انتخابات در رژیم‌های اقتدارگرا

#V 098


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

انتخابات در رژیم‌های اقتدارگرا

#V 098


آنچه در پی می‌آید، ترجمه بخشی از کتاب «مقدمه‌ای بر سیاست تطبیقی؛ دولت و مسایل آن»* نوشته رابرت هیسلاپ و آنتونی موگان است که در سال ۲۰۱۲ توسط انتشارات دانشگاه کمبریج منتشر شده است. این بخش که مربوط به انتخابات در نظام‌های اقتدارگرا است، صفحات ۱۳۸ تا ۱۴۲ کتاب را شامل می‌شود. زحمت انتخاب و ترجمه این متن را نویسنده میهمان «محمد امیر» (@MhdAmir) ، دانش‌آموخته رشته علوم سیاسی از دانشگاه شهید بهشتی تهران کشیده است. برای مطالعه متن کامل اینجا+ کلیک کنید و یا از گزینه instant view استفاده کنید.

گزیده‌ای از مطالب:

✍️ با اینحال پیامد تاسف‌آور برابر گرفتن «انتخابات» با «دموکراسی»، غافل شدن از نقش انتخابات در رژیم‌های اقتدارگرا و نادیده گرفتن این حقیقت است که انتخابات در این رژیم‌ها بیشتر از آنچه معمولا می‌پنداریم رواج دارد. در واقع حدود نیمی از موارد انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی که بین سال‌های ۱۹۴۶ تا ۲۰۰۰ در سراسر جهان برگزار شده، در رژیم‌های غیر دموکراتیک بوده است.

✍️ اما چرا باید رژیم های اقتدارگرا با انتخاباتی که روی هم رفته پرهزینه است و نتایج سیاسی فوری و بلاواسطه اندکی داشته و اغلب نیز در حکومت فعلی و سیاست‌های آن تغییری ایجاد نمی‌کنند، خود را به درد سر بیندازند؟ پاسخ به این سوال ساده است. حکومت های اقتدارگرا به این دلیل دست به برگزاری انتخابات می زنند که تقریبا از پیروزی در آن مطمئن هستند و خود انتخابات نیز اهداف موثر و فراوانی را برای رژیم محقق می کند.

✍️ سوالی که به ناچار باید پرسید این است که چرا حکومت های اقتدارگرا خود را به این مسائل و دردسرهای گوناگون گرفتار می‌کنند، با وجود اینکه نگرانی اصلی آن‌ها مشورت با مردم و بازنمایی افکار عمومی نبوده و نتایج انتخابات نیز از پیش معلوم است؟ پاسخ به این سوال این است که انتخابات اهداف و عملکردهای متعددی را برای این حکومت‌ها انجام داده که به آن‌ها اجازه می‌دهد که در عین حالی که تسلط خود را بر قدرت تحکیم می‌بخشند، تمامیت و یکپارچگی خود رژیم اقتدارگرا را نیز تثبیت کنند.

✍️ با توجه به مطالب ذکر شده، شاید شگفت‌انگیز به نظر نرسد که حاکمان اقتدارگرایی که انتخابات برگزار می‌کنند، به طور متوسط طولانی‌تر از آن‌هایی که این کار را انجام نمی‌دهند، در قدرت باقی می‌مانند.


* Robert Hislope & Anthony Mughan-Introduction to Comparative Politics_ The State and its Challenges-Cambridge University Press (2012)



کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

سوم خرداد جاودانه بر‌می‌گردد

#V 099


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

یادداشت وارده: سوم خرداد جاودانه بر‌می‌گردد


#V 099

نویسنده میهمان: شهین غفاری (@shahinghaffari1) - ممد، خوب که نبودی که ببینی امروز دل‌نگرانی ما فقط جنگ نیست. یادش بخیر ممد، اون موقع‌ها که فقط جنگ بود، هممون رو مثل سریشم به هم چسبونده بود. هممون به فکر ممد و باقی بچه‌های جبهه بودیم.

خوب شد ممد نبودی که ببینی آرامش از آسمون ما رفته، به جای موشک هر روز و هر دقیقه خبر بر سر ما می باره. خبر گرونی، فقر، نداری، مریضی، تن‌فروشی، کلیه‌فروشی، همخونه شدن دو خونواده در یک آپارتمان، اختلاس، اختلاس...

این آخری رو تو نمیدونی یعنی چی. اختلاس مال زمان ماست. با دزدی یه کم فرق می‌کنه. دزد با چراغ میاد و شب، وقتی که همه خوابند. او محتاجه. ولی اختلاسگر روز میاد و بی چراغ، جلو چشم همه، او رئیس و مدیر و وزیر و وکیله. دزد قالیچه می بره وتلویزیون و النگوهای سر جهیزیه زری‌خانوم رو، ولی اختلاسگر، جان و مال و وطن رو یکجا برده.

ممد خوب شد که نبودی که ببینی که حالا دیگه برق نداریم، آب نداریم، گوشت و مرغ نداریم، پول نداریم، کار نداریم، دارو نداریم. میدونی چرا؟ چون اون موقع فقط با عراق می‌جنگیدیم، الان با همه می‌جنگیم. الان همه دشمنمون شدن، چون الان انرژی هسته‌ای داریم. این یکی رو دیگه حتما نمیدونی چیه.

الان با اون سال‌های ۶۰ خیلی فرق کرده. الان از کمیته نمی‌ترسیم و به فکر روسری‌هامون نیستیم و خنده‌هامون رو البته اگر بیاد، قایم نمی‌کنیم. اما، اما الان فقط تو شعر و نوشته‌هامون حرف از آزادی خرمشهر ه. شاید اگه تو بودی ممد هنوز در دلمون آرزو و امید می‌پروروندیم که یه بار دیگه می‌ریم خرمشهرِ آزاد شده.

ممد نبودی ببینی...

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

واقع‌بینی کلاغ‌ها

حالا که آب پاکی شورای نگهبان به روی دستان همه ریخته شده، بسیاری از آنان که تا دیروز سخن گفتن از بی‌معنایی انتخابات را مصداق «انفعال سیاسی» قلمداد می‌کردند کاسه چه‌کنم چه‌کنم به دست گرفته‌اند و عجیب اینکه به جای پذیرش موضع شکست، چه در تحلیل و چه در روش و منش، همچنان گمان می‌کنند باید در جایگاه آموزگار برای دیگران وعظ و خطابه و به تعبیر خودشان «تحلیل» کنند.

به باورم، هر تحلیل‌گری، پیش از آنکه بخواهد برای آینده نسخه یا پیشنهادی مطرح کند، ابتدا بهتر است نسبت آرا و نظرات پیشین خود را با وضعیت کنونی روشن کند. آیا پیش‌بینی چنین وضعیتی را می‌کرد؟

به پی‌وست، فایل صوتی یک سخنرانی قدیمی تقدیم می‌شود که به مناسبت ۱۶آذرماه ۱۳۹۷ در دانشگاه کاشان ایراد شده بود و من گمان می‌کنم فرجام کار رویکرد محافظه‌کارانه و ترسخورده اصلاح‌طلبان را تحت توجیهاتی چون واقع‌بینی، اعتدال و میانه‌روی پیش‌بینی کرده بود. به نظرم بازپخش این فایل صوتی با گذشت سه سال خالی از لطف نباشد و بتواند مقدمه‌ای باشد برای ارائه تحلیل‌ها یا پیشنهادات بعدی.


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

در باب «خلع سلاح عمومی»

آرمان امیری @ArmanParian - روزنامه سازندگی به نقل از غلامحسین کرباسچی تیتر بزرگی زده است که: «قهر با صندوق رای یعنی خلع سلاح خودمان». این تعبیر «خلع سلاح» بهانه‌ای شد تا من در جمع گروهی از دوستان بحثی را مطرح کنم با عنوان «خلع سلاح عمومی».

همان‌گونه که در جلسه هم مطرح شد، این عنوان را از جزوه و کتابی به قلم «مصطفی شعاعیان» وام گرفته‌ام و گمان می‌کنم زمان بسیار مناسبی برای طرح این پرسش باشد که: «به واقع چه کسانی جامعه ایرانی را اینچنین خلع سلاح کردند تا کارش به جایی برسد که تنها ابزارش یک صندوق رای بلاموضوع شده و بی‌معنا باشد»؟

در این فایل، ضمن اشاره‌ای گذرا به پاسخ آقای کرباسچی، به مجموعه‌ای از ابزارهای قدرت اجتماعی اشاره کردم که هر جامعه‌ای برای طرح و بیان مطالبات خودش بدان‌ها نیاز دارد و سعی کردم مرور کنم که عمل‌کرد اصلاح‌طلبان محافظه‌کار و گفتمان اعتدالی چه بر سر این ابزارهای اجتماعی آورده و چطور کار جامعه را به جایی رسانده که امروز مدعی می‌شوند هیچ سلاحی بجز این صندوق رای نداریم.


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

شکست یا ابتذال؛ مساله اصلاحات فعلا همین است!

#A 333


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

شکست یا ابتذال؛ مساله اصلاحات فعلا همین است

#A 333

آرمان امیری @ArmanParian

پرده نخست: ۶ اردیبهشت‌ – حمیدرضا جلایی‌پور در مخالفت با اعلام نامزدی مصطفی تاجزاده می‌نویسد: «در شرایط فعلی کنش تکنوازانه جناب تاج‌زاده سودمند به حال مردم و اصلاح‌طلبان نیست». جلایی‌پور از تاجزاده می‌خواهد به جای «تکنوازی» به خرد جمعی نهاد اجماع ساز تمکین کند. (اینجا+)

پرده دوم: ۵ خرداد - جبهه اصلاحات ایران (نهاد اجماع‌ساز) با صدور بیانیه‌ای اعلام می‌کند «نامزدی برای معرفی به مردم ندارد». (اینجا+)

پرده سوم: ۱۲خرداد - مجمع روحانیون مبارز به ریاست سیدمحمد خاتمی، با صدور بیانیه‌ای بر تصمیم نهاد اجماع‌ساز مبنی بر «عدم معرفی نامزد انتخاباتی از طرف این جبهه، صحه مى‌گذارد و آن را اقدامى سنجیده و در جهت پرهیز از افتادن در دامى که مهندسان انتخاباتى تدارک دیده‌اند مى‌داند». (اینجا+)

پرده چهارم: پنج‌شنبه ۱۳ خرداد – حمیدرضا جلایی‌پور، همان‌کسی که تاجزاده را صرفا به دلیل ثبت‌نام در انتخابات به «تکنوازی» متهم کرده بود، با رد تصمیم نهاد اجماع‌ساز و در یک تودهنی آشکار به بیانیه مجمع روحانیون اعلام می‌کند: «رای ندادن و کناره‌گیری بازی در سناریوی اقتدارگرایان است». (اینجا+)

* * *

به باور من، صحنه مناظره اخیر، عرصه شکست تام و تمام جریان اصلاحات نبود. اصلاح‌طلبی محافظه‌کار و صندوق‌محور از نگاه شخص من در همان سال ۹۶ به بن‌بست قطعی رسید و این مساله را ما همان زمان اعلام کردیم. یعنی نه پس از آنکه کوس رسوایی و شکست‌ها از آسمان به زمین افتاد، بلکه در همان سالی که ظاهرا یکی از بزرگترین پیروزی‌ها رقم خورده بود و حضرات سرمست از آرای بالای روحانی، هیچ گوش شنوایی برای شنیدن صدای هشدار و انتقاد نسبت به وضعیت امروز نداشتند.

مناظره اخیر اما، درست به مانند سطحی از جنجال که امثال جلایی‌پور به اسم «تحلیل» به صورت مخاطب پرتاب می‌کنند یک «ابتذال مطلق» بود. استراتژی همتی هم به مانند شیوه تبلیغاتی جلایی‌پور صرفا بر پایه دوقطبی‌سازی کاذب از طریق هیاهوی بی‌مورد، حملات هتاکانه و شیوه مرسوم «پروپاگاندای تبلیغاتی» بر پایه «زیاد گویی و بلند گویی» بنا شده بود و هیچ نشانه‌ای از وجود یک برنامه مشخص، یک نقد واقعی به ساختار موجود و راه و مسیری برای برون‌رفت از انسداد نداشت. شیوه‌ای تماما «احمدی‌نژادی» که البته از جانب نامزدهای طرف مقابل هم کاملا در دستور کار قرار گرفته بود تا نشان دهند این ابتذال به صورت بنیادین در سازوکار انتخاباتی نظام رسوخ کرده و همه را در نهایت به همان «سر و ته یک کرباسی» رسانده که سطح رقابت‌شان بسیار پایین‌تر از حداقل استانداردهای اخلاقی جامعه است.

بازنده‌ها می‌توانند سربلند باشند، می‌توانند حتی به فکر بازاندیشی و بازگشت باشند، اما آن‌ها که به چنین ابتذالی کشیده می‌شوند دیگر هیچ راه برگشتی برای خود باقی نمی‌گذارند. اگر اصلاح‌طلبان همان چهارسال پیش ندای هشدار را جدی‌تر گرفته بودند و چشم بینایی برای تشخیص شکست خود از پس پوستین ظاهری پیروزی انتخاباتی داشتند، شاید در این مدت می‌توانستند تغییراتی در روش و منش خود ایجاد کنند و امروز هم شانس پیروزی داشته باشند؛ اما برای کسانی که به جای شنیدن صدای منتقد، سعی در سرکوب و بایکوت آن داشتند، دوگانه امروز دیگر «پیروزی یا شکست» نیست. حالا بر سر دوراهی «شکست یا ابتذال» قرار گرفته‌اند.

با این حال، اگر بخواهیم به یک معجزه برای اصلاح‌طلبان دل ببندیم که شاید بخشی از این جریان بتواند سنگ‌بنای مسیر بازاندیشی و بازتعریف خود را بنا نهد، این انتخابات شاید آخرین فرصت‌ش باشد. بیانیه‌های مجمع روحانیون و نهاد اجماع‌ساز ضروری بودند اما کافی نیستند. سیاست یک بام و دو هوای اصلاحات بیش از این نمی‌تواند اعتماد اجتماعی را به خود جلب کند. مردم دیگر نمی‌پذیرند که تمامی تناقض‌ها و گاه مفاسد اصلاح‌طلبان پشت توجیهاتی از جنس «جبهه فراگیر و متکثر» پنهان شود. هسته مرکزی اصلاحات (اگر به واقع چنین هسته‌ای وجود داشته باشد) برای قدم نهادن در مسیر بازاندیشی و ترمیم گفتمانی خود، ابتدا باید از پاکسازی چهره‌ها و تریبون‌هایی شروع کند که هیچ ابا و هیچ پرهیزی از ابتذال فعلی ندارند. اگر این جریان بتواند چنین چهره‌هایی را با صراحت تمام از خود براند و پرچم اصلاح‌طلبی را از دست آن‌ها خارج کند، آن وقت «شاید»، و البته فقط «شاید» در آینده بتواند به احیای دوباره خود امیدوار باشد.

پی‌نوشت:
مجموعه دلایلی که ما برای شکست اصلاح‌طلبان در سال ۹۶ منتشر کردیم و پاسخ‌هایی که دوستان در رد آن نقدها ارائه کردند را از این+ پست و در قالب یک فایل پی.دی.اف دریافت کنید. به دنبال این بحث‌ها سه جلسه مناظره هم در سال ۹۷ برگزار شد که فایل صوتی آن‌ها هم در لینک‌های زیر قرار دارد:

جلسه اول

جلسه دوم

جلسه سوم


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

چرا همتی را بزرگترین خطر برای دموکراسی‌خواهی می‌دانم؟

#A 334

آرمان امیری @ArmanParian - در آستانه انتخابات ۹۲، تحلیل من و برخی دوستان این بود که جنبش سبز، بلوغ نهایی جنبش اصلاحات است، جایی که جنبش به صورتی اجتماعی درآمده و اصلاحات را در فرم جامعه‌محور خود دنبال می‌کند؛ اما با توجه به تحریم‌های بین‌المللی و فشاری که بر جامعه وارد شده بود، گمان می‌کردیم شرکت در انتخابات و جلوگیری از انتخاب جلیلی یک اولویت کوتاه مدت است. امید ما این بود که هرکسی بجز جلیلی رییس جمهور شود تا در توافق با غرب فشار تحریم‌ها را از دوش جامعه کم کند؛ ما هم در فضای مساعدتری جنبش خود را پی بگیریم. هر دو وجه این تحلیل اما در عمل شکست خورد!

خوش‌بینی ما در توقف رویکرد تقابلی با غرب فقط یک توهم بود. تمام ماجرای «نرمش قهرمانانه» در یک تغییر تاکتیک از سیستم تدافعی هسته‌ای به سیستم تهاجمی «عمق استراتژیک» خلاصه می‌شد. روزی که حضرت‌ لازم می‌دید، حتی به موازات دولت احمدی‌نژاد هم مذاکرات را کلید می‌زد و روز دیگر که اراده ‌کرد، دولت حسن روحانی هم نتوانست جلوی «غلبه میدان بر دیپلماسی» را بگیرد؛ اما شکست بزرگتر برای ما در وجه سقوط گفتمان دموکراسی‌خواهی بود.

روحانی قصد نداشت تا قیامت گزینه نیابتی باقی بماند. بر دوش جنبشی اجتماعی از نردبان قدرت بالا رفت و بلافاصله درصدد تثبیت گفتمان محافظه‌کارانه خود برآمد. شبکه‌های اجاره‌ای، فقط تا پیش از کسب قدرت برای ما استدلال می‌کنند که «بد» بهتر از «بدتر» است. همین‌ها به قدرت که می‌رسند مدعی می‌شوند اصلا «خوب» همان است که ما هستیم و هرچه جز این تندروی و «ویرانی‌طلبی» است! این واقعیت اصلاح‌طلبیِ هراسان از مردم و بیزار از خیابان است که آرای مردم را فقط پای صندوق محترم می‌داند و پس از آن خودش را نه وکیل و نماینده، که سرپرست، معلم و حتی «مبصر» جامعه می‌بیند.

امروز هم، طبیعتاً هرکسی بر پایه تحلیلی که از وضعیت کشور دارد فرصت‌ها و تهدیدها را شناسایی و معرفی می‌کند. برخی مدعی هستند بزرگترین خطر فعلی پیروزی آقای رییسی و افزایش سرکوب و خفقان است. من اما به یاد می‌آورم که وقتی پای کشتار رسید، روحانی و رییسی و لاریجانی یکی شده بودند؛ وزیر کشور دولت اعتدال بود که می‌گفت «به پا هم زدیم» و رییس فراکسیون اصلاحات روزه سکوت گرفته بود. در سرکوب عریان توده‌های مردم که برسد، رییسی و همتی و روحانی تفاوتی ندارد. تفاوتی اگر وجود داشته باشد، صرفا حاشیه امنیتی است که دولت‌ها برای وابستگان و رانت‌خوارهای خود درست می‌کنند.

اما در وجه گفتمانی، دغدغه اصلی من، همچنان جریان دموکراسی‌خواهی است. با این دغدغه، تهدید اصلی، خطر افزایش بگیر و ببند نیست. حتی اگر فرض بگیرم که ادعای حضرات درست باشد و پیروزی رییسی به افزایش سرکوب بینجامد، این سرکوب‌ها صورت مساله دموکراسی‌خواهی است و نه عامل تضعیف و نابودی آن. گفتمان دموکراتیک را آن جریانی به نابودی می‌کشاند که صراحتا از پیش‌نیاز «اقتدارگرایی» برای «توسعه اقتصادی» سخن می‌گوید و نماینده‌اش حتی در سطح شعار و تبلیغات هم هیچ اشاره‌ای به ریشه‌های سیاسی و ساختاری بحران‌های کشور ندارد. گناه کم‌کاریشان را به گردن «جنگ اقتصادی» می‌اندازند اما توضیح نمی‌دهند بدون جرات نقد کردن سیاست خارجی چطور قرار است از این جنگ خارج شوند؟

من به ادعاهای این جماعت باور ندارم. من این ادعای «توسعه اقتصادی در غیاب سیاست» را دروغ می‌دانم. از رویکرد «توسعه اقتدارگرایانه» حضرات وحشت دارم. رویای متوهمانه پیاده‌سازی مدل «چین اسلامی» بر ارکان یک نظام تماما توسعه‌ستیز، هیچ سرنوشتی بجز سقوط در دام یک «کره شمالی اسلامی» پیش روی ما نخواهد گذاشت.

به باور من، آنچه سبب سقوط آزاد جامعه ایرانی طی دو دهه گذشته شده، آنچه باعث شده امروز نه تنها از نظر آمارهای اقتصادی، بلکه در تمامی شئون سیاسی، اجتماعی، نهادی و حتی شاخص‌های اخلاقیات اجتماعی احساس خطر کنیم، نه اثرات ماشین سرکوب، بلکه تن دادن به اندیشه میان‌مایگی نهفته در پس ادعای «اعتدال» و رویکرد علیل «بد و بدتر» بوده است. وقتی هر حقارت و هر زشتی غیرقابل باوری را به اسم «واقع‌بینی» بپذیریم، پیشاپیش سطح توقع خود از جهان و سطح نگاه و ظرفیت وجودی خود را به چنان گندابی تقلیل داده‌ایم که بی‌شک از دل‌اش وضعیتی بهتر از این در نمی‌آید. (حکایت «واقع‌بینی کلاغ‌ها» را اینجا+ بشنوید) از نگاه من، بزرگترین پیروزی قابل تصور برای جامعه مدنی ایران در بزنگاه خردادماه ۱۴۰۰، شکست مفتضحانه نمایندگان این گفتمان حقارت‌بار و خروج جامعه از این باتلاق کشنده است.


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
.

«رییسی‌هراسی» هم مشروعیت می‌خواهد


#A 335

آرمان امیری @ArmanParian - در یکی از اتاق‌های «کلاب‌هاوس» که آقای تاجزاده در حضور چندین هزار نفر به پرسش‌ها پاسخ می‌دادند، فرصت سوال به یکی از هوادارن آقای رییسی رسید. استدلالی که کرد مربوط به اعدام‌های سال ۶۷ بود و توضیحی داد که شاید بارها شنیده‌اید. اینکه آن افراد محارب بودند و دست‌شان به خون هزاران ایرانی آلوده بود و با دشمن خارجی متحد شده بودند و چه و چه. یعنی یک استدلال شخصی نبود؛ منطقی بود که حامیان آن اعدام‌ها در تمام این سال‌ها به عنوان مانیفست دفاعی از عملکرد خود اقامه کرده‌اند.

در آن مورد خاص، خوشبختانه من شاهد بودم که آقای تاجزاده خیلی صریح و قاطع واکنش نشان داد و بدون هیچ لکنتی توضیح داد که این دست رفتارهای سیستماتیک چطور «جنایت‌ محض» محسوب می‌شوند و ابدا نمی‌شود آن‌ها را در قالب توجیهاتی از جنس «برخی تندروی‌ها» یا «رعایت نشدن برخی ترتیبات اداری» تخفیف داد. قطعا نزدیکان آقای تاجزاده فایل صوتی آن جلسه را دارند و اگر خودشان بخواهند این بخش را می‌توانند منتشر کنند. بحث من چیز دیگری است.

این روزها که مدافعان پر و پا قرص صندوق، انبان استدلال‌شان از همیشه تهی‌تر است، بار دیگر به سیاست همیشگی هراس‌افکنی از جناح مقابل روی آورده‌اند و طبیعتا «رییسی هراسی» فعلا بهترین گزینه است. حضرات خیلی هم ساده استدلال می‌کنند که اگر چهار سال پیش کسی به صورت «رای سلبی به رییسی» تصمیم به حضور در انتخابات گرفته، منطقا باید این دوره هم همان رفتار را تکرار کند وگرنه دچار تناقض شده. من اما می‌خواهم یادآوری کنم که در این ۴ سال گذشته اتفاقات دیگری هم افتاد که شرایط را به کلی دگرگون کرد.

اول بگویم که از نگاه من، فاجعه کشتار ۶۷ محصول تصمیم شخصی و یا جنون آنی یک نفر و دو نفر نبوده که همه چیز را در این اشخاص خلاصه کنیم. کشتار۶۷، فراتر از تصمیم اشخاص، محصول یک جور منطق و یک جور رویکرد رفتاری بود که مجاز می‌دانست مخالفان و رقبا و یا احتمالا کسانی را که «دشمن» می‌دانست به هر طریق ممکن از سر راه بردارد، و حامیان‌اش هم کسانی هستند که هرچند در آن وقایع نقشی نداشته‌اند اما دقیقا بر همین شیوه رفتاری مهر تایید می‌زنند و این استدلال را تکرار می‌کنند. پس تنها کسانی مشروعیت انتقاد از آن فاجعه را دارند، که دقیقا در نقطه مقابل این منطق غیراخلاقی و این شیوه عمل سیاسی رفتار کرده باشند؛ توقعی که بسیاری از مدعیان این روزهای «رییسی هراسی» برآورده نکردند.

من به یاد می‌آورم که در کشتار آبان ۹۸، چه کسانی شبانه‌روز فعالیت می‌کردند که معترضان را متهم به «خشونت» کنند و بدین ترتیب آب به سیمای آن جنایت بریزند و همه چیز را در سطح «ما هم به شیوه عمل انتقاد داریم» تخفیف بدهند. من کسی را به یاد دارم که از آن طرف جهان برایمان گزارش می‌کرد تلفن زده و بستگان‌ش در تظاهرات حضور ندارند که معترضان را از هویت انسان عادی خارج کند!

من فهرست بلند بالایی از به ظاهر «روزنامه‌نگاران» را می‌شناسم که تمام تلاش‌شان را برای توجیه قتل همکارشان (روح‌الله زم) به کار گرفته بودند و استدلال می‌کردند که او راهنمای ساخت کوکتل مولوتوف را در کانال‌اش منتشر کرده. (انصافا اتهاماتی که بانیان ۶۷ به قربانیان‌شان می‌زدند ده‌ها مرتبه جدی‌تر از این نبود؟)

من خودم شنیدم که سرسلسله پروژه‌بگیرهای انتخاباتی استدلال می‌کرد که ترور سعید حجاریان نتیجه منطقی عملکرد خودش بوده!

و من با گوش‌های خودم از زبان خانمی که مدعی پیشینه «چریکی» بود شنیدم که همین هفته پیش تلاش می‌‌کرد به دیگران ثابت کند که قربانیان آبان با تحریک خبرگزاری فارس به خیابان ریخته‌اند! و واقعا توقع داشت بقیه با شنیدن این استدلال نتیجه بگیرند که «خب اشکالی ندارد که قتل‌عام شدند»! و وقتی استدلال‌ش افاقه نکرد گفت «واقعا که این آبانی‌ها همه‌اش ضرر بودند». (دقیقا واژه به واژه همین را گفت)

دوستان عزیز، رییسی هراسی هم یک سر سوزن مشروعیت می‌خواهد. شما نمی‌توانید چهار سال تمام، بر تلی از اجساد قربانیان دقیقا همان استدلال‌هایی را بیاورید که وقیح‌ترین حامیان کشتار ۶۷ هم با شرم و لکنت به زبان می‌آورند، اما سر بزنگاه که رسید مدعی شوید مردم باید از ترس رییسی به حرف شما گوش کنند. اگر هراسی برای ما وجود داشته باشد (که قطعا دارد)، اگر ترس و نفرتی از جنایت و توجیه جنایت داشته باشیم (که قطعا داریم)، ده‌ها مرتبه بیش از شخص رییسی و حامیان او که شاید هیچ خاطره‌ای هم از وقایع سال ۶۷ نداشته باشند، از تک تک شماهایی ترس و نفرت داریم که هنوز از دهان‌تان و نوک قلم‌هایتان بوی عفن جنایت تراوش می‌کند.



کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام مجمع دیوانگان
.

یادداشت وارده: استدلالی در تحریم انتخابات

#V 100


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
کارتون بالا اثر مانا نیستانی است.
.

یادداشت وارده: استدلالی در تحریم انتخابات
#V 100

نویسنده مهمان: شهروند/اسیر -یکی از بنیادی‌ترین مشکلات ساختار سیاسی ما وجود شکافی عظیم میان قدرت (اختیار) و مسئولیت افراد و نهادهای مختلف کشور است ؛ به این معنا که در این ساختار کسانی هستند که اختیارات گسترده‌ای دارند اما مسئولیتی در قبال وضعیت کشور نمی‌پذیرند و کسانی هم که به عنوان مسئول وضعیت موجود معرفی می‌شوند عموما فاقد اختیارات کافی می‌باشند. اصلی‌ترین کارکرد ساختار انتخاباتی جمهوری اسلامی هم پنهان و کتمان کردن همین واقعیت تعیین کننده و جلوگیری از عیان شدن این شکاف عمیق است. در واقع در حالی که به انتخابات به عنوان مکانیزمی جهت انتقال دموکراتیک قدرت استناد می‌شود، اما این مکانیزم عملا کارکردی نداشته و کمکی به جابجایی حقیقی و تعیین کننده قدرت نمی‌کند، چون قدرت فائقه این ساختار در نهادهای غیر انتخابی و گاها مدام العمر مستقر است.

شکاف مذکور -عدم تناسب قدرت و مسئولیت- ، در اداره کشور، هنگامی پُر می‌شود که یا کلا انتخاباتی برگزار نشده یا انتخاباتی واقعی مطابق با معیارهای دموکراتیک برگزار شود. فقط در چنین شرایطی است که لااقل مشخص می‌شود مسئولیت وضع کشور با چه کسی است. اما در حالت فعلی که انتخابات برگزار شده اما شورای نگهبان دامنه انتخاب ملت را به چند نفر از گماشتگان نظام محدود می‌کند و در ادامه هم نهادهای قدرتمندی مانند سپاه مانع اجرایی شدن سیاست‌های مورد نظر دولتِ شِبه منتخب می‌شوند، حالتی بینابین و ساختاری اصطلاحا شتر گاو پلنگ ایجاد شده که نتیجه‌اش پنهان ماندن حدود اختیارات و مسئولیت افراد و نهادهای مختلف است. حاصل اینکه کشور در سراشیبی سقوط قرار گرفته، کسی هم مسئولیت این وضعیت را بر عهده نمی‌گیرد.

اما وظیفه ما شهروندان به عنوان بازندگان اصلی این ساختار و این نحوه اداره کشور چیست؟

اگر اهمیت شکاف مذکور را بپذیریم، به نظر می‌رسد وظیفه ما این است که به سهم خود گامی در راه پُر کردن این شکاف و روشن کردن حدود اختیارات و دامنه مسئولیت‌ها برداریم. قدرت حقیقی ما شهروندان در کیفیت انتخاب ما ظهور پیدا میکند؛ در اینکه بتوانیم آزادانه هر کسی را که صلاح دانستیم برای اداره کشور انتخاب کنیم و شخص منتخب هم بتواند سیاست‌های مورد نظرش را فارغ از کارشکنی نهادهای غیر پاسخگو اجرا کند. در شرایطی که تا اطلاع ثانوی ما فاقد چنین امکانی برای افزایش قدرت و توسعه دامنه انتخاب خودمان هستیم، به نظر میرسد یگانه امکان پیش روی ما برای پر کردن شکاف مذکور این است که ناچارا مسئولیت خودمان را کاهش دهیم!

حال که بنا نیست کشور مطابق اراده ما و توسط افراد مورد نظر ما و در جهت منافع ملت اداره شود، چرا با شرکت در انتخابات و رای دادن به یکی از معتمدین نظام، مسئولیت اداره کشور را بر عهده بگیریم تا امثال دکتر ظریف بتوانند در مجامع جهانی ادعا کنند که ما خودمان انتخاب کردیم اینگونه زندگی کنیم! ما خودمان انتخاب کردیم واکسن نزنیم. ما خودمان انتخاب کردیم منابع ملت را صرف حمایت از شبه نظامیان و تروریست‌های لبنان و فلسطین و یمن و حکومت جنایتکار بشار اسد در سوریه کنیم. ما خودمان انتخاب کردیم که عمری سرمایه‌های کشور را صرف جدال بی‌ثمر با آمریکا و غرب کنیم. ما خودمان حجاب اجباری را انتخاب کرده‌ایم. تمام این ادعاهای صریح یا ضمنی را هم با استناد به شرکت مردم در انتخابات مطرح و توجیه می‌شود.

چه دلیلی دارد در شرایطی که به تجربه و مکرر ثابت شده که با شرکت ما در انتخابات قرار نیست هیچ تغییری اساسی در روند اداره کشور ایجاد شود، اَدای شهروندانِ آزادِ کشورهای دموکراتیک را در آورده و با شرکت در انتخابات مسئولیت اداره کشور و سیاست های جاری را بر عهده بگیریم و به این ترتیب برای جمهوری اسلامی و سیاست های داخلی و منطقه‌ای و بین المللی ویرانگر و ساختار انتخاباتی مخربش مشروعیت دموکراتیک بخریم؟

نگاهی اجمالی به خروجی این ساختار، یعنی دولت‌مردان جمهوری اسلامی از ابتدا تا به حال، از بازرگان و بنی صدر تا جلیلی و زاکانی، نشان می‌دهد که انتخابات در جمهوری اسلامی نه شیوه‌ای برای اداره دموکراتیک کشور بلکه شعبده‌ای برای باز تولید دموکراتیک (خود خواسته) استبداد و مشروعیت‌دهی به این ساختار و این تباهی بوده و همچنان هست. برگزاری انتخابات در چهارچوب جمهوری اسلامی، نه راهی برای حل مشکلات بلکه صرفا تلاشی است برای این که مردم حتی متوجه نشوند مسئولیت دردشان با کیست. بیاید مسئولیت آنچه اختیارش با ما نیست را نپذیریم و حال که گویا نمی‌توانیم قدرتمان را افزایش دهیم، لااقل مسئولیت‌مان را کاهش دهیم.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام مجمع دیوانگان
.

در تقدم «هدم سیاست» به «هدم جمهوریت»

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»

کارتون بالا اثر «ثنا حسین‌پور» است.
.

در تقدم «هدم سیاست» به «هدم جمهوریت»
#A 336

آرمان امیری @ArmanParian - تصور کنید که مثلا تونی بلر در انگلستان پس از شکست حزب کارگر در انتخابات بگوید: «دلیل شکست حزب ما این بود که مردم اشتباه کردند»! این صحبت ممکن است از روشنفکر نقادی چون «نوام چامسکی» در نقد رفتارهای اجتماعی پذیرفته باشد، اما اینکه یک جریان سیاسی مدعی شود دلیل شکست انتخاباتی من «اشتباه مردم» بوده، با دو اصل در تناقض است:

اصل نخست، خود مفهوم دموکراسی که سیاست‌مداران را نه «ولی» و «قیم» مردم، بلکه نمایندگان آن‌ها قلمداد می‌کند. اندیشه اصلاح‌طلبان انتخاباتی، نسخه تضعیف شده راس حکومت هستند که مردم را «رعیت» قلمداد می‌کنند و به جای اینکه جایگاه خودشان را در نسبت با مردم بسنجد، مردم را با معیار نزدیکی و دوری به خود گمراه یا با بصیرت می‌خوانند.

اصل دوم، مفهوم خود سیاست است؛ جایی که وظیفه فعال سیاسی کسب حمایت برای راهکارهای خودش است. عجیب است کسانی از این تنها وظیفه سیاسی‌شان عاجز باشند و همچنان احساس کنند باید در جایگاه طلب‌کار و حتی آموزگار عمومی قرار داشته باشند.

تکرار روایت «اشتباه مردم در انتخابات ۸۴» که دوباره ورد زبان حضرات شده از بارزترین مصادیق همین وضعیت است. البته حتی بدون فهم دو اصل قبلی هم شاید می‌شد از حضرات پرسید که: چطور وضعیت فعلی، محصول بسیج عمومی در انتخابات ۹۲ و ۹۴ و ۹۶ نیست، اما ناگهان مربوط شده به انتخابات ۸۴؟ یعنی این وسط کلا کارنامه ۸ ساله حضور حضرات در قدرت و فرمان‌بری مردم از پیام «تکرار می‌کنم» بلاموضوع شده، «اشتباه مردم» در سال ۸۴ اثرات تازه خودش را بروز داده؟

مساله اما به نظرم اصلا این استدلال‌ها نیست. چون این‌ها بحث‌هایی در زمین «سیاست» هستند اما ما با وضعیت «هدم سیاست» مواجهیم. غلامحسین کرباسچی در مناظره کلاب‌هاوسی با زیدآبادی، با لحنی تحقیرآمیز می‌گفت: «اگر حزب ما دفتر نداشت شما کجا تشریف می‌بردید افاضه کنید؟» مفهوم «سیاست‌ورزی» را در اندیشه آقای کرباسچی و دوستان کارگزارانی می‌شود از اوج وعده‌هایشان دریافت: «تورم ما کمتر است». یعنی سقف درک ایشان از سیاست به اندازه «انتصاب مدیر اجرایی موفق» است؛ تازه اگر همین هم بود خوب بود، چون بعید است در هیچ کجای جهان به مدیری که سمت‌اش را بدون توجه به اختیارات کافی برای اجرای تعهدات‌ش قبول می‌کند بگویند «مدیر موفق».

معلوم نیست آن‌ها که نکته قوت نامزدشان را حمایت از FATF اعلام می‌‌کنند ما را به ریشخند گرفته‌اند یا واقعا نمی‌فهمند که اگر به اختیار دولت بود، حسن روحانی خیلی زودتر آن را تایید کرده بود و اگر به نظر آن حضرت باشد در دولت رییسی هم می‌تواند اجرایش کند. به هر حال، با چنین خوانشی باید گفت دستاوردهای یک برنامه‌نویس ساده که می‌تواند نرم‌افزاری برای بهبود یک کارکرد اجرایی بنویسد در مقایسه با کل تشکیلات حزب کارگزاران مصداق «نلسون ماندلا» را دارد! شاهدش همین صحنه کمدی/تراژیک که خود حضرات در نهایت مجبور شده بودند به جای دفتر احزاب‌شان در اتاق‌های کلاب‌هاوس «افاضه» کنند.

ضرورت پرداختن به «هدم سیاست» پیش از «هدم جمهوری» همین است که سیاست‌ورزی، ابزار رسیدن به جمهوریت است و کارکرد آنانکه شیوه سیاست‌ورزی را بدین حد مبتذل کرده‌اند دقیقا «خلع سلاح عمومی» است. البته سعی می‌کنند چنین کارکردی را با رنگ و لعاب «پرهیز از انفعال» تزیین کنند اما از نگاه من، بالاترین انفعال سیاسی آن است که برای خلاصی از دشواری‌های سیاست‌ورزی واقعی، معنای سیاست را به قامت ترس‌خوردگی محافظه‌کارانه خود تقلیل دهیم!

هدف دیگر جریان انتخابات‌گرا از این «هدم سیاست»، فرار به جلو از جایگاه پاسخ‌گویی به طلب‌کاری است. یعنی همان کاری که با ماجرای انتخابات ۸۴ کرده‌اند. بهترین شیوه برای شانه خالی کردن از زیر بار مسوولیت رویکرد شکست خورده سال‌های اخیر، همین است که با اصرار مشدد بر تکرار همان رویه غلط همچنان مدعی باقی ماند. به قول معروف «دست پیش را بگیر تا پس نیفتی».

در نقطه مقابل این رویکرد، تحریم انتخابات می‌تواند سرآغاز یک مواجهه «سیاسی» با بحران وضعیت کشور است. به باور من، بازگشت به روند سیاست‌ورزی همراه با مقاومت، تنها از مسیر یک «نه» بزرگ آغاز می‌شود. اینکه تاکید کنیم نسخه‌ای که حضرات انتخابات‌گرا برای ما پیچیده‌اند، نه درمان این وضعیت، بلکه دقیقا اصلی‌ترین عامل آن است. ما با تحریم خود نخستین قدم برای توقف این روند «هدم سیاست» را بر می‌داریم تا پس از آن به جبران «هدم جمهوریت» هم امیدوار شویم.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام مجمع دیوانگان
.

رییسی چه داشت که بقیه نداشتند؟


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام «مجمع دیوانگان»
.

یادداشت وارده: رییسی چه دارد که دیگران ندارند؟

#V 101
نویسنده مهمان: مهرداد محمدی @mehrdad89

۱- بررسی انتخابات‌های پسا ۸۸ نشان می‌دهد که تصمیم‎سازان سیاست در ایران از هر انتخاباتی یک درس حیاتی می‌گیرند و در دور بعد اجرا می‌کنند؛ از ۸۸ یاد گرفتند که مهندسی آرا کار طاقت‌فرسایی است و بهتر است هزینه محدودتری با رد صلاحیت بدهند. بنابر این شد هر کسی که احتمال دارد زیر میز بازی بزند، تایید صلاحیت نشود ولو اکبر هاشمی رفسنجانی استوانه دو دهه اول انقلاب باشد، کاری که در انتخابات سال ۹۲ و در میان حیرت عمومی که «مگر رفسنجانی را می‌شود رد صلاحیت کرد؟» کردند. احتمالا خود اکبر هاشمی با توجه به سوابق خود، بهتر از همه می‌دانست که چطور می‌شود. از انتخابات سال۹۲ آموختند که باید تکثر در کاندیداهای مطلوب‌ را کاهش دهند و بر روی یک نفر سرمایه‌گذاری کنند. اتفاقی که در سال۹۶ با اجماعی دستوری بر روی ابراهیم رییسی به وقوع پیوست؛ به طوری که حتی محمدباقر قالیباف کنار کشانده شد. از ماه‌ها پیش از انتخابات امسال می‌شد حدس زد که جناح اصلی حاکمیت، از انتخابات سال۹۶ این درس را گرفته که انتخابات نباید دوقطبی شود ولو مشارکت پایین باشد. مهم این است که گزینه مطلوب باید با رقبا و رفقایی وارد صحنه شود که امکان دوقطبی‌سازی منتفی شود؛ ایده‌ای که ابراهیم رییسی به صراحت در پاسخ به همتی و مهرعلیزاده گفت: «با شما که انتخابات دوقطبی نمی‌شود». یعنی اگر قرار بود انتخابات دو قطبی شود لاریجانی که ۱۲سال رییس مجلس بود تایید می‌شد نه شما یا علیرضا زاکانی، رییس پیشین بسیج دانشجویی!

۲- در این ۱۲سال که یک جناح حاکمیت پویایی استراتژیک داشته، جناح اصلاح‌طلب نظام بر مبنای ایده هراس از دیگری، جلو رفته است. البته در این دوره تلاش کردند که با خواندن دست جناح اصولگرا، ایده خود را به روزکنند و به جای نه به شخص، نه به مفهوم را پیگیری کنند و در همین راستا کمپین نه به رییس‌جمهور نظامی را راه انداختند، اما وقتی نتیجه تایید صلاحیت‌ها آمد، دست رو شده خود را دیدند و دچار فروپاشی استراتژیک شدند. بعد از کمی تقلا و رودربایستی دیدند چاره‌ای جز توسل به همان ایده انتخاب شخص بد در مقابل بدتر و رییسی‌هراسی نیست. البته این سوال ایجاد شد که اگر در منطق بد و بدتر، چرا نباید کارگزاران دولت روحانی که عاملان مستقیم اتفاقات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و در نهایت بزرگترین کشتار خیابانی بودند گزینه «بدتر» به حساب آیند؟ یا اصلاح‌طلبانی که حتی احساس وظیفه نکردند که راجع به هشت سال عملکرد دولت، چهار سال مجلس و چهار سال شورای شهر و شهرداری شهرهای بزرگ کوچکترین توضیحی بدهند!

۳- به نظر می‌رسد جناح اصلی حاکمیت علاوه بر تغییر استراتژی فرمی انتخابات، تغییری در گزینه مطلوب هم ایجاد کرده است. اصلاح‌طلبان را در همان دهه هفتاد به دلیل عدم صداقتی که هم با حاکمیت و هم مردم داشتند، قابل اطمینان ندانستند و از صحنه اصلی کنار گذاشتند. تجربه محمود احمدی‌نژاد، حسن روحانی و حتی رقبای او در سال۹۲ به آن‌ها این نکته را نشان داد، ویژگی مهم رییس‌جمهور این است که ویژگی نداشته باشد. نه شبیه محمود احمدی‌نژاد باشد نه روحانی نه حتی قالیباف. گزینه مطلوب کسی است که نه جمله عجیبی راجع به حجاب گفته باشد، نه برجام، نه رابطه با آمریکا و سیاست خارجی، نه مسایل سیاسی داخلی و نه هیچ چیز دیگر. باید کاملاً لحن و جملات کنترل شده داشته باشد. همین نکته برتری ابراهیم رییسی بر دیگران است. اگر جست‌وجویی کنیم هیچ جمله خاصی از رییسی پیدا نمی‌کنیم که موضع عجیبی گرفته باشد و همه جا به کلیات بسنده کرده است. مثلاً وقتی راجع به برجام صحبت می‌کند می‌گوید باید اجرا بشود اما با این شروط، راجع به فیلترینگ می‌گوید فضای مجازی خوب است اما باید بهتر شود، راجع به آزادی‎های اجتماعی، زنان و باقی محل‌های نزاع هم به همین منطق که فلان چیز خوب است یا بد است، اکتفا می‌کند. کسانی بودند که بعد از دیدن مناظرات از ابراهیم رییسی انتقاد کردند که در پاسخ به سوال‌‎ها صرفاً تکرارشان می‌کند و یک تبصره معمولی می‌زند که مهم است انجام بشود یا نشود و بعد توضیحاتی کلی می‌دهد. این افراد با استفهام انکاری می‌پرسیدند که رییسی چه دارد که باید رییس‌جمهور شود؟ که یعنی هیچی ندارد حتی یک جمله چالشی؛ اما دقیقاً پاسخ همین است که هیچی ندارد حتی یک جمله چالشی و در مقابل عملکردی دارد کاملاً مقبول حاکمیت در همه بزنگاه‌‍‌های بعد از انقلاب.


کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام مجمع دیوانگان
.

یادداشت وارده: دقیقاً به چه چیزی رأی بدهیم؟

#V 102

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_
کارتون بالا اثر «مهدی احمدیان» است.
.

یادداشت وارده: دقیقاً به چه چیزی رأی بدهیم؟
#V 102


نویسنده مهمان: علیرضا افشاری @@afshari1397 -برخی دوستان اصلاح‌طلب چنان سخن از رأی دادن می‌گویند که گویا هم‌چون کبک سرِ خویش در برف فرو کرده‌اند و این همه پیام و تهدید برخی حاکمان، و به‌ویژه هموندانِ شورای نگاهبان را نمی‌بینند که اظهار می‌کنند در طی انتخابات هم می‌توانند نامزدها را رد صلاحیت کنند! آن شورا چه کاری می‌بایست انجام می‌داد که نداد تا اصلاح‌طلب‌نمایانی را که خود می‌شناخت در پیِ رد صلاحیت منتخبانِ شما به شما بقبولاند، آن‌هم در سقف و اندازه‌ی مشخصی در مشارکت؟!

حال بیایید و فرض کنیم ــ فرض محال که محال نیست ــ که هنوز قدرقدرتانی هم‌چون هاشمی رفسنجانی زنده و در رأس قدرت هستند و مانعِ آن رفتار این شورا شده و حتا در برابرِ جابه‌جایی رأی‌ها ــ هم‌چون خوانده شدنِ آرای باطله و سفید به نامِ قدرتمندترین نامزد انتخابات، که کاری عُرف است ــ بایستند و نگذارند پس از انتخابات صندوق‌هایی باطل گردد و فرد مورد نظر این دوستان اصلاح‌طلب هم از صندوق خارج شد. آیا چنین فردی که یک‌دهم رییس‌جمهور کنونی هم توان اجرایی و سخنوری (اقناع‌سازیِ حکومت) و شجاعت ندارد ــ این یکی، از همان اعلام نکردنِ دزدانی که بانک‌های ما را خالی کردند و بعد هم مابه‌التفاوتِ برداشت‌شان از جیبِ ما مردمِ بدبخت پُر شد معلوم است ــ می‌تواند در تقابل با حاکمیت، «برجامی» دیگر به نتیجه برساند و فروشِ نفتی را برقرار کند تا اقتصاد ایران به جریان بیفتد و این ساختارِ مورد نقد دو سه صباح دیگری ادامه یابد؟! اندکی اندیشیدن هم خوب است. آنچه آشکارا به نظر می‌رسد بدتر شدن وضعیتِ بسیار دشوار کنونی است که نتیجه‌اش حفظ جمهوریتِ نظام نخواهد بود بلکه شورش ویرانگرانه‌ی گرسنگان و درهم پیچیدنِ هر دو وجه نظام می‌شود، جدا از آن‌که حاکمیت هم‌چنان فرصت انداختنِ نابه‌سامانی‌ها بر سرِ منتخبِ اکثریتِ مردم و منزه نشان دادنِ خود را خواهد داشت...

برخی از این دوستان هم به وجود دورانی تاریخی و سرنوشت‌ساز (؟!) برای تعیین سومین رهبر نظام اشاره می‌کنند در حالی که چون روز روشن است که اگر نخواهند رئیس‌جمهور در آن دوره‌ی انتقال قدرت نقشی داشته باشد، نقشی نخواهد داشت! همچنان که کل جریان اصلاح‌طلب - به اضافه‌ی رئیس‌جمهور - نتوانست در برابر رد صلاحیت همه‌ی نامزدهایش و این که اعضای شورای نگهبان، در مقام داوران انتخابات، رسماً هوادار یک نامزد هستند هیچ اقدام موثری انجام دهند. هنگامی که رئیس‌جمهورِ پُر رأی و توانمند و امنیتی چون روحانی نتواند از نامزدی معاون اولش در انتخابات دفاع کند و در تبلیغات انتخاباتی کاسه‌ی همه‌ی مشکلات کشور از صدر تا ذیل بر سر او می‌شکند و حتا توان گرفتن زمانی مناسب در تلویزیون رسمی کشور را ندارد، چرا این دوستان این توهم را دامن می‌زنند که در موضوع بسیار مهم‌تری چون تعیین رهبر فردی به مراتب ضعیف‌تر از او و دستچین شده‌تر از او می‌تواند در موضوع بسیار مهم انتقال قدرت به رهبر بعدی مؤثر باشد؟!

اما به هر رو، همانگونه که می‌شود دید بخش اعظم اصلاح‌طلبان با شعارهایی که کارشان را توجیه کند در انتخابات شرکت خواهند کرد و اتفاقا این بد نیست تا وزن به ظاهر اصلاح‌طلبان و در واقع کارگزاران قدرت مشخص شود، اما خردمندانه است که اصلاح‌طلبان واقعی از این فرصت طلایی برای جبران از دست دادنِ اعتبارشان در پای روحانی بهره برده و ضمن ایستادن کنارِ کسانی که قصد دارند انتخاباتِ پیشِ رو را تبدیل به نقطه‌ی عطفی در تاریخ انتخابات کشور کنند ــ و برای نخستین بار شمار گسترده‌ای از مردمان با گرایش‌های گوناگون را در بر می‌گیرد ــ به بازسازیِ گفتمانیِ خود بپردازند و با گرد هم آوردنِ نیروهای سالم و هزینه‌داده ــ ولو از جریان‌های غیرقانونی، اما خشونت‌پرهیزِ درونِ کشور ــ رسماً کلیدِ تحول‌خواهی را بزنند و به مرحله‌ای بالا بروند نه آن‌که با پیوستن به آن خیل سبب شوند تا این جریان به ورطه‌ی بی‌اعتباری کامل بلغزد. می‌دانم توقعِ اعلامِ رسمی رأی ندادن ــ مانند آنچه احمدی‌نژاد انجام داد ــ توقعی بزرگ از این دوستان است اما دست‌کم آب به آسیابِ این نمایشِ عریان نریزند که از نگاهِ ما مردم عادی تنها چشم برنداشتن از مقام‌ها و موقعیت‌ها و نه جمهوری‌خواهی تفسیر می‌شود که نشانه‌ی دورویی و برده‌ی دیوِ دروغ بودن است.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام مجمع دیوانگان
.