمی) را میپذیرد، اما به علاوه تصور وحدت وجودی (باتعبیر بودایی) از خدا دارد، اضافه کردن این عنصر بهمعنای نفی عناصر دیگر بوده و به خروج از برنامه پژوهشی میانجامد. اما اگر مثلاً امام ترا نیز به این هسته سخت بیفزاید، سطح برنامه پژوهشی خود را خاصتر کرده و به مذهبشناسی پرداخته است». و نیز «مثلاً اگر ما باورداشته باشیم که پیام و دعوت خدا بهطور کافی در منابع معتبر اسلامی به ما ارائه نشده است و به پیامبری دیگر احتیاج است تا آن را تکمیل کند، آیا باز هم تمایزی میان یک مسلمان و یک بهایی وجود خواهد داشت».
در بخش و سطح دیگری دیگر از گفتوگوی چالشی، علیرضا علویتبار، به مواردی از ارزیابی انتقادی دیدگاههای دینشناسانه یک صاحبنظر[عبدالکریم سروش] از سوی برخی از صاحبنظران از جمله محسن کدیور اشاره میکند؛ «نقدهایی که متأسفانه نادیده گرفته شده و با تحقیراز کنارشان گذر شده است». با اینحال علویتبار میافزاید «تقلیل دادن دعوای نظری به دعوای شخصی را درست نمیدانم. این گفتوگوینظری اگر خوب مدیریت شود، نتایج بسیار نیکویی به بار خواهد آورد و نشاندهنده تولید نظری و فکری رو به رشد بخشی از نواندیشان خواهدبود».
علویتبار از کسی نام نمیبرد اما بهزعم او «این روزها برخی از متهمشدن به خروج از دایره دینداری نگران نیستند. بهنظر میرسد که برخیتلاش میکنند که با دریافت این «برچسب» بر محبوبیت خویش افزوده و نفوذ کلام بیشتری پیدا کنند. میان این گونه بحث با مباحث تکفیر فقهیباید فرق گذاشت».
این نواندیش دینی همچنین بر اینباور است که «تکفیری اتفاق نیفتاده که از عواقب اجتماعی و یا مسئولیتهای اخلاقی آن بهراسیم. پیوند دادنیک بحث نظری و کارشناسانه به مباحثی چون تکفیر و ارتداد، عمدی و با اهداف خاصی صورت میگیرد. طرح خطر تکفیر و بزرگنمایی آنمیتواند مانعی روانی بر سر هرگونه نقد ایجاد کند. نقد البته تقدسشکن است».
او در پایان تأکید دارد که «ابراز وفاداری به حوزه فقه، که مسئول سامان دادن ظاهر رفتار مؤمنان است، بازمیگردد. مرجع رسمی برای اعلامحضور یا خروج از یک برنامه پژوهشی وجود ندارد. هرکس میتواند ادعای خروج یا حضور دیگری را در یک برنامه پژوهشی طرح کند و آندیگری نیز میتواند بپذیرد یا رد کند. مهم قوّت استدلال آنها و اعتبار دادههایی است که از آن بهره میگیرند».
متن کامل این گفتوگو را در زیتون بخوانید:
https://www.zeitoons.com/104436
👍23👎1
تفسیری تازه از ذاتانگاری و هسته سخت دین
محمد منصورنژاد
در این نوشتار به بحث ذاتانگاری یا هسته سخت دین دو گونه نگاه خواهیم داشت:
الف)نفی و سلب: در این قسمت برخی آرای دیگران در موضوع طرح و نقد و رد می شود
ب)اثبات و ایجاب: در این قسمت تز نگارنده طرح و شرح می گردد.
الف: نگاهی نفی و سلبی برخی با فرض وجود و یا عدم وجود ذاتانگاری در دین، وارد منازعهی جاری میان عبدالکریم سروش و محسن کدیور در مورد تجدیدنظرطلبی و تکفیر در دین شدند. نگارنده هر دوی این شیوه نگاههت را غیر دقیق میپندارد. در ادامه از هر کدام تنها به ارایه شاهدی بسنده می گردد.
۱.مدافع ذاتانگاری در دین: اندیشه دکتر کدیور به عنوان شاهد به برخی آرای دکتر «محسن کدیور» (مرداد ۱۴۰۰) در مقاله هسته سخت(hard core ) اسلام (مرداد ۱۴۰۰) که تعبیر دیگری از ذاتی و یا ضروری دین است، اشاره می گردد. او که از منظر درون دینی (در مقابل نگاههای برون دینی)، سخن میکند، معتقد است بحث از وجود حقیقی اسلام به مثابه دین الهی و حق است که تعیّن الهی دارد. نیز شناخت هسته سخت از این نگاه، دو شرط دارد: یکی تشخیص درست و نادرست این ذات، کار متخصص است و نه همگان و دیگری آنکه باید با کتاب و سنت معتبر سازگار باشد. در نهایت از نگاه او اجزای دهگانه هسته سخت اسلام، عبارتند از: ایمان به خدا؛ معاد؛ غیب؛ نبوت محمد؛ سنت معتبر نبوی؛ وحی و قرآن؛ اخلاق؛ عبادات؛ شبه مناسک و امور توقیفی (مثل احکام خوردن و آشامیدن و…) و سرخط برخی احکام و قواعد مطلوب.
اما برخی اشکالات این برداشت: یک: همانگونه که در ادامه توضیح داده میشود، هسته سختی مطلقا لایغیّر، اصلا وجود خارجی ندارد. به همین جهت حتی در باب توحید و معاد (چه رسد به شبه مناسک و….!) که از نگاه او هسته سخت اسلاماند، نه تنها دیدگاههای متمایز، بلکه متعارض میان اندیشمندان اسلامی وجود داشته و دارد.
دو: در باب اینکه شرط فهم هسته سخت، وجود متخصص است، نیز میتوان با الهام از «کارل پوپر»، گفت که در ایدهپردازی، «مقام شکار»، اصلا اهمیت ندارد (مدعا میتواند از هر جایی و از سوی هر کسی طرح شود)؛ مهم، «مقام داوری» و ارزیابی است. بر این مبنا، مدعا میتواند «نقلی»، «عقلی» و یا «تجربی» باشد.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104479
محمد منصورنژاد
در این نوشتار به بحث ذاتانگاری یا هسته سخت دین دو گونه نگاه خواهیم داشت:
الف)نفی و سلب: در این قسمت برخی آرای دیگران در موضوع طرح و نقد و رد می شود
ب)اثبات و ایجاب: در این قسمت تز نگارنده طرح و شرح می گردد.
الف: نگاهی نفی و سلبی برخی با فرض وجود و یا عدم وجود ذاتانگاری در دین، وارد منازعهی جاری میان عبدالکریم سروش و محسن کدیور در مورد تجدیدنظرطلبی و تکفیر در دین شدند. نگارنده هر دوی این شیوه نگاههت را غیر دقیق میپندارد. در ادامه از هر کدام تنها به ارایه شاهدی بسنده می گردد.
۱.مدافع ذاتانگاری در دین: اندیشه دکتر کدیور به عنوان شاهد به برخی آرای دکتر «محسن کدیور» (مرداد ۱۴۰۰) در مقاله هسته سخت(hard core ) اسلام (مرداد ۱۴۰۰) که تعبیر دیگری از ذاتی و یا ضروری دین است، اشاره می گردد. او که از منظر درون دینی (در مقابل نگاههای برون دینی)، سخن میکند، معتقد است بحث از وجود حقیقی اسلام به مثابه دین الهی و حق است که تعیّن الهی دارد. نیز شناخت هسته سخت از این نگاه، دو شرط دارد: یکی تشخیص درست و نادرست این ذات، کار متخصص است و نه همگان و دیگری آنکه باید با کتاب و سنت معتبر سازگار باشد. در نهایت از نگاه او اجزای دهگانه هسته سخت اسلام، عبارتند از: ایمان به خدا؛ معاد؛ غیب؛ نبوت محمد؛ سنت معتبر نبوی؛ وحی و قرآن؛ اخلاق؛ عبادات؛ شبه مناسک و امور توقیفی (مثل احکام خوردن و آشامیدن و…) و سرخط برخی احکام و قواعد مطلوب.
اما برخی اشکالات این برداشت: یک: همانگونه که در ادامه توضیح داده میشود، هسته سختی مطلقا لایغیّر، اصلا وجود خارجی ندارد. به همین جهت حتی در باب توحید و معاد (چه رسد به شبه مناسک و….!) که از نگاه او هسته سخت اسلاماند، نه تنها دیدگاههای متمایز، بلکه متعارض میان اندیشمندان اسلامی وجود داشته و دارد.
دو: در باب اینکه شرط فهم هسته سخت، وجود متخصص است، نیز میتوان با الهام از «کارل پوپر»، گفت که در ایدهپردازی، «مقام شکار»، اصلا اهمیت ندارد (مدعا میتواند از هر جایی و از سوی هر کسی طرح شود)؛ مهم، «مقام داوری» و ارزیابی است. بر این مبنا، مدعا میتواند «نقلی»، «عقلی» و یا «تجربی» باشد.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104479
👍9
بستهبندی دین یا واسازی دین؛ مورد نزاع کدیور-سروش
حسن محدّثی گیلوایی
از متن:
سروش بهویژه در حال واسازی کلّ دین است. پروژهی فکری او زدودن تمامی عناصر مخرّب از اسلام صدر است. بنابراین، کدیور و دیگر نواندیشان دینی به فکر بستهبندی بهاصطلاح «نواندیشانه»ی دین افتادهاند و از انواع تعابیر تند و هنجارین علیه امثال سروش نظیر «تجدید نظرطلبی» بهره گرفته اند تا یکبار دیگر مرزکشی کنند. از این رو، ارائهی سنخشناسی جدید از گرایشهای اسلامی معاصر در ایران توسّط کدیور به معنای کاری دانشپژوهانه نیست. او مثل یک محقّق رفتار نمیکند، بلکه رفتار کدیور همچون رفتار معتقدی است که در حال تعیین مرز و غیریّتسازی در درون اجتماع دینی فارسیزبان است. کدیور اگر قرار بود تزی دانشپژوهانه ارایه کند، میبایست بهنحو مستدل به نقد پروژهی «واسازیی دین» میپرداخت و مشکلات و مسألهداری مسیر و پروژهی فکریی سروش و دیگر روشنفکران دینی را نشان میداد و معلوم میساخت که بقای دین در عصر مدرن، حاجت به چنین اقداماتی ندارد. اما کدیور با انواع تعابیر هنجارین توسّل جسته تا از «رقیب» خود در قلمرو دینی اعتبارزدایی کند و همان ابزارهای کهن طرد دینی را یکبار دیگر به خدمت گرفته است. او در کار خود کوشیده است این غیریّتسازی را دانشپژوهانه و نقّادی جلوه دهد و به همین خاطر و نیز به خاطر مفروضاتی مسألهدار کسانی چون علویتبار (۱۰ مرداد ۱۴۰۱ و ۴ شهریور ۱۴۰۱) و برخی دیگر (نظیر دوراندیش، ۱۴۰۱) نتوانسته اند این رنگ و جلای ظاهری دانشپژوهی در سخن کدیور را تشخیص دهند و کار او را «نقد» و «کارشناسی» تلقّی کردهاند. به همین دلیل هم هست که من از رفتار «شبه فقیهانه» کدیور سخن میگویم و رفتار او را «شبهتکفیر» روشنفکران دینی مینامم، زیرا او بین نقش یک فقیه و نقش یک اندیشمند دینی در رفت و آمد است و انجام همزمان این دو نقش نیز تعارضآمیز است. او به جای مواجههی دانشپژوهانه و انتقادیاندیشانه، مواجههای اعتقادیاندیشانه انجام داده و بهنحو جزمی به مدافعهگری روی آورده است، امّا با کمال شگفتی نام چنین کاری را نقد نهاده است (کدیور، ۱۴۰۱). دست
[…]
مصباح یزدی و کدیور بهرغم اینکه دو موضع متضاد دارد، هر دو دست غربیان را برای تخریب اسلام در کار میبینند و نگاهی توطئهنگرانه را در باب جهاد بروز میدهند! از سوی دیگر، مصباح یزدی و سروش کم و بیش در بارهی مکانت و جایگاه جهاد در اسلام سخن واحدی را میگویند، اما اوّلی از آن دفاع میکند و بدان میبالد و دومی آن را صرفاً بهمنزلهی واقعیتی گزارش میکند و آن را در حال حاضر از عناصر مخرّب ارتدوکسی اسلامی میداند و میکوشد از اینگونه عناصر برای همیشه اعتبارزدایی کند و اسلام را از اینگونه محتوای بهاصطلاح «مخرّب» بپیراید. پیامبرانهسازی اسلام، این امکان را به سروش میدهد که ابدی بودن اینگونه مؤلّفههای اسلام صدر را زیر سؤال ببرد و آنها را به اموری زمانمند و زمینهمند و مرتبط با شخصیت و وضعیت پیامبر و بهطور کلی مربوط به صورتمند شدن امر بیصورت در تجربهی نبوی تلقی کند. در نظر او خدای اربابی (سروش، ۱۳۹۷: ۴۱۱) که این همه در تاریخ اسلامی «برای او و به نام او» اِعمال قدرت شده است، هم محصول اسلام پیامبرانه است: «خدای پیامبر هم کشف اوست هم تراشیده و مخلوق ذهن و رؤیای او و کذا همهی دین پیامبر» (همان: ۳۳۴). این فقط یک مثال از نحوهی مواجههی نیروهای این سه گرایش اسلامی با میراث اسلامی و تاریخ اسلام است و من برای پرهیز از اطناب بیشتر، از ذکر مثالهای دیگر خودداری میکنم.
کدیور بهدرستی قرابت بخشی از آرای کسانی چون سروش و محافظتگرایان دینی را در مواجهه با میراث اسلامی درمییابد، اما از تبیین و درک آن ناتوان است، و از تفاوت آرای «نواندیشان دینی» با سه گروه کذایی زیر یاد میکند:
«پارهای دیگر از سخنان مسلمانان تجدیدنظرطلب شباهت عجیبی با مسلمانان تندرو یا بنیادگرا دارد، مشخصاً آن دسته از آرائی که پیامبر را اقتدارطلب و خدا و قرآن را حامی و مدافع خشونت و تحمیل و زور معرفی کردهاند. مسلمانان نواندیش با هر دو نوع از آراء چه آراء اسلامستیزان و مستشرقان یادشده از یکسو و آراء بنیادگرایانه مرزبندی مشخص دارند» (کدیور، ۱۴۰۰).
امّا او درنمییابد که این تفاوت، ریشه در بزک کردن تاریخ اسلام و میراث اسلامی دارد و گروههای دیگر بدین نحو با این میراث مواجه نمیشوند. باری، بزک کردن میراث و تاریخ اسلامی در کار کسانی چون کدیور، فنایی، بازرگان، نراقی و کثیری دیگر از صاحبنظران دینی ایرانی دیده میشود و متأسفانه در حال بدل شدن به شیوهای جاافتاده و مردمپسند در اندیشهی دینی معاصر است.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104459
حسن محدّثی گیلوایی
از متن:
سروش بهویژه در حال واسازی کلّ دین است. پروژهی فکری او زدودن تمامی عناصر مخرّب از اسلام صدر است. بنابراین، کدیور و دیگر نواندیشان دینی به فکر بستهبندی بهاصطلاح «نواندیشانه»ی دین افتادهاند و از انواع تعابیر تند و هنجارین علیه امثال سروش نظیر «تجدید نظرطلبی» بهره گرفته اند تا یکبار دیگر مرزکشی کنند. از این رو، ارائهی سنخشناسی جدید از گرایشهای اسلامی معاصر در ایران توسّط کدیور به معنای کاری دانشپژوهانه نیست. او مثل یک محقّق رفتار نمیکند، بلکه رفتار کدیور همچون رفتار معتقدی است که در حال تعیین مرز و غیریّتسازی در درون اجتماع دینی فارسیزبان است. کدیور اگر قرار بود تزی دانشپژوهانه ارایه کند، میبایست بهنحو مستدل به نقد پروژهی «واسازیی دین» میپرداخت و مشکلات و مسألهداری مسیر و پروژهی فکریی سروش و دیگر روشنفکران دینی را نشان میداد و معلوم میساخت که بقای دین در عصر مدرن، حاجت به چنین اقداماتی ندارد. اما کدیور با انواع تعابیر هنجارین توسّل جسته تا از «رقیب» خود در قلمرو دینی اعتبارزدایی کند و همان ابزارهای کهن طرد دینی را یکبار دیگر به خدمت گرفته است. او در کار خود کوشیده است این غیریّتسازی را دانشپژوهانه و نقّادی جلوه دهد و به همین خاطر و نیز به خاطر مفروضاتی مسألهدار کسانی چون علویتبار (۱۰ مرداد ۱۴۰۱ و ۴ شهریور ۱۴۰۱) و برخی دیگر (نظیر دوراندیش، ۱۴۰۱) نتوانسته اند این رنگ و جلای ظاهری دانشپژوهی در سخن کدیور را تشخیص دهند و کار او را «نقد» و «کارشناسی» تلقّی کردهاند. به همین دلیل هم هست که من از رفتار «شبه فقیهانه» کدیور سخن میگویم و رفتار او را «شبهتکفیر» روشنفکران دینی مینامم، زیرا او بین نقش یک فقیه و نقش یک اندیشمند دینی در رفت و آمد است و انجام همزمان این دو نقش نیز تعارضآمیز است. او به جای مواجههی دانشپژوهانه و انتقادیاندیشانه، مواجههای اعتقادیاندیشانه انجام داده و بهنحو جزمی به مدافعهگری روی آورده است، امّا با کمال شگفتی نام چنین کاری را نقد نهاده است (کدیور، ۱۴۰۱). دست
[…]
مصباح یزدی و کدیور بهرغم اینکه دو موضع متضاد دارد، هر دو دست غربیان را برای تخریب اسلام در کار میبینند و نگاهی توطئهنگرانه را در باب جهاد بروز میدهند! از سوی دیگر، مصباح یزدی و سروش کم و بیش در بارهی مکانت و جایگاه جهاد در اسلام سخن واحدی را میگویند، اما اوّلی از آن دفاع میکند و بدان میبالد و دومی آن را صرفاً بهمنزلهی واقعیتی گزارش میکند و آن را در حال حاضر از عناصر مخرّب ارتدوکسی اسلامی میداند و میکوشد از اینگونه عناصر برای همیشه اعتبارزدایی کند و اسلام را از اینگونه محتوای بهاصطلاح «مخرّب» بپیراید. پیامبرانهسازی اسلام، این امکان را به سروش میدهد که ابدی بودن اینگونه مؤلّفههای اسلام صدر را زیر سؤال ببرد و آنها را به اموری زمانمند و زمینهمند و مرتبط با شخصیت و وضعیت پیامبر و بهطور کلی مربوط به صورتمند شدن امر بیصورت در تجربهی نبوی تلقی کند. در نظر او خدای اربابی (سروش، ۱۳۹۷: ۴۱۱) که این همه در تاریخ اسلامی «برای او و به نام او» اِعمال قدرت شده است، هم محصول اسلام پیامبرانه است: «خدای پیامبر هم کشف اوست هم تراشیده و مخلوق ذهن و رؤیای او و کذا همهی دین پیامبر» (همان: ۳۳۴). این فقط یک مثال از نحوهی مواجههی نیروهای این سه گرایش اسلامی با میراث اسلامی و تاریخ اسلام است و من برای پرهیز از اطناب بیشتر، از ذکر مثالهای دیگر خودداری میکنم.
کدیور بهدرستی قرابت بخشی از آرای کسانی چون سروش و محافظتگرایان دینی را در مواجهه با میراث اسلامی درمییابد، اما از تبیین و درک آن ناتوان است، و از تفاوت آرای «نواندیشان دینی» با سه گروه کذایی زیر یاد میکند:
«پارهای دیگر از سخنان مسلمانان تجدیدنظرطلب شباهت عجیبی با مسلمانان تندرو یا بنیادگرا دارد، مشخصاً آن دسته از آرائی که پیامبر را اقتدارطلب و خدا و قرآن را حامی و مدافع خشونت و تحمیل و زور معرفی کردهاند. مسلمانان نواندیش با هر دو نوع از آراء چه آراء اسلامستیزان و مستشرقان یادشده از یکسو و آراء بنیادگرایانه مرزبندی مشخص دارند» (کدیور، ۱۴۰۰).
امّا او درنمییابد که این تفاوت، ریشه در بزک کردن تاریخ اسلام و میراث اسلامی دارد و گروههای دیگر بدین نحو با این میراث مواجه نمیشوند. باری، بزک کردن میراث و تاریخ اسلامی در کار کسانی چون کدیور، فنایی، بازرگان، نراقی و کثیری دیگر از صاحبنظران دینی ایرانی دیده میشود و متأسفانه در حال بدل شدن به شیوهای جاافتاده و مردمپسند در اندیشهی دینی معاصر است.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/104459
👍12👎1😱1
پروندهای برای «تجدیدنظرطلبی» و «تکفیر» در اسلام
حالا دیگر چند وقتی است که اختلاف نظری و گاه عملی دو تن از برجستهترین نواندیشان دینی همعصر با ما، داستانی است که بر هر سر بازاری هست. آنچه گاه به کنایه و اشاره و گاه به صراحت و تفصیل در سالهای اخیر میان عبدالکریم سروش و محسن کدیور میرفت حالا در عرصهی عمومی نمایانتر از همیشه شده. حالا همه میدانند که کدیور پروژهی فکری جمعی از نواندیشانِ مسلمان از جمله سروش را «تجدیدنظر در اسلام» میداند، که چیزی از «بنیادهای اسلام» باقی نگذاشته، و سروش هم این ادعاها را «قشری» و کار کدیور را «تکفیرگری» میخواند که «باب نقد علمی را بهروی خود و دیگری میبندد».
این دو تن هم در این راه تنها نیستند و هرکدام طیفی از همفکران و دوستان و همراهان و علاقهمندان را نمایندگی میکنند…
در زیتون بخوانید:
• نوشته محسن کدیور در باره «تجدیدنظر طلبانِ مسلمان»
• پاسخ اولِ عبدالکریم سروش به سخنان محسن کدیور
• پاسخ اول محسن کدیور به عبدالکریم سروش
• پاسخ دوم عبدالکریم سروش به محسن کدیور
• کدام اسلام؟ به بهانهی مناقشاتِ سروش و کدیور | رضا رمضانی
• نقدی بر مرزبندی میان روشنکفری دینی و تجدیدنظرطلبی دینی | جعفر نکونام
• مسلمانِ تجدیدنظرطلب یا نواندیش دینی رادیکال؟ | میثم بادامچی
• «هسته سخت اسلام» وجود ندارد | گفتوگو با سروش دباغ
• تفکری در تکفیر | محمد منصورنژاد
• جریان نیمهروشنفکری تاریخ معاصر ایران | آرین رسولی
• فقها بیش از آنکه حکمِ تکفیر بدهند، مانع از آن شدهاند | گفتوگو با هادی طباطبایی
• تفاوت بنیادی «تکفیرگری» با «نقد ساختاری» | محسن کدیور (میهمان)
• تکفیری اتفاق نیافتاده است | گفتوگو با علیرضا علویتبار
• بستهبندی دین یا واسازی دین؛ مورد نزاع کدیور-سروش | حسن محدثی گیلوایی
• تفسیری تازه از ذاتانگاری و هسته سخت دین | محمد منصورنژاد
بررسی مبنای اختلاف فکری سروش و کدیور | احسان راستان
حالا دیگر چند وقتی است که اختلاف نظری و گاه عملی دو تن از برجستهترین نواندیشان دینی همعصر با ما، داستانی است که بر هر سر بازاری هست. آنچه گاه به کنایه و اشاره و گاه به صراحت و تفصیل در سالهای اخیر میان عبدالکریم سروش و محسن کدیور میرفت حالا در عرصهی عمومی نمایانتر از همیشه شده. حالا همه میدانند که کدیور پروژهی فکری جمعی از نواندیشانِ مسلمان از جمله سروش را «تجدیدنظر در اسلام» میداند، که چیزی از «بنیادهای اسلام» باقی نگذاشته، و سروش هم این ادعاها را «قشری» و کار کدیور را «تکفیرگری» میخواند که «باب نقد علمی را بهروی خود و دیگری میبندد».
این دو تن هم در این راه تنها نیستند و هرکدام طیفی از همفکران و دوستان و همراهان و علاقهمندان را نمایندگی میکنند…
در زیتون بخوانید:
• نوشته محسن کدیور در باره «تجدیدنظر طلبانِ مسلمان»
• پاسخ اولِ عبدالکریم سروش به سخنان محسن کدیور
• پاسخ اول محسن کدیور به عبدالکریم سروش
• پاسخ دوم عبدالکریم سروش به محسن کدیور
• کدام اسلام؟ به بهانهی مناقشاتِ سروش و کدیور | رضا رمضانی
• نقدی بر مرزبندی میان روشنکفری دینی و تجدیدنظرطلبی دینی | جعفر نکونام
• مسلمانِ تجدیدنظرطلب یا نواندیش دینی رادیکال؟ | میثم بادامچی
• «هسته سخت اسلام» وجود ندارد | گفتوگو با سروش دباغ
• تفکری در تکفیر | محمد منصورنژاد
• جریان نیمهروشنفکری تاریخ معاصر ایران | آرین رسولی
• فقها بیش از آنکه حکمِ تکفیر بدهند، مانع از آن شدهاند | گفتوگو با هادی طباطبایی
• تفاوت بنیادی «تکفیرگری» با «نقد ساختاری» | محسن کدیور (میهمان)
• تکفیری اتفاق نیافتاده است | گفتوگو با علیرضا علویتبار
• بستهبندی دین یا واسازی دین؛ مورد نزاع کدیور-سروش | حسن محدثی گیلوایی
• تفسیری تازه از ذاتانگاری و هسته سخت دین | محمد منصورنژاد
بررسی مبنای اختلاف فکری سروش و کدیور | احسان راستان
YouTube
« پاسخ به بهتان تکفیر دکتر #عبدالکریم_سروش »
« پاسخ به بهتان تکفیر دکتر #عبدالکریم_سروش »
۱. نقل قول هایی از شما شده است، آیا شما به تکفیر معتقدید؟
۲. جناب دکتر سروش درباره جنابعالی عبارتِ (روحانی قشری) را بکار بردند و بیان کردند که شما ایشان را تکفیر کرده اید، میخواستم پاسخ اجمالی تان را بدانم ...…
۱. نقل قول هایی از شما شده است، آیا شما به تکفیر معتقدید؟
۲. جناب دکتر سروش درباره جنابعالی عبارتِ (روحانی قشری) را بکار بردند و بیان کردند که شما ایشان را تکفیر کرده اید، میخواستم پاسخ اجمالی تان را بدانم ...…
👍13👎1🤬1