آیا اثر کولیج صرفاً برای مردان مصداق دارد؟

✍ مینا صالحی

🔸اثر کولیج (coolidge effect) بدین معناست که مغز در مواجههٔ مداوم با یک محرک خارجی، دچار حساسیت‌زدایی (desensitization) می‌شود و با هربار تکرار محرک ثابت، میزان ترشح دوپامین (هورمون لذت) کمتر از مرتبهٔ قبل می‌شود. بنابراین باید محرک جدیدی وارد شود. اثر کولیج درمورد تمایلات جنسی حیوانات، بدین موضوع اشاره دارد که یک حیوان نر وقتی حیوان ماده‌ای می‌بیند، تا مدتی سرگرم جفت‌گیری با او می‌شود. اما پس از گذشت مدت‌زمانی، آن ماده برایش تکراری شده و دست از ارتباط جنسی با او می‌کشد. اما وقتی ناگهان حیوان ماده عوض شود و مادهٔ جدیدی در کنارش قرار گیرد، تمایل نر به ارتباط‌گیری مجدد افزایش پیدا می‌کند. به این پدیده نوبودگی (novelty) گفته می‌شود که یکی از مهم‌ترین خواسته‌های مغز بوده و میان انسان و حیوان مشترک است. مغز تمام موجودات زنده، از جمله انسان، همیشه زود از محرک‌های تکراری خسته شده و به‌دنبال موضوعات جدید برای تحریک‌شدن می‌گردد (۱).

🔸در جوامع انسانی، باور عمومی و رایج این است که این اتفاق تنها برای مغز مردان می‌افتد. به‌عبارت دیگر ادعا می‌شود که صرفاً مغز مردان است که همواره به‌دنبال نوبودگی و تنوع است. به همین سبب است که روان‌شناسان و مبلغان دینی این ادعا را مطرح می‌کنند که صرفاً مردان تعددخواه و تنوع‌طلب‌اند و طبیعت زنان با تنوع میانه‌ای ندارد و با ثبات و تمرکز بر یک همسر سازگار است. و بر همین اساس چندهمسری یا ازدواج‌های متعدد را برای مردان مجاز و برای زنان قبیح می‌شمارند. اما آیا به‌واقع چنین است؟

🔸پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این ادعا گزافه‌ای بیش نیست و مغز زنان نیز همچون مغز مردان به‌دنبال نوبودگی و محرک‌های جدید است و به محرک‌های جنسی ثابت، خیلی زود «عادت» می‌کند و حساسیت، برانگیختگی و تحریک‌پذیری خود را از دست می‌دهد (۲).

🔸آزمایش‌هایی که روی زنان انجام شده، ثابت کرده است که زنان نیز همچون مردان با چندبار تکرار تماشای یک فیلم حاوی صحنه‌های جنسی، علاقه و برانگیختگی جنسی خود را از دست می‌دهند و ترشح دوپامین در مغزشان کاهش می‌یابد. اما با تماشای یک فیلم جدید یا تصور یک فانتزی شهوانی جدید، دوباره برانگیخته می‌شوند (۳).

🔸بنابراین در زمینهٔ کارکرد سیستم پاداش‌دهی مغز و تمایل به محرک‌های جدید برای برانگیختگی و تهییج جنسی، میان زن و مرد تفاوتی نیست و زنان نیز همچون مردان از تنوع و تجربه‌کردن محرک‌های جنسی جدید لذت می‌برند.

🔸البته این بدین معنی نیست که زنان نیز همچون مردان باید به چندهمسری روی آورند؛ برعکس، انسان جزو ۳ تا ۵ درصد پستاندارانی است که ظرفیت «پیوندهای جفتی دیرپا» را دارد (۱: ۱۱۱). بنابراین همان‌طور که زنان تا به حال توانسته‌اند بر میلشان به تعددخواهی و تنوع‌طلبی و نوبودگی جنسی غلبه کنند و به یک همسر اکتفا کنند، مردان نیز می‌توانند و باید به یک همسر وفادار بمانند.

🔸دیگر نمی‌توان زیاده‌خواهی و تنوع‌طلبی مردان را با کارکردهای مغزشان توجیه کرد. مغز زنان و مردان از نظر نحوهٔ برانگیختگی و تمایلات جنسی تفاوتی ندارد. این‌گونه نگرش‌ها بیشتر ناشی از عرف مردسالارانهٔ جامعه و چگونگی جامعه‌پذیری و فرهنگ‌پذیری مردان و زنان در جامعه است تا تفاوت‌های زیست‌شناختی و روان‌شناختی.

📕📗📘📙📒📔

1. Wilson, G. (2017). Your brain on porn; Internet Pornography and the Emerging Science of Addiction. commonwealth-publishing.com
2. Meuwissen, I. & Over, R. (1990). Habituation and dishabituation of female sexual arousal. Behav.Res. Ther. 28, 217–226.
3. Brom, M. & Both, S. (2014). The role of conditioning, learning and dopamine in sexual behaviour: a narrative review of animal and human studies, Neuroscience & Biobehavioral Reviews, volume 38, pp 38-59.

@society_and_religion
@EveDaughters

دختران ۲۲-۲۵ ساله طعمه اپستین

🔹پرونده‌های مربوط به جفری اپستین نشان می‌دهد که آناستازیا نیکیچینا، مدل اوکراینی، دخترانی را برای فعالیت‌های جنسی در مجموعه خصوصی اپستین موسوم به «جفری لند» تأمین می‌کرده است.

🔹همچنین طبق گفته‌های اپستین در ایمیل‌ها، لزلی وکس‌نر برای دستیاران خود معیارهایی از جمله هوش، توانایی سفر، سن بین ۲۲ تا ۲۵ سال را در نظر داشته است.

@Jahan_Fouri
@EveDaughters

🎨 ثبت نام کلاس های نقاشی

برای سنین ۵ تا ۱۰ سال
همراه با آموزش تاریخ هنر و آشنایی با سبکهای مختلف نقاشی

« در این دوره، نقاشی به‌عنوان یک ابزار بیان، کشف و رشد درونی کودک استفاده می‌شود، نه صرفاً تولید تصویر.

رویکرد آموزشی ترکیبی از آموزش مهارت‌های پایه‌ی نقاشی، پرورش خلاقیت آزاد و آشنایی تدریجی با تاریخ هنر است.

هدف اصلی کلاس، تقویت اعتمادبه‌نفس، مهارت‌های حرکتی ظریف، قدرت تخیل و توانایی بیان احساس کودکان از طریق هنر است.»

🔺برای هماهنگی و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:
@theworld_ismine

▪️این پست موقت است.

📌 همزمان با انتظار برای قصاص قاتل الهه، داغ ملیکا تازه شد/ پدر الهه: تأخیر در اجرای حکم، بازدارندگی را کم می‌کند

🔹در حالی که خانواده الهه منتظر تأیید نهایی برای اجرای حکم قصاص هستند، قتل ملیکا، دختر ۲۲ ساله قرچکی، بار دیگر افکار عمومی را ملتهب کرده است.

🔹اوایل خردادماه امسال بود که خبر ناپدید شدن الهه دختر جوان ساکن اسلامشهر در فضای مجازی و رسانه‌ها منتشر شد. جستجوی خانواده الهه و پلیس در نهایت به اینجا ختم شد که با دستگیری قاتل و اعترافاتش، پیکر بی‌جان الهه را در بیابان‌های اطراف تهران پیدا کردند.

پدر الهه می گوید:

🔹اجرای احکام اسلامشهر پیگیر اجرای حکم است و حدود یک هفته پیش حکم قصاص قاتل الهه را برای استیذان به قوه قضائیه فرستاده است تا رئیس قوه حکم نهایی را امضا کند و هنوز نیامده است. تفاضل دیه الهه بصورت استثنا از طریق قوه قضاییه پرداخت شده و شرایط برای انجام قصاص قاتل دختر ما آماده است. چنین امکانی برای همه خانواده‌های مقتولین وجود ندارد.

🔹خیلی ناراحت شدم، امیدوارم خدا به خانواده‌ ملیکا صبر بدهد. خودمان این درد را کشیده‌ایم، تنها می‌توانم بگویم خیلی سخت است. اگر مراحل قانونی پرونده‌هایی مثل پرونده دخترم الهه و همچنین ملیکا سریع انجام شود، بازدارندگی بیشتری خواهد داشت.

🔹دخترها از شهرستان‌هایی مثل اسلامشهر یا قرچک و … با امید می‌روند و درس می‌خوانند تا ثمره زندگی خود را به دست بیاورند و شرایط بهتری داشته باشند، بعد به دست امثال این شیطان‌ها مثل قاتل دخترم یا قاتل ملیکا می‌افتند و بلا سرشان می‌آورند؛ مسئولان باید امنیت بهتری را برای همه دختران فراهم کنند.

اکبر قدبک‌لوئی، برادر ملیکا:

🔹ملیکا حدود ساعت پنج بعدازظهر روز سه‌شنبه هفتم بهمن از محل کارش در میدان آرژانتین به سمت خانه در قرچک حرکت کرد، اما هرگز به خانه نرسید. دو روز بعد جنازه او را در کانال آب حسن‌آباد فشافویه پیدا کردند.

🔹آن روز ملیکا از ایستگاه مترو جوانمرد قصاب سوار یک خودرو شد. در مسیر متوجه رفتار مشکوک راننده شد و برای دوستانش لایولوکیشن فرستاد و با هم‌کلاسی‌اش تماس گرفت، اما تلفن قطع شد و فقط صدای جیغ و التماس او شنیده شد.

🔹قاتل، مردی ۳۹ساله به نام رامین.ت اهل اردبیل، راننده پراید سفید بود که دستگیره‌های ماشین را برداشته بود و ملیکا نمی‌توانست فرار کند. او ابتدا جسد را در روستای قنبرآباد رها کرد. بر اساس اعترافات وی، قاتل روز حادثه مست بوده و ترامادول مصرف کرده بود.

🔹با توجه به وضعیت ماشین و سابقه راننده، احتمال می‌رود افراد دیگری نیز قربانی او شده باشند. ما خواستار رسانه‌ای شدن چهره متهم هستیم تا قربانیان احتمالی بتوانند اقدام کنند.

🔹پرونده هنوز در پلیس آگاهی تهران است و به دادگاه نرفته است. وضعیت روحی خانواده بسیار خراب است؛ پدر و مادرم در بهت و اندوه شدید هستند و ما خواستار قصاص قاتل هستیم. امکان پرداخت تفاضل دیه برای ما وجود ندارد./خبرفوری

🔺مطابق ماده ۳۸۲قانون مجازات، ولی دم مقتول برای قصاص قاتل باید نیمی از دیه را تحت عنوان تفاضل دیه پرداخت کند. این قانون صرفا بخاطر تفاوت جنس قاتل و مقتول است.

🔺 پرداخت تفاضل دیه، آنهم صرفا بخاطر زن بودن مقتول با روح عدالت در متن قانون سنخیتی ندارد.  کارزار ذیل برای اعتراض به همین موضوع است و برای رسانه‌ای شدن و پیگیری موضوع از طرق رسانه‌ها به حدود چهارصد امضای دیگر نیاز است.

🔴 متن کارزار [ عدالت بدون پیش‌شرط ] و لینک امضا:

https://t.me/EveDaughters/4529

@EveDaughters

نقشه ۳ زن برای سرقت سریالی از مردان پولدار متأهل/ با آنها در خانه شان قرار می گذاشتیم و بیهوش شان می کردیم/فکر می کردیم چون زن دارند از ترس آبرو شکایت نمی کنند.

🔹چندی قبل مرد طلافروشی با مراجعه به پلیس، پرده از سرقتی عجیب برداشت و گفت زنی به نام سارا با بهانه نقاشی به خانه‌اش آمد و پس از خوردن قهوه، او بیهوش شد و بیش از ۱۰ میلیارد تومان طلا و دلار به سرقت رفت.

🔹با ثبت این شکایت، کارآگاهان پلیس آگاهی تهران سارا را شناسایی و دستگیر کردند و او در بازجویی‌ها اعتراف کرد که این سرقت با همدستی دو زن دیگر و با برنامه‌ریزی قبلی انجام شده است.

🔹بررسی‌ها نشان داد مرد طلافروش تنها قربانی این باند نبوده و چند مرد متأهل و پولدار دیگر نیز با همین شگرد فریب خورده‌اند اما به‌دلیل ترس از آبروریزی شکایت نکرده بودند.

🔹سارا در اعترافاتش گفت: تصور می‌کرده قربانیان چون متأهل هستند، از ترس آبرو سکوت می‌کنند و همین موضوع باعث جسارت ادامه سرقت‌ها شده است.

🔹او انگیزه خود را آزادی شوهرش از زندان عنوان کرد و گفت برای تأمین پول رد مال، پس از ناامیدی از قرض و وام، به فکر سرقت از مردان پولدار افتاده است.

🔹با اعترافات متهم، دو همدست دیگر نیز دستگیر شدند و تحقیقات برای شناسایی سایر قربانیان و همدستان احتمالی ادامه دارد

🔺روش، مشابه روش همان مردان آزارگر جنسی است که با فرض سکوت قربانی بخاطر ترس از دست دادن آبرو احساس امنیت میکنند. گاهی خیاط نیز در کوزه افتد.

@EveDaughters

چند روز قبل با کتابی آشنا شدم:

▪️گفتگو با دخترم دربارۀ فلسفه

🖋در بخش توضیح کتاب چنین آمده است:
فلسفه؟ چه واژۀ وحشتناکی! چه موضوع دشوار و پیچیده‌ای! چه‌کسی می‌تواند فلسفه را بخواند و بفهمد؟ در این کتاب، نویسنده با دختر شانزده‌ساله‌اش دربارۀ فلسفه گفتگو می‌کند و برایش شرح می‌دهد که فلسفه، چماقی سفت و سخت نیست؛ بلکه مانند موسیقی یا ورزش، نوعی فعالیت است و...

🔺خب حالا مسئله چیست، در این کتاب نویسنده برای اثبات یادگیری آسان فلسفه، اصطلاحا بز اخفش خود را یک دختر نوجوان قرار داده است. در واقع از نظر نویسنده هیچکس به اندازه یک زن، نسبت به مسائل فلسفی احمق نیست، پس اصلا نگران یادگیری نباش.

🔸 این روزها کتابی هم می‌خوانم که مولف آن فاطمه مرنیسی، نویسنده و فمنیست شهیر مراکشی، از توصیف فلاسفه غربی چون #کانت درباره عقل و فهم زنان شوکه شده است و...برای مثال از نظر کانت: زن باید از یادگیری‌های خشک چشم بپوشد و آنها را به مردان بسپارد...زنانگی، نهایت، زیبایی بدن است و مردانگی تعالی...زنی که جرأت کند به سمت خردمندی برود به مجازات نازیبایی محکوم است و الی ماشاءالله از این دست جملات...

#عقل‌_زن

@EveDaughters

📌 جزئیات تازه از پرونده مبینا زارع؛ پدر مبینا: از خون دخترم نمی‌گذرم

روزنامه اعتماد:
🔹مبينا زارع، دختر ۲۰ ساله اهل اسلامشهر به طرز فجيعی توسط نامزد سابق خود به قتل رسيده و قاتل پس از ارتكاب جنايت از كشور خارج شده است.

محرم زارع، پدر مبينا می‌گويد:
🔹به تازگی اعلان قرمز اينترپل برای دستگيری متهم صادر شده، اما هنوز قاتل دخترم دستگير نشده است.

پدر مقتوله تأكيد می‌كند:
🔹ما اصلا نمی‌دانيم اين فرد چرا دست به اين جنايت زده و هنوز زوايای پنهان پرونده برای ما روشن نشده است.
🔹جسد نيمه‌سوخته مبينا دو، سه روز پس از اعلام مفقودی، در اطراف باغی متعلق به خانواده متهم كشف شد.

🔺پليس اعلام كرده است:
🔹متهم پس از قتل و مدفون كردن جسد با نقشه‌ای از پيش برنامه‌ريزی‌شده از كشور خارج شده و اقدامات لازم از طريق اينترپل در دستور كار است.

🔹طبق بررسی‌های اعتماد، قتل مبينا زارع در آبان‌ماه همراه با قتل دست‌كم ۱۳ زن و دختر ديگر توسط مردان نزديك به خودشان همراه بوده است./خبرفوری

🔸 در خبر آمده است که پدر مقتول از خون دخترش حاضر نیست بگذرد. این پدر و ولی‌دم سایر مقتولین زن، باید بدانند که برای قصاص قاتلان مرد، نیاز به پرداخت تفاضل دیه است.
مبلغ هنگفتی که طبق محاسبات قوه قضاییه در اسفندماه هرسال، چندصد میلیون دیگر نیز به آن اضافه خواهدشد.

در حال حاضر(۱۴۰۴)، مبلغ تفاضل دیه، ۹۰۰ میلیون تومان است.

🔺امضای شما در این کارزار( عدالت بدون پیش‌شرط) و رسیدن آن به دوهزار نفر باعث پیگیری رسمی خواهد شد.
برای مطالعه و امضا:

https://www.karzar.net/278744

#تفاضل_دیه

@EveDaughters

نخست‌وزیر پیشین نروژ پس از شروع تحقیقات درباره ارتباطش با اپستین، اقدام به خودکشی کرد

🔻گزارش‌ها حاکی است که توربیورن یاگلاند، نخست‌وزیر پیشین نروژ، هفته گذشته پس از آنچه «اقدام به خودکشی» عنوان شده، در بیمارستان بستری شده است.

🔻این حادثه مدت کوتاهی پس از آن رخ می‌دهد که گفته شده یاگلاند به اتهام فساد گسترده در ارتباط با روابطش با جفری اپستین، صاحب بزرگترین پرونده جرایم جنسی تحت پیگرد قرار گرفته است./جماران

🔺مستند درباره جفری اپستین، قاچاقچی دختران و مجرم جنسی در سطح بین‌المللی:

https://t.me/EveDaughters/4161

میان سازهای مختلفی که این روزها درباره سرگذشت #مام_وطن می‌شنویم، ساز اهل هنر هم کوک است.
دستبندهایی متفاوت با مضمون وطن به دست مردانی که دستانشان غالبأ مشت شده است. باقی قصه با خودت...

@EveDaughters

جایگاه ارزشمند زن و خانواده در ایران باستان

پروفسور #عبدالمجید_ارفعی، پژوهشگر و مترجم زبانهای باستانی اکدی و ایلامی

@EveDaughters

پادکست | ما کان

شما می‌دانید ماکان یعنی چه؟

گوینده: فاطمه سلیمانی

@Avayam

قصه ماکان،
تنها فرزند مفقودالاثر از دیار غم‌بار میناب
قصه پسرکی هفت ساله که برای مادرش فقط ژاکت تنش و یک لنگه کفش به یادگار گذاشت...

ننگ بر آنکه خواسته شمر به ما کمک کند
#میناب
@EveDaughters

پدر است دیگر...
داغ دو دخترش در یکروز دیده
هر دو تابوت را باهم بلند می‌کند

دکتر مختار ذاکری
دانشیار دانشگاه فرهنگیان هرمزگان، میناب

@EveDaughters

«من میام مامان، زود میام قول میدم، مامان هروقت قول بده هیچوقت زیر قولش نمی‌زنه... آروم باش، اونجا دست حضرت فاطمه رو بگیر تا من بیام پیشت...»

ششم فروردین بود. آمریکا، اصفهان منطقه هفتون را مورد حملات هوایی خود قرار داد. چند خانواده در آن منطقه از جمله حسین ملکی و دو پسرش شاهین و شاهان به شهادت رسیدند. اما خود الهام، مادر پسرها هنوز زنده بود. بعد ۷ ساعت با جراحات قابل توجه از زیر آوار بیرون کشیده شد.
سه روز قبل سیده الهام صادقی، بعد از تحمل دو ماه و نیم رنج جسمی و روحی به رحمت خدا رفت. مادری سر قولش ماند.

@EveDaughters

خانم ایونز هیل، کشیش مسیحی، درباره حضرت زینب(س)، بعنوان نماد مقاومت در برابر ظلم و ستم می‌گوید...
@EveDaughters

احسنت به این وجدان بیدار!

کمیسیون تحقیق سازمان ملل اعلام کرده است که "اسرائیل به طور عمد کودکان فلسطینی را هدف قرار داده است و بدین وسیله نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت و جنایت جنگی در نوار غزه و کرانه باختری مرتکب شده است."
در گزارش  تازه این کمیسیون تأکید شده که "مقام‌ها و نیروهای امنیتی اسرائیل به عمد مرتکب اعمالی شده‌اند که منجر به مرگ و آسیب شدید جسمی و روحی صدها هزار کودک فلسطینی شده است و این اقدامات حتی پس از آتش‌بس اکتبر گذشته در غزه ادامه یافته است."
طبق گزارش کمیسیون، دلایلی منطقی در دست است که می‌توان از آنها نتیجه گرفت که "اقدامات اسرائیل بخشی از یک استراتژی عمدی برای نابودی آیندهٔ فلسطینی‌ها در نوار غزه از طریق هدف قرار دادن فرزندان آنها بوده است." قاضی سرینیواسان مورالیدهار، حقوقدان هندی ریاست این کمیسیون را به عهده دارد.

حالا می‌خواهم از سرکار خانم شیرین عبادی که از جانب رضا پهلوی، دوست و متحد نزدیک دولت اسرائیل، مأمور تشکیل "کمیته‌ تدوین مقررات عدالت انتقالی" برای دوران پس از جمهوری‌اسلامی شده است بپرسم که آیا در این مورد نظری ندارد؟

می‌دانم که او زحمت پاسخ به این نوع پرسش‌های سخت به خود نمی‌دهد چون هر چه باشد خون و سرنوشت صدهاهزار کودک فلسطینی ارزش حتی یک انتقاد ملایم به قیمت برانگیختنِ سخط دولت نتانیاهو و رانده شدن از کمپ حامیان آن دولت در بین شناسنامه‌داران ایرانی را ندارد!
احسنت به این وجدان بیدار و دلسوز حقوق کودکان و استقلال بی‌نظیرش!

#احمد_زیدآبادی
@ahmadzeidabad
@EveDaughters

عزاداری جمعی از زنان قوم بختیاری هنگام ورود به مراسم تشییع رهبر شهید در متروی تهران

میگویند امروز عزای شیر(بزرگمون) است.
در فرهنگ بختیاری *شیر* نماد مردان بزرگ و شجاع و باصلابت است، برای همین سر مزار قهرمانان خود شیر سنگی قرار می‌دهند. حرکتی که بصورت نمادین قدمت چندهزارساله دارد.
و حالا در مسیر یکی یکی اسم سردارهای شهید را نام می‌برند.

@EveDaughters

زنان جنوب؛ میان جنگ، سوگ و ماندن

بامداد پنج‌شنبه ۱۸ تیر ۱۴۰۵، در پی حمله به چابهار، پروین سپاهی، زن بلوچ ساکن محله جنگلوک، جان خود را از دست داد و چهار عضو خانواده‌اش، از جمله یک زن باردار و یک دختر دارای معلولیت، مجروح شدند. این حادثه یکی از تلخ‌ترین نمونه‌های تأثیر جنگ بر زندگی غیرنظامیان، به‌ویژه زنان، در جنوب ایران بود. 

هم‌زمان، گزارش نسترن فرخه در روزنامه شرق با عنوان «خانه اینجاست، جایی برای رفتن نداریم» از زندگی زنانی روایت می‌کند که در عسلویه، چابهار، ایرانشهر و دیگر شهرهای جنوبی، با وجود اضطراب حملات و ناامنی، همچنان بار زندگی و مراقبت از خانواده را بر دوش می‌کشند.

یکی از فعالان اجتماعی ایرانشهر می‌گوید: «شعله‌های آتش از دور دیده می‌شد و بوی دود تا محله ما رسیده بود. مردم با ترس از خانه‌ها بیرون آمدند. ما بلوچ‌ها ضرب‌المثلی داریم که می‌گوید وطن، مادر ماست؛ مگر می‌شود آدم مادرش را رها کند؟»

فعال اجتماعی دیگری از چابهار نیز تاکید می‌کند که حتی پس از اعلام آتش‌بس، نگرانی مردم جنوب پایان نیافته است: «حمله به چابهار باعث قطع برق منطقه شد. شاید برای دیگران یک قطعی برق باشد، اما برای مردم اینجا، ادامه همان اضطرابی است که سال‌ها با آن زندگی کرده‌اند.»

در میان همه روایت‌ها، یک جمله بیش از هر چیز تکرار می‌شود:«خانه ما همین‌جاست؛ جایی برای رفتن نداریم.» 


@womenwatcher
@EveDaughters

زن رهبر: رستگارکننده یا نابودکننده؟ (نقدی مستدل و مستند بر حدیث منسوب به پیامبر)

✍ مینا صالحی

[قسمت ۱ از ۲]

در میراث حدیثی مسلمانان، روایتی منسوب به پیامبر به چشم می‌خورد با این مضمون: «رستگار نمی‌شود قومی که رهبرشان زن باشد.» که در مجامع دینی و فقهی منبع و مرجع حکم‌دهی و دستاویز منع زنان از حاکمیت و رهبری جامعه قرار می‌گیرد.

نکتهٔ اول دربارهٔ این حدیث این است که از سند صحیحی برخوردار نیست [۱] و جزو روایاتی است که از طریق نفوذ اسرائیلیات و باورهای یهود در جامعهٔ اسلامی، به کتب حدیثی وارد شده است. [۲]

اما نکتهٔ دوم که از نکتهٔ اول مهم‌تر است، این است که احادیث در وهلهٔ نخست باید از نظر متنی و محتوایی بررسی شوند و با ملاک‌های نقد حدیث  تطبیق داده شوند. این ملاک‌ها عبارت‌اند از: ۱. مخالف نبودن با نص و ظاهر قرآن، ۲. مخالف نبودن با سنت و سیرهٔ عملی پیامبر و اهل‌بیت، ۳. مخالف نبودن با ضروریات دین، ۴. مخالف نبودن با اجماع، ۵. مخالف نبودن با قوانین ثابت و مسلم علمی و تجربی و ۶. مخالف نبودن با واقعیات مسلم تاریخی و اجتماعی. چنانچه روایتی با یکی از این موارد ناسازگار بود، از صحت و حجیت می‌افتد و باید کنار گذاشته شود. [۲: ص ۱۴۹]

درخصوص حدیث مورد بحث نیز برای صحت‌سنجی آن ناچاریم آن را با ملاک‌های نقد حدیث تطبیق دهیم تا میزان اعتبار آن را بسنجیم.

1⃣ انطباق با قرآن: قدر مسلم این است که این روایت با آیاتی از قرآن در تعارض است. چراکه خداوند در سورهٔ نمل از زن فروانروایی یاد کرده است که با درایت و سیاست و کیاست مثال‌زدنی خود، قومش را از جنگی بیهوده و بی‌حاصل رهانید و با گرویدن به دعوت سلیمان نبی، به سعادت دنیوی و اخروی رسانید. این زن بلقیس، ملکهٔ سبا، بود.

2⃣ انطباق با سنت و سیرهٔ پیامبر و اهل‌بیت: نه پیامبر و نه امام علی زنی را به ولایت یا حکومت بر منطقه‌ای منسوب نکردند. این امر ممکن است به این علت باشد که مردم آن دوران چنین چیزی را نمی‌پذیرفتند نه اعتقاد خودشان مبنی‌بر ناتوانی زنان. زیرا تمام معصومان تا آنجا که می‌توانسته‌اند به زنان مسئولیت‌های اجتماعی و سیاسی می‌دادند؛ مانند پیامبر که دخترش فاطمه را مسئول رسیدگی به فدک کرد، امام علی که با فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی و خطبه‌خوانی همسرش مخالفت نکرد، امام حسین که پس از خودش خواهرش زینب را وصی خود قرار داد، امام صادق که همسرش (حمیده)، دخترش، عروسش (نفیسه) و حتی کنیزش (حسنیه) را به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی تشویق می‌کرد و امام حسن عسکری که عمه‌اش حکیمه خاتون را وصی خود قرار داده بود. [۳]

این شواهد از سیرهٔ معصومان نشان می‌دهد که آنان نه‌تنها با فعالیت‌های سیاسی زنان مخالفتی نمی‌کرده‌اند، بلکه تشویق هم می‌کردند و اگر فضای اجتماعی و فرهنگی آن زمان اجازه می‌داد، رهبری و حکومت زنان را نیز تشویق می‌کردند.

3⃣ انطباق با ضروریات دین: عدالت و برابری از ضروریات اصلی دین و از اصول بالادستی اسلام است که هر روایت یا حکمی باید با آن سنجیده شود. مسلماً نهی کردن گروهی از اشخاص از تصدی سمتی صرفاً به‌علت جنسیتشان از عدالت و انصاف و برابری به‌ دور است؛ چراکه تصدی مناصب حکومتی باید به شایستگی و توانمندی افراد وابسته باشد نه جنسیت آن‌ها.

4⃣ انطباق با اجماع: در میان علمای شیعه اجماعی مبنی‌بر نهی زنان از تصدی منصب حکومت وجود ندارد. آیت‌الله صانعی و آیت‌الله اسحاق فیاض بر جواز حکومت زنان حکم داده‌اند. [۴ و ۵]

5⃣ انطباق با قوانین ثابت و مسلم علمی و تجربی: بررسی‌های صورت‌گرفته درخصوص میزان موفقیت کشورهای مختلف در کنترل ویروس کرونا، نشان از آن دارد که کشورهایی که تحت اداره و رهبری زنان بودند، مانند نروژ (ارنا سولبرگ) و دانمارک (مت فردریکسن)، در کنترل ویروس کرونا موفق‌تر بوده‌اند و میزان تلفات کمتری داشته‌اند. [۶] پژوهش‌های انجام‌شده در این زمینه حاکی از این است که همبستگی منفی واضح و قابل‌توجهی بین داشتن رهبر زن و نرخ‌های ابتلا و مرگ‌ومیر کووید-۱۹ وجود دارد. [۷]

بنابراین تجربه ثابت‌ کرده است زنان می‌توانند رهبران شایسته‌ای باشند.

6⃣ انطباق با واقعیت‌های مسلم اجتماعی و تاریخی: برای بررسی واقعیت‌های تاریخی به‌سراغ جنگ‌ها می‌رویم تا مشخص شود رهبرانی که کشورهای خود را وارد جنگ کرده‌اند و موجبات آتش‌افروزی و خونریزی و کشتار شده‌اند بیشتر از چه جنسیتی بوده‌اند. بدین منظور صرفاً جنگ‌های شصت سال اخیر بررسی می‌شود. زیرا تا پیش از آن به‌ندرت زنان می‌توانسته‌اند به سمت رهبری کشورها برسند و تقریباً تمامی رهبران کشورها مرد بوده‌اند. بنابراین بررسی متغیر جنسیت در چنین حالتی بی‌معنا می‌شود و موجب سوگیری و بایاس خواهد شد.
@EveDaughters