🍁 حاکمیت طالبان و سرگردانی دختران برای پیداکردن خوابگاه

✍🏻 لیلا یوسفی:

در گوشه‌ای از اتاق مصروفِ مطالعه است. تمامی اسباب خلاصه می‌شود به چند تخته لحاف و چند عدد ظرفی که در گوشه‌ای از اتاق با سلیقه‌ خاصی چیده شده است. اتاق رنگ‌ورورفته‌ای است؛ پنجره‌ کوچک با دیدی در داخل حویلی دارد. در اولین نگاه، مرا به یاد خانه‌های قدیم کابل می‌اندازد، کابلی که تصویرهایی از آن در آلبوم مادربزرگم است. با وجود خانه‌های کاه‌گلی، لبخندشان بیانگر این است که ذهن‌شان با صدای توپ و تفنگ و انفجار، گره نخورده است، آن کابلی که دختران با دامن‌های کوتاه در خیابان بیرون می‌شدند و ترس از شلاق و اسیدپاشی نداشتند، کابلی که در آن احمد ظاهر عاشقانه می‌خواند. در گوشه‌ی دیگر اتاق، مجموعه‌ای از کتاب چیده شده که بیشتر به کتابخانه‌ کوچک می‌ماند. اتاق مرضیه میرزایی و دو هم‌اتاقی دیگرش یک کلبه برای این سه نفر است، هم آشپزخانه است، هم مکان مطالعه و هم اتاق خواب. آنها در غرب کابل با صاحبخانه در یک حویلی زندگی می‌کنند.

مرضیه میرزایی ۲۱ساله دانشجوی سال سوم دانشکده کمپیوترساینس در یکی از دانشگاه‌های خصوصی کابل است. خانواده‌اش در ولایت غزنی زندگی می‌کند. مدت چهار سال است که برای ادامه درس‌هایش در خوابگاه و اتاق‌های کرایی در کابل زندگی می‌کند. او می‌گوید که بعد از به‌ قدرت رسیدن طالبان، کابل برایش به شهر وحشت تبدیل شده است؛ او هیچ‌گاهی کابل را مثل این‌ روزها به این اندازه آشفته ندیده است. بعد از سقوط کابل، خوابگاهی که مرضیه در آن زندگی می‌کرد بسته شد و او با پادرمیانی یکی از خویشاوندان خود، این اتاق را به کرایه گرفته است. در کابل، برای دختران مجرد که می‌خواهند مستقلانه زندگی کنند، بدون معرفی و ضمانت اقارب مرد، مالکان خانه با آنها قرارداد نمی‌بندند. مرضیه و سه هم‌اتاقی‌اش، ماهانه  مبلغ  ۲ هزار افغانی برای این اتاق، کرایه پرداخت می‌کنند.

مرضیه از روز سقوط کابل به تلخی یاد می‌کند و می‌گوید: «پیش از آمدن طالبان در خوابگاه آسایش در برچی زندگی می‌کردم. روز سقوط کابل شبیه به این می‌ماند که زامبی‌ها به شهر آمده باشند. ما همه‌ دختران با عجله و وحشت، وسایل خود را از لیلیه جمع کردیم و راهی ولایت خود شدیم. بعد از اینکه دوباره دانشگاه‌های خصوصی به فعالیت‌شان آغاز کردند، به کابل آمدم. برای پیدا کردن مکان مناسب، بسیار زیاد سرگردان شدم. متأسفانه خیلی از لیلیه‌ها بسته شده و چندتایی که باز است دیگر امکانات قبل را ندارند و قیمت‌های‌شان خیلی بالا است.»

خوابگاه‌های دخترانه در کابل در حالی بسته شده است که دختران مجرد برای پیدا کردن خانه کرایی با محدودیت‌های زیادی روبه‌رو هستند. صاحبان خانه، با دختران مجرد قرارداد کرایه اتاق را نمی‌بندند. زنان و دختران باید در زمان قرارداد یک مرد از خانواده‌شان را به‌عنوان طرف قرارداد معرفی کنند. از سویی، هم‌زمان با به‌ قدرت رسیدن طالبان، کرایه و هزینه‌ غذا، آب و برق خوابگاه‌های خصوصی دخترانه از ۳ هزار و پنج‌صد به ۴ هزار و پنج‌صد تا ۵ هزار افزایش یافته است.

خوابگاه خصوصی کاخ بانوان در غرب کابل یکی از خوابگاه‌هایی است که پس از به قدرت رسیدن طالبان و ایجاد محدودیت‌ها از سوی آنها، فعالیتش متوقف شده است. در این خوابگاه، بیش از ۸۰  دختر زندگی می‌کردند و در کتابخانه‌ آن روزانه ده‌ها دانش‌آموز و دانشجو برای مطالعه می‌آمدند.

ذکی سلطانی، بنیانگذار خوابگاه کاخ بانوان، ایجاد محدودیت‌ها از سوی طالبان را دلیل بسته شدن این خوابگاه می‌داند و می‌گوید: «این خوابگاه در روزهای نخستی که طالبان آمد بسته شد. بیست روز بعد دوباره به کمک همکاران فعال کردیم. دلیل اصلی بسته شدن خوابگاه، محدودیت‌های وضع‌شده از سوی طالبان بود. به حوزه سیزده مربوط طالبان برای اجازه‌ فعالیت مراجعه کردیم. در اول اجازه‌ فعالیت دادند. اما بعد از چند روز، شش نفر از افراد طالبان در خوابگاه آمدند و گفتند که پسرها حق ندارند در کتابخانه‌ لیلیه بیایند و مطالعه کنند. محافظ مرد هم حق این را ندارد که از خوابگاه محافطت کند. خودم را هم گفتند که فقط در هفته یک‌بار می‌توانم برای نظارت به خوابگاه بیایم و دیگر حق ندارم اینجا باشم. با ایجاد هم‌چون محدودیت‌های نمی‌توانستیم از پس مصارف خوابگاه برآییم و درست مدیریت کنیم. مجبور شدیم خوابگاه را بسته کنیم.»

با سقوط دولت پیشین، شمار زیادی از شهروندان شغل‌های‌شان را از دست داده‌اند و شماری از سرمایه‌گذاران سرمایه‌های‌شان را از افغانستان بیرون کرده‌اند. سازمان ملل متحد گفته است که احتمالا نظام اقتصادی افغانستان تا چند ماه دیگر فرو بپاشد، زیرا به باور این سازمان، شهروندان توانایی پرداختِ قرضه‌های‌شان را ندارند.

📝 متن کامل را در اینجا بخوانید.

© از: رخشانه (۱۴۰۰/۹/۷)

#⃣ #تحصیل #دختران_افغانستان #طالبان