سرزنش قربانی در پروندههای مربوط به تجاوز
رویکردهای فمینیستی نشان میدهند که در تجاوز توسط آشنا، قربانی اغلب مقصر دانسته میشود تا آزارگر تبرئه شود (Brownmiller, 1975).
این سرزنشها باعث کاهش گزارشدهی و بازتولید باورهای غلط میشوند، مانند تصور اینکه قربانی «با رفتار خود تحریک کرده است» (Burt, 1980).
این باورها سلسلهمراتب جنسیتی را حفظ و روایت زنان را سرکوب میکنند (Ward, 1995).
مدل Whatley (2005) سرزنش قربانی را به سه بعد تقسیم میکند:
فردی: نگرشها و باورهای شخصی پاسخدهنده، مانند جنسیت و نگرشهای سنتی نسبت به نقشهای جنسیتی.
موقعیتی: ویژگیهای پرونده و شرایط خاص، مثل پوشش قربانی یا رابطه قبلی با آزارگر.
فرهنگی: هنجارها و ارزشهای اجتماعی که بر ادراک مردم از تجاوز تاثیر میگذارند.
پرونده اتهام تجاوز به عنف #پژمان_جمشیدی نمونهای از قربانینکوهی ساختاری در جوامع مردسالار است. شاکی، یک زن ۲۰ ساله، گزارش داده است که بازیگر با سوءاستفاده از قدرت حرفهای او را مورد تجاوز قرار داده است.
دلایل سرزنش قربانی در این کیس :
فردی: نگرشهای سنتی و زنستیزانه؛ برخی افراد برای حفظ باور به «جهان عادلانه»، شهرت و موفقیت مرد را دلیل بیگناهی او میدانند (Connell, 2005).
موقعیتی: نزدیکی یا آشنایی قربانی و آزارگر باعث افزایش سرزنش میشود؛ تصور میکنند «رابطه یعنی رضایت» (Pollard, 1992).
فرهنگی: در جوامع مردسالار، بخش زیادی از تجاوزها گزارش نمیشود و هنجارها به نفع مردان قدرتمند عمل میکنند.
نتایج و تحلیل
تحقیقات Whatley نشان میدهد که ترکیب نگرش فردی، جزئیات موقعیتی و هنجارهای فرهنگی میتواند منجر به سرزنش شدید قربانی شود.
در پرونده جمشیدی، شهرت و جایگاه حرفهای او باعث میشود افکار عمومی او را «مرد موفق» و قربانی را مسئول تصور کنند.
این الگو مشابه تجربه زنان سینماگر در جنبش #MeToo ایران (۲۰۲۰–۲۰۲۳) است، که نشان میدهد چگونه ساختارهای اجتماعی و رسانهای میتوانند سرزنش قربانی را تقویت کنند.
پیشنهادات
آموزش عمومی درباره رضایت جنسی و حقوق قربانیان
تشکیل تیمهای تخصصی پزشکی و روانشناسی برای پروندههای خشونت جنسی
کاهش زمان رسیدگی به پروندهها برای کاهش آسیب روانی
حمایت قانونی و روانشناختی بدون قضاوت اخلاقی
@womenwatcher
1.Brownmiller, S. (1975). Against our will: Men, women, and rape. New York: Simon & Schuster.
Burt, M. R. (1980). Cultural myths and supports for rape. Journal of Personality and Social Psychology, 38(2), 217–230. https://doi.org/10.1037/0022-3514.38.2.217
Ward, C. (1995). Attitudes toward rape: Feminist and social psychological perspectives. London: Sage.
Pollard, P. (1992). Judgements about victims and attackers in depicted rapes: A review. British Journal of Social Psychology, 31(4), 307–326. https://doi.org/10.1111/j.2044-8309.1992.tb00975.x
Whatley, M. A. (2005). The effect of participant sex, victim dress, and traditional attitudes on causal judgments for marital rape victims. Journal of Family Violence, 20(3), 191–200. https://doi.org/10.1007/s10896-005-3655-8
Connell, R. W. (2005). Masculinities (2nd ed.). Berkeley: University of California Press.
@EveDaughters
رویکردهای فمینیستی نشان میدهند که در تجاوز توسط آشنا، قربانی اغلب مقصر دانسته میشود تا آزارگر تبرئه شود (Brownmiller, 1975).
این سرزنشها باعث کاهش گزارشدهی و بازتولید باورهای غلط میشوند، مانند تصور اینکه قربانی «با رفتار خود تحریک کرده است» (Burt, 1980).
این باورها سلسلهمراتب جنسیتی را حفظ و روایت زنان را سرکوب میکنند (Ward, 1995).
مدل Whatley (2005) سرزنش قربانی را به سه بعد تقسیم میکند:
فردی: نگرشها و باورهای شخصی پاسخدهنده، مانند جنسیت و نگرشهای سنتی نسبت به نقشهای جنسیتی.
موقعیتی: ویژگیهای پرونده و شرایط خاص، مثل پوشش قربانی یا رابطه قبلی با آزارگر.
فرهنگی: هنجارها و ارزشهای اجتماعی که بر ادراک مردم از تجاوز تاثیر میگذارند.
پرونده اتهام تجاوز به عنف #پژمان_جمشیدی نمونهای از قربانینکوهی ساختاری در جوامع مردسالار است. شاکی، یک زن ۲۰ ساله، گزارش داده است که بازیگر با سوءاستفاده از قدرت حرفهای او را مورد تجاوز قرار داده است.
دلایل سرزنش قربانی در این کیس :
فردی: نگرشهای سنتی و زنستیزانه؛ برخی افراد برای حفظ باور به «جهان عادلانه»، شهرت و موفقیت مرد را دلیل بیگناهی او میدانند (Connell, 2005).
موقعیتی: نزدیکی یا آشنایی قربانی و آزارگر باعث افزایش سرزنش میشود؛ تصور میکنند «رابطه یعنی رضایت» (Pollard, 1992).
فرهنگی: در جوامع مردسالار، بخش زیادی از تجاوزها گزارش نمیشود و هنجارها به نفع مردان قدرتمند عمل میکنند.
نتایج و تحلیل
تحقیقات Whatley نشان میدهد که ترکیب نگرش فردی، جزئیات موقعیتی و هنجارهای فرهنگی میتواند منجر به سرزنش شدید قربانی شود.
در پرونده جمشیدی، شهرت و جایگاه حرفهای او باعث میشود افکار عمومی او را «مرد موفق» و قربانی را مسئول تصور کنند.
این الگو مشابه تجربه زنان سینماگر در جنبش #MeToo ایران (۲۰۲۰–۲۰۲۳) است، که نشان میدهد چگونه ساختارهای اجتماعی و رسانهای میتوانند سرزنش قربانی را تقویت کنند.
پیشنهادات
آموزش عمومی درباره رضایت جنسی و حقوق قربانیان
تشکیل تیمهای تخصصی پزشکی و روانشناسی برای پروندههای خشونت جنسی
کاهش زمان رسیدگی به پروندهها برای کاهش آسیب روانی
حمایت قانونی و روانشناختی بدون قضاوت اخلاقی
@womenwatcher
1.Brownmiller, S. (1975). Against our will: Men, women, and rape. New York: Simon & Schuster.
Burt, M. R. (1980). Cultural myths and supports for rape. Journal of Personality and Social Psychology, 38(2), 217–230. https://doi.org/10.1037/0022-3514.38.2.217
Ward, C. (1995). Attitudes toward rape: Feminist and social psychological perspectives. London: Sage.
Pollard, P. (1992). Judgements about victims and attackers in depicted rapes: A review. British Journal of Social Psychology, 31(4), 307–326. https://doi.org/10.1111/j.2044-8309.1992.tb00975.x
Whatley, M. A. (2005). The effect of participant sex, victim dress, and traditional attitudes on causal judgments for marital rape victims. Journal of Family Violence, 20(3), 191–200. https://doi.org/10.1007/s10896-005-3655-8
Connell, R. W. (2005). Masculinities (2nd ed.). Berkeley: University of California Press.
@EveDaughters
British Psychological Society
<em>British Journal of Social Psychology</em> | Wiley Online Library
This paper reviews the effects on subjects' judgements of a variety of factors that have been included in experimental depictions of rape. The focus is on attribution of responsibility or fault to th...
👏4👎1