کانال نشر سیفتال

‍ ‏«تاکنون تراژدی دارث پِلی‌گِس خردمند را شنیدی؟» وقتی صدراعظم ‏پالپاتین دوست و مرشد آناکین خیلی اتفاقی هنگام تماشای باله‌ی مون ‏کالاماری در کُرسانت این سؤال را از او می‌پرسد، تقریباً می‌توان شنید که ‏آناکین از خود می‌پرسد «مگر سیث‌ خردمند هم می‌شود؟» این سیث‌ها که ‏گفته می‌شود هزار سال پیش نسل‌شان منقرض شده است، شهرتی ‏هراس‌ناک در مقام عامل خانمان‌برانداز شرارت غیر مسئولانه دارند. از دید ‏برخی و به‌ویژه از نگاه یک جِدای، تصور یک سیث‌ خردمند اگر نه یک‌سره ‏محال باشد، موضوعی کاملا عجیب است.‏
حکیم دیگری که احتمالا از تصور یک سیث‌ خردمند سردرگم می‌شد ‏افلاطون آتنی (429 تا 347 پ.م.) است. پِلی‌گِس به‌عنوان یک سیث‌ در ‏خدمت سوی تاریک نیرو بود و به کسانی که آن‌قدر جسارت داشتند تا به ‏مجاری زنده‌ی احساساتی مانند خشم و نفرت بدل شوند، توانایی‌هایی ‏خیره‌کننده می‌بخشید. چنین فردی کاملا متضاد آن چیزی بود که افلاطون ‌‏«خردمند» می‌نامید. به‌زعم افلاطون، خرد فضیلتی‌ست که پیوندی ‏ناگسستنی با فروتنی و عدالت دارد: در جان فردی یافت می‌شود که آموخته ‏است خشم و شهوت خود را به‌دست عقل رام کند. درنتیجه «سیث‌لُرد ‏پِلی‌گِس خردمند» تناقضی حل‌نشدنی برای افلاطون می‌بود: اگر پِلی‌گِس ‏استاد استفاده از و نه رام‌کردن خشم خود و رها‌کردن امیال خود است، ‏چطور می‌توانست خردمند باشد؟ چطور توانست بیش از یک سده در ‏سلامت زندگی کند بی آن‌‌که از تخریب خود رنج ببرد، دردی که افلاطون ‏برای هر کسی که بر خشم و شهوت خود لگام نزند پیش‌بینی می‌کند؟ این ‏تناقض افق‌هایی تازه را در اندیشیدن به اخلاق، خرد و آزادی می‌گشاید. ‏هم‌چنین این امکان را مطرح می‌کند که آرمان افلاطون از خرد بیش از ‏اندازه محدود است و ای‌بسا فلسفه‌ی متفاوتی از زندگی توضیح بهتری از ‏وجود یک سیث‌لُرد خادم تاریکی و خردمند ارائه دهد.‏
****************************
گفتار 1: پارادوکس افلاطونی دارث پِلی‌گِس؛
مگر سیث‌لُرد خردمند هم می‌شود؟

#سرآمد_جنگ_ستارگان_و_فلسفه
#نیش_فلسفه
#نشر_سیفتال
@CiphtalPublishingHouse

attach 📎

7 viewsRay, 06:06