❓درباره آزمایشگاه‌های بیولوژیک #اوکراین چه می‌دانیم؟
🔹در روزها و هفته‌های اخیر ادعاهایی درباره «فعالیت‌های بیولوژیک نظامی آمریکا در اوکراین» و حتی «احتمال تولید ویروس #کرونا» در اوکراین در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌شود. منبع این ادعا اخبار و اطلاعاتی است که عمدتا در رسانه‌های روسی منتشر شده‌اند.
🔹اولین بار نیست که ادعای ساخته‌شدن ویروس کرونای جدید در آزمایشگاه مطرح می‌شود. تاکنون ادعاهای فراوانی درباره منشاء آزمایشگاهی ویروس کرونای جدید مطرح شده و ساخت یا نشت ویروس به کشورهای مختلف از جمله چین و آمریکا نسبت داده شده است. هیچ سند علمی در تایید این ادعاها وجود ندارد، در عوض پژوهش‌های معتبر علمی حکایت از آن دارند که این ویروس به طور طبیعی جهش پیدا کرده و به انسان منتقل شده است.
🔹اما صرف نظر از کرونا، بحث درباره همکاری‌‌های آزمایشگاهی آمریکا و اوکراین نکات مبهم زیادی دارد که با استناد به اطلاعات موجود نمی‌توان با قطعیت درباره آن اظهار نظر کرد. برخی رسانه‌های روسی برای اثبات نظریه ««فعالیت‌های بیولوژیک نظامی آمریکا در اوکراین» به سخنان ویکتوریا نولاند، معاون سیاسی وزیر امور خارجه آمریکا در جلسه کنگره استناد می‌کنند. او گفته بود: در اوکراین آزمایشگاه‌های تحقیقات بیولوژیکی وجود دارند و ما نگران آن هستیم که نیروهای روسیه کنترل این آزمایشگاه‌ها را بدست گیرند.
🔹بر اساس گزارش‌هایی که در رسانه‌های معتبر غربی منتشر شده در سال ۲۰۰۵ تفاهم‌نامه‌هایی میان دولت آمریکا و اوکراین برای نوسازی و تجهیز آزمایشگاه‌های اوکراین منعقد شده است.
🔹هیچ اسنادی به طور عمومی در دست نیست که نشان دهد بحث سلاح‌های بیولوژیک در این همکاری مطرح بوده است.
🔹در روزهای گذشته روزنامه دیلی‌میل از لو رفتن ایمیل‌های هانتر بایدن -فرزند رئیس‌جمهوری آمریکا- خبر داده و گفته روس‌ها به استناد این ایمیل‌ها به نقش هانتر بایدن در کمک به تامین مالی پژوهش‌هایی در زمینه «سلاح‌های بیولوژیک» پرداخته‌اند، با این همه هیچ سند یا اطلاعات موثقی به طور عمومی در دست نیست که نشان دهد جزئیات فعالیت‌های آزمایشگاه‌های اوکراین چه بوده است. این ایمیل‌ها نشان می‌دهد هانتر بایدن سال ۲۰۱۵ به سرمایه‌گذاری یکی از پیمانکاران وزارت دفاع آمریکا در اوکراین کمک کرده است.
👈 متن کامل مقاله را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹در روزها و هفته‌های اخیر ادعاهایی درباره «فعالیت‌های بیولوژیک نظامی آمریکا در اوکراین» و حتی «احتمال تولید ویروس #کرونا» در اوکراین در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌شود. منبع این ادعا اخبار و اطلاعاتی است که عمدتا در رسانه‌های روسی منتشر شده‌اند.
🔹اولین بار نیست که ادعای ساخته‌شدن ویروس کرونای جدید در آزمایشگاه مطرح می‌شود. تاکنون ادعاهای فراوانی درباره منشاء آزمایشگاهی ویروس کرونای جدید مطرح شده و ساخت یا نشت ویروس به کشورهای مختلف از جمله چین و آمریکا نسبت داده شده است. هیچ سند علمی در تایید این ادعاها وجود ندارد، در عوض پژوهش‌های معتبر علمی حکایت از آن دارند که این ویروس به طور طبیعی جهش پیدا کرده و به انسان منتقل شده است.
🔹اما صرف نظر از کرونا، بحث درباره همکاری‌‌های آزمایشگاهی آمریکا و اوکراین نکات مبهم زیادی دارد که با استناد به اطلاعات موجود نمی‌توان با قطعیت درباره آن اظهار نظر کرد. برخی رسانه‌های روسی برای اثبات نظریه ««فعالیت‌های بیولوژیک نظامی آمریکا در اوکراین» به سخنان ویکتوریا نولاند، معاون سیاسی وزیر امور خارجه آمریکا در جلسه کنگره استناد می‌کنند. او گفته بود: در اوکراین آزمایشگاه‌های تحقیقات بیولوژیکی وجود دارند و ما نگران آن هستیم که نیروهای روسیه کنترل این آزمایشگاه‌ها را بدست گیرند.
🔹بر اساس گزارش‌هایی که در رسانه‌های معتبر غربی منتشر شده در سال ۲۰۰۵ تفاهم‌نامه‌هایی میان دولت آمریکا و اوکراین برای نوسازی و تجهیز آزمایشگاه‌های اوکراین منعقد شده است.
🔹هیچ اسنادی به طور عمومی در دست نیست که نشان دهد بحث سلاح‌های بیولوژیک در این همکاری مطرح بوده است.
🔹در روزهای گذشته روزنامه دیلی‌میل از لو رفتن ایمیل‌های هانتر بایدن -فرزند رئیس‌جمهوری آمریکا- خبر داده و گفته روس‌ها به استناد این ایمیل‌ها به نقش هانتر بایدن در کمک به تامین مالی پژوهش‌هایی در زمینه «سلاح‌های بیولوژیک» پرداخته‌اند، با این همه هیچ سند یا اطلاعات موثقی به طور عمومی در دست نیست که نشان دهد جزئیات فعالیت‌های آزمایشگاه‌های اوکراین چه بوده است. این ایمیل‌ها نشان می‌دهد هانتر بایدن سال ۲۰۱۵ به سرمایه‌گذاری یکی از پیمانکاران وزارت دفاع آمریکا در اوکراین کمک کرده است.
👈 متن کامل مقاله را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🦠وزیر بهداشت ایران می‌گوید: «ایران جزو ۱۰ کشور قوی در مبارزه با کرونا است.»
🔹عین‌اللهی مشخص نکرده منظور او از «قوی» بودن چیست. تا آنجایی که ما گشتیم شاخصی برای رده‌بندی کشورها بر اساس نحوه مدیریت بحران کرونا وجود ندارد. اما با ارزیابی آمارهای موجود، می‌توان تصویری گویا از وضعیت ایران در مبارزه با کرونا ترسیم کرد.
🔹ایران از نظر مجموع آمار ابتلا به کرونا تا تاریخ ۱۵ فروردین ۱۴۰۱ پانزدهمین کشور دنیاست. اگر جمعیت را هم در نظر بگیریم ایران با رکورد ۸۴ هزار ابتلا به ازای هر یک میلیون نفر، ۱۰۷مین کشور دنیا با بالاترین نرخ ابتلا به کرونا است.
🔹از نظر تعداد کلی مرگ و میر، طبق آمار رسمی ایران در رتبه دوازدهم دنیا قرار دارد. از نظر نرخ ابتلا هم ایران با رکورد ۱۶۵۰ مرگ به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت در رتبه ۵۹ دارد.
🔹نرخ تست کرونا در ایران به نسبت جمعیت با رکورد ۵۸۲ تست به ازای هر هزار نفر در رتبه ۸۲ قرار دارد.
🔹طبق آمار رسمی تا روز ۱۵ فروردین حدود ۶۷ درصد جمعیت ایران به طور کامل واکسینه شدند. از این نظر نیز ایران جزو ۶۰ کشور اول دنیا نیست.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹عین‌اللهی مشخص نکرده منظور او از «قوی» بودن چیست. تا آنجایی که ما گشتیم شاخصی برای رده‌بندی کشورها بر اساس نحوه مدیریت بحران کرونا وجود ندارد. اما با ارزیابی آمارهای موجود، می‌توان تصویری گویا از وضعیت ایران در مبارزه با کرونا ترسیم کرد.
🔹ایران از نظر مجموع آمار ابتلا به کرونا تا تاریخ ۱۵ فروردین ۱۴۰۱ پانزدهمین کشور دنیاست. اگر جمعیت را هم در نظر بگیریم ایران با رکورد ۸۴ هزار ابتلا به ازای هر یک میلیون نفر، ۱۰۷مین کشور دنیا با بالاترین نرخ ابتلا به کرونا است.
🔹از نظر تعداد کلی مرگ و میر، طبق آمار رسمی ایران در رتبه دوازدهم دنیا قرار دارد. از نظر نرخ ابتلا هم ایران با رکورد ۱۶۵۰ مرگ به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت در رتبه ۵۹ دارد.
🔹نرخ تست کرونا در ایران به نسبت جمعیت با رکورد ۵۸۲ تست به ازای هر هزار نفر در رتبه ۸۲ قرار دارد.
🔹طبق آمار رسمی تا روز ۱۵ فروردین حدود ۶۷ درصد جمعیت ایران به طور کامل واکسینه شدند. از این نظر نیز ایران جزو ۶۰ کشور اول دنیا نیست.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❓بعد از درگذشت مادلین آلبرایت، در برخی رسانه‌ها نوشتند او در مقام وزیر خارجه، بابت دخالت آمریکا در کودتای ۲۸مرداد عذرخواهی کرد. آلبرایت سال ۱۳۸۷در سخنرانی در شورای آمریکا-ایران به نقش آمریکا در سرنگونی دولت مصدق اشاره کرد اما عذرخواهی نکرد.
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
❓نگاهی به وضعیت آزادی مذهب در تاجیکستان
🔹مساله «محدودیت‌های مذهبی برای کودکان در #تاجیکستان» یکی از مواردی است که بارها در شبکه‌های اجتماعی فارسی به آن پرداخته شده است. پست‌هایی در #اینستاگرام ادعا می‌کنند کودکان در تاجیکستان نمی‌توانند طبق قانون به اماکن مذهبی بروند و والدین نیز نمی‌توانند نام‌های مذهبی برای کودکان خود انتخاب کنند.
🔹بررسی‌های #فکتنامه نشان می‌دهد گزارشی درباره اینکه کودکان در تاجیکستان نمی‌توانند #مذهب داشته باشند، وجود ندارد؛ هر چند محدودیت‌هایی برای فعالیت‌های مذهبی کودکان وجود دارد.
🔹قانون این کشور، آموزش مذهبی به کودکان زیر ۱۸ سال را تنها به آموزش توسط والدین کودک آن هم با رضایت کودک محدود کرده است.
🔹بنابراین باید به ادعای مربوط به نداشتن حق انتخاب دین برای کودکان در تاجیکستان نشان «نادرست» داد و برای «#قانون انتخاب نام‌های فارسی و تاجیکی» عنوان «درست» را انتخاب کرد.
🔹جست‌وجوهای فکتنامه نشان می‌دهد اگرچه، در تاجیکستان قوانینی برای منع حضور کودکان زیر ۱۸ سال در مساجد وضع و توصیه‌هایی برای انتخاب نام‌های ملی انجام شده، اما این کارها با هدف حمایت و حفاظت از کودکان در برابر «ترس و وحشت از دین» انجام نشده است. آن طور که شواهد و قرائن نشان می‌دهند این اقدامات راه حل دولت تاجیکستان برای مقابله با جریان #اسلام‌گرایی در این کشور بوده است؛ اقداماتی که به گمان بسیاری از نهادهای سیاسی و حقوق‌بشری، به محدودیت حقوق دینی و شهروندی در تاجیکستان منجر شده است.
🔹با این حساب می‌توان گفت بخشی از ادعای مطرح شده درباره منع حضور کودکان در اماکن مذهبی تقریبا درست و بخشی دیگر یعنی انگیزه‌ای که برای این کار عنوان شده نادرست است.
🔹ضمن اینکه بر اساس شواهد، به نظر می‌رسد قانونی وجود دارد که در آن محدودیت‌هایی برای نام‌گذاری مذهبی در تاجیکستان وجود دارد.
🔹بر اساس مجموعه این دلایل، فکتنامه به این ادعا که کودکان در تاجیکستان تا ۱۸ سالگی نمی‌توانند وارد مراکز مذهبی شوند و اسامی مذهبی داشته باشند نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹مساله «محدودیت‌های مذهبی برای کودکان در #تاجیکستان» یکی از مواردی است که بارها در شبکه‌های اجتماعی فارسی به آن پرداخته شده است. پست‌هایی در #اینستاگرام ادعا می‌کنند کودکان در تاجیکستان نمی‌توانند طبق قانون به اماکن مذهبی بروند و والدین نیز نمی‌توانند نام‌های مذهبی برای کودکان خود انتخاب کنند.
🔹بررسی‌های #فکتنامه نشان می‌دهد گزارشی درباره اینکه کودکان در تاجیکستان نمی‌توانند #مذهب داشته باشند، وجود ندارد؛ هر چند محدودیت‌هایی برای فعالیت‌های مذهبی کودکان وجود دارد.
🔹قانون این کشور، آموزش مذهبی به کودکان زیر ۱۸ سال را تنها به آموزش توسط والدین کودک آن هم با رضایت کودک محدود کرده است.
🔹بنابراین باید به ادعای مربوط به نداشتن حق انتخاب دین برای کودکان در تاجیکستان نشان «نادرست» داد و برای «#قانون انتخاب نام‌های فارسی و تاجیکی» عنوان «درست» را انتخاب کرد.
🔹جست‌وجوهای فکتنامه نشان می‌دهد اگرچه، در تاجیکستان قوانینی برای منع حضور کودکان زیر ۱۸ سال در مساجد وضع و توصیه‌هایی برای انتخاب نام‌های ملی انجام شده، اما این کارها با هدف حمایت و حفاظت از کودکان در برابر «ترس و وحشت از دین» انجام نشده است. آن طور که شواهد و قرائن نشان می‌دهند این اقدامات راه حل دولت تاجیکستان برای مقابله با جریان #اسلام‌گرایی در این کشور بوده است؛ اقداماتی که به گمان بسیاری از نهادهای سیاسی و حقوق‌بشری، به محدودیت حقوق دینی و شهروندی در تاجیکستان منجر شده است.
🔹با این حساب می‌توان گفت بخشی از ادعای مطرح شده درباره منع حضور کودکان در اماکن مذهبی تقریبا درست و بخشی دیگر یعنی انگیزه‌ای که برای این کار عنوان شده نادرست است.
🔹ضمن اینکه بر اساس شواهد، به نظر می‌رسد قانونی وجود دارد که در آن محدودیت‌هایی برای نام‌گذاری مذهبی در تاجیکستان وجود دارد.
🔹بر اساس مجموعه این دلایل، فکتنامه به این ادعا که کودکان در تاجیکستان تا ۱۸ سالگی نمی‌توانند وارد مراکز مذهبی شوند و اسامی مذهبی داشته باشند نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❓کانال افسران جوان جنگ نرم می‌گوید دادگاهی در مریلند آمریکا به دلیل «مخارج سنگین فرزندآوری» و «حرام‌زادگی» در پی قانونی کردن کشتن نوزادان است. این خبر برداشتی ناقص از گزارش‌های نادرستی‌ست که در برخی سایت‌های مذهبی مخالف سقط جنین در آمریکا منتشر شده است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
❓آیا یک کاریکاتوریست در فرانسه به دلیل انتشار کاریکاتور امانوئل مکرون، مجرم شناخته شد؟
🔹شبکه دو صدا و سیما در بخش خبری ۲۰:۳۰ روز ۶ فروردین اعلام کرده «یک کاریکاتوریست به دلیل انتشار کاریکاتور امانوئل مکرون، مجرم شناخته شد.»
🔹این خبر درست نیست. کسی که مجرم شناخته شده کارتونیست نیست و توهین به رئیس‌جمهوری نیز در فرانسه جرم محسوب نمی‌شود.
🔹میکل‌آنژ فلوری، مالک بیلبوردهای تبلیغاتی در فرانسه است. او تاکنون ده‌ها کاریکاتور و طرح انتقادی از رئیس‌جمهوری فرانسه روی بیلبوردهای خود منتشر کرده است، اما یکی از این موارد با شکایت شخصی رئیس‌جمهوری فرانسه روبه‌رو شده. در این مورد خاص که مضمون آن اعتراض به محدودیت‌های ضد کووید۱۹ در فرانسه است، مکرون به شکل هیتلر تصویر شده است. این پوستر روی دو بیلبورد به ابعاد ۳در۴ متر منتشر شده.
🔹دادگاه پس از بررسی شکایت در حکم اولیه فلوری را پرداخت به ۱۰ هزار دلار جریمه محکوم کرد. او اعلام کرد بلافاصله درخواست تجدید نظر داد که نتیجه آن تاکنون اعلام نشده.
🔹ده‌ها کاریکاتور و طرح انتقادی علیه مکرون روی بیلبوردهای فلوری چاپ و منتشر می‌شوند و انتشار این تصاویر بعد از محکومیت در دادگاه نیز ادامه دارد.
🔹با این اوصاف، فکتنامه به این ادعای صدا و سیما که یک «کاریکاتوریست به دلیل انتشار کاریکاتورهایی که در آن رئیس جمهور فرانسه به شکل آدولف هیتلر ترسیم شده بود، مجرم شناخته شد»، نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹شبکه دو صدا و سیما در بخش خبری ۲۰:۳۰ روز ۶ فروردین اعلام کرده «یک کاریکاتوریست به دلیل انتشار کاریکاتور امانوئل مکرون، مجرم شناخته شد.»
🔹این خبر درست نیست. کسی که مجرم شناخته شده کارتونیست نیست و توهین به رئیس‌جمهوری نیز در فرانسه جرم محسوب نمی‌شود.
🔹میکل‌آنژ فلوری، مالک بیلبوردهای تبلیغاتی در فرانسه است. او تاکنون ده‌ها کاریکاتور و طرح انتقادی از رئیس‌جمهوری فرانسه روی بیلبوردهای خود منتشر کرده است، اما یکی از این موارد با شکایت شخصی رئیس‌جمهوری فرانسه روبه‌رو شده. در این مورد خاص که مضمون آن اعتراض به محدودیت‌های ضد کووید۱۹ در فرانسه است، مکرون به شکل هیتلر تصویر شده است. این پوستر روی دو بیلبورد به ابعاد ۳در۴ متر منتشر شده.
🔹دادگاه پس از بررسی شکایت در حکم اولیه فلوری را پرداخت به ۱۰ هزار دلار جریمه محکوم کرد. او اعلام کرد بلافاصله درخواست تجدید نظر داد که نتیجه آن تاکنون اعلام نشده.
🔹ده‌ها کاریکاتور و طرح انتقادی علیه مکرون روی بیلبوردهای فلوری چاپ و منتشر می‌شوند و انتشار این تصاویر بعد از محکومیت در دادگاه نیز ادامه دارد.
🔹با این اوصاف، فکتنامه به این ادعای صدا و سیما که یک «کاریکاتوریست به دلیل انتشار کاریکاتورهایی که در آن رئیس جمهور فرانسه به شکل آدولف هیتلر ترسیم شده بود، مجرم شناخته شد»، نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🎙این هفته در پادکست فکتنامه، هفت سوژه را که این روزها فکت‌چک کردیم مرور می‌کنیم. ابتدا به سراغ مادلین آلبرایت می‌رویم و باوری که می‌گوید او از ایران به خاطر نقش‌داشتن در «کودتای ۲۸ مرداد» عذرخواهی کرده.
🔹سپس به بهانه اظهارات وزیر بهداشت، آمارها و شاخص‌های کرونا در ایران را مرور می‌کنیم. در ادامه دو فکت‌چک ورزشی-سیاسی داریم. ابتدا از وضعیت اسرائیل در جذب ورزشکاران دیگر کشورها می‌گوییم و بعد ماجراهای تلخ استادیوم امام رضای مشهد را بازخوانی می‌کنیم.
🔹نگاهی به ادعاها درباره آزمایشگاه‌های بیولوژیک در اوکراین، ادعایی نادرست درباره یک گفته اوباما در زمینه اختصاص بودجه به توییتر و فیسبوک برای جذب کاربران ایرانی دو فکت‌چک دیگری هستند که به آنها می‌پردازیم.
🔹در آخر به سراغ شایعه‌ای می‌رویم مربوط به اسکار و سیلی ویل اسمیت به کریس راک؛ شایعه‌ای که ادعا می‌کند همه اینها کار فایزر بوده!
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹سپس به بهانه اظهارات وزیر بهداشت، آمارها و شاخص‌های کرونا در ایران را مرور می‌کنیم. در ادامه دو فکت‌چک ورزشی-سیاسی داریم. ابتدا از وضعیت اسرائیل در جذب ورزشکاران دیگر کشورها می‌گوییم و بعد ماجراهای تلخ استادیوم امام رضای مشهد را بازخوانی می‌کنیم.
🔹نگاهی به ادعاها درباره آزمایشگاه‌های بیولوژیک در اوکراین، ادعایی نادرست درباره یک گفته اوباما در زمینه اختصاص بودجه به توییتر و فیسبوک برای جذب کاربران ایرانی دو فکت‌چک دیگری هستند که به آنها می‌پردازیم.
🔹در آخر به سراغ شایعه‌ای می‌رویم مربوط به اسکار و سیلی ویل اسمیت به کریس راک؛ شایعه‌ای که ادعا می‌کند همه اینها کار فایزر بوده!
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
❓ادعای نادرست درمان شبکیه چشم در شیراز از طریق سلول‌های بنیادی
🔹در برنامه تلویزیونی «عصر جدید» که با اجرای احسان علیخانی مجری معروف از صدا و سیما پخش می‌شود، ادعاهایی درباره درمان نابینایی از طریق سلول‌های بنیادی در شیراز مطرح شده است. فردی به نام تارا صبی به همراه مادرش با حضور در این برنامه مدعی شده‌اند نابینایی تارا با استفاده از سلول‌های بنیادی مادر تارا در بیمارستان خدادوست شیراز درمان شده و او پس از ۲۱ سال بینایی خود را به دست آورده است.
🔹این روایت پیش‌تر از سوی بیمارستان خدادوست شیراز و کمپین دفاع از حقوق معلولان رد شده است.
🔹به دلیل عدم دسترسی به پرونده پزشکی نمی‌دانیم دقیقا چه اتفاقی افتاده، سطح بینایی تارا پیش از مراجعه احتمالی او به بیمارستان چقدر بوده، در بیمارستان دقیقا چه اتفاقی رخ داده و… اما می‌دانیم ادعاهای مطرح شده درباره استفاده از سلول‌های بنیادی از نظر علمی متناقض و غیرمنطقی است.
🔹در این برنامه گفته شده سلول‌های بنیادی از مادر تارا گرفته شده، در حالی که برای درمان بافت آسیب‌دیده بدن انسان از سلول‌های بنیادی خود فرد استفاده می‌شود.
🔹ادعا شده تارا به دلیل آسیب شبکیه نابینا شده است، در حالی که تاکنون برای هیچ‌کدام از بیماری‌های شبکیه چشم هیچ درمان موثری با استفاده از سلول‌های بنیادی وجود ندارد و تایید نشده‌است.
🔹عوامل زیادی باعث نابینایی می‌شوند. اما فناوری سلول‌های بنیادی تنها برای آسیب‌های قرنیه چشم، مورد تایید است. در این روش که ۲۰ سال پژوهش روی آن طول کشیده، سلول‌های بنیادی بخش خارجی عنبیه را برای بازسازی قرنیه استفاده می‌کنند. اما تاکنون هیچ روشی برای درمان آسیب‌های شبکیه چشم با استفاده از سلول‌های بنیادی، نتوانسته کارآزمایی‌های بالینی را به سرانجام برساند. هرچند آینده روشنی در چندسال آینده در چشم‌انداز آن وجود دارد.
🔹استفاده از سلول‌های بنیادی برای درمان بافت‌های آسیب‌دیده بدن انسان، یکی از فناوری‌های نوین در درمان است که روزبه‌روز توسعه پیدا می‌کند. در این فناوری که با کاهش آسیب‌های ناشی از فرآیند جراحی همراه است، ریسک پس‌زدن بافت توسط بدن به احتمال زیاد، صفر است. زیرا سلول بنیادی از بدن خود فرد برداشته می‌شود.
🔹با این اوصاف فکتنامه،ضمن تاکید بر اینکه مسئولیت طرح چنین ادعاهایی، بدون اطمینان از اعتبار آنها بر عهده رسانه است، به «ادعای درمان نابینایی از طریق سلول‌های بنیادی در شیراز» نشان شاخ‌دار می‌دهد.
🔹توضیح تکمیلی: چند ساعت پیش از انتشار فکت‌چک «ادعای درمان نابینایی از طریق سلول‌های بنیادی در شیراز»، دست‌اندرکاران برنامه عصرجدید ادعاهای مطرح شده در برنامه قبلی را اصلاح کردند. ما برنامه دوم را ندیده بودیم، اما توضیحات و استدلال‌های مطرح شده در آن، تاکیدی بر یافته‌های مقاله فکتنامه است.
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹در برنامه تلویزیونی «عصر جدید» که با اجرای احسان علیخانی مجری معروف از صدا و سیما پخش می‌شود، ادعاهایی درباره درمان نابینایی از طریق سلول‌های بنیادی در شیراز مطرح شده است. فردی به نام تارا صبی به همراه مادرش با حضور در این برنامه مدعی شده‌اند نابینایی تارا با استفاده از سلول‌های بنیادی مادر تارا در بیمارستان خدادوست شیراز درمان شده و او پس از ۲۱ سال بینایی خود را به دست آورده است.
🔹این روایت پیش‌تر از سوی بیمارستان خدادوست شیراز و کمپین دفاع از حقوق معلولان رد شده است.
🔹به دلیل عدم دسترسی به پرونده پزشکی نمی‌دانیم دقیقا چه اتفاقی افتاده، سطح بینایی تارا پیش از مراجعه احتمالی او به بیمارستان چقدر بوده، در بیمارستان دقیقا چه اتفاقی رخ داده و… اما می‌دانیم ادعاهای مطرح شده درباره استفاده از سلول‌های بنیادی از نظر علمی متناقض و غیرمنطقی است.
🔹در این برنامه گفته شده سلول‌های بنیادی از مادر تارا گرفته شده، در حالی که برای درمان بافت آسیب‌دیده بدن انسان از سلول‌های بنیادی خود فرد استفاده می‌شود.
🔹ادعا شده تارا به دلیل آسیب شبکیه نابینا شده است، در حالی که تاکنون برای هیچ‌کدام از بیماری‌های شبکیه چشم هیچ درمان موثری با استفاده از سلول‌های بنیادی وجود ندارد و تایید نشده‌است.
🔹عوامل زیادی باعث نابینایی می‌شوند. اما فناوری سلول‌های بنیادی تنها برای آسیب‌های قرنیه چشم، مورد تایید است. در این روش که ۲۰ سال پژوهش روی آن طول کشیده، سلول‌های بنیادی بخش خارجی عنبیه را برای بازسازی قرنیه استفاده می‌کنند. اما تاکنون هیچ روشی برای درمان آسیب‌های شبکیه چشم با استفاده از سلول‌های بنیادی، نتوانسته کارآزمایی‌های بالینی را به سرانجام برساند. هرچند آینده روشنی در چندسال آینده در چشم‌انداز آن وجود دارد.
🔹استفاده از سلول‌های بنیادی برای درمان بافت‌های آسیب‌دیده بدن انسان، یکی از فناوری‌های نوین در درمان است که روزبه‌روز توسعه پیدا می‌کند. در این فناوری که با کاهش آسیب‌های ناشی از فرآیند جراحی همراه است، ریسک پس‌زدن بافت توسط بدن به احتمال زیاد، صفر است. زیرا سلول بنیادی از بدن خود فرد برداشته می‌شود.
🔹با این اوصاف فکتنامه،ضمن تاکید بر اینکه مسئولیت طرح چنین ادعاهایی، بدون اطمینان از اعتبار آنها بر عهده رسانه است، به «ادعای درمان نابینایی از طریق سلول‌های بنیادی در شیراز» نشان شاخ‌دار می‌دهد.
🔹توضیح تکمیلی: چند ساعت پیش از انتشار فکت‌چک «ادعای درمان نابینایی از طریق سلول‌های بنیادی در شیراز»، دست‌اندرکاران برنامه عصرجدید ادعاهای مطرح شده در برنامه قبلی را اصلاح کردند. ما برنامه دوم را ندیده بودیم، اما توضیحات و استدلال‌های مطرح شده در آن، تاکیدی بر یافته‌های مقاله فکتنامه است.
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔴 با آغاز ماه رمضان در ایران رسانه‌ها به انتشار گزارش‌هایی درباره فواید روزه پرداختند. در این گزارش‌ها اغلب به تحقیقات محققان خارجی، از ژاپنی گرفته تا اروپایی استناد می‌شود. فکتنامه قبلا هم گزارشی درباره «گمراه‌کننده» بودن این استنادات منتشر کرده بود.
🔹ارجاعات متعددی به یافته‌های یوشینوری اُسومی، دانشمند ژاپنی درباره فایده روزه‌داری در از بین بردن سلول‌های سرطانی می‌شود. سوژه تحقیق دانشمند ژاپنی «اتوفاژی» است. شروع روند اتوفاژی پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت گرسنگی رخ می‌دهد، این نوع گرسنگی طولانی، با روزه‌داری مذهبی-اسلامی تفاوت دارد.
👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
🔹این ادعا که «روزه‌داری سبب تقویت سیستم ایمنی بدن می‌شود» هم پشتوانه علمی محکمی ندارد و «غیرقابل اثبات» است. کاهش وزن و تغییر الگوی تغذیه ممکن است در تقویت سیستم ایمنی موثر باشد اما اثرات تشنگی می‌تواند باعث تشدید بیماری‌ها و کاهش ایمنی بدن شود.
👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹ارجاعات متعددی به یافته‌های یوشینوری اُسومی، دانشمند ژاپنی درباره فایده روزه‌داری در از بین بردن سلول‌های سرطانی می‌شود. سوژه تحقیق دانشمند ژاپنی «اتوفاژی» است. شروع روند اتوفاژی پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت گرسنگی رخ می‌دهد، این نوع گرسنگی طولانی، با روزه‌داری مذهبی-اسلامی تفاوت دارد.
👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
🔹این ادعا که «روزه‌داری سبب تقویت سیستم ایمنی بدن می‌شود» هم پشتوانه علمی محکمی ندارد و «غیرقابل اثبات» است. کاهش وزن و تغییر الگوی تغذیه ممکن است در تقویت سیستم ایمنی موثر باشد اما اثرات تشنگی می‌تواند باعث تشدید بیماری‌ها و کاهش ایمنی بدن شود.
👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Factnameh
آیا براساس یافته‌های دانشمند ژاپنی «روزه‌داری» باعث از بین رفتن سلول‌های سرطانی می‌شود؟
فکتنامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است. بررسی اظهارات و آمارهای اعلام شده از سمت مقام‌ها و شایعات فضای مجازی از جمله فعالیت‌های ماست.
📊آیا آمریکا بالاترین نرخ خانواده‌های تک‌سرپرست را در جهان دارد؟
🔹سعیدرضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی مدعی است: «آمریکا با ۱۵ میلیون کودک تک‌سرپرست بالاترین نرخ خانواده‌های تک سرپرست را در جهان دارد.»
🔹عدد ۱۵ میلیون درست نیست، بلکه آمار کودکان تک‌سرپرست آمریکا بر اساس سرشماری ۱۰/۵ میلیون کودک است، اما در مورد نرخ به نظر می‌رسد منبع گفته‌های آقای عاملی یافته‌های گزارش یک سایت معتبر آمریکایی است که نتایج آن در دفتر سرشماری آمریکا نیز بازتاب داشته است. این گزارش می‌گوید ۲۳ درصد کودکان آمریکایی در خانواده‌های تک‌سرپرست زندگی می‌کنند و از این نظر آمریکا بالاترین نرخ کودکان تک‌سرپرست را در جهان دارد.
🔹تا آنجایی که ما گشته‌ایم هیچ گزارش معتبر دیگری پیدا نکردیم که آمار کودکان تک‌سرپرست در کشورهای مختلف را با هم مقایسه کرده باشد، اما مراکز معتبر آماری نسبت خانواده‌های تک‌سرپرست را به نسبت کل خانوار بررسی کرده‌اند که نشان می‌دهد این نسبت در برخی کشورها بیشتر از آمریکا است.
🔹به عنوان مثال بر اساس داده‌های سایت Our world in data نسبت خانواده‌های تک‌سرپرست به کل خانواده‌ها در ۷۰ کشور بیشتر از آمریکا است. آمارهای اتحادیه اروپا نشان می‌دهد نسبت خانواده‌های تک‌سرپرست به کل خانواده‌های دارای فرزند در پنج کشور اروپایی (سوئد، دانمارک، استونی، لتونی و لیتوانی) بیش از ۲۵ درصد است.
🔹گزارش موسسه معتبر گالوپ نیز نشان می‌دهد نسبت مادران مجرد صاحب فرزند به کل زنان سرپرست خانوار در آمریکای جنوبی و کشورهای جنوب صحرای آفریقا ۱/۵ تا ۲ برابر بیشتر از آمریکا است.
🔹بر اساس داده‌های سرشماری سال ۱۳۹۵ حدود ۷ درصد خانوارهای ایرانی تک‌سرپرستند.
🔹با این اوصاف فکتنامه، به اعتبار همخوانی نسبی ادعا با منابع معتبر به این گفته که «آمریکا با ۱۵ میلیون کودک تک‌سرپرست بالاترین نرخ خانواده‌های تک سرپرست را در جهان دارد»، نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹سعیدرضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی مدعی است: «آمریکا با ۱۵ میلیون کودک تک‌سرپرست بالاترین نرخ خانواده‌های تک سرپرست را در جهان دارد.»
🔹عدد ۱۵ میلیون درست نیست، بلکه آمار کودکان تک‌سرپرست آمریکا بر اساس سرشماری ۱۰/۵ میلیون کودک است، اما در مورد نرخ به نظر می‌رسد منبع گفته‌های آقای عاملی یافته‌های گزارش یک سایت معتبر آمریکایی است که نتایج آن در دفتر سرشماری آمریکا نیز بازتاب داشته است. این گزارش می‌گوید ۲۳ درصد کودکان آمریکایی در خانواده‌های تک‌سرپرست زندگی می‌کنند و از این نظر آمریکا بالاترین نرخ کودکان تک‌سرپرست را در جهان دارد.
🔹تا آنجایی که ما گشته‌ایم هیچ گزارش معتبر دیگری پیدا نکردیم که آمار کودکان تک‌سرپرست در کشورهای مختلف را با هم مقایسه کرده باشد، اما مراکز معتبر آماری نسبت خانواده‌های تک‌سرپرست را به نسبت کل خانوار بررسی کرده‌اند که نشان می‌دهد این نسبت در برخی کشورها بیشتر از آمریکا است.
🔹به عنوان مثال بر اساس داده‌های سایت Our world in data نسبت خانواده‌های تک‌سرپرست به کل خانواده‌ها در ۷۰ کشور بیشتر از آمریکا است. آمارهای اتحادیه اروپا نشان می‌دهد نسبت خانواده‌های تک‌سرپرست به کل خانواده‌های دارای فرزند در پنج کشور اروپایی (سوئد، دانمارک، استونی، لتونی و لیتوانی) بیش از ۲۵ درصد است.
🔹گزارش موسسه معتبر گالوپ نیز نشان می‌دهد نسبت مادران مجرد صاحب فرزند به کل زنان سرپرست خانوار در آمریکای جنوبی و کشورهای جنوب صحرای آفریقا ۱/۵ تا ۲ برابر بیشتر از آمریکا است.
🔹بر اساس داده‌های سرشماری سال ۱۳۹۵ حدود ۷ درصد خانوارهای ایرانی تک‌سرپرستند.
🔹با این اوصاف فکتنامه، به اعتبار همخوانی نسبی ادعا با منابع معتبر به این گفته که «آمریکا با ۱۵ میلیون کودک تک‌سرپرست بالاترین نرخ خانواده‌های تک سرپرست را در جهان دارد»، نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Audio
🎙این هفته در پادکست فکتنامه، هفت سوژه را که این روزها فکت‌چک کردیم مرور می‌کنیم. ابتدا به سراغ مادلین آلبرایت می‌رویم و باوری که می‌گوید او از ایران به خاطر نقش‌داشتن در «کودتای ۲۸ مرداد» عذرخواهی کرده.
🔹سپس به بهانه اظهارات وزیر بهداشت، آمارها و شاخص‌های کرونا در ایران را مرور می‌کنیم. در ادامه دو فکت‌چک ورزشی-سیاسی داریم. ابتدا از وضعیت اسرائیل در جذب ورزشکاران دیگر کشورها می‌گوییم و بعد ماجراهای تلخ استادیوم امام رضای مشهد را بازخوانی می‌کنیم.
🔹نگاهی به ادعاها درباره آزمایشگاه‌های بیولوژیک در اوکراین، ادعایی نادرست درباره یک گفته اوباما در زمینه اختصاص بودجه به توییتر و فیسبوک برای جذب کاربران ایرانی دو فکت‌چک دیگری هستند که به آنها می‌پردازیم.
🔹در آخر به سراغ شایعه‌ای می‌رویم مربوط به اسکار و سیلی ویل اسمیت به کریس راک؛ شایعه‌ای که ادعا می‌کند همه اینها کار فایزر بوده!
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹سپس به بهانه اظهارات وزیر بهداشت، آمارها و شاخص‌های کرونا در ایران را مرور می‌کنیم. در ادامه دو فکت‌چک ورزشی-سیاسی داریم. ابتدا از وضعیت اسرائیل در جذب ورزشکاران دیگر کشورها می‌گوییم و بعد ماجراهای تلخ استادیوم امام رضای مشهد را بازخوانی می‌کنیم.
🔹نگاهی به ادعاها درباره آزمایشگاه‌های بیولوژیک در اوکراین، ادعایی نادرست درباره یک گفته اوباما در زمینه اختصاص بودجه به توییتر و فیسبوک برای جذب کاربران ایرانی دو فکت‌چک دیگری هستند که به آنها می‌پردازیم.
🔹در آخر به سراغ شایعه‌ای می‌رویم مربوط به اسکار و سیلی ویل اسمیت به کریس راک؛ شایعه‌ای که ادعا می‌کند همه اینها کار فایزر بوده!
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🏃🏻♂️وزیر ورزش می‌گوید: #اسرائیل برای مواجهه با ایران «کمیته جذب ورزشکار» تشکیل داده.
برنامه اسرائیل برای جذب ورزشکاران بزرگ‌تر از آن است که توطئه علیه ایران تلقی شود. توسعه #ورزش اسرائیل در صورت تداوم سیاست جمهوری اسلامی، برای ایران پرهزینه خواهد بود.
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
برنامه اسرائیل برای جذب ورزشکاران بزرگ‌تر از آن است که توطئه علیه ایران تلقی شود. توسعه #ورزش اسرائیل در صورت تداوم سیاست جمهوری اسلامی، برای ایران پرهزینه خواهد بود.
👈 متن کامل درستی‌سنجی را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❓این روزها و به فاصله کمتر از یک ماه بار دیگر ویديویی که ادعا می‌شود در آن دستگاه‌هایی در حال تولید گرد و غبار در مرز ایران و عراق و فرستادن آن به سوی ایران هستند وایرال شد. ما قبلا این ویديو را درستی‌سنجی کرده و به ادعای مطرح شده نشان «شاخ‌دار» داده بودیم. این ویديو هیچ ربطی به ایران و عراق و موضوع گرد و غبار در ایران ندارد. روی ویدئو به زبان پرتغالی حرف می‌زنند و ماشین‌آلات هم دستگاه‌های جمع‌آوری بذر هستند.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📲روح‌الله مومن‌نسب دبیر کل جبهه انقلاب اسلامی در فضای مجازی: اوباما در پیام نوروزی سال ۹۱ گفته بود به فیسبوک و توییتر به ازای عضویت کاربران ایرانی بودجه می‌دهد.
🔹اوباما چنین چیزی نگفته بود، او در آن پیام صرفا به دستورالعملی اشاره می‌کند که موضوعش معافیت خدمات اینترنتی و نرم‌افزارها از تحریم است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹اوباما چنین چیزی نگفته بود، او در آن پیام صرفا به دستورالعملی اشاره می‌کند که موضوعش معافیت خدمات اینترنتی و نرم‌افزارها از تحریم است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
📊 دخل و خرج دولت در سال ۱۴۰۰؛ فکت‌ها و شواهد موجود چه می‌گویند؟
🔹احسان خاندوزی وزیر اقتصاد، در گزارشی ۱۱ گزاره درباره دخل و خرج دولت در سال ۱۴۰۰ مطرح کرده است.
🔹 اطلاعات لازم برای درستی‌سنجی قطعی این گزاره‌ها در دست نیست، اما ما در فکتنامه تلاش کردیم ضمن بررسی فکت‌ها و شواهد موجود، تصویری ضمنی از آنچه گفته شده و تناسب آن با واقعیت را ترسیم کنیم.
👈 متن کامل گزارش را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹احسان خاندوزی وزیر اقتصاد، در گزارشی ۱۱ گزاره درباره دخل و خرج دولت در سال ۱۴۰۰ مطرح کرده است.
🔹 اطلاعات لازم برای درستی‌سنجی قطعی این گزاره‌ها در دست نیست، اما ما در فکتنامه تلاش کردیم ضمن بررسی فکت‌ها و شواهد موجود، تصویری ضمنی از آنچه گفته شده و تناسب آن با واقعیت را ترسیم کنیم.
👈 متن کامل گزارش را در سایت فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🤖«ربات روغن‌جمع‌کن»؛ داستان ترجمه یک پست نادرست
🔹ویدئویی که این روزها در شبکه‌های اجتماعی و به خصوص در اینستاگرام فارسی دست‌به‌دست می‌شود، ادعا می‌کند یک اثر هنری به شکل ربات وجود دارد که هر روز در حال جمع‌آوری روغن‌هایی است که از آن نشت کرده است و یک روز بر اثر قطع‌شدن برق از کار می‌افتد. این ویدئو تا زمان نوشته‌شدن این گزارش حدود ۷ میلیون بار در اکانتی که آن را منتشر کرده دیده شده است.
🔹اما این موضوع واقعیت ندارد. ویدئوها از رباتی گرفته شده که یک اثر هنری با نام «نمی‌توانم جلوی خودم را بگیرم» است. این اثر در موزه گوگنهام نیویورک نگهداری می‌شود. ربات به گونه‌ای طراحی شده که مایعی قرمز رنگ (شبیه به خون) را از اطراف خود جمع‌آوری می‌کند و ماجرای نشت‌کردن روغن و از کار افتادن آن به کلی ساختگی است.
🔹نوشته همراه ویدئو ترجمه پستی است که سال گذشته میلادی از سوی یک آهنگساز ساکن لس‌آنجلس در اینستاگرام نوشته شده است. واکنش‌های زیادی به این ویدئو شده و بسیاری در شبکه‌های اجتماعی مطالبی درباره «نادرست» بودن آن منتشر کرده‌اند.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹ویدئویی که این روزها در شبکه‌های اجتماعی و به خصوص در اینستاگرام فارسی دست‌به‌دست می‌شود، ادعا می‌کند یک اثر هنری به شکل ربات وجود دارد که هر روز در حال جمع‌آوری روغن‌هایی است که از آن نشت کرده است و یک روز بر اثر قطع‌شدن برق از کار می‌افتد. این ویدئو تا زمان نوشته‌شدن این گزارش حدود ۷ میلیون بار در اکانتی که آن را منتشر کرده دیده شده است.
🔹اما این موضوع واقعیت ندارد. ویدئوها از رباتی گرفته شده که یک اثر هنری با نام «نمی‌توانم جلوی خودم را بگیرم» است. این اثر در موزه گوگنهام نیویورک نگهداری می‌شود. ربات به گونه‌ای طراحی شده که مایعی قرمز رنگ (شبیه به خون) را از اطراف خود جمع‌آوری می‌کند و ماجرای نشت‌کردن روغن و از کار افتادن آن به کلی ساختگی است.
🔹نوشته همراه ویدئو ترجمه پستی است که سال گذشته میلادی از سوی یک آهنگساز ساکن لس‌آنجلس در اینستاگرام نوشته شده است. واکنش‌های زیادی به این ویدئو شده و بسیاری در شبکه‌های اجتماعی مطالبی درباره «نادرست» بودن آن منتشر کرده‌اند.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
📊آیا رکورد صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۴۰۰ شکسته شده است؟
🔹خبرگزاری رسمی دولت، ایرنا در گزارشی مدعی شده ارزش صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۴۰۰ به بالاترین رقم در سال‌های پس از انقلاب رسیده است.
🔹در این گزارش ارزش «صادرات غیرنفتی ایران» ۴۸ میلیارد و ۶۱۹ میلیون دلار اعلام شده است. منبع این آمار گمرک جمهوری اسلامی است و بر این اساس نموداری هم در گزارش ترسیم شده، اما گزارش‌های سالانه گمرک نشان می‌دهد بر خلاف آنچه گفته شده ارزش صادرات غیرنفتی در سال ۱۳۹۳، بیش از ۵۰ میلیارد دلار و بیشتر از ارزش صادرات غیرنفتی سال ۱۴۰۰ است.
🔹از نظر حجم صادرات نیز، وزن کالاهای صادراتی دست‌کم در سال‌های ۱۳۹۸، ۱۳۹۶، ۱۳۹۵ بیشتر از سال ۱۴۰۰ بود.
🔹با این اوصاف این ادعای خبرگزاری ایرنا که « ارزش صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۴۰۰ به بالاترین رقم در سال‌های پس از انقلاب رسیده است»، نادرست است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹خبرگزاری رسمی دولت، ایرنا در گزارشی مدعی شده ارزش صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۴۰۰ به بالاترین رقم در سال‌های پس از انقلاب رسیده است.
🔹در این گزارش ارزش «صادرات غیرنفتی ایران» ۴۸ میلیارد و ۶۱۹ میلیون دلار اعلام شده است. منبع این آمار گمرک جمهوری اسلامی است و بر این اساس نموداری هم در گزارش ترسیم شده، اما گزارش‌های سالانه گمرک نشان می‌دهد بر خلاف آنچه گفته شده ارزش صادرات غیرنفتی در سال ۱۳۹۳، بیش از ۵۰ میلیارد دلار و بیشتر از ارزش صادرات غیرنفتی سال ۱۴۰۰ است.
🔹از نظر حجم صادرات نیز، وزن کالاهای صادراتی دست‌کم در سال‌های ۱۳۹۸، ۱۳۹۶، ۱۳۹۵ بیشتر از سال ۱۴۰۰ بود.
🔹با این اوصاف این ادعای خبرگزاری ایرنا که « ارزش صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۴۰۰ به بالاترین رقم در سال‌های پس از انقلاب رسیده است»، نادرست است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
📶 آيا باورهای فریبرز درباره طرح صیانت شایعه بود؟
🔹به تازگی انیمیشنی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که مدعی است آنچه درباره #طرح_صیانت و عواقب آن مثل «قطع اینترنت»، «فیلترینگ پیام‌رسان‌های خارجی» و «جرم انگاری استفاده از وی‌پی‌ان ها و فیلترشکن‌ها» گفته می‌شود، همگی شایعه‌پردازی است. این ادعا «نادرست» است.
1️⃣ طبق مواد ۹ و ۱۰ طرح صیانت، کنترل درگاه ورودی اینترنت به نیروهای مسلح واگذار می‌شود و مدیریت گذرگاه مرزی ترافیک ورودی و خروجی به کارگروهی واگذار می‌شود که اکثریت آن را نهادهای نظامی و امنیتی کشور تشکیل می‌دهند
🔹همین الان نیز جریان ورودی و خروجی اینترنت در ایران با استفاده روش‌های گوناگونی مانند فیلترینگ کنترل می‌شود، اما افزایش سطح مداخله نظامیان و نیروهای امنیتی شانس قطع یا اختلال گسترده اینترنت را افزایش می‌دهد. بزرگ‌ترین قطعی اینترنت در ایران در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ با دستور شورای امنیت کشور متشکل از مقام‌های نظامی و امنیتی رخ داد.
2️⃣طبق مواد ۱۵، ۱۶، ۱۸ طرح صیانت، پلتفرم‌ها ملزم به پایبندی به مصوبات شورای عالی فضای مجازی و موظف به «پالایش محتوا» مطابق ضوابط کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه‌اند و در صورت تخلف «اعمال خط مشی ترافیکی» می‌شوند: یعنی نهادهای تنظیم‌گر مجاز هستند با کاهش پهنای باند، دست‌یابی به این پلتفرم‌ها را محدود کنند.
🔹در طرح صیانت استفاده کاربران از وی پی‌ان جرم اعلام نشده اما فروش وی‌پی‌ان «غیرمجاز» جرم تعریف شده است. با توجه به فیلترینگ گسترده یکی از مهم‌ترین کاربردهای وی‌پی‌ان در ایران دسترسی به جریان آزاد اطلاعات است، اما مطابق طرح صیانت کاربران باید وی‌پی‌ان را از همان سیستمی تهیه کنند که خود دسترسی را محدود کرده است. در این شرایط نهادهای سازنده وی‌پی‌ان‌های قانونی و مجاز نیز می‌توانند از اطلاعات و داده‌های خصوصی علیه کاربران استفاده کنند.
🔹با این اوصاف فکتنامه ادعاهای مطرح شده در این انیمیشن را رد می‌کند و به این گزاره که «در طرح صیانت اینترنت قطع نمی‌شود، پیام‌رسان‌ها فیلتر نمی‌شوند و استفاده از فیلترشکن‌ها هم جرم محسوب نمی‌شود» نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹به تازگی انیمیشنی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که مدعی است آنچه درباره #طرح_صیانت و عواقب آن مثل «قطع اینترنت»، «فیلترینگ پیام‌رسان‌های خارجی» و «جرم انگاری استفاده از وی‌پی‌ان ها و فیلترشکن‌ها» گفته می‌شود، همگی شایعه‌پردازی است. این ادعا «نادرست» است.
1️⃣ طبق مواد ۹ و ۱۰ طرح صیانت، کنترل درگاه ورودی اینترنت به نیروهای مسلح واگذار می‌شود و مدیریت گذرگاه مرزی ترافیک ورودی و خروجی به کارگروهی واگذار می‌شود که اکثریت آن را نهادهای نظامی و امنیتی کشور تشکیل می‌دهند
🔹همین الان نیز جریان ورودی و خروجی اینترنت در ایران با استفاده روش‌های گوناگونی مانند فیلترینگ کنترل می‌شود، اما افزایش سطح مداخله نظامیان و نیروهای امنیتی شانس قطع یا اختلال گسترده اینترنت را افزایش می‌دهد. بزرگ‌ترین قطعی اینترنت در ایران در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ با دستور شورای امنیت کشور متشکل از مقام‌های نظامی و امنیتی رخ داد.
2️⃣طبق مواد ۱۵، ۱۶، ۱۸ طرح صیانت، پلتفرم‌ها ملزم به پایبندی به مصوبات شورای عالی فضای مجازی و موظف به «پالایش محتوا» مطابق ضوابط کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه‌اند و در صورت تخلف «اعمال خط مشی ترافیکی» می‌شوند: یعنی نهادهای تنظیم‌گر مجاز هستند با کاهش پهنای باند، دست‌یابی به این پلتفرم‌ها را محدود کنند.
🔹در طرح صیانت استفاده کاربران از وی پی‌ان جرم اعلام نشده اما فروش وی‌پی‌ان «غیرمجاز» جرم تعریف شده است. با توجه به فیلترینگ گسترده یکی از مهم‌ترین کاربردهای وی‌پی‌ان در ایران دسترسی به جریان آزاد اطلاعات است، اما مطابق طرح صیانت کاربران باید وی‌پی‌ان را از همان سیستمی تهیه کنند که خود دسترسی را محدود کرده است. در این شرایط نهادهای سازنده وی‌پی‌ان‌های قانونی و مجاز نیز می‌توانند از اطلاعات و داده‌های خصوصی علیه کاربران استفاده کنند.
🔹با این اوصاف فکتنامه ادعاهای مطرح شده در این انیمیشن را رد می‌کند و به این گزاره که «در طرح صیانت اینترنت قطع نمی‌شود، پیام‌رسان‌ها فیلتر نمی‌شوند و استفاده از فیلترشکن‌ها هم جرم محسوب نمی‌شود» نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🎙شگفت‌انگیزان جام‌جمی
🔹سوژه اصلی قسمت ۵۵ پادکست فکتنامه، مروری بر حضور کودکان و نوجوانان شگفت‌انگیز در رسانه‌های رسمی ایران است؛ افرادی که با صفت‌هایی مثل «فرانخبه» یا «مخترع نابغه» معرفی می‌شوند و معمولا هیچ مدرکی وجود ندارد که شگفت‌انگیز بودن آنها را ثابت کند.
🔹بهانه این بحث برنامه تلویزیونی عصر جدید است که ادعا کرده یک جوان ۲۱ ساله از طریق سلول‌های بنیادی مادرش، توانسته بینایی خود را به طور کامل به دست بیاورد؛ ادعایی نادرست.
🔹در ادامه به سراغ رباتی می‌رویم که این روزها در اینستاگرام فارسی همه جا حضور دارد و ادعا می‌شود روغن جمع می‌کند. بررسی می‌کنیم که چرا این ماجرا نادرست است.
🔹ماجرای اهانت به مکرون در فرانسه، نگاهی به وضعیت آزادی مذهب در تاجیکستان و دو موضوع اقتصادی مربوط به آمارهای درآمد و دخل و خرج دولت ایران هم دیگر مواردی است که در این اپیزود به آنها می‌پردازیم.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹سوژه اصلی قسمت ۵۵ پادکست فکتنامه، مروری بر حضور کودکان و نوجوانان شگفت‌انگیز در رسانه‌های رسمی ایران است؛ افرادی که با صفت‌هایی مثل «فرانخبه» یا «مخترع نابغه» معرفی می‌شوند و معمولا هیچ مدرکی وجود ندارد که شگفت‌انگیز بودن آنها را ثابت کند.
🔹بهانه این بحث برنامه تلویزیونی عصر جدید است که ادعا کرده یک جوان ۲۱ ساله از طریق سلول‌های بنیادی مادرش، توانسته بینایی خود را به طور کامل به دست بیاورد؛ ادعایی نادرست.
🔹در ادامه به سراغ رباتی می‌رویم که این روزها در اینستاگرام فارسی همه جا حضور دارد و ادعا می‌شود روغن جمع می‌کند. بررسی می‌کنیم که چرا این ماجرا نادرست است.
🔹ماجرای اهانت به مکرون در فرانسه، نگاهی به وضعیت آزادی مذهب در تاجیکستان و دو موضوع اقتصادی مربوط به آمارهای درآمد و دخل و خرج دولت ایران هم دیگر مواردی است که در این اپیزود به آنها می‌پردازیم.
🎙پادکست فکتنامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
📈 ادعای شاخ‌دار درباره جمعیت ۸ میلیون نفر افغانستانی‌های مقیم ایران
🔹روزنامه جمهوری اسلامی مدعی است «جمعیت افغان‌ها در ایران اکنون به ۸ میلیون نفر رسیده است.»
🔹این عدد اغراق شده و غیرمنطقی است. هیچ منبع معتبر یا نیمه‌معتبری آن را تایید نمی‌کند.
🔹طبق آخرین آمار رسمی که جمهوری اسلامی ایران به کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان ارائه کرده است، جمعیت افغانستانی‌های مقیم ایران حدود ۳/۶ میلیون نفر است. یونیسف نیز در آمارهایی که سال ۲۰۲۱ به روز شده است، جمعیت مهاجران افغانستانی ایران را ۲/۷ میلیون نفر برآورد کرده است.
🔹ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری ایران روز ۱۲ فروردین ۱۴۰۰ آمار افغانستانی‌های مقیم ایران را ۴ میلیون نفر اعلام کرده است. امیر عبداللهیان، وزیر خارجه نیز گفته بود جمعیت افغانستانی‌های ایران در حال حاضر حدود ۵ میلیون نفر است.
🔹صرف نظر از تناقض‌های آماری مقام‌های دولت ایران، آمار روزنامه جمهوری اسلامی از نظر منطقی نمی‌تواند درست باشد. اگر آخرین آمار رسمی، یعنی جمعیت ۳/۶ میلیون افغانستانی‌های ایران را مبنا قرار دهیم، معنی ادعای روزنامه جمهوری اسلامی ورود بیش از ۴ میلیون مهاجر افغانستانی به ایران در یک بازه زمانی چند ماهه است.
🔹۴ میلیون نفر معادل ۱۱ درصد جمعیت کل افغانستان و حدود ۵۰درصد مجموع جمعیت سه استان شرقی ایران است. ادعای روزنامه جمهوری اسلامی تنها در صورتی می‌تواند درست باشد که بپذیریم طی چند ماه از هر ۹ افغانستانی یکی به ایران آمده و جمعیتی معادل نیمی از جمعیت شرق کشور وارد ایران شده است.
🔹این عدد حتی به نسبت ظرفیت ورودی مرزهای ایران نیز بزرگ به نظر می‌رسد. طبق آمارهای سازمان جهانی گردشگری، ظرفیت مرزهای هوایی، زمینی و دریایی ایران برای ورود و خروج شهروندان خارجی در شرایط عادی بین ۴ تا ۵ میلیون نفر است.
🔹ورود این حجم مهاجر از مبادی رسمی و غیررسمی یک کشور، پدیده‌ای نیست که از چشم ناظران پنهان بماند، اما به جز برخی تصاویر پراکنده که صحت برخی از آنها رد شده، اسنادی در دست نیست که ادعای ورود میلیونی مهاجران افغانستانی به ایران را تایید کند.
🔹با این اوصاف فکتنامه به این ادعا که «جمعیت افغانستانی‌ها در ایران اکنون به ۸ میلیون نفر رسیده است» نشان شاخ‌دار می‌دهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹روزنامه جمهوری اسلامی مدعی است «جمعیت افغان‌ها در ایران اکنون به ۸ میلیون نفر رسیده است.»
🔹این عدد اغراق شده و غیرمنطقی است. هیچ منبع معتبر یا نیمه‌معتبری آن را تایید نمی‌کند.
🔹طبق آخرین آمار رسمی که جمهوری اسلامی ایران به کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان ارائه کرده است، جمعیت افغانستانی‌های مقیم ایران حدود ۳/۶ میلیون نفر است. یونیسف نیز در آمارهایی که سال ۲۰۲۱ به روز شده است، جمعیت مهاجران افغانستانی ایران را ۲/۷ میلیون نفر برآورد کرده است.
🔹ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری ایران روز ۱۲ فروردین ۱۴۰۰ آمار افغانستانی‌های مقیم ایران را ۴ میلیون نفر اعلام کرده است. امیر عبداللهیان، وزیر خارجه نیز گفته بود جمعیت افغانستانی‌های ایران در حال حاضر حدود ۵ میلیون نفر است.
🔹صرف نظر از تناقض‌های آماری مقام‌های دولت ایران، آمار روزنامه جمهوری اسلامی از نظر منطقی نمی‌تواند درست باشد. اگر آخرین آمار رسمی، یعنی جمعیت ۳/۶ میلیون افغانستانی‌های ایران را مبنا قرار دهیم، معنی ادعای روزنامه جمهوری اسلامی ورود بیش از ۴ میلیون مهاجر افغانستانی به ایران در یک بازه زمانی چند ماهه است.
🔹۴ میلیون نفر معادل ۱۱ درصد جمعیت کل افغانستان و حدود ۵۰درصد مجموع جمعیت سه استان شرقی ایران است. ادعای روزنامه جمهوری اسلامی تنها در صورتی می‌تواند درست باشد که بپذیریم طی چند ماه از هر ۹ افغانستانی یکی به ایران آمده و جمعیتی معادل نیمی از جمعیت شرق کشور وارد ایران شده است.
🔹این عدد حتی به نسبت ظرفیت ورودی مرزهای ایران نیز بزرگ به نظر می‌رسد. طبق آمارهای سازمان جهانی گردشگری، ظرفیت مرزهای هوایی، زمینی و دریایی ایران برای ورود و خروج شهروندان خارجی در شرایط عادی بین ۴ تا ۵ میلیون نفر است.
🔹ورود این حجم مهاجر از مبادی رسمی و غیررسمی یک کشور، پدیده‌ای نیست که از چشم ناظران پنهان بماند، اما به جز برخی تصاویر پراکنده که صحت برخی از آنها رد شده، اسنادی در دست نیست که ادعای ورود میلیونی مهاجران افغانستانی به ایران را تایید کند.
🔹با این اوصاف فکتنامه به این ادعا که «جمعیت افغانستانی‌ها در ایران اکنون به ۸ میلیون نفر رسیده است» نشان شاخ‌دار می‌دهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
