یادداشت وارده: ویروس خرافه در زرورق مدرنیته!
#V 076
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

یادداشت وارده: ویروس خرافه در زرورق مدرنیته!

#V 076
https://t.me/divanesara/1101

نویسنده میهمان – محمدرضا مدنی @madezamdni : از زمان شیوع کرونا، برخی ادعاهای خرافی و رفتارهای ارتجاعی بنیادگرایان مذهبی توجهات بسیاری را جلب کرده و مورد انتقادهای جدی هم قرار گرفته است؛ اما درست به موازات با این نسخه سنتی از ویروس جهل و خرافه، یک نسخه دیگر از اندیشه‌های بی‌پایه و خردستیز وجود دارد که توانسته با پنهان شدن لای زرورق مدرنیته و ظهور در قالبی غیرمذهبی، از کانون توجهات و در نتیجه گزند انتقادات در امان بماند و اتفاقا در این آشفته‌بازار بحران جهانی، بار دیگر تریبون نقد عالم و آدم را به دست بگیرد.

برای مثال، روز گذشته کانال «مجمع دیوانگان» یادداشتی با عنوان «سالمندان سربار نیستند؛ سرمایه‌اند» منتشر کرد. مطلب حاوی چند تذكر به‌جا و منطقى بود در مورد ضرورت توجه به سالمندان و حفظ حرمت و شأنیت آنان بود که تذکرات بسیار خوبی بودند؛ اما در ادامه مطلب به ناگاه نگارنده مدعی می‌شود که مشکل بی‌احترامی به سالمندان نیز به گردن «نظام سرمایه‌داری» است، چرا که در این نظام هرکسی توان تولیدی نداشته باشد بی‌ارزش به حساب می‌آید!

البته که به نظام سرمایه‌داری هم نقدهای بسیاری وارد است، اما این سطح از تقلیل‌گرایی جای تعجب دارد. کافی است لحظه‌ای بیندیشیم که اگر با فرمولی مشابه جهان غیرسرمایه‌داری را توصیف کنیم به کجا می‌رسیم؟ مثلا بگوییم: در نظریات كمونیستى، چون اصالت با كار و شیوه تولید است و ارزش هر چیزى به میزان كارى است كه بر روی آن انجام شده، لابد هركه ناتوان از کار است بی‌ارزش به حساب می‌آید!

همان روز کانال آقاى تاجزاده ( @MostafaTajzadeh ) خلاصه‌اى از مقاله «اسلاوى ژیژك» را منتشر کرد که با اشاره به صحنه‌ای از فیلم «کیل بیل» جناب تارانتینو، مدعی شده: كرونا ضربه آخر را به سرمایه‌دارى زده و راه را براى كمونیسم باز کرده! طبیعتا خواننده در مواجهه با این تشبیه عجیب و سینمایی مشتاق می‌شود که «وجه شبه» را بشنود و ببیند بنابر کدام منطق و استدلال و شاهدی جناب کرونا اینقدر چپ‌گرا از آب درآمده؟ اما خب، تمام مطلب در همین سطح به پایان می‌رسد و دست‌کم از جانب خلاصه کنندگان‌ش کفایت می‌کرده است! معلوم هم نیست که اگر کرونا آمد و رفت و انقلاب نشد تکلیف چیست، همینقدر که بدانیم وظیفه انقلاب از دوش پرولتاریا برداشته شده و بر دوش ویروس‌ها گذاشته شده کاملا گویای وضعیت است.

باز هم در مطلبی دیگر که این بار در کانال کلمه ( @Kaleme ) منتشر شده، یک اندیشمند وطنی توضیح داده که نظام سرمایه‌داری اخلاق مردم را چنان فاسد کرده که خلایق از ترس بروز قحطی به فروشگاه‌ها هجوم برده‌اند! نگارنده با این استدلال قدمت نظام سرمایه‌داری را به طول قدمت بشریت گسترش داده‌ و حتی تن یوسف پیامبر را در گور به لرزه انداخته، چرا که آن بزرگوار هم از وحشت ۷ سال قطحی، ۷ سال تمام آذوقه انبار می‌کرد.

طبیعتا یک ناظر خردمند با اندکی تامل در باب همین موضوع می‌تواند دریابد که نظام سرمایه‌داری صرفا مدعی است که برای پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه و بازار از کارآمدی بیشتری نسبت به رقبای خود برخوردار است. ادعایی که اتفاقا در عمل هم آن را ثابت کرده و شاهد هستیم به نسبت تمامی دوره‌های تاریخ، یا تمامی هم‌تایان غیر سرمایه‌داری بهتر توانسته آذوقه خلایق را در دوره وحشت و قرنطینه تامین کند. البته در برابر جهش تقاضا و هجوم مردم قفسه‌های فروشگاه‌ها آنقدری خالی می‌شوند که عکاسان بتوانند عکس‌های جنجالی بگیرند، اما به همان سرعت هم پر می‌شوند. تا این لحظه هم نه گزارشی از قحطی و گرسنگی ارسال شده و نه کسی مجبور شده برای یک بسته کنسرو با یک قرص نان به جان همسایه‌اش بیفتد؛ صحنه‌هایی که در روزهای پایانی شوروی کمونیستی به وفور دیده می‌شد.

اما خب این منتقدان «ضدسرمایه‌داری» به این توضیحات ساده توجهی نخواهند کرد چرا که اساسا آن کالایی که در زرورق مدرنیته پیچیده و به نام «تحلیل» روانه بازار می‌کنند هیچ نسبتی با استدلال و منطق خردگرا ندارد، بلکه بیشتر از جنس همان ویروس شوم خرافه است. ویژگی خرافات این است که نه تنها منطق نمی‌پذیرند، بلکه ابطال‌ ناپذیر هستند. یعنی صد بار هم اگر شما روغن بنفشه را به ماتحت خلایق فرو کنید و موثر نیفتد، باز بساط خرافه سنتی برچیده نمی‌شود. کما اینکه اگر ویروس کرونا هم علاقه‌ای نداشته باشد که جور کم‌کاری پرولتاریا را بکشد و با یک انقلاب کمونیستی جهان را نیم قرن به عقب ببرد، باز هم جناب ژیژک همچنان در صدر مجلس رسانه‌ها باقی خواهد ماند و باز هم ما شاهد ترهات جدیدی از ایشان در بزنگاه‌های بعدی خواهیم بود.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

- ابتدا لاپوشانی و انکار واقعیت

- سپس تخفیف بحران و کم اهمیت جلوه دادن فاجعه

- در نهایت، بسیج تیم گسترده رسانه‌ای برای مظلوم‌نمایی، انداختن گناه به گردن آمریکا، طرح نظریات توطئه‌آمیز و تأکید بر افزایش تلفات کشورهای دیگر برای عادی نشان داد اوضاع

این سیاست تبلیغاتی شاید برای شما کاملا آشنا و یادآور شیوه عملکرد حکومت خودمان باشد؛ اما گزارش پیوست نشان می‌دهد که این مدل پروپاگاندا نیز به مانند اجناس درجه چندم و ویروس‌های درجه اول، یک کالای وارداتی از چین است!

اگر این روزها، با گسترش اخبار امیدوار کننده از مدیریت و دانش چینی‌ها روبرو شدید، یا به عملکرد «خودجوش» برخی فعالین برای طبیعی نشان دادن اوضاع برخورد کردید، این گزارش می‌تواند به شما هشدار بدهد که در دام یک پروپاگاندای سازما‌ن‌دهی شده نیفتید و مهم‌تر از آن، مراقب تحرکات روزافزون جریانی رسانه باشید که تلاش می‌کند این بار از چین برای‌مان تصویر یک «برادر بزرگ» بسازد!

ویدیوی پیوست، گزارشی از نشریه نیویورک تایمز است و توسط کانال «مجمع دیوانگان» ترجمه و زیرنویس شده است.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

لینک کانال ما در اینستاگرام:
divanesara_

یادداشت وارده: به بهانه مقابله با گرانی و احتکار ماسک؛ نقدی بر یک سیاست تکراری

#V 077
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

کارتون بالا اثر محمدرضا میرشاه‌ولد است.

یادداشت وارده: به بهانه مقابله با گرانی و احتکار ماسک؛ نقدی بر یک سیاست تکراری

#V 077
https://t.me/divanesara/1104

نویسنده مهمان: حسین عابدینی -برای همگان مشخص است که بعد از شیوع بیماری کرونا تقاضا برای ماسک و برخی کالاهای بهداشتی افزایش یافته که به نوبت به کمبود و سپس افزایش قیمت این اقلام منجر شده است. دولت در واکنش به نارضایتی مردم از این افزایش قیمت، تلاش کرد با کنترل تولیدکنندگان و کاسبان و مجازات محتکران جلوی گرانی را بگیرد؛ توجیه منطقی چنین سیاستی هم این است که در شرایط حساس باید جلوی سودجویی را گرفت و قیمت را پایین نگه داشت تا همه از عهده خرید ماسک برآیند. اما باید پرسید این اقدامات چه نتیجه‌ای دارند و در عمل چقدر می‌توانند قیمت را کنترل کنند؟ آیا در نهایت این کارها به نفع عموم مردم است؟ برای پاسخ به این پرسش‌ها یکی دو سناریو را -با تمرکز بر ماسک- بررسی می‌کنیم. همین شیوه استدلالی را می‌توان به کالاهای دیگر نیز تعمیم داد.

فرض کنید اقدامات دولت در کنترل بازار و مجازات محتکر مؤثر بود و تمام فعالان اقتصادی (از تولیدکننده تا محتکر) همه‌ی ماسک‌های خود را با قیمتی از پیش تعیین شده به بازار عرضه می‌کردند. در این صورت چه اتفاقی می‌افتاد؟ می‌دانیم که کماکان تعداد کل ماسک‌های موجود در بازار کم بود و جواب نیاز مردم را نمی‌داد. پس باز در چنین شرایطی ماسک به همه نمی‌رسید؛ و طبیعتا کسانی می‌توانستند ماسک بخرند که «زودتر» برای تهیه آن اقدام کرده بودند، یا با یک عرضه‌کننده ماسک آشنایی داشتند. مردم ما تجربیات مشابهی از دوران کوپنی بودن کالاها به یاد دارند.

از طرف دیگر، چون قیمت ماسک بسیار ارزان‌تر از قیمت تعادلی بازار آزاد است، هر کس که دستش می‌رسد تعداد بیشتری ماسک می‌خرد. همچنین قیمت بیشتر ماسک در کشورهای دیگر گران‌تر انگیزه‌های قاچاق را تقویت می‌کند (همان اتفاقی که برای بنزین میفتد)، و این بار وسوسه سود هنگفت بازارهای سیاه و غیرقانونی منجر به احتکار می‌شود. همه‌ی این‌ها دوباره باعث می‌شوند ماسک‌های موجود در بازار زودتر تمام شوند و ماسک نایاب و گران‌تر شود.

اکنون فرض کنید یک فعال اقتصادی می‌تواند بخشی از نیاز بازار را با تولید یا واردات ماسک برطرف کند. اما با شرایطی مواجه که می‌شود که دولت بازار ماسک را به دست گرفته و به همه برچسب محتکر و گران‌فروش می‌زند. در این شرایط، روشن است که فعال اقتصادی انگیزه کمتری برای ورود به این بازار پر ریسک دارد و به احتمال بیشتری عطای آن را به لقایش می‌بخشد. این سیاست هم در نهایت به کمبود و گرانی ماسک منجر می‌شود. پس بنا بر آنچه به طور خلاصه استدلال شد سیاست‌های کنونی برعکس وعده‌های تبلیغاتی در واقع باعث گران‌تر شدن و نایاب شدن ماسک می‌شود؛ از قضا سرکنگبین صفرا فزود!

اگر قیمت ماسک کنترل نشود چه پیش خواهد آمد؟ بدیهتا ماسک گران‌تر می‌شود! پس منِ نوعی اگر می‌خواستم ۱۰۰ عدد ماسک بخرم، اکنون می‌توانم با همان پول تعداد کمتری، مثلا ۱۰ عدد، بخرم. چه بر سر آن ۹۰ عدد ماسکی می‌آید که سهم من نشد؟ قاعدتا نصیب دیگران می‌شود ولو گران‌تر. پس نسبت به سناریوی اول، به افراد بیشتری ماسک می‌رسد.

شاید بگویید نخیر، هنوز امکان احتکار ماسک وجود دارد. اما در شرایط بازار آزاد فعالان اقتصادی انگیزه بیشتری برای تولید یا واردات دارند. پس فضا برای مشارکت و سرمایه‌گذاری بیشتر وجود دارد که می‌تواند بخشی از کمبود را جبران کند. عرضه که بیشتر شد، جلوی افزایش قیمت تصاعدی گرفته می‌شود که به نوبه خود انگیزه احتکار را کاهش می‌دهد.

این‌ فرآیندی است که بازار به تنهایی از پس آن برمی‌آید. دولت می‌تواند به جای صرف «انرژی و هزینه» برای بگیر و ببند و بازرسی‌های گسترده، توان خودش را در تجهیز بیمارستان‌ها یا کمک به گروه‌های آسیب‌پذیری چون سالمندان یا افراد کم‌درآمد به کار گیرد. سیاست کنترلی که ذکرش رفت بارها در بحران‌های متفاوت و در مورد بسیاری از کالاها امتحان شده اما نتوانسته احتکار و قاچاق را از بین ببرد و نه گران‌فروشی و فساد را کاهش دهد.

پس در نهایت ما با دو گزینه روبرو هستیم:

۱- ماسک گران اما نسبتا کم‌یاب باشد.
۲- ماسک ارزان اما نایاب باشد.

می‌توان گزینه‌ی سومی هم تصور کرد که در آن ماسک ارزان و فراوان باشد اما می‌دانیم که متأسفانه این گزینه شدنی نیست. پس به نظر می‌رسد باید گزینه اول را انتخاب کنیم.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_

از مجموعه #یادآر - ویدیوی دوازدهم
موسیقی: لالایی - هما سمیعی
خواننده: شقایق باقری
#remember_them

کاری از هما سمیعی @homaSamiei و نیلوفر نوربخش @nilou_nour

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_

یادداشت وارده: از مردم، برای مردم
#V 078
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.
کارتون بالا اثر مهدی عزیزی است.

یادداشت وارده: از مردم، برای مردم
#V 078
https://t.me/divanesara/1107

نویسنده مهمان: سروش افخمی @Soroushafkhami -به هر گوشه فضای مجازی که نگاه می‌کنم، پر شده از تصاویر «بی‌فرهنگی» هم‌وطنان: «حق این مردم همینه. خودشون رعایت نمی‌کنن». «ما هیچ‌وقت درست نمی‌شیم، این وضعِ فرهنگ ماس». «نیاید بیرون! آخه چجوری باید به این مردم گفت. احمقا! نیاید بیرون».

ترجیع‌بند همه این افاضات «مردم» هستند. ولی آیا پژوهش‌های آماری نشان داده مردم ایران، در شرایط مساوی، با «خارجی‌ها» متفاوت رفتار می‌کنند؟ احتمالا می‌توان از تمام سیاست‌های اجرایی یک حکومت، اظهار نظر‌های مقامات آن، و عملکرد مسئولین‌ دولتی، مجموعه‌ مناسبی جهت ارزیابی تحلیل‌گران گرد هم آورد. اما چگونه می‌شود مردم را با کلی‌گویی آزموده‌ نشده و اطلاق صفات عموما ناصواب تحلیل کرد؟

بدون آمار دقیق و تنها با اکتفا به تک و توک خرده روایت‌ها، می‌توان با تصاویر پخش شده از کشورهای دیگر نیز داستان مشابهی سر هم کرد: خانمی در چین به صورت دیگران تف می‌اندازد. دو نفر در آمریکا بر سر یک بسته دستمال کاغذی، به جان هم افتاده‌اند. از ژاپن تصاویری هولناک از جدال بر سر یک ماسک منتشر شده است. پس تفاوت «ما» با «آنها» در چیست؟ در وانمود کردن اینکه «همه جا وضع همین است» صدا و سیمای خودمان کم نمی‌گذارد.

*****

از نگاه نظریه «قرارداد اجتماعی»، انسان‌ها پیش از تشکیل جامعه، اصطلاحا در «وضع طبیعی» قرار داشته‌اند. این وضع طبیعی از دیدگاه «هابز» که به شرارت ذاتی انسان معتقد بود، وضعیت جنگ همه علیه همه است. در مقابل نگاه بدبینانه هابز، «لاک» و «روسو» به نیکی فطرت انسانی باور داشتند. مثلا لاک «حفظ خود» و «همدردی» را محرک انسان‌ها می‌پنداشت ولی اذعان داشت در یک اجتماع انسانی، قابل پیش‌بینی است که گاهی نفع فردی و خیر جمعی در تضاد با هم قرار بگیرند. به همین جهت هم مبلغ مفهوم «قراردادی اجتماعی» بودند که می‌بایست مورد وفاق شهروندان باشد و همه خود را ملزم به رعایت آن بدانند.

از این منظر، قوانین، دولت و اختیاراتش برای اداره امور و تنها عامل انحصاری اعمال زور مشروع می‌شود. اعمال زور به تناسب موقعیت و شدت خطا تعریف و اجرا می‌شود. این نوع اعمال خشونت در چهارچوب قانون برای تحقق «اراده عمومی» مشروع تلقی می‌شود. اما پیش‌شرط آن، توافق عمومی، تصویب یک شیوه‌نامه و همچنین مشخص بودن حدود قانون و حقوق است. اکنون ازین زاویه می‌توانیم چگونگی عملکرد متفاوت ایران و مثلا ایتالیا در اعلام قرنطینه و سپس واکنش‌های متفاوت از سوی «مردم» را بسنجیم:

۱- هنوز قرنطینه کانون‌های کرونا در ایران اعلام نشده است. با اینکه اخیرا سردار باقری از محدودیت ترددها خبر داده، هنوز شیوه‌نامه‌ای رسمی از چگونگی ایجاد چنین محدودیت‌هایی صادر نشده است.

۲- اگر هم چنین خبری اعلام شود، نظام توزیعی جایگزین برای حمایت از کارگر و کاسب روزمرد در نظر گرفته نشده. نمی‌توان انتظار داشت یخچال خانه همه به اندازه مسئولین عزیز پر باشد.

۳- بالفرض که دستور قرنطینه آمد. تکلیف مجازات کسانی که رعایت نمی‌کنند، مشخص نیست. فعلا به جای برخورد با کسانی که سلامت عمومی را به خطر می‌اندازند، با کسانی برخورد می‌شود که فیلم این خاطیان را در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند.

۴- مرجع اطلاع‌رسانی در مورد چنین دستوراتی مشخص نیست. فرمانداران می‌گویند رفت و آمد به شهر ممنوع است، اما رئیس‌جمهور هر از چندگاهی می‌گوید وضعیت عادی است و غیر مدارس و دانشگاه‌ها جایی تعطیل نیست.

۵- اعتماد ایرانیان به حکومت‌شان به اندازه مردم چین، آمریکا یا ایتالیا نیست. در آمریکا بیمارستان‌ها از اعلام آمار منع نمی‌شوند. در ایتالیا آمار بعضی از شهرها و استان‌ها را مخفی نکرده‌اند. وزیر بهداشت امروز می‌گوید دیگر هیچ آماری به تفکیک ارائه نمی‌شود. پس مردم چطور بفهمند کجا خطرناک است؟

همه این‌ها باعث می‌شود که جامعه حتی اگر بخواهد، نتواند رفتار مناسبی در پیش گیرد. حال آنکه به نظر می‌رسد مقصر خواندن «مردم» هدف دیگری را نیز دنبال می‌کند. در محاصره احمق‌ها، مسئولیت جلوگیری یا کنترل بحران کمرنگ‌تر می‌شود. حتی فعالان حوزه عمومی و سلامت (که این مواقع موی دماغ محسوب می‌شوند) نیز انگیزه خود برای اطلاع‌رسانی و مطالبه‌گری را از دست می‌دهند.

نقل قول معروفی از آبراهام لینکلن در وصف حکومت بعد از جنگ داخلی آمریکا وجود دارد: «باشد که این ملت تحت الطاف خداوند، تولد تازه‌ای از آزادی داشته باشد، و حکومتِ «از» مردم، «توسط» مردم و «برای» مردم، از زمین محو نگردد». کجای حکومت ما «از» مردم است؟ کجایش «توسط» ما تعیین می‌شود؟ کی این حکومت «برای» ما کار کرده است؟ ولی حالا همان حکومت که همیشه خودش بریده و دوخته و برده از ما طلب‌کار است.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_

گروگان‌گیری ۸۰ میلیون نفری – ۲

#A 252

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

گروگان‌گیری ۸۰ میلیون نفری – ۲

#A 252
https://t.me/divanesara/1109


آرمان امیری @ArmanParian - احتمالا صحنه آشنایی باشد. در خیابان قدم می‌زنید. گدایی می‌آید و می‌گوید: «گرسنه هستم. یک پولی بده غذا بخورم». شما جواب می‌دهید «پول نمی‌دهم. غذا اگر خواستی خودم برایت می‌خرم». طرف عصبانی می‌شود و اصرار می‌کند که نه! غذا نخر، فقط پول‌ش را بده. شما چه خواهید کرد؟


* * *

طی هفته‌های گذشته، دولت ایالات متحده آمریکا و به صورت مشخص، وزیر خارجه «مایک پومپئو» بارها اعلام کرد که تحریم‌های آمریکا علیه ایران شامل کمک‌های بهداشتی، درمانی و دارویی نیست و آمریکا بارها اعلام کرده است که آمادگی کامل دارد تا کمک‌های بشردوستانه خود در این زمینه‌ها را به ایران ارسال کند. در تمام این مدت، ماشین تبلیغاتی وزارت خارجه با تمام توان فعال بود تا مدعی شود «آمریکا دروغ می‌گوید و تحریم‌ها جلوی ورود دارو و لوازم بهداشتی و درمانی به ایران را گرفته است».

طبیعتا ما نیز می‌توانستیم با خوش‌باوری تمام، روایت وزارت خارجه خودمان را بیشتر از وزارت خارجه آمریکا باور کنیم، اما رهبری نظام درست در بزنگاه شک و تردید ما وارد شد و آب پاکی را روی دست همگان ریخت: «آمریکایی‌ها چند بار تا حالا سران آمریکا گفتن که ما حاضریم از لحاظ درمان و دارو به شما کمک کنیم. چند بار تکرار کردن: فقط شما از ما بخواهید تا ما به شما از لحاظ دارو و درمان کمک کنیم ... خودتون اگر چیزی دارید و دست‌تون بازه صرف خودتون بکنید. ثانیا، شما آمریکایی‌ها متهم‌اید به اینکه این ویروس رو شما تولید کردید. من نمی‌دونم چقدر این اتهام حقیقی است. اما وقتی این اتهام وجود داره کدوم عاقلی به شما اعتماد می‌کنه که شما بیایید، برامون دارو بیارید. ممکنه داروی شما یک وسیله‌ای باشد برای اینکه این بیماری را بیشتر گسترش بدهد». (متن پیاده شده از فایل پیوست)

اینکه چرا صراحت کلام رهبری این همه ادعا و تبلیغات وزارت خارجه را بی‌اعتبار می‌کند اتفاق عجیبی نیست. این تناقض‌ها را سال‌های سال است که دیده‌ایم اما همواره به خود امیدواری داده‌ایم که «انشاءالله گربه است»! یعنی خوش‌باورانه امیدوار مانده‌ایم که این تناقض‌ها ناشی از یک اختلاف عمیق و واقعی باشد که ما می‌توانیم در آن نقش‌آفرینی کرده و از این شکاف درون حکومت فضای تنفسی برای جامعه ایجاد کنیم. افسوس، یا شاید هم، چه خوب، که این روزها، در سخت‌ترین شرایط کشور، بیش از هر زمان دیگر این امید کاذب‌مان ناامید می‌شود و این دوگانه‌های کذایی رسواتر از هر زمان دیگر رنگ می‌بازند.

رهبری به صراحت تایید می‌کند که آمریکایی‌ها به ما گفتند: «فقط شما از ما بخواهید تا ما به شما از لحاظ دارو و درمان کمک کنیم» و همزمان اصلاح‌طلبان هشتگ «تروریسم اقتصادی» تولید می‌کنند تا گناه تمامی فجایعی که بر سر ملت آوار شده است را به جایی فراسوی مرزها پرتاب کنند. رهبری به آمریکایی‌ها می‌گوید: «اگر چیزی دارید صرف خودتون بکنید» و همزمان ماشین پروپاگاندای وزارت خارجه کلیدواژه‌های جنگ رسانه‌ای‌اش را یکی یکی به امضای احزاب اصلاح‌طلب می‌رساند. یک جناح جلوی فعالیت پزشکان بدون مرز را گرفته و خیابان‌های شهر را برای مانور تبلیغاتی شبه‌نظامیان داخلی و خارجی قُرُق می‌کند، جناح دیگر سناریوهای توطئه جنگ بیولوژیک را حتی جلوتر از ماشین پروپاگاندای چینی به پیش می‌راند. این صحنه‌آرایی مبتذل، شاید در آشفته بازار ترس و فشار و اضطراب ایرانیان به سردرگمی درماندگی جامعه ایرانی بینجامد، اما برای اکثر کشورهای جهان رسواتر از آن است که مقهور این خیمه شب‌بازی مضحک شوند و خون تازه‌ای به ماشین جنگی «محور مقاومت» تزریق کنند.

* * *

صحنه پیاده‌روی در خیابان‌های شهر و گدای مزاحمی که ادعای گرسنگی می‌کند، می‌توانست به یک لبخند پیروزی بخش بر لبان شما ختم شود که دست دروغ‌گوی کلاش را خوانده‌اید و در دام‌اش نیفتاده‌اید. اما این کلاش‌ها همیشه تنها نیستند. گاهی کودکی خردسال را نیز در آغوش کشیده‌اند تا با درد و زجر او وجدان شما را بیشتر بیازارند. آن وقت است که این بازی دیگر برنده ندارد. نمی‌دانید باید پول بدهید به امید آنکه یک سهم ناچیز از آن پول گیر کودک بی‌نوا بیفتد؛ یا باید خودداری کنید که این کلاش‌ها دست از این شیوه کثیف‌شان بردارند. شما نمی‌دانید و وجدان‌تان زجر خواهد کشید، تنها چیزی که می‌دانید این است که این دیگر گدایی نیست! گروگان‌گیری است! گروگان‌گیری یک ملت هشتاد میلیون نفری که حالا به اندازه یک نوزاد ناتوان شده است!

پانویس:
نسخه نخست یادداشت «گروگان‌گیری هشتاد میلیون نفری» پس از وقایع آبان منتشر شد.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara

اینستاگرام «مجمع دیوانگان»:
@Divanesara_
.

نگاهی به مفهوم «ادبیت» با اشاره به گزیده گویی در آثار چخوف و ایجاز زبانی در مجموعه داستان «مخلوقات غریب» نوشته «حسین سناپور».


از مجموعه #هزار_قاب_نگشوده
بخش #ادبیات

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

مجموعه #هزار_قاب_نگشوده را می توانید از صفحه اینستاگرام شخصی آرمان امیری هم دنبال کنید.

یادداشت وارده: چهار پرده از نمایش کرونایی صدا و سیما
#V 079
کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

کارتون بالا اثر مهدی عزیزی است.

یادداشت وارده: چهار پرده از نمایش کرونایی صدا و سیما

#V 079
https://t.me/divanesara/1112

نویسنده مهمان - فریبا امیری: هر چهار پرده متعلق به روز ۲۴ اسفند ۹۸ هستند:

پرده نخست: تیزر تبلیغاتی با آب و تاب از شرایط ویژه در فروشگاه‌های رفاه خبر می‌دهد و شهروندان را تشویق می‌کند برای بهره‌مندی از مزایای جدید به فروشگاه‌ها بشتابند. در همان حال زیرنویس از مردم می‌خواهد که در خانه بمانند و قرنطینه را رعایت کنند.

پرده دوم: تیتراژ اولیه برنامه «طبیب» به مجری‌گری «پیمان طالبی» تصاویری از یک مرکز درمانی را نشان می‌دهد. فضایی آرام و آراسته که بیماران با آسودگی روی تخت‌ها آرمیده‌اند و نور زیبایی فضا را روشن کرده است. پزشک و پرستار بدون دغدغه و ماسک و دست‌کش از بیماران دیدن می‌کنند و فضا چنان دلپذیر می‌نماید که تماشاگر هوس می‌کند ای کاش مریض شود تا مدتی در این فضا استراحت کند. موسیقی متن هم گوش‌نواز است: «خوبم از احوال‌پرسی‌های تو...»!

پرده سوم: دکتر کاوه، متخصص بیماری‌های عفونی در رابطه با کرونا توضیح می‌دهد. مقادیری وسایل پزشکی را هم با خود آورده تا چیزی شبیه یک کارگاه آموزشی تست کرونا بر پا کنند. معلوم نیست چرا در برنامه‌ای که عمده مخاطبین آن خانم‌های خانه‌دار هستند باید آموزش تست کرونا داده شود، اما نکته مهم آن‌جاست که دکتر بدون دست‌کش و ماسک در فاصله بسیار نزدیک به مجری ایستاده و مجری هم اصرار دارد که دکتر گلوی او را معاینه کند! البته دکتر خودداری کرد اما نه به دلیل رعایت نشدن ساده‌ترین مسائل ایمنی در شرایط کرونا، بلکه صرفا به دلیل اینکه ممکن است جناب مجری جلوی دوربین عق بزند!

ماجرا اما به همینجا ختم نمی‌شود. فاجعه زمانی کامل می‌شود که مجری یادآوری می‌کند آقای دکتر و اعضای خانواده‌شان همین تازگی‌ها به کرونا مبتلا شده‌اند! دکتر توضیح می‌دهد که در تاریخ ۱۱ اسفند با توجه به بروز علائم عمومی مورد آزمایش قرار گرفته‌اند و تست‌شان مثبت شده! همسر و پسرشان هم مبتلا شده‌اند. لطفا یک بار دیگر به تاریخ‌ها توجه کنید. ۱۱ اسفند ابتلا، پخش برنامه ۲۴ اسفند! یعنی در بهترین حالت حتی قرنطینه ایشان به دلیل احتمال ناقل بودن باید ۱۴ روز طول می‌کشید، اما جناب دکتر فقط ۱۳ روز بعد بدون دست‌کش و ماسک در تلویزیون حاضر شده‌اند و دست‌شان را در حلقوم مجری فرو می‌برند!

پرده چهارم: برنامه آشپزی شبکه شروع می‌شود. جناب آشپز بر اهمیت مصرف پروتئین در روزهای شیوع بیماری و نقش این ماده در افزایش مقاومت بدن تاکید می‌کند. به همین مناسبت پخت یک غذای مقوی در دستور کار قرار گرفته: نوع خاصی از ماهی که شخصا نام آن را هم تا به حال نشنیده‌ام. آشپز مژده می‌دهد که برای تهیه این ماهی خاص با بسته‌بندی شیک و لاکچری نیاز نیست از منزل خارج شوید؛ تنها با یک تماس آن را درب منزل شما تحویل می‌دهند. برای مزه‌دار کردن ماهی هم باید ماهی را به همراه زعفران در کره سرخ کرد و همزمان آب چند پرتقال و لیموی تازه را هم بدان افزود!

شاید عادت کرده‌ایم که تبلیغات و تجملات پخش شده از صدا و سیمای حکومتی هیچ ارتباطی با ظرفیت‌های جامعه نداشته باشند. آنچه در تلویزیون دیده می‌شود و پوشیده می‌شود و یا جهت خورده شدن آموزش داده می‌شود هیچ نسبتی با قشر بزرگی از جامعه، حتی بخش بزرگی از طبقه متوسط هم ندارد. عادت کرده‌ایم که صدا و سیما به زخم‌های جامعه نمک بپاشد، اما معلوم نیست چرا همچنان انگشت اتهام شیوع بیماری به سمت مردم است؟ حکومت کدام امکانات رفاهی، کدام پوشش‌های حمایتی و کدام تدابیر اقتصادی را برای مردم اندیشیده که توقع داشته باشیم این جامعه فقرزده بتواند وحشت از احتمال کرونا را به واقعیت روزمره فقر و گرسنگی اولویت بدهد؟

اجازه بدهید تمام این توقعات حمایتی را کنار بگذاریم. به عنوان یک شهروند ساده، فقط یک درخواست از حکومت دارم. در همین روزهای نوروزی که این همه برنامه‌های تلویزیونی به تحقیر و سرزنش مردم می‌پردازند که چرا از خانه خارج شده‌اند، برنامه «دور همی» به روال سابق و با حضور تماشاگران برگزار می‌شود. نهایت تمهید «مهران مدیری» این است که تماشاگران یک صندلی از هم فاصله بگیرند. ایشان همین چند روز پیش در پاسخ به یکی از میهمانان برنامه که می‌گفت از وحشت کرونا تپش قلب گرفته به سادگی جواب دادند تمام اینجا ضد عفونی شده و هیچ نگرانی برای کرونا وجود ندارد. درخواست شخصی من این است که اگر صدا و سیما فرمول یا کیمیایی کشف کرده که می‌تواند این همه آدم را بدون ماسک و دست‌کش زیر یک سقف جمع کند و خیال‌ش هم از انتقال بیماری آسوده باشد، به جای اینکه مدام در گزارش‌های خبری‌اش مردم را تحقیر کند، لطفا از آن کیمیای کشف شده در اختیارشان قرار دهد که دیگر نیازی به توصیه‌های نمایشی برای ماندن در خانه نداشته باشیم.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام:
@divanesara_

از مجموعه #یادآر - ویدیوی سیزدهم
موسیقی: لالایی - پری زنگنه

#remember_them

کاری از هما سمیعی @homaSamiei و نیلوفر نوربخش @nilou_nour

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_

تدابیر آمریکا برای کمک به شهروندان در مقابله با کرونا

#N 061

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

تدابیر آمریکا برای کمک به شهروندان در مقابله با کرونا

https://t.me/divanesara/1116
#N 061

امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - احتمالا خبر تصویب بسته محرک اقتصادی در آمریکا را شنیده‌اید. این بسته ۲ تریلیون دلار یعنی بیش از ۴۰ برابر کل بودجه ایران را به اقتصاد آمریکا تزریق خواهد کرد. رقمی بی‌سابقه در تاریخ آمریکا و البته جهان. کنترل بودجه آمریکا در اختیار دو مجلس کنگره و سنا است. همزمان با تعطیلی مجلس ایران، مجالس آمریکا یکی از پرکارترین دوره‌های خود را سپری می‌کنند تا با فراهم ساختن یک نظام حمایتی و پشتیبانی مناسب، امکان قرنطینه و باقی ماندن شهروندان در خانه را تسهیل کنند. فهرست خلاصه زیر از منابعی چون پادکست نیویورک‌تایمز و گزارش‌های واشنگتن پست تهیه شده است:

* با شیوع کرونا در آمریکا، کنگره در نخستین گام برای سازمان‌های دولتی که در خط مقدم مبارزه با این بیماری هستند، منابع مالی اضافه‌ای تدارک دید. بیست روز پیش، بیش از ۸ میلیارد دلار برای اداره سلامت و منابع انسانی آمریکا،‌ مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها و آژانس‌هایی که مشغول تحقیق برای تولید واکسن این بیماری هستند، تصویب شد.

* پس از آن، عواقب مالی اولیه این بیماری برای کسانی که مستقیما تحت تأثیر قرار داشتند در دستور کار قرار گرفت. این بار کنگره طرحی چند صد میلیارد دلاری را تصویب کرد. طرحی که اولا تست کرونا را برای تمام شهروندان آمریکایی رایگان ساخت و در ثانی کسانی را که به دلیل بیماری، قرنطینه یا نگهداری از نزدیکان بیمار درآمد خود را از دست داده بودند مورد حمایت قرار داد. بر اساس این طرح کارکنان شرکت‌های کوچک و متوسطی (زیر ۵۰۰نفر) که بیمار هستند، در قرنطینه‌اند، در انتظار تست هستند و یا مراقبت از بیمار دیگری بر دوش آن‌هاست، می‌توانند از دو هفته مرخصی با حقوق استفاده کنند. همچنین والدین فرزندانی که بیمارند یا به دلیل تعطیلی مدرسه‌ها در خانه هستند می‌توانند از ۱۲ هفته مرخصی با حقوق استفاده کنند. این قانون تنها شامل استخدامی‌های دائم نمی‌شود و شاغلین نیمه‌وقت و پیمانی را هم در بر می‌گیرد.

* لایحه سوم از سوی دولت آمریکا و با هدف مقابله با عوارض بزرگ‌تر این بیماری، به ویژه ضرورت قرنطینه پیشنهاد شد. این لایحه که در ابتدا رقمی بیش از ۸۵۰ میلیارد دلار داشت، تا روز تصویب به ۲ تریلیون دلار افزایش یافت که مجموعه‌ای از تسهیلات مالی برای افراد، بنگاه‌های اقتصادی، شرکت‌های بزرگ آمریکا و تأمین اجتماعی را شامل می‌شود:

بیش از ۲۹۰میلیارد دلار این پول صرف پرداخت ۱۲۰۰ دلار یارانه مستقیم نقدی به شهروندانی می‌شود که کمتر از ۹۹هزار دلار درآمد سالانه دارند. یارانه‌ای با هدف کاهش فشار اقتصادی بر آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه آمریکا.

۲۶۰میلیارد دلار دیگر برای افزایش پوشش بیمه بیکاری به شاغلین نیمه‌وقت، اضافه شدن ۱۳ هفته به مدت این بیمه و سه برابر شدن مقدار بیمه بیکاری برای مدت ۴ماه اختصاص یافته است.

۳۷۷میلیارد دلار به صورت وام قابل بخشیده شدن برای بنگاه‌های اقتصادی کوچک در نظر گرفته شده است، مشروط بر آنکه کارکنان خود را اخراج نکنند و از وام دولتی برای افزایش حقوق بیمه کارکنان، مرخصی با حقوق و فعالیت‌های جاری بنگاه استفاده کنند.

۲۸۰میلیارد دلار نیز به خاطر معافیت‌های مالیاتی کنار گذاشته شده است. ۱۸۰میلیارد دلار برای کمک به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی، ۱۷۵میلیارد دلار برای کمک به دولت‌های ایالتی و محلی، و بیش از ۲۰۰میلیارد دلار برای کمک به سیستم حمل و نقل و ترابری، نهادهای آموزشی، تأمین اجتماعی و نهادهای مرتبط با بلایای طبیعی در نظر گرفته شده است.

اما حجم بزرگی از این پول، یعنی بیش از ۵۰۰میلیارد دلار، برای جلوگیری از ورشکستگی بزرگ‌ترین بنگاه‌های اقتصادی آمریکاست که سهم زیادی در بازار کار دارند. این بخش از لایحه شبیه بسته‌هایی است که بعد از بحران مالی سال ۲۰۰۸ در آمریکا تصویب شد. با اینکه آن بسته‌ها در رسیدن به اهداف خود موفق بودند، اما پول مالیات‌دهندگان آمریکایی را خرج ورشکستگی شرکت‌هایی کردند که خود مقصر اصلی آن بحران بودند. نارضایتی حاصل، منجر به ظهور جنبش‌های پوپولیستی و رادیکال در هر دو حزب آمریکا شد. موفقیت ترامپ و برنی سندرز و نگاه ضد نهادی هر دوی آن‌ها تا حدودی ناشی از همین بحران است.

با توجه به همین تجربه، این بار کنگره یک بازوی نظارتی برای نحوه خرج کردن این پول در نظر گرفته است. کمپانی‌هایی که از بسته مالی بهره‌مند می‌شوند نمی‌توانند کارکنان خود را اخراج کنند و حق ندارند سهام خودشان را از بورس خارج کنند. همچنین کنگره یک بازرس کل و یک کمیته بازرسی برای نظارت بر چگونگی اجرای این لایحه در نظر گرفته است. شرکت‌های ترامپ و خانواده‌اش،‌ تمام مقامات دولتی و نمایندگان کنگره و سنا نمی‌توانند از این مصوبات استفاده کنند.

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
اینستاگرام
@divanesara_

مجموعه #سه‌گانه‌ای_درباب_تحریم

یادداشت نخست: چرا طومارهای «نه به تحریم» را امضا نمی‌کنم؟

#A 253

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara

کارتون بالا اثری است از «سلمان طاهری»

مجموعه #سه‌گانه‌ای_درباب_تحریم

یادداشت نخست: چرا طومارهای «نه به تحریم» را امضا نمی‌کنم؟

#A 253
https://t.me/divanesara/1118

آرمان امیری @ArmanParian - با افزوده شدن بحران کرونا به دیگر مشکلات کشور، هر روزه شاهد طومارهایی هستیم که ظاهرا تلاش می‌کنند برای کاهش درد و رنج ایرانیان به تحریم‌ها «نه» بگویند. این احتمال وجود دارد که بخشی از این طومارها واقعا خودجوش و مردمی تهیه شده باشند. چنین طومارهایی موضوع این یادداشت نیست و در یادداشت دوم از سه‌گانه حاضر بدان خواهم پرداخت؛ اما بخش قابل توجهی از این کمپین‌ها را زنجیره‌ای سازمان یافته از احزاب اصلاح‌طلب تولید می‌کنند که غالبا ارتباطات تشکیلاتی و البته مالی با نهادهای دولتی دارند. این گروه‌ها خود را فعالین سیاسی می‌دانند و من نیز رفتارشان را در بستر «نقد سیاسی» مردود می‌دانم چرا که آن را نشان‌گر چهار آفتِ زشتِ سیاسی می‌بینم:

۱- نشان زوال سیاست است

یک جریان سیاسی، در دو حالت به سراغ فعالیت‌های کمپینی می‌رود: نخست در آستانه انتخابات که رای می‌خواهد، دیگری در شرایطی که طرح یا لایحه‌ای را مطرح کرده و نیازمند جلب حمایت افکار عمومی است. مثلا، دموکرات‌های آمریکا پس از تهیه لایحه بیمه درمانی اوباما کمپین هم برگزار کردند؛ اما این همه احزاب و فعالین ما که بر طبل مبارزه با تحریم می‌کوبند، آیا طرحی عملی هم در فضای سیاسی کشور دارند؟ آیا ایده و حرکتی هم پشت این جنجال‌ها وجود دارد؟ اگر چنین بود بی‌شک یک کنش اصیل سیاسی بود، اما می‌دانیم که نیست؛ ما صرفا با ورشکسته‌هایی خانه نشین طرف هستیم که در آخرین ضرباتی که به مفهوم «سیاست» وارد می‌سازند، سطح سیاست‌ورزی را تا رده جنجال‌های توییتری و اردوکشی‌های مجازی تقلیل داده‌اند.

۲- نشان نیاز به دشمن‌تراشی است

جریانی که دو دهه سیاست‌ورزی خود را در فرمول «بد و بدتر» خلاصه کرده، در دوران «اخراج از قدرت» نیز باید در عرصه عمومی یک «بدتر»ی خلق کند تا توجیهی برای همین زیست مجازی‌اش باشد. مدعیان تغییر و اصلاح حکومت، در نهایت خودشان به شکل همان هسته مافیایی قدرت درآمدند که بقای‌اش در گرو دشمن‌تراشی مداوم است. این دشمنِ «بدتر»، این بار«موافقان تحریم» هستند که باید امیدوار ماند اینقدر ترسناک جلوه کنند که ذهن خلایق از پی‌گیری سهم اصلاح‌طلبان در پیدایش وضعیت کنونی منحرف شود. وگرنه شاید مردم یادشان بیاید که این نمایندگانِ منتخب با ضرباهنگ «تکرار می‌کنم» بودند که عین از قحطی در رفته‌ها، اول هرچه کیت آزمایش کرونا بود روی سر و کول‌شان خالی کردند و بعدش هم «خانه ملت» و بودجه و تمهیدات ضروری‌اش را به امان خدا رها کردند و الفرار!

۳- نشان تحقیر عزت است

از یاد نبرده‌ایم که تمام استدلال و بهانه دولتمردان برای دیدار نکردن با ترامپ و تحمیل هزینه‌های سنگین تحریم به مردم، حفظ «عزت» بود. اصراری هم دارند که «ما خودمان انتخاب کردیم». باشد؛ اما آن همه ادعای عزت چه تناسبی با این عجز و لابه مداوم و دادن کاسه گدایی به دست خلایق دارد؟ چرا باید شهروندان را بسیج کنیم که عین بچه یتیم درِ خانه‌ی هر کس و ناکسی در این جهان هستی را بزنند و التماس کنند که «شما را به خدا به ترامپ بگویید به ما رحم کند»؟ اگر واقعا خودمان انتخاب کرده‌ایم بگذارید با یک جو شرف و آبرو بمیریم و اینقدر خفت نکشیم! اما اگر قرار بر این باشد که از فرط فشار، سری به مصلحت خم کنیم، آیا بهتر نیست شخص رییس دولت تشریف ببرد و یک تماسی با جناب ترامپ بگیرد، به جای اینکه تمام ایرانیان را پیش مردم جهان به شکل گدایان بغدادی جلوه دهیم؟

۴- اعتراف به وابستگی است

مدعیان «اصلاحات از داخل» سال‌های سال به برخی آلترناتیوهای خود سرکوفت می‌زدند که خودباخته و واداده هستند و می‌خواهند با توسل به قدرت‌های خارجی مشکلات کشور را حل کنند. حال چه شده که تمام حضرات تنها راه خروج مردم از زیر فشار کنونی را وساطت جهانیان و تفقد جناب ترامپ می‌دانند؟ آیا این تناقض آشکار را نمی‌بینند؟ به این صراحت نشان می‌دهند که بجز جلب نظر خارجی ابزاری ندارند و حتی از خود نمی‌پرسند اگر کل سرنوشت ما در گرو تصمیمات ترامپ یا معجزه امثال سندرز است، پس شما لشکریان پر مدعا را برای چه می‌خواهیم؟

من اما چنین طومارهایی را که بیشتر سند خفت و مُهر ناتوانی است امضا نخواهم کرد. ترجیح من، منش و سنت میرحسین موسوی است که در سخت‌ترین شرایط هم فقط با مردم‌اش صحبت کرد؛ نه تمنای ذلیلانه پیش ارباب قدرت برد و نه شوی تبلیغاتی خطاب به خارج از کشور بازی کرد. سطر به سطر بیانیه‌ها و مواضع‌اش، گفتگوی با مردم بود و بی‌شک باور داشت: حتی برای حل کردن مشکلات‌مان با قدرت‌های جهان نیز، راه حل سیاسی آن است که ابتدا تکلیف‌مان را با خودمان مشخص کنیم.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara

اینستاگرام «مجمع دیوانگان»:
@Divanesara_
.

مجموعه #سه‌گانه‌ای_درباب_تحریم

یادداشت دوم: جدال بر سر منافع مردم یا منافع حکومت‌ها؟

#A 254

کانال «مجمع دیوانگان»
@DivaneSara
.

مجموعه #سه‌گانه‌ای_درباب_تحریم

یادداشت دوم: جدال بر سر منافع مردم یا منافع حکومت‌ها؟
#A 254
https://t.me/divanesara/1120

آرمان امیری @ArmanParian - قرن بیستم، سرشار بود از حضور برجسته‌ترین روشنفکران جهان در صف مقدم مبارزه علیه دولت‌های سرکوبگر. از استعمار فرانسه در الجزایر گرفته تا جنگ ویتنام، از دولت نظامی ترکیه تا رژیم آپارتاید آفریقای جنوبی؛ هرکجا سرکوب و جنایتی وجود داشت روشنفکران خواستار اقدام متحد جهانی می‌شدند. امیل زولا فریاد «من متهم می‌کنم» سر می‌داد؛ ژان پل سارتر از این جنبش به آن جنبش سرک می‌کشید و بزرگانی چون مارکز، یوسا و فوئنتس طومار تحریم دولت کودتایی پینوشه را امضا می‌کردند. حتی گاندی و ماندلا بارها خواستار تحریم دولت‌های حاکم بر کشور خودشان شدند و در نهایت از این تحریم‌ها بیشترین بهره را بردند. جنبش جهانی تحریم رژیم آپارتاید نه تنها به تضعیف جامعه مدنی این کشور منجر نشد، بلکه دقیقا به کمک آن آمد، رژیم را زمین‌گیر کرد و به یکی از بهترین اتفاقات این قرن منجر شد. مرور همه این تجربیات تاریخی، حداقل می‌تواند این پرسش را در ذهن ما ایجاد کند که: «آیا واقعا تحریم عملی ضد مردم است؟»

در یادداشت قبل، از منظر «نقد سیاسی» به موضع احزاب سیاسی در قبال تحریم پرداختم. سیاست‌مدارها در نهایت ناگزیر از بازی در زمین «ناسیونالیسم» هستند. به این دلیل که هیچ دولت‌مردی اساسا حق ندارد باب میل و نظرات و آرمان‌های شخصی‌اش تصمیمی بگیرد. دولتمردان صرفا نماینده و وکیل منافع شهروندان هستند. پس ولو آنکه بخواهند موضعی انسان‌دوستانه در قبال کشورهای دیگر بگیرند، باید بتوانند توضیح بدهند که این موضع چطور می‌تواند با منافع ملی کشور سازگار باشد. از این جهت، من ابدا انتقادی به ماشین تبلیغاتی وزارت خارجه کشورمان ندارم که از یک سو میلیاردها تومان هزینه پیاده نظام رسانه‌ای می‌کند تا کلید واژه «تروریسم اقتصادی» را به جای تحریم ایران جا بیندازد، و از سوی دیگر خودش مدام تلاش می‌کند که دیگر کشورها را تحریم کند. از اسرائیل گرفته تا عربستان و حتی اقلیم کردستان عراق! اما نوبت به روشنفکران یا فعالین مستقل مدنی که می‌رسد مساله متفاوت می‌شود. در مورد این گروه دو نکته حائز اهمیت است:

نخست اینکه بر خلاف سیاست‌مدارها، وظیفه روشنفکران تاکید بر منافع انسانی است. روشنفکری، پدیده‌ای است زاده عصر روشنگری، در هم تنیده با مدرنیته، اومانیسم و جهان‌وطنی. در تعهد روشنفکری، استدلال‌های ناسیونالیستی نمی‌توانند جایگاهی داشته باشند. نمی‌توان گفت «تحریم بد است چون من این وسط گیر افتاده‌ام»! کسی که موافق یا مخالف تحریم است، باید نسبت آن را با تمامی انسان‌ها بسنجد. باید در قبال مردم ایران احساس تعهد اخلاقی کند، همان‌طور که وظیفه دارد در قبال مردم عراق، سوریه، لبنان، یمن، ویتنام و خلاصه هر کجای دیگر جهان هم متعهد باشد. چنین باید مدام با خود بگوید «کدام اتفاق به سود تمامی بشریت و به ویژه مردمان منطقه است؟»

دوم اینکه باز هم بر خلاف سیاست‌مدارها، رفتار روشنفکران و فعالین مدنی نمی‌تواند واجد استاندارد دوگانه شود. یعنی بر خلاف وزیر خارجه‌ای که دروغ‌گویی‌ها و تناقض‌گویی‌هایش را می‌توان با برچسب «مامور و معذور» نادیده گرفت، روشنفکر باید ضامن و متعهد به استقلال و صداقت خود باشد. البته ممکن است روشنفکری باور داشته باشد که تحریم «فشار بر دولت‌ها نیست، بلکه فشار بر مردم بی‌گناه است»، اما چنین فردی دیگر حق ندارد از تحریم رژیم آپارتاید یا تحریم اسرائیل یا عربستان یا هر کجای دیگر دفاع کند. پس اگر کسی از جنبش جهانی تحریم اسرائیل (BDS) دفاع کرد اما همزمان مدعی شد با تحریم ایران مخالف است چرا که دل نگران سلامت و معیشت مردم است، یا در صداقت‌اش باید تردید کرد و یا در عقلانیت‌اش! (آیا لازم است یادآوری کنیم که حتی آنانی که ما به عنوان فلسطینی می‌شناسیم عملا شهروند اسرائیل هستند و در صورت اعمال فشار به اسرائیل این گروه‌ها نیز متضرر می‌شوند؟)

البته ممکن است همچنان کسانی باشند که بگویند هرگونه تحریم در هرکجای تاریخ و علیه هر رژیمی غلط بوده و هست، این گروه حداقل در منطق خود یک انسجامی دارند. اما با صحنه‌ای که ما می‌بینیم به نظر می‌رسد که اکثریت بر سر ضروری بودن و حتی کارآمدی تحریم توافق دارند! از دولتمردان (ایرانی و غیرایرانی) گرفته تا روشنفکران و فعالین مدنی (باز هم در ایران و در جهان)؛ تمام اختلاف، صرفا جدال بر سر تشخیص «مصداق تحریم» است. مخالفان تحریم در واقع مدعی هستند «فلان حکومت اینقدر بد نیست که لازم باشد از بین برود» و موافقان نیز طبیعتا جور دیگری می‌اندیشند. هر کدام ممکن است اشتباه کنند، اما این اختلاف نظر، صرفا دوگانه «مدافعان و مخالفان یک حکومت» است و نه «مدافعان مردم و دشمنان آن».

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara

اینستاگرام «مجمع دیوانگان»:
@Divanesara_
.