https://www.zeitoons.com/116923

تحلیلگران معتقدند اگر ایالات متحده و اسرائیل در حالی که نهادهای دموکراتیک خودشان در حال تزلزل است، به دنبال تغییر رژیم در ایران باشند، این امر می‌تواند یک «واکنش زنجیره‌ای» فاجعه‌بار ایجاد کند. پیروزی «مداخله‌گرایی نظامی» در خارج، همزمان با فقدان سلامت دموکراتیک در داخل، ممکن است جنبش‌های پوپولیستی را در بریتانیا و اروپا تشویق کند تا ساختارهای کثرت‌گرای غرب را بیش از پیش تخریب کنند.

پارادوکس بقا
وقتی اصرار بر بقای نظام آن را به فنا می‌دهد
طاها پارسا

در شرایط بحرانی، به‌ویژه در وضعیت جنگ، بسیاری از نظام‌های سیاسی تصمیم‌گیری‌های خود را بر اساس «منطق بقا» تنظیم می‌کنند. این منطق، به‌طور ساده، به معنای اولویت دادن به حفظ ساختار قدرت در برابر هر تهدیدی اعم از خارجی و داخلی است.

در سطحی محدود، این امر قابل فهم است چون هیچ نظامی بدون بقا نمی‌تواند به اهداف دیگری بیندیشد. اما مشکل از جایی آغاز می‌شود که بقا از یک ضرورت، به معیار نهایی و بی‌چون‌وچرای تصمیم‌گیری تبدیل شود. در این نقطه، پارادوکس بقا شکل می‌گیرد: وضعیتی که در آن، اقداماتی که برای حفظ نظام اتخاذ می‌شوند، به‌تدریج همان بنیان‌های پایداری آن را تضعیف می‌کنند زیرا این اقدامات، به‌جای تقویت منابع واقعی قدرت مانند اعتماد عمومی، عقلانیت تصمیم‌گیری و ثبات اقتصادی آن‌ها را فرسایش می‌دهند و اصرار بر بقای نظام آن را به فنا می‌دهد.

در هنگامه‌ی جنگ و تجاوز، یک خطای مهم تحلیلی و اخلاقی نیز رخ می‌دهد: تبدیل «ظلم» یا «دشمن» به معیار نهایی داوری و تصمیم‌گیری . تردیدی نیست که تجاوز خارجی، مصداق ظلم است؛ اما ظلم، به‌خودی‌خود، معیار درستی و نادرستی گزاره‌ها و تصمیم‌های کلان سیاسی نیست. همان‌گونه که دشمن بودن یک کنشگر، نمی‌تواند هر واکنشی در برابر او را موجه سازد. درستی و نادرستی تصمیم‌ها مخصوصا تصمیم‌های کلان معیارهای مستقلی دارد. لغزش از این معیارها می‌تواند به تعلیق داوری عقلانی (و نیز اخلاقی) بیانجامد. جنگ، این لغزش را تشدید می‌کند چون در فضای جنگی، هر تصمیمی می‌تواند به نام ضرورت توجیه شود و مرز میان «ناگزیر بودن» و «درست بودن» به‌تدریج از میان برود.

وقتی پای درستی و نادرستی و معیارهای آن‌ در میان می‌آید، نقش روشنفکران و کنشگران مدنی اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. انتظار می‌رود که آنان، حتی در شرایط بحرانی، معیارها و تمایز‌ها را حفظ کنند و اجازه ندهند منطق بقا به زبان غالب تبدیل شود. یعنی در مواضع و‌ گفتار آنان حتی در شرایط جنگ، تمایز میان درست و نادرست باید بر اساس معیارهای مستقل مانند پیامدها، عقلانیت و منافع عمومی حفظ شود. آنان قاعدتا بهتر از عموم مردم می‌دانند که نمی‌توان به صرف مقابله با ظلم، هر تصمیمی را موجه دانست؛ همان‌گونه که نمی‌توان به صرف وجود دشمن، هر موضعی را درست تلقی کرد.

با این حال، در برخی مواضع و بیانیه‌های اخیر شاهد نوعی لغزش هستیم. در این متون، هرچند استبداد داخلی نقد می‌شود و مداخله خارجی نیز محکوم می‌گردد، اما تأکید بر «دفاع»، «ایستادگی» و «تمامیت ارضی» به‌گونه‌ای صورت‌بندی می‌شود که عملاً منطق بقا را تقویت می‌کند. غافل از آن‌که «قلم اسلحه نیست» یعنی روشنفکر سرباز نیست و تحت فرماندهی جبهه و جنگ نباید بیاندیشد بلکه باید با گفتار و نوشتار از طرفی راه را برای جانفشانی سربازان و فرماندهان و محافظان وطن هموار کند و از طرفی سیاستمداران را برای اتخاذ تصمیم‌های درست یاری دهد تا سربازان کمتری کشته شوند.

علاوه بر این،‌ یکی از پیامدهای مهم غلبه منطق بقا نزد روشنفکران، افزایش هزینه‌های پایان دادن به بحران است. در این چارچوب، هرگونه عقب‌نشینی، نه به‌عنوان یک تصمیم عقلانی برای کاهش خسارت، بلکه به‌مثابه شکست تلقی می‌شود. همین نگاه، مسیرهای خروج از بحران را می‌بندد و جنگ را به وضعیتی فرسایشی و پرهزینه تبدیل می‌کند و پارادوکس بقا را فعال می‌کند. حال آن‌که از منظر منافع ملی، گاه مهم‌ترین تصمیم، نه ادامه مسیر، بلکه کاهش هزینه‌های توقف آن است. سیاستی که نتواند میان «حفظ حیثیت» و «حفظ جامعه و کشور» تمایز بگذارد، ممکن است اولی را حفظ کند، اما دومی را به خطر اندازد. اصرار بر ادامه مسیر، صرفاً به این دلیل که عقب‌نشینی پرهزینه شده است، یکی از شناخته‌شده‌ترین خطاهای تصمیم‌گیری در بحران‌هاست و مواضع نخبگان جامعه تأثیر قابل توجهی بر تشدید یا پیشگیری از این خطاها دارد.

مخلص کلام؛ دفاع از کیان وطن اگرچه عموما تصمیمی درست و امری اخلاقی است اما مسئله در اینجا دفاع از کشور نیست. دفاع از کشور، در برابر تجاوز، امری قابل فهم است. مسئله آن است که این دفاع، چگونه صورت‌بندی می‌شود.

گزارش‌ها از درگیری در زندان چابهار پس از اعتراض زندانیان؛ چندین زخمی

، بامداد روز چهارشنبه ۲۷ اسفند، در پی اعتراض زندانیان در زندان چابهار، درگیری‌هایی میان آن‌ها و نیروهای یگان ویژه رخ داده است.

هرانا گزارش داده است این اعتراض از شامگاه سه‌شنبه ۲۶ اسفند و در واکنش به قطع چندروزه جیره غذایی و شرایط نامناسب نگهداری زندانیان آغاز شد. گفته می‌شود شماری از زندانیان با حضور در محوطه هواخوری و خودداری از بازگشت به بندها، نسبت به کمبود امکانات، وضعیت نگهداری و همچنین شرایط امنیتی اعتراض کرده‌اند.

در ادامه این تجمع، نیروهای یگان ویژه به داخل زندان اعزام شده و با زندانیان معترض درگیر شدند. گزارش‌های منتشرشده حاکی از آن است که در جریان این درگیری‌ها از سلاح نیز استفاده شده است.

بر اساس این گزارش‌ها، بیش از ده زندانی در این درگیری‌ها مجروح شده‌اند و برای دریافت خدمات درمانی به بیمارستان «امام علی» چابهار منتقل شده‌اند.

همچنین برخی منابع محلی از احتمال جان‌باختن تعدادی از زندانیان خبر داده‌اند، هرچند جزئیات بیشتری درباره هویت و تعداد دقیق آن‌ها منتشر نشده و این موضوع به طور مستقل تأیید نشده است.

هشدار ایران برای تخلیه دوحه تکذیب شد

صدا و سیما جمهوری اسلامی هشداری برای تخلیه شهر دوحه، پایتخت قطر، صادر شده بود را تکذیب کرد.

در این پیام خطاب به شهروندان و مقیمان دوحه نوشته شده بود که به دلیل «استفاده از این منطقه برای استقرار نیروها و منافع آمریکایی» و همچنین «نقش رسانه‌ای در تحریک علیه ایران»، این شهر به «هدف مشروع» تبدیل شده است. در این پیام از ساکنان خواسته شده است «هرچه سریع‌تر این منطقه را ترک کنند».

در ادامه این پیام همچنین ادعا شد که پیش‌تر هشدارهایی به مقام‌های کشورهای منطقه درباره «خطر این مسیر» داده شده بود، اما به گفته نویسندگان پیام، این کشورها «مسیر وابستگی» را انتخاب کرده‌اند و تصمیماتی اتخاذ کرده‌اند که بازتاب اراده ملت‌هایشان نیست.

پرتاب بیش از ۱۲۰۰ موشک و ۳ هزار پهپاد ایرانی طی ۲۲ روز

اکانت «World Insights» در جریان ۲۲ روز اخیر، شلیک ۱۲۱۳ موشک بالستیک و ۳۱۳۳ پهپاد ایرانی را به اهداف مختلف ثبت کرده است.

آمار تفکیکی نشان می‌دهد که بیشترین تعداد موشک‌ها در روز اول با ۳۵۰ فروند ثبت شده و در ادامه روزها این رقم به‌طور نسبی کاهش یافته است، هرچند روزهای پایانی شاهد افزایش مجدد آن هستیم .

ایران در روز دوم جنگ با پرتاب ۵۴۱ پهپاد بیشترین تعداد حمله را داشته است. همچنین روند کلی نشان می‌دهد که استفاده از پهپادها در طول ۲۲ روز، حتی با نوسانات روزانه، به طور قابل توجهی از تعداد موشک‌ها بیشتر بوده است.

https://x.com/World_Insights1?s=20

تغییر رژیم به توازن بین ترس و خشم بستگی دارد

کیان تاجبخش فعال حقوق بشر و زندانی سیاسی پیشین ایرانی-آمریکایی در گفت‌وگویی با سی ان ان گفته است وقوع یک قیام مردمی فراگیر در ایران در حال حاضر «غیرمحتمل» ، اما همچنان ممکن است.

به باور او تغییر رژیم در ایران به توازن بین ترس و خشم در جامعه بستگی دارد و تا زمانی که این توازن به سود خشم و خواست مردم برای تغییر نچرخد، حرکت به سوی یک جنبش ملی قابل‌توجه رخ نخواهد داد.
او با اشاره به نارضایتی‌های گسترده در بخش‌های مختلف جامعه، از مشکلات اقتصادی تا محدودیت‌های سیاسی، گفته است که این فشارها ممکن است زمینه‌ای برای تغییر در آینده فراهم کنند، اما در شرایط کنونی ترس از سرکوب و عدم سازماندهی واحد مانع از تبدیل شدن اعتراضات پراکنده به یک شورش گسترده شده است.
تاجبخش همچنین با توجه به تجربیات شخصی‌اش از سال‌ها حبس در ایران و تعامل با نیروهای امنیتی رژیم، تأکید کرده است که نظام ایران توانایی سرکوب اعتراضات را دارد و بسیاری از شهروندان هنوز از واکنش سخت احتمالی نیروهای امنیتی می‌ترسند.
او گفته است تحلیل روندهای سیاسی در ایران باید به صورت واقعی و بدون اغراق انجام شود؛ به این معنا که اگرچه جامعه نشانه‌هایی از نارضایتی عمومی دارد، این نشانه‌ها به تنهایی به معنای آغاز یک انقلاب یا قیام سراسری نیستند، مگر اینکه زمینه‌های ساختاری و سازمانی برای آن فراهم شود.

نه جنگ، نه صلح!
طاها پارسا

این یادداشت به تحلیل تحولات ژئوپلیتیک خلیج فارس از منظر نظریه بازی‌ها می‌پردازد و استدلال می‌کند که تعادل سنتی قدرت میان ایران، اعراب و قدرت‌های جهانی به پایان رسیده است. نویسنده معتقد است انباشت ثروت در کشورهای عربی و اهمیت راهبردی تنگه هرمز، منطقه را به سمت وضعیتی موسوم به «ناپایداری بهینه» سوق داده که در آن تنش‌های کنترل‌شده به بخشی از ساختار جدید تبدیل می‌شوند. در این چارچوب، امنیت به کالایی گران‌بها بدل شده که کشورهای ثروتمند منطقه هزینه‌های آن را تأمین می‌کنند تا از فروپاشی کامل سیستم جلوگیری شود. متن همچنین سناریوهایی مانند بین‌المللی‌سازی کنترل تنگه هرمز را بررسی کرده و تداوم حضور یک حکومت ضعیف در ایران را شرطی برای حفظ این نظم نوین و پرهزینه می‌داند. در نهایت، این تحلیل نشان می‌دهد که منطقه از یک بحران امنیتی گذرا به سمت بازتوزیع ساختاری ثروت، ریسک و قدرت حرکت کرده است.

https://www.zeitoons.com/116960

خبرگزاری فارس با انتشار ویدیویی مدعی شده است که یک فروند موشک فتاح از روستای منزل آباد مشهد به سوی اسراییل پرتاب شده است.
تصویر نشان می دهد که تعدادی از هواداران حکومت نیز اطراف محل پرتاب حضور دارند.


https://x.com/farsnews_agency/status/2035771612365283510?s=52

اوین را پیش از فاجعه تخلیه کنید

شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه صلح نوبل، با انتشار متنی در صفحه اینستاگرام خود نسبت به وضعیت زندان اوین هشدار داد و خواستار اقدام فوری برای حفظ جان زندانیان شد.
بر اساس این گزارش، به نقل از منابعی در داخل زندان، در روزهای پایانی اسفند ۱۴۰۴ و آغاز فروردین ۱۴۰۵، تعداد کادر و مأموران زندان به‌طور قابل توجهی کاهش یافته و گفته می‌شود اداره اوین با کمتر از پنج نیرو انجام می‌شود. برخی این وضعیت را به احتمال حمله هوایی از سوی اسرائیل نسبت داده‌اند، هرچند تاکنون هیچ مقام رسمی یا رسانه معتبری چنین موضوعی را تأیید نکرده است.
عبادی با اشاره به این تناقض، تأکید کرده است که در صورت وجود هرگونه تهدید تنها اقدام قابل قبول، آزادی فوری زندانیان از طریق مرخصی اضطراری، قرار وثیقه و تخلیه کامل زندان است. او نگه داشتن زندانیان در چنین شرایطی را به منزله به خطر انداختن عمدی جان آنان دانسته است.
این برنده جایزه نوبل همچنین نسبت به پیامدهای احتمالی ادامه این وضعیت هشدار داده و از نهادهای حقوق بشری، گزارشگران بین‌المللی و افکار عمومی خواسته است که به سرعت واکنش نشان دهند. به گفته او، «جان همه زندانیان در خطر است و سکوت در این لحظه می‌تواند به بروز یک فاجعه انسانی منجر شود.»

https://www.zeitoons.com/116966

دفاع واقعی از وطن، مستلزم دیدن تمام واقعیت است، نه انتخاب گزینشی آن. وطن‌دوستی آنجاست که به جای دفاع از وضع موجود، در جهت تغییر مسیری حرکت شود که ایران را به این نقطه رسانده است.

https://www.zeitoons.com/116969

صلح، ترس ندارد. همانقدر وحشت القایی پیرامون آغاز جنگ وحشتی بی‌اساس بود، این وحشت نیز وحشتی صرفا برساخته‌ی تبلیغات جنگ‌طلبان است. جمهوری اسلامی فردای صلح به دلایل مختلف هیچ چیز ترسناکی ندارد

https://www.zeitoons.com/116971

کار فیلسوف، پیش از هر چیز، حل پیچیدگی‌ها و پرهیز از فروکاستن واقعیت به دوگانه‌های ساده است. هنگامی که فضای عمومی به سرعت به سوی برچسب‌زنی‌هایی چون «خائن» و «بی شرف» میل می‌کند، وظیفه اندیشیدن ایجاب می‌کند که این مرزبندی‌ها به پرسش گرفته شوند، نه آنکه بازتولید شوند.

گمانه‌زنی‌ها درباره پرواز محرمانه به اسلام‌آباد

اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره امکان مذاکره با ایران، به‌ویژه پس از تمدید ضرب‌الاجل خود در خصوص حمله به نیروگاه‌های برق، بار دیگر توجه‌ها را به احتمال تشدید تنش یا آغاز گفت‌وگوها جلب کرده است.
در همین حال، برخی منابع اسرائیلی مدعی شده‌اند فردی که ترامپ از او به‌عنوان «رهبر قابل تحسین» ایران یاد کرده، محمدباقر قالیباف است. همچنین یک منبع ترکیه‌ای به وب‌سایت المانیتور گفته است که ایالات متحده خواستار مذاکره میان معاون رئیس‌جمهور، جی‌دی ونس، و قالیباف شده و ترکیه می‌تواند یکی از واسطه‌ها باشد، هرچند ایران هنوز پاسخی رسمی نداده است.
بر اساس ادعای بابک تقوایی، کارشناس هوانوردی نظامی، قالیباف با تأیید اسرائیل از طریق یک فروند هواپیمای RJ85 از تهران به اسلام‌آباد پرواز کرده تا با طرف‌های آمریکایی درباره آینده تنگه هرمز گفت‌وگو کند. همزمان، وب‌سایت «اخبار فوری» نیز ویدیویی از پرواز یک هواپیمای مسافربری از تهران در روز ۲۹ اسفند منتشر کرده که برخی آن را مرتبط با این ادعا می‌دانند. این تحولات به گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال مذاکراتی با میانجی‌گری پاکستان دامن زده است.
در این میان، برخی تحلیلگران به پیام نوروزی مجتبی خامنه‌ای اشاره می‌کنند و معتقدند اشاره او به تنش میان افغانستان و پاکستان، در این چارچوب قابل تفسیر است و ممکن است بی‌ارتباط با تحولات اخیر نباشد.
برخی منابع داخلی نیز نظرات متضادی در این زمینه منتشر کرده‌اند. برخی گفته‌اند که در صورت صحت چنین مذاکراتی، مدیریت آن محدود به قالیباف نخواهد بود. در همین زمینه، «عبدی مدیا» به توییتی قدیمی از ترامپ در دوران ریاست‌جمهوری‌اش اشاره کرده که در آن از دیدار با حسن روحانی سخن گفته و او را «مردی دوست‌داشتنی» توصیف کرده بود. ترامپ در اظهارات اخیر خود نیز از یک «آیت‌الله» نام برده که به گفته او می‌تواند در اداره تنگه هرمز نقش داشته باشد.
منابع دیگری اما می‌گویند اظهارات اخیر ترامپ می‌تواند عملیات فریب باشد. به باور آنان ترامپ این اظهارات را در زمانی مطرح کرده که تفنگداران دریایی آمریکا در حال استقرار در منطقه هستند و آمریکا و اسرائیل پس از کشته شدن علی لاریجانی می‌خواهند پی ببرند که چه کسانی ایران را اداره می‌کنند تا آنان را نیز حذف کند.

ادعای مذاکره قالیباف با آمریکا در داخل ایران با واکنش‌های متفاوتی مواجه شده است. از جمله حسام‌الدین آشنا طرح نام قالیباف در این ماجرا را نوعی «ترور شخصیت» دانسته و در پیامی کنایه‌آمیز به غیبت حسین طائب در این روزها اشاره کرده است. در عین حال، یوسف پزشکیان فرزند مسعود پزشکیان نیز در پیامی کنایه آمیز در شبکه ایکس بدون آن‌که مخاطب آن مشخص باشد نوشته است «دروغ اعتماد را از بین می‌برد، پیوندها را سست می‌کند، سرنوشت آدم‌ها و چه بسا ملت‌ها را تغییر می‌دهد ... راست بگویید حتی اگر به ضررتون باشد.»

گزارش ویژینور از استقرار گسترده نیروهای آمریکایی در خلیج فارس


بر اساس گزارش «ویژینور» ، بیش از ۳۰۰۰ نیروی نظامی از لشکر ۸۲ هوابرد ارتش ایالات متحده طی روزهای اخیر به خاورمیانه منتقل شده‌اند. این جابه‌جایی با استفاده از هواپیماهای ترابری سنگین از جمله C-17 Globemaster III انجام شده و گفته می‌شود از ۱۲ مارس تاکنون دست‌کم ۳۵ پرواز در این راستا صورت گرفته است و تعدادی پرواز دیگر نیز در حال انجام است.

در ادامه این گزارش ادعا شده که چندین فروند C-5M Super Galaxy نیز در روزهای گذشته در منطقه فرود آمده و تجهیزاتی از جمله بالگردهای ویژه عملیات نظامی را منتقل کرده‌اند. همچنین به حضور بالگردهای مدل MH-47G Chinook و MH-60M Black Hawk اشاره شده که معمولاً در مأموریت‌های نیروهای ویژه به‌کار گرفته می‌شوند.

ویژینور مدعی است این تحرکات می‌تواند در چارچوب سناریوهای احتمالی نظامی در منطقه خلیج فارس، از جمله پیرامون تنگه هرمز و جزایری مانند تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی تفسیر شود. در عین حال، روایت دیگری نیز در این گزارش مطرح شده که هدف احتمالی را جزیره خارک به‌عنوان یکی از مراکز مهم صادرات نفت ایران عنوان می‌کند.

این گزارش همچنین به نقش احتمالی نیروهای ویژه ارتش آمریکا در برخی عملیات‌های برنامه‌ریزی‌شده اشاره دارد، اما هیچ‌یک از این ادعاها تاکنون توسط منابع رسمی تأیید نشده است.


«ویژینور» یک منبع اطلاعات متن‌باز است که بر موضوعات ژئوپلیتیک، دفاعی و امنیتی تمرکز دارد و اً از داده‌های عمومی مانند تصاویر ماهواره‌ای، ردیابی پروازها و گزارش‌های غیررسمی استفاده می‌کند.

https://www.zeitoons.com/116977

در ساختار کنونی، قانون اساسی همچنان ولایت فقیه را ظاهرا در رأس نظام قرار می‌دهد، اما در عمل، شبکه‌ای از فرماندهان نظامی، نهادهای اطلاعاتی و مجموعه‌های اقتصادی وابسته به آنان نقش تعیین‌کننده در تصمیم‌گیری‌های کلان ایفا می‌کنند. این شکاف میان «صورت‌بندی ولایی» و «کارکرد نظامی-پلیسی» به یکی از ویژگی‌های اصلی نظام سیاسی ایران در دورهٔ پس از ۱۴۰۴ تبدیل شده است.

https://www.zeitoons.com/116975

پولتیکو نوشته دستگاه سیاست خارجی دولت ترامپ در روزهای پیش رو می‌خواهد محمدباقر قالیباف را تست کند. اگر این تست جواب داد و قالیباف اهل معامله و سازش با آمریکا (و اسرائیل) درآمد، او خواهد شد رهبر رودریگز ایران. اگر نه آمریکا دنبال نفر بعدی در حاکمیت ایران خواهد بود تا زمانی که به این نتیجه دشوار برسد.

نیوزویک: حسن روحانی احتمالا یکی از بهترین گزینه‌های آمریکا برای دوران پس از جنگ است.

رژیم اشغالگر»؛ واژه‌گانی برای کج‌اندیشی
حسن یوسفی اشکوری

 
چندی است که اصطلاح «رژیم اشغالگر» باب شده و شماری از افراد مخالف و برانداز «جمهوری اسلامی ایران» به گشاده‌دستی از آن استفاده می کنند. البته می‌دانیم که رضا پهلوی و اعوان و انصارش، این اصطلاح را باب کرده و یا به آن دامن زده و می‌زنند.

اما راستی، معنای «اشغال» و طبعا «رژیم اشغالگر» در این تعبیر چیست؟ تا آنجا که لغت و اصطلاح اجازه می‌دهد می‌توان گفت: اشغال به معنای آن است که فردی یا گروهی بیگانه و خارجی به صورت عدوانی (به تعبیر حقوقی آن) و در واقع بدون مجوز قانونی جایی را بگیرند و آنجا را در اختیار خود بگیرند. مثلا فردی از اهالی محل یا همسایه و یا حتی یکی از اعضای خانواده، با اعمال زور و فشار و به نحو غیر قانونی و نامشروع، وارد خانه شخصی ما شود و صاحبخانه را اخراج کند و در نهایت (حتی با وجود حضور صاحبخانه) خانه شخصی را اشغال کند و در آن ساکن شود. با این همه، اشغال و اشغالگری مصطلح، عمدتا به وضعیتی اشاره دارد که فرد یا نیروهای بیگانه و خارجی، با زور سرنیزه (مثلا جنگ و تهاجم نظامی)، وارد سرزمینی شود و آن را با زور در اختیار بگیرد و خود در جای صاحبخانه بنشیند و در نهایت خود را صاحبخانه و مالک زمین یا محله و یا کشور بنامد. مانند آنچه که در چند قرن گذشته عموم کشورهای اروپایی کردند و با تهاجم نظامی و لشکرکسی به گستره غیر غربی (آسیایی یا آفریقایی و یا آمریکای لاتین) سرزمین ها و کشورها و مردمان بومی را کشته و اسیر کرده و یا عملا وارد خانه پدری و آبا اجدادی شان شده و همه چیز را تسخیر کرده و از آن خود کردند.

از باب نمونه می توان به هجوم اروپایی‌ها به سرزمین نوپدید قاره اروپای شمالی اشاره که اینان با راه انداختن جنگ و درگیری های خونین مستمر و برنامه ریزی شده توانستند بومیان سرخ‌پوست آن نواحی را نابود کرده و خود، حتی با نابودی تمدن کهن مایایی، بر آن سرزمین پهناور چنگ انداخته و به تدریج تمدن نوین اروپایی خود را بنیاد نهادند؛ اکنون از بومیان تقریبا نشانی نیست و یا حتی غیر متمدن شمرده می شود. یا نمونه ای روشن و اخیر از مفهوم اشغال و اشغالگری را می‌توان در تأسیس «دولت اسرائیل» دید که حداقل با معیارهای سازمان ملل بخشی از این سرزمین‌ها «اشغالی» شمرده می‌شود و شگفت این که هنوز در ادبیات رسمی رسانه‌ای و حقوقی جهانی از «فلسطین اشغالی» یاد می‌شود!

حال بدعت‌گذاران وطنی بگویند مرادشان از نظام اشغالی در ایران کنونی چیست؟ بعید است که مدعی باشند که در انقلاب ۵۷ خارجی ها بودند که چند دهه در ایران مبارزه کرده و در نهایت رژیم پهلوی را برانداخته و رژیم تازه ای را بنیاد نهاندند. اگر کسی جز این فکر می کنند، لطفا دلیل یا دلایل خود را اراده کند.

واقعیت است که اولا در انقلاب ۵۷ هیچ عنصری خارجی دخالت نداشت؛ هرچه بود داخلی بود و اراده و تصمیم مردم ایران (خوب یا بد)؛ و ثانیا، کسانی که در پی وقوع تغییرات رادیکال و انقلابی به قدرت رسیدند و نظام جدید را با همه ایرادها و اشکالات نظری و عملی تأسیس کردند و تا این لحظه ادامه دادند، ایرانی بودند و دارای تابعیت و شناسنامه و پاسپورت ایرانی (و در آن زمان دولت شاهنشاهی پهلوی) بوده اند. حال باید پرسید اینان چگونه و به چه معنا اشغالگری بوده و هستند؟

ممکن است به نوع افکار و اعمال حاکمان جدید اشاره شود. بله، می توان صدها ایراد گرفت، اما آیا این بدعملی‌ها آنان را مصداق اشغالگری می‌کند؟ اگر چنین باشد، انقلابیون پیش از انقلاب ایران نیز می‌توانند و هنوز هم می‌توانند رضاشاه و محمدرضا شاه پهلوی و دولت هایشان را اشغالگر بدانند! آیا مدعیان اشغالگری جمهوری اسلامی، چنین فکری را می‌پذیرند؟

در حال تمامی کسانی که پس از صفویه در ایران حکومت کرده و تشکیل سلسله و دولت داده‌اند، به‌رغم این که بسیاری از آنان ریشه و تباری در اقوام و قبایل غیر ایرانی داشته‌اند، ایرانی و خودی بوده‌اند. این در حالی است که هیچ‌یک از آنان دارای گفتار و رفتار عادلانه مهم و قابل دفاعی نداشته‌اند.

https://www.zeitoons.com/116981