دختران حوا
@EveDaughters
🖊 ما کجاییم در این بحر تفکر؟
عکس بالا را از صفحه مجازی أمل، دختر اصالتاً لبنانی ساکن آلمان، گرفتم که مدتی است تبلیغ اسلام (شیعه) و حجاب می کند. در اعیاد مختلف اسلامی او و خانواده اش در مکان های پرتردد شهر حاضر می شوند و در کنار توزیع گل و شیرینی، برگه هایی حاوی ترجمه آیات قرآن، احادیث، یا پیام هایی برای شناخت بهتر از اسلام از جمله «شأن زن در اسلام (Die Stellung der Frau im Islam)» به رهگذران برای مطالعه می دهند. او همچنین با دختران محجبه در خیابان صحبت می کند و نظرشان را راجع به این که آیا حجاب را مانعی برای فعالیت اجتماعی شان در آلمان می دانند یا نه می پرسد و با انعکاس علاقه و حس اعتماد به نفس آن ها تلاش می کند نظر کسانی را که حجاب را دوست دارند اما نسبت به رعایت آن مردد هستند را جلب کند. واقعیت این است که رعایت حجاب به هیچ وجه تعیین کننده میزان تعلق و پایبندی شرعی زنان در بسیاری از جوامع اسلامی نیست. شخصاً شاهد حضور زنان مسلمان و بدون حجاب بسیاری در مراسم های دینی در آلمان بوده ام که صرفا در هنگام خواندن نماز یا ادعیه محجّب می شوند در حالی که مثلا نسبت به استفاده از غذای حلال بسیار مقید هستند. این نسبت درباره زنان ایرانی به طور قابل توجهی متفاوت است. معمولا زن ایرانی که استفاده از حجاب را در خارج از کشور کنار می گذارد، دیگر وجوه اجتماعی شرع را هم به ندرت رعایت می کند. گویا این ذهنیت در او شکل گرفته که نداشتن حجاب به طور خودکار او را از دایره مذهب «اخراج» می کند. زنان محجبه و اصولا جامعه دینداران ایرانی هم معمولاً با برچسب نیروی نفوذی و ذی نفع حاکمیت سیاسی در ایران از سوی دیگر گروه های اجتماعی طرد می شوند چه برسد به این که بخواهند تاثیرگذار باشند.
با نگاهی به حرکت های جهانی زنان مسلمان در کشورهای اسلامی و غیر اسلامی درمی یابیم که تمرکز اصلی نه بر صرف رعایت حجاب، بلکه بر ارائه شناخت بهتر از هویت و شأنیت زن در اسلام است. آن ها به دنبال این هستند که تصویر غلط از حجاب به عنوان ابزار سرکوب مردانه را تغییر بدهند و آن را انتخابی آگاهانه از سوی زن در برگزیدن نماد عفت و کرامت معرفی کنند. حرکت های جدید زنان غربی در انتخاب لباس های پوشیده تر در مسابقات ورزشی و هنری به منظور تاکید بر حق انتخاب زنان و پرهیز از بردگی الگوهای مردانه پسند هم باعث بلندتر شدن صدای زنان محجبه و فهم بهتر از حرکت کسانی چون أمل در ترویج حجاب شده است.
باید پرسید در جهان امروز که زن مسلمان به دنبال پررنگ کردن «عاملیت» خودش در انتخاب پوشش اسلامی است، سیاست حجاب الزامی در ایران در کجای این مسیر ایستاده و چه افقی را دنبال می کند؟ متاسفانه برای توجیه این سیاست معمولاً به قوانین مرتبط با ممنوعیت برهنگی در کشورهای غربی اشاره می شود و این نکته مغفول مانده که در پی حادثه تأسف باری که برای خانم مهسا امینی در سالن آموزش پلیس امنیت اخلاقی ایران اتفاق افتاد، تاکنون چه نقدهای تندی در جوامع اسلامی و از سوی مروجان دین و حجاب بر علیه امنیتی کردن این حکم اخلاقی نوشته و ابراز شده است. هویت خواهی زنان محجبه ایرانی هم پیشتر در جنبش «محجبه هستم و مخالف گشت ارشاد» نمود یافته بود که نه تنها خواهان حفظ کرامت هم جنس خود و احترام به انتخاب او بودند، بلکه از این مسیر بر استقلال فکری و نقش آفرینی اندیشه ورزانه در شیوه پوشش خود نیز تاکید می کنند. در مجموع به نظر می رسد که آن چه گفتمان جایگاه زن در اسلام امروز دنبال می کند، حجاب باورمند و آگاهانه با محوریت انتخاب و اراده زن است و جریان هایی که آن را همنشین الزام و اجبار می کنند تنها به سنگ اندازی در مسیر حرکت جهانی أمل و همفکرانش منجر می شوند. أمل را نا امید نکنیم.
#ر_موسوی
پژوهشگر تاریخ و اندیشه اسلامی/ دکتری تاریخ
@EveDaughters
عکس بالا را از صفحه مجازی أمل، دختر اصالتاً لبنانی ساکن آلمان، گرفتم که مدتی است تبلیغ اسلام (شیعه) و حجاب می کند. در اعیاد مختلف اسلامی او و خانواده اش در مکان های پرتردد شهر حاضر می شوند و در کنار توزیع گل و شیرینی، برگه هایی حاوی ترجمه آیات قرآن، احادیث، یا پیام هایی برای شناخت بهتر از اسلام از جمله «شأن زن در اسلام (Die Stellung der Frau im Islam)» به رهگذران برای مطالعه می دهند. او همچنین با دختران محجبه در خیابان صحبت می کند و نظرشان را راجع به این که آیا حجاب را مانعی برای فعالیت اجتماعی شان در آلمان می دانند یا نه می پرسد و با انعکاس علاقه و حس اعتماد به نفس آن ها تلاش می کند نظر کسانی را که حجاب را دوست دارند اما نسبت به رعایت آن مردد هستند را جلب کند. واقعیت این است که رعایت حجاب به هیچ وجه تعیین کننده میزان تعلق و پایبندی شرعی زنان در بسیاری از جوامع اسلامی نیست. شخصاً شاهد حضور زنان مسلمان و بدون حجاب بسیاری در مراسم های دینی در آلمان بوده ام که صرفا در هنگام خواندن نماز یا ادعیه محجّب می شوند در حالی که مثلا نسبت به استفاده از غذای حلال بسیار مقید هستند. این نسبت درباره زنان ایرانی به طور قابل توجهی متفاوت است. معمولا زن ایرانی که استفاده از حجاب را در خارج از کشور کنار می گذارد، دیگر وجوه اجتماعی شرع را هم به ندرت رعایت می کند. گویا این ذهنیت در او شکل گرفته که نداشتن حجاب به طور خودکار او را از دایره مذهب «اخراج» می کند. زنان محجبه و اصولا جامعه دینداران ایرانی هم معمولاً با برچسب نیروی نفوذی و ذی نفع حاکمیت سیاسی در ایران از سوی دیگر گروه های اجتماعی طرد می شوند چه برسد به این که بخواهند تاثیرگذار باشند.
با نگاهی به حرکت های جهانی زنان مسلمان در کشورهای اسلامی و غیر اسلامی درمی یابیم که تمرکز اصلی نه بر صرف رعایت حجاب، بلکه بر ارائه شناخت بهتر از هویت و شأنیت زن در اسلام است. آن ها به دنبال این هستند که تصویر غلط از حجاب به عنوان ابزار سرکوب مردانه را تغییر بدهند و آن را انتخابی آگاهانه از سوی زن در برگزیدن نماد عفت و کرامت معرفی کنند. حرکت های جدید زنان غربی در انتخاب لباس های پوشیده تر در مسابقات ورزشی و هنری به منظور تاکید بر حق انتخاب زنان و پرهیز از بردگی الگوهای مردانه پسند هم باعث بلندتر شدن صدای زنان محجبه و فهم بهتر از حرکت کسانی چون أمل در ترویج حجاب شده است.
باید پرسید در جهان امروز که زن مسلمان به دنبال پررنگ کردن «عاملیت» خودش در انتخاب پوشش اسلامی است، سیاست حجاب الزامی در ایران در کجای این مسیر ایستاده و چه افقی را دنبال می کند؟ متاسفانه برای توجیه این سیاست معمولاً به قوانین مرتبط با ممنوعیت برهنگی در کشورهای غربی اشاره می شود و این نکته مغفول مانده که در پی حادثه تأسف باری که برای خانم مهسا امینی در سالن آموزش پلیس امنیت اخلاقی ایران اتفاق افتاد، تاکنون چه نقدهای تندی در جوامع اسلامی و از سوی مروجان دین و حجاب بر علیه امنیتی کردن این حکم اخلاقی نوشته و ابراز شده است. هویت خواهی زنان محجبه ایرانی هم پیشتر در جنبش «محجبه هستم و مخالف گشت ارشاد» نمود یافته بود که نه تنها خواهان حفظ کرامت هم جنس خود و احترام به انتخاب او بودند، بلکه از این مسیر بر استقلال فکری و نقش آفرینی اندیشه ورزانه در شیوه پوشش خود نیز تاکید می کنند. در مجموع به نظر می رسد که آن چه گفتمان جایگاه زن در اسلام امروز دنبال می کند، حجاب باورمند و آگاهانه با محوریت انتخاب و اراده زن است و جریان هایی که آن را همنشین الزام و اجبار می کنند تنها به سنگ اندازی در مسیر حرکت جهانی أمل و همفکرانش منجر می شوند. أمل را نا امید نکنیم.
#ر_موسوی
پژوهشگر تاریخ و اندیشه اسلامی/ دکتری تاریخ
@EveDaughters
👍2👏1