Forwarded from پادشاهیخواهان توئیتر
«پیکان، اسطورهای که سرطان شد»
«پیکان» گل سرسبد دهۀ طلاییِ اقتصاد ایران (1343ـ1353) بود. شرکت «ایران ناسیونال» را برادران خیامی پایهگذاری کرده بودند، سیداحمد و سیدمحمود. پدر آنها، حاج سیدعلیاکبر خیامی، در مشهد کامیوندار بود، اما وقتی روسیه در جنگ جهانی اول مشهد را اشغال کرد، کامیونهای او را مصادره کرد و با خود برد. خیامیِ پدر در محل نگهداری کامیونهای ربودهشدۀ خود تعمیرگاه کامیون راه انداخت و پسرانش هم به او کمک میکردند. برادران خیامی در سال 1328 به تهران آمدند و فعالیتهای صنعتی خود را در پایتخت آغاز کردند. آنها در سال 1341 شرکت «ایران ناسیونال» را پایهگذاری کردند که ابتدا نوعی اتوبوس آلمانی را مونتاژ میکرد. در سال 1345 مذاکرات با شرکت روتسِ انگلستان برای خرید امتیاز تولید «هیلمنِ هانتر» به نتیجه رسید و این خودرو از سال 1346 با نام «پیکان» در ایران تولید شد. از سال 1352 ایدۀ ساخت قطعات در داخل ایران مطرح شد و به این منظور چند شرکت قطعهساز بزرگ در ایران تأسیس شد. سهام شرکت ایران ناسیونال در 1353 در بورس تهران عرضه شد و 45 درصد آن به عموم واگذار شد.
برادران خیامی علاوه بر ایران ناسیونال، بانک صنعت و معدن و فروشگاههای کورش را هم تأسیس کردند. پس از انقلاب داراییهای آنها مصادره و دولتی شد. محمود خیامی که از سال 57 در انگلستان به سر میبرد در آنجا نیز به شخصیتی برجسته تبدیل شد. او در سال 2000 بنیاد خیامی را تأسیس کرد که در امور خیریه فعالیت دارد و از جمله فعالیتهای آن احداث 110 مدرسه به نام امام علی در روستاهای خراسان است. خیامی در سال 2007 کمکی یک میلیون پوندی به حزب کارگر انگلستان کرد.
مستند «پیکان»
کامران شیردل، مستندساز خوشفکر و خلاق ایرانی، در دومین سال تولید پیکان، در سال 1348، مستند جالبی را در مورد تولید این خودرو ساخت. این مستند تمام مراحل تولید پیکان را از مرحلۀ پرس بدنۀ آن تا آخرین مرحلۀ نصب قطعات نشان میدهد. این مستند شیردل نیز مانند بسیاری از مستندهای دیگر او ارزشهایی ماندگار دارد. در واقع این مستند مرحلۀ خاصی را در تاریخ اقتصادیِ ایران به تصویر کشیده است. مستندِ «پیکان» نشان میدهد ایران وارد فاز صنعتیسازی شده است. از این منظر لازم است فیلم را مورد نقدی هنری قرار داد تا مفاهیم آن آشکار شود.
فیلم بدون کلام است و به جای کلام صدای ماشینها به صورت اغراقشده یا کاملاً طبیعی پخش میشود و این تلاشی است برای نشان دادن اینکه انسان به عنصر صامتی در خط تولید صنعتی بدل شده است و نقشی برابر یا حتا کمتر از ماشینها دارد. نظام تقسیمکار به دقیقترین، زمختترین و عیانترین شکل در خط تولید خود را نشان میدهد.
اهمیت این مستند از جمله در این است که نخستین خط تولیدِ کاملاً صنعتی را که در ایران راهاندازی شده است نشان میدهد، گرچه هنوز بسیاری از کارها به صورت دستی صورت میگیرد و عنصر «زنده» در آن نقش اساسی دارد. دعوت میکنم در فایل پیوست این پست این مستند جالب را ببینید.
نکتۀ آخر اینکه در بیستوپنجم اردیبهشت ۱۳۸۴ پس از ۳۸ سال و با تولید 2.295.000 دستگاه، تولید پیکان متوقف شد و آخرین پیکان تولیدی به موزه فرستاد شد. تولد صنعت خودروسازی در ایران یکی از نقاط روشن و امیدوارکننده در صنعت ایران بود، زیرا از مسیری غیردولتی و در نهایت تنها با حمایت دولت شکل گرفته بود. این همان الگویی است که غرب تجربه کرده بود وایران نیز در دوران پیش از شورش اسلامگراها در حال تجربه آن بود. صنعت و توسعه باید به دست و با ارادۀ بخش خصوصی پدید آید و پیش رود، دولت یا حکومت هیچگاه نتوانسته است توسعهای پایدار پدید آورد، مگر در صنایعی محدود و نقطهای. دولتی شدن صنعت خودروسازی بیراههای بود که نتیجهاش درجا زدن صنایع، هژمونیِ خودروسازانِ شبهدولتی بر اقتصاد و دوشیدن مصرفکنندگان بود.
یاد و نام #محمود_خیامی بنیانگذار کارخانه #ایران_ناسیونال و پدر صنعت خودرو ایران تا ابد گرامی
@TwitterMamnoe
«پیکان» گل سرسبد دهۀ طلاییِ اقتصاد ایران (1343ـ1353) بود. شرکت «ایران ناسیونال» را برادران خیامی پایهگذاری کرده بودند، سیداحمد و سیدمحمود. پدر آنها، حاج سیدعلیاکبر خیامی، در مشهد کامیوندار بود، اما وقتی روسیه در جنگ جهانی اول مشهد را اشغال کرد، کامیونهای او را مصادره کرد و با خود برد. خیامیِ پدر در محل نگهداری کامیونهای ربودهشدۀ خود تعمیرگاه کامیون راه انداخت و پسرانش هم به او کمک میکردند. برادران خیامی در سال 1328 به تهران آمدند و فعالیتهای صنعتی خود را در پایتخت آغاز کردند. آنها در سال 1341 شرکت «ایران ناسیونال» را پایهگذاری کردند که ابتدا نوعی اتوبوس آلمانی را مونتاژ میکرد. در سال 1345 مذاکرات با شرکت روتسِ انگلستان برای خرید امتیاز تولید «هیلمنِ هانتر» به نتیجه رسید و این خودرو از سال 1346 با نام «پیکان» در ایران تولید شد. از سال 1352 ایدۀ ساخت قطعات در داخل ایران مطرح شد و به این منظور چند شرکت قطعهساز بزرگ در ایران تأسیس شد. سهام شرکت ایران ناسیونال در 1353 در بورس تهران عرضه شد و 45 درصد آن به عموم واگذار شد.
برادران خیامی علاوه بر ایران ناسیونال، بانک صنعت و معدن و فروشگاههای کورش را هم تأسیس کردند. پس از انقلاب داراییهای آنها مصادره و دولتی شد. محمود خیامی که از سال 57 در انگلستان به سر میبرد در آنجا نیز به شخصیتی برجسته تبدیل شد. او در سال 2000 بنیاد خیامی را تأسیس کرد که در امور خیریه فعالیت دارد و از جمله فعالیتهای آن احداث 110 مدرسه به نام امام علی در روستاهای خراسان است. خیامی در سال 2007 کمکی یک میلیون پوندی به حزب کارگر انگلستان کرد.
مستند «پیکان»
کامران شیردل، مستندساز خوشفکر و خلاق ایرانی، در دومین سال تولید پیکان، در سال 1348، مستند جالبی را در مورد تولید این خودرو ساخت. این مستند تمام مراحل تولید پیکان را از مرحلۀ پرس بدنۀ آن تا آخرین مرحلۀ نصب قطعات نشان میدهد. این مستند شیردل نیز مانند بسیاری از مستندهای دیگر او ارزشهایی ماندگار دارد. در واقع این مستند مرحلۀ خاصی را در تاریخ اقتصادیِ ایران به تصویر کشیده است. مستندِ «پیکان» نشان میدهد ایران وارد فاز صنعتیسازی شده است. از این منظر لازم است فیلم را مورد نقدی هنری قرار داد تا مفاهیم آن آشکار شود.
فیلم بدون کلام است و به جای کلام صدای ماشینها به صورت اغراقشده یا کاملاً طبیعی پخش میشود و این تلاشی است برای نشان دادن اینکه انسان به عنصر صامتی در خط تولید صنعتی بدل شده است و نقشی برابر یا حتا کمتر از ماشینها دارد. نظام تقسیمکار به دقیقترین، زمختترین و عیانترین شکل در خط تولید خود را نشان میدهد.
اهمیت این مستند از جمله در این است که نخستین خط تولیدِ کاملاً صنعتی را که در ایران راهاندازی شده است نشان میدهد، گرچه هنوز بسیاری از کارها به صورت دستی صورت میگیرد و عنصر «زنده» در آن نقش اساسی دارد. دعوت میکنم در فایل پیوست این پست این مستند جالب را ببینید.
نکتۀ آخر اینکه در بیستوپنجم اردیبهشت ۱۳۸۴ پس از ۳۸ سال و با تولید 2.295.000 دستگاه، تولید پیکان متوقف شد و آخرین پیکان تولیدی به موزه فرستاد شد. تولد صنعت خودروسازی در ایران یکی از نقاط روشن و امیدوارکننده در صنعت ایران بود، زیرا از مسیری غیردولتی و در نهایت تنها با حمایت دولت شکل گرفته بود. این همان الگویی است که غرب تجربه کرده بود وایران نیز در دوران پیش از شورش اسلامگراها در حال تجربه آن بود. صنعت و توسعه باید به دست و با ارادۀ بخش خصوصی پدید آید و پیش رود، دولت یا حکومت هیچگاه نتوانسته است توسعهای پایدار پدید آورد، مگر در صنایعی محدود و نقطهای. دولتی شدن صنعت خودروسازی بیراههای بود که نتیجهاش درجا زدن صنایع، هژمونیِ خودروسازانِ شبهدولتی بر اقتصاد و دوشیدن مصرفکنندگان بود.
یاد و نام #محمود_خیامی بنیانگذار کارخانه #ایران_ناسیونال و پدر صنعت خودرو ایران تا ابد گرامی
@TwitterMamnoe