فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
تفحص ۶۲ قطعه از پیکر شهدای مدرسهٔ میناب؛ ماکان هنوز مفقودالاثر است

فرماندار میناب اعلام کرد که در پی عملیات تفحص در مدرسهٔ میناب در چند هفتهٔ گذشته، ۶۲ قطعه از پیکر شهدای دانش‌آموز کشف شده است. پس از انجام آزمایش‌های ژنتیکی، مشخص شد که این قطعات متعلق به ۳۲ دانش‌آموز است.

رئیس دادگستری هرمزگان نیز اظهار داشت که با وجود انجام عملیات متعدد تفحص در این مدرسه، تاکنون هیچ بخشی از پیکر شهید ماکان نصیری پیدا نشده است.


#فرهیختگان روزن آگاهی
😢17❤3🤔1
عبده‌تبریزی: توسعه اقتصادی بدون اصلاح زیرساخت‌های مالی امکان‌پذیر نیست

▫️حسین عبده‌تبریزی، اقتصاددان، در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» با تاکید بر نقش نظام مالی در خروج اقتصاد از رکود، گفت افزایش حجم اعتبارات به‌تنهایی به معنای تقویت توان اقتصاد نیست و آنچه اهمیت دارد، افزایش «ظرفیت اعتبار» در اقتصاد است.

▫️او با اشاره به شرایط کنونی کشور و تصمیم‌های پیش‌روی سیاست‌گذاران اظهار کرد: اقتصاد ایران در مقطع حساسی قرار دارد و نحوه مدیریت شرایط ماه‌های آینده، بر مسیر رشد اقتصادی اثر تعیین‌کننده خواهد داشت.

▫️عبده‌تبریزی با تفکیک دو مفهوم «رشد اعتبار» و «ظرفیت اعتبار» توضیح داد که رشد اعتبار صرفاً به افزایش حجم تسهیلات و منابع مالی اشاره دارد، در حالی که ظرفیت اعتبار، توان واقعی نظام مالی برای تأمین مالی پایدار تولید و سرمایه‌گذاری است.

▫️به گفته این اقتصاددان، افزایش اعتبارات بدون اصلاح ساختار نظام مالی، الزاماً به رشد تولید و سرمایه‌گذاری منجر نمی‌شود.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5🤔2
سخنی مشفقانه و از سر درد
سهند ایرانمهر


فضه‌ننه، مادربزرگ مادرم، عاشق امام حسین و حضرت زینب بود. محرم هر سال تعزیه‌ای در دهات همسایه برگزار می‌شد که او هم مقید بود شرکت کند. این داستان را در رمانم گزارش آخرین تابستان هم آورده‌ام. یک‌بار حین تعزیه دیده بود که شمر لعین دارد حضرت زینب را با شلاق می‌زند. فضه‌ننه از سر همین عشق، پریده بود وسط تعزیه که جلوی آن ملعون را بگیرد. بازیگر مردِ حضرت زینب که دیده بود پیرزن حایل شده، از فرصت استفاده کرده بود به شمر دوتا فحش ناجور داده بود. نتیجه اینکه شمر عصبانی‌تر شده بود و فشارها به مادربزرگ بیشتر، و دست آخر هم فضه‌ننه که دیده بود نمی‌شود هم غصه‌خور ماجرا باشد و هم شلاق‌خور شمر، در حالتی که انگار نه انگار دارد به بازیگر سبیل‌کلفت حرف می‌زند، به بازیگر حضرت زینب گفته بود: «قربون جدت، می‌بینی طرف سر غضبه و منم یه پیرزن لاجون، تو هم ملاحظه کن؛ ملاحظه منو نمی‌کنی، ملاحظه خودت رو بکن وسط این دشت برهوت!»

در مثال البته که مناقشه نیست اما این خاطره را برای فهم بهتر مرادم آوردم که بگویم  بسا ایرانی که چون من، وسط واقعه‌ای که ملک و مملکت و ایران و مردمانش را لبه تیغ قرار داده است، یک عمر جور و جفا بر خودمان و زندگی‌مان را کنار گذاشته‌ایم و به جای لالایی خواندن  با الگوی جذب بیشتر مخاطب در الگوریتم توهم ساز مجازی برای مخاطبی که حق دارد خشمگین و ناراضی باشد، با دهان کف‌کرده می‌نویسیم :

« والله تالله! موضوع، ایران است و اگر ملک و مملکت برود، چیزی نمی‌ماند. حکومت را می‌توان نقد کرد، از آن خشمگین شد، خواست که اصلاح شود یا حتی جای خود را به نظمی دیگر بدهد؛ اما مفهوم کشور، چیزی بیش از این است. کشور فقط خطوطی بر نقشه نیست؛ رسوب قرن‌ها خاطره، زبان، نیاکان، آداب و عادات مردم و میراث تاریخی است. دفاع از این میراث، هرگز به معنای دفاع از همه تصمیم‌های یک دولت یا حکومت نیست؛ و از یک طرف باید توضیح واضحات بدهیم که آتش که درگرفت و دشمن با تیغ آخته که تاخت و جنگ که چنگ بر قلب ایران زد، تر و خشک نمی‌شناسد.»

 در عوض این دو هم از دو طرف فحش بخوریم؛ یکی رگ گردن کلفت کند که منظورت از تندرو چه بود و یکی دشنام دهد که چشم بر جفا و جور بسته‌ای. آری، امثال من هم می‌توانستند نشان «بصیرت» از قدرت و «درود به شرفت» از شارع عام بگیرند همانند آنانی که با قلم مخنث به جای تحلیلگر، آرزو فروش خلق و ندیم شبانه آنان شده‌اند به ساده‌سازی و تملق کور تا در این بازار مکاره محبوبیت در دنیای مجاز، توجهی بگیرند یا یکسره نرد عشق با قدرت ببازند و با سرقفلی برنامه‌های سیما اتیکت خودی و انقلابی بگیرند، اما هر دوی اینها را به انذار تلخ و لعن و شتم به خود خریده‌ایم و سوز وطن و دود و درد مملکت بر سینه روا داشته‌ایم.

 اکنون نیز خطابم به دستگاه حکمرانی است که حقیقتا دیگر نمی‌دانم حدود و ثغور و عامل و مباشر و کاره و هیچ‌کاره‌اش کیست اما به قول اخوان اگر «کسی اینجاست؟» سخنم از سر شفقت همان سخن حکیمانه فضه ننه است:

 این وسط اگر ملاحظه کسی را نمی‌کنی، ملاحظه خود کن؛ حرص درنیاور، کافه نبند، اشک فلان مجری ورزشی را درنیاورو برنامه‌اش را فیلتر نکن، به هر کس که نقدی دارد برچسب نزن، ببین! دست که را می‌بندی و زبان که را باز می‌کنی؟ اگر کسی از شفقت راه و چاره‌ای نشان می‌دهد، بر او نتاز و با همه خلق و نه تنها آنها که تکبیر می‌گویند، سر ارادت بباز. اگر کسی از حقی سخن می‌گوید، ولو در این هنگامه که باید نگاه‌ها متوجه دشمن باشد، بر او صبوری کن و آسان گیر که آسانت گیرند نه برای امروز که برای همیشه.

خلاصه اینکه سینه‌سوختگان لاجون این مملکت را توانی بیش از این نیست که در چند جبهه این‌طور زخم بخورند و بر ایران خائف باشند تنها به این گناه که پای آن ایستاده‌اند «چه به نام و چه به ننگـ،». پس هرکس در هرکجا که هست از حاکمیت تا مردم و از میدان تا خیابان و خانه، بر ایران و بر خود رحم آورد که این روزها بر جریده روزگار ثبت است و چشم داوری آیندگان را دیده به خبط و خطای  همه اهل این زمانه، بسی باز.



#فرهیختگان راهی به رهایی
❤11👍6
گفت‌وگوی رضا علیجانی با رادیو فردا

عراقچی در مصاحبه با موگویی به شکل شگفت‌انگیزی می‌گوید اگر ما تعلیق غنی‌سازی را بپذیریم جنگ نمی‌شود ولی خسارت بزرگتر از جنگ به وجود می‌آید چون ما «عزت»مان را از دست می‌دهیم. فقر و فلاکت مردم و از بین رفتن کرامت انسانی آنها و ویرانی مملکت مهم نیست اما ایستادن لجبازانه روی توهمات شخصی علی خامنه‌ای دفاع از «عزت»‌ است!

موگویی با تعجب می‌گوید آیا تعلیق موقت غنی‌سازی هم خط قرمز نظام است در حالی که ما بعد از بمباران‌ها پنج سال فقط باید کلانتری بسازیم!

در این قسمت حرکت بدن موگویی جالب است. او دست در بغل به عراقچی خیره می‌ماند!

عراقچی در برابر پرسش از تشکیل هم‌زمان سه جلسه مهم از مسئولان نظامی و اطلاعاتی و سیاسی که منجر به بمباران هر سه شد، می‌گوید مسئله نفوذ هم اکنون هم هست و می‌افزاید نفوذ فقط در حد شناسایی قرارها نیست بلکه در جهت‌دهی به تصمیم‌گیری‌ها و نیز جهت‌دهی به فضای سیاسی کشور هم هست.

او به شکل حیرت‌انگیز و نفرت‌آوری کشتار هزاران هزار جوان ایرانی در اعتراضات دی ماه را «به فرموده» علی خامنه‌ای، به گردن خارجی‌ها و تروریست‌ها می‌اندازد.

مصاحبه موگویی با عراقچی بسیار کنترل شده است و مثلا روی مسئله تنگه هرمز، خسارات انسانی جنگ و خرابی زیرساختها تمرکزی نمی‌کند و تنها به فراخور بحث و لابلای گفتگو مطالبی در این باره مطرح می‌شود.

عراقچی در شرایطی که تندروها مذاکرات را زیر فشار قرار داده‌اند از منطق مذاکره و آتش‌بس دفاع می‌کند و پای مجتبی خامنه‌ای را هم وسط می‌کشد.

او در کل مصاحبه زیر سقف سیاست خارجی نظام حرکت می‌کند. هر چند در مواردی نیز نارضایتی‌اش را به نحوی بروز می‌دهد.

وی تلویحا تندروها را متهم می‌کند که اسرائیل در میان‌شان نفوذ کرده است.

با توجه به پیامی که مجتبی خامنه‌ای داد و در امتداد دکان دو نبش‌اش، بخشی از تندروها را «پیشگامان بصیرت» خواند و نقدهای‌شان را «ارزشمند» دانست، بعید است اکنون قصد برخورد با آنها وجود داشته باشد. هر چند در ادامه هم دو قید مهم برای آنها مطرح کرد: تخریب نکنند و تهمت نزنند و نیز وحدت و انسجام را از بین نبرند.

هر چند افرادی مثل عطریانفر گفته‌اند بزودی تندروها (و مشخصا جلیلی) کنار زده خواهند شد. قبلا هم برخی دیگر گفته بودند که تندروها در اطلاعات و سپاه شبکه‌سازی کرده‌اند و با این مسئله برخورد خواهد شد.

ج.ا در این جنگ شکست نخورد و عراقچی هم هر چند با مقداری اغراق مطرح می‌کند که ج.ا اینک تبدیل به یک قدرت منطقه‌ای شده که گاه در مواردی همچون بستن تنگه هرمز تبدیل به بازیگر جهانی هم می‌شود.

ج.ا در منطقه قدرت‌نمایی کرد اما این امر با نوعی نفرت پنهان از سوی همسایگان نیز همراه شده است.

تجمعات شبانه شامل اقلیت طرفدار نظام است که ممکن است بخش کوچکی از قشر خاکستری را نیز موقتا جذب کرده باشند؛ اما عراقچی می‌گوید ما بعد از جنگ دوازده روزه قدر سرمایه اجتماعی‌مان را ندانستیم. این خود نوعی اذعان به برخورد ابزاری با همان جمعیت خیابانی است.

گزارش اخیر علی ربیعی هم نشان داد که چقدر میزان نارضایتی بالاست. اصلا چیزی که عیان است چه حاجت به بیان است!

جای جای این مصاحبه نشان می‌دهد که گره اصلی مذاکرات که مرتب به جنگ منجر می‌شود اصرار لجبازانه روی غنی‌سازی اورانیوم (در داخل کشور)، است.

عراقچی در جایی میگوید ما نباید با جان مردم و امکانات کشور بازی کنیم، آتش‌بس برای همین است. او این امر مهم را فقط در حد تاکتیک می‌پذیرد ولی اصلا به روی مبارک نمی‌آورد که چرا در سطح بالاتر و راهبردی‌تر که کل بدبختی و فلاکت کنونی که دست به گریبان نسل بعدی هم خواهد شد ناشی از آن است، همین اصل را نمی‌پذیرند و با اصرار روی غنی‌سازی با جان مردم و امکانات کشور بازی می‌کنند.

بیانیه ۲۶۸ امضایی نمایندگان سابق و دیگر فعالان سیاسی و مدنی و آکادمیک مبنی بر «ما جنگ نمی‌خواهیم»، صدای اکثریت مردم است.

عراقچی می‌گوید در جلسه‌ای که از نه شب تا سه صبح برگزار شد و مسئولان رده بالای نظامی، اجرایی و اقتصادی، امنیتی و دیپلماتیک حضور داشتند و هر یک در باره حوزه کاری خودش توضیح داد، با امضای جمعی(به جز یک نفر) تصمیم به امضای تفاهمنامه گرفتیم.

او در مصاحبه قبلی‌اش با موگویی هم گفته بود که باقری گفته ما زمانی وارد اجرای وعده صادق دو می‌شویم که مطمئن باشیم در برابر عکس‌العمل بعدی دشمن بتوانیم از کشور دفاع کنیم. تازه بعد از کسب این آمادگی با بخش اجرایی و اقتصادی هماهنگ می‌کنیم.

بخشهای اطلاعاتی و امنیتی همیشه در بولتنهای محرمانه‌شان به وضعیت اقتصادی کشور و مردم و میزان احتمال اعتراضات و شورش‌های مردمی می‌پردازند. یکی از مهمترین دلایل امضای جمعی تفاهمنامه همین هراس و نگرانی بوده است.

نکات کامل‌تر در فایل صوتی



#فرهیختگان راهی به رهایی
👍5🤔4❤3
درباره‌ی پرفسور شاندلِ شریعتی
و فقر تخیلِ مفهومی دکتر غنی‌نژا
د

سینا جهاندیده

[یک بحث نظری بنیادین]

دکتر موسی غنی‌نژاد، اقتصاددان و یکی از شناخته‌شده‌ترین منتقدان سنت چپ و روشنفکری دینی در ایران معاصر است. بخش مهمی از فعالیت فکری او در سال‌های گذشته معطوف به نقد مارکسیسم، اندیشه‌های جمع‌گرایانه و شخصیت‌هایی چون علی شریعتی بوده است. او در برخی گفت‌وگوها و نوشته‌های خود تلاش کرده است نشان دهد که بسیاری از مفاهیم رایج در روشنفکری ایرانی، به‌ویژه در دهه‌های چهل و پنجاه، متأثر از ایدئولوژی‌هایی بوده‌اند که به باور او با آزادی فردی و عقلانیت اقتصادی ناسازگارند.
اما در نقد اخیر خود بر علی شریعتی، غنی‌نژاد از سطح نقد یک اندیشه فراتر رفته و شریعتی را «شیاد» دانسته است. یکی از دلایلی که برای این داوری مطرح کرده، ارجاع شریعتی به شخصیتی به نام «پروفسور شاندل» در آثارش است. استدلال این است که چون چنین شخصیتی در جهان بیرونی وجود نداشته، پس شریعتی با ساختن یک شخصیت موهوم دست به فریب زده است. اما این استدلال، پیش از آنکه مسئله‌ای درباره‌ی شریعتی باشد، مسئله‌ای درباره‌ی فهم ما از فلسفه، ادبیات و تاریخ اندیشه است. پرسش اساسی این است: آیا هر شخصیتی که در یک متن فکری ظاهر می‌شود، باید دارای وجود تاریخی و شناسنامه بیرونی باشد تا معتبر تلقی شود؟ اگر چنین معیاری را بپذیریم، باید بخش بزرگی از میراث فلسفی بشر را کنار بگذاریم. آیا سقراطی که در آثار افلاطون سخن می‌گوید، دقیقا همان سقراط تاریخی است؟ یا شخصیتی است که افلاطون برای بیان پرسش‌ها و اندیشه‌های فلسفی خود ساخته و پرداخته است؟ ما امروز می‌دانیم که میان «سقراط تاریخی» و «سقراط افلاطونی» فاصله وجود دارد. اما هیچ فیلسوف جدی‌ای به این دلیل افلاطون را متهم به جعل و فریب نمی‌کند.
آیا زرتشت نیچه همان زرتشت تاریخی است؟ آیا نیچه قصد داشت یک زندگی‌نامه تاریخی از پیامبر ایرانی بنویسد؟ روشن است که چنین نبود. زرتشت در کتاب چنین گفت زرتشت یک شخصیت مفهومی است؛ صدایی فلسفی که نیچه از طریق آن درباره مرگ خدا، انسان برتر و دگرگونی ارزش‌ها سخن می‌گوید.
فلسفه و ادبیات همواره از چنین شخصیت‌هایی ساخته شده‌اند. شخصیت مفهومی، نه یک دروغ تاریخی، بلکه ابزاری برای اندیشیدن است. انسان متفکر گاهی برای آنکه بتواند با خویشتن گفت‌وگو کند، دیگری‌ای می‌آفریند؛ صدایی که از او جداست و در عین حال بخشی از وجود فکری او را نمایندگی می‌کند. از همین منظر باید به شاندل نگاه کرد. شاندل را نمی‌توان صرفاً با این پرسش سنجید که «آیا چنین استادی در دانشگاهی در فرانسه وجود داشته است؟» پرسش درست‌تر این است که: «شاندل در نظام فکری شریعتی چه نقشی ایفا می‌کند؟» شاندل در واقع همان «دیگری» شریعتی است؛ یک شخصیت واسطه که شریعتی از طریق او با خود، تاریخ، دین و جهان مدرن وارد گفت‌وگو می‌شود. شریعتی با خلق این شخصیت میان خود نویسنده و خود متفکر فاصله ایجاد می‌کند؛ فاصله‌ای که امکان اندیشیدن و خودنقدی را فراهم می‌آورد.
حتی خود نام «شاندل» نشان‌دهنده همین بازی نمادین است. واژه فرانسوی Chandelle به معنای «شمع» است و شریعتی با این نام‌گذاری، به نوعی رمزگذاری شخصی نیز دست زده است؛ زیرا «ش» و «م» و «ع» به عنوان حروفی از نام «شریعتی، علی، مزینانی» خوانده شده‌اند. بنابراین شاندل نه یک شخصیت جعلی برای فریب مخاطب، بلکه یک تمهید ادبی و فکری است؛ همان‌گونه که زرتشت نیچه یا سقراط افلاطون نیز شخصیت‌هایی فراتر از وجود تاریخی صرف هستند
.
نکته مهم اینجاست که در سنت فلسفی، حقیقت همیشه از مسیر گزارش واقعیت بیرونی به دست نمی‌آید. گاهی حقیقت در اسطوره، استعاره، گفت‌وگوی خیالی و شخصیت مفهومی آشکار می‌شود. اگر معیار داوری درباره فلسفه و ادبیات، فقط وجود خارجی شخصیت‌ها باشد، باید بسیاری از بزرگ‌ترین آثار تمدن بشری را فاقد اعتبار بدانیم. این نوع نگاه، ناشی از نوعی تقلیل‌گرایی است؛ یعنی فروکاستن جهان پیچیده اندیشه به معیارهای اثبات‌پذیری علوم تجربی یا اسناد تاریخی. اما فلسفه، ادبیات و علوم انسانی با «امکان‌های معنا» سروکار دارند، نه فقط با اشیای قابل اندازه‌گیری.
نقد شریعتی می‌تواند و باید صورت بگیرد؛ می‌توان درباره‌ی نسبت او با مارکسیسم، اسلام سیاسی، ایدئولوژی، روشنفکری و مدرنیته بحث کرد. اما نقد جدی باید با اندیشه او درگیر شود، نه اینکه یک شخصیت مفهومی را با معیار اداره ثبت احوال داوری کند. مسئله شاندل در نهایت مسئله شریعتی نیست؛ مسئله‌ای درباره فهم ما از اندیشه است. جامعه‌ای که میان «وجود تاریخی» و «حقیقت مفهومی» تفاوت نگذارد، نه تنها شریعتی را بد می‌فهمد، بلکه افلاطون، نیچه، کی‌یرکگور و بخش بزرگی از تاریخ فلسفه را نیز نخواهد فهمید.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍20👎15❤6🤔1
‍‍ مذاکرات روشمند و عقلانی، تنها گذرگاه رسیده به صلح است
سیدعلی محمودی

هدف غایی سیاست رسیدن به صلح و زیست صلح آمیز است. اگر مردمی در صلح و آرامش در کنار یکدیگر زندگی نکنند، چگونه می‌توانند به‌هدف‌های فردی و اجتماعی دست‌یابند؟ گیریم که کسانی در سرزمینی به قدرت برسند، در حفظ قدرت و افزایش آن، چه راهی جز سیاست صلح آمیز را می توانند در پیش بگیرند؟ تأمین توسعۀ اقتصادی و رفاه مادی نیز در گرو برخورداری از زندگی صلح آمیز در سطوح ملی، منطقه ای و جهانی است. اخلاق و معنویت نیز در وضعیت جنگ و ناامنی به دست نمی آید و تحصیل آن به صلح نیاز دارد.

اگر جامعه‌ای از نعمت صلح بی‌نصیب باشد، نه بهره ای از حق بنیادین آزادی می‌برد، نه دستاوردهای آن عاید جامعه‌های بشری می‌شود. به‌دست آوردن امنیت و آرامش نیز از رهگذر صلح به‌کف می‌آید. چه‌بسا جامعه‌هایی که از امنیت برخوردار اند، اما امنیت و آرامش آنان در استبداد، خفقان، و نظم و آرامش گورستانی بنا شده است. پس امنیت نیز هدف سیاست است، اما هدف غایی آن نیست. اگر جامعه ای، کشوری و منطقه ای در صلح زندگی کند، همۀ امکانات، استعدادها و خوبی‌ها می‌تواند زیر چتر فراگیر صلح فراهم آید. در برابر، جنگ و ستیز، همه‌چیز را در لهیب ‌آتش خود می‌سوزاند و به خاکستر تبدیل می‌کند.
 
اکنون کشور ما ایران در جنگ به‌سر می‌برد. شعله‌های جنگ از هر سو زبانه می‌کشد. مردم با مشکلات معیشتی روبه‌رو هستند. زیرساخت‌های کشور هدف آمریکا قرارگرفته و خسارت‌های سهمگین به بار آورده است. جنوب ایران در آتش جنگ، ویرانی، ناامنی و گرمای طاقت‌سوز دست‌وپا می‌زند. در میدان جنگ، مسابقۀ قدرت پیامدی جز کشتارهای فزون‌تر ویرانی‌های بیشتر ندارد. در مسابقه جنگ، دو طرف آسیب‌های جدی می‌بینند و در نهایتْ راهی جز آتش‌بس و صلح برای این‌دو باقی نمی‌ماند.
 
 در مذاکرات بین طرفین درگیری، بهترین راه رسیدن به توافق است. اگر توافق میسر نشد، مصالحه گزینۀ عقلانی است و در این صورت، میانجی‌گیری در حل‌وفصل اختلافات کارساز و راهگشا است. البته مذاکره کاری به‌غایت پیچیده و دشوار است. بر مبنای علم سیاست و تجربه‌های گرانسنگ سیاسی، تصمیم‌گیری دربارۀ جنگ و صلح با سیاستمداران دانش‌آموخته، خردمند و با تجربه است. نقش قوای مسلح در دفاع ملی بسیار مهم و بنیادین است. ارتش در جنگ دفاعی بر اساس موازین علمی و فنی و رعایت اصول اخلاق جنگ انجام وظیفه می‌کند و باید به قوانین داخلی و الزامات پذیرفته‌شدۀ بین‌المللی توسط دولت، در نظر و عمل پایبند باشد.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3👍2
برچسبی به نام بی‌وطنی
✍️مصطفی داننده

امیر قلعه‌نویی مخالفان تیم ملی از جمله عادل فردوسی‌پور را «وطن‌فروش‌های بی‌وطن» خطاب کرد. سال‌هاست در این سرزمین، هر کس انتقاد کند، یک برچسب آماده در انتظارش است، «بی‌وطن»، «وطن‌فروش»، «خائن». انگار وطن، ملک شخصی عده‌ای است و کلید ورود به آن را هم فقط خودشان در جیب دارند.

اما واقعاً معیار وطن‌پرستی چیست؟

آیا وطن‌پرست کسی است که هرچه دید، سکوت کند؟ کسی که چشم بر ضعف‌ها ببندد تا مبادا آرامش صاحبان قدرت به هم بخورد؟ آیا وطن‌پرستی یعنی تشویق کردن، حتی وقتی می‌دانی راه را اشتباه می‌روند؟ آیا دوست داشتن ایران یعنی دوست داشتن همه تصمیم‌هایی که به نام ایران گرفته می‌شود؟

برای من، وطن‌پرست کسی است که وقتی می‌بیند خانه‌اش آتش گرفته، فریاد می‌زند. نه کسی که از ترس متهم شدن به بی‌وطنی، کنار دیوار می‌ایستد و کف می‌زند.

وطن‌پرست کسی است که حقیقت را، حتی وقتی تلخ است، پنهان نمی‌کند. کسی که نگران آینده این خاک است، نه نگران جایگاه خودش.
کسی که اگر لازم باشد، محبوبیتش را خرج حقیقت می‌کند. کسی که از دیدن مهاجرت جوانانش، خالی شدن روستاهایش، فرونشستن زمینش، خشک شدن رودهایش و کوچک شدن رؤیاهای مردمش شب‌ها خوابش نمی‌برد.

وطن‌پرست کسی است که ایران را فقط هنگام پخش سرود ملی دوست ندارد، ایران را در صف نان، در بیمارستان‌های شلوغ، در کلاس‌های درس فرسوده، در کارگر خسته، در معلم ناامید و در چشم‌های مادری که فرزندش را بدرقه مهاجرت می‌کند، هم می‌بیند.

عجیب است؛ در این سال‌ها بسیاری از کسانی که دیگران را «بی‌وطن» خوانده‌اند، هرگز حاضر نبوده‌اند کوچک‌ترین انتقادی را تحمل کنند. گویی وطن، آن‌ها هستند و هرکس با آن‌ها مخالف باشد، با ایران مخالف است.
اما ایران از همه ما بزرگ‌تر است. ایران نه یک تیم فوتبال است، نه یک دولت، نه یک جناح، نه یک رسانه و نه یک چهره مشهور. ایران، مجموعه خاطرات و رنج‌ها و امیدهای میلیون‌ها انسانی است که زیر این آسمان زندگی کرده‌اند و خواهند کرد.

هیچ‌کس حق انحصاری بر وطن ندارد.هیچ‌کس نمی‌تواند برای عشق مردم به سرزمینشان، متر و ترازو دست بگیرد.

وطن‌پرستی، مسابقه بلندتر فریاد زدن نیست. وطن‌پرستی یعنی وقتی همه تشویق می‌کنند، اگر لازم بود بگویی: «این راه، به مقصد نمی‌رسد»
وطن‌پرستی یعنی حقیقت را قربانی مصلحت نکنی. وطن‌پرستی یعنی بدانی که گاهی بزرگ‌ترین خدمت به وطن، نه کف زدن برای آن، که نقد کردن آن است.

و شاید در نهایت، وطن‌پرست‌ترین آدم‌ها همان‌هایی باشند که بیش از همه برای ایران غصه می‌خورند، همان‌هایی که هنوز بعد از همه این سال‌ها، با وجود تمام زخم‌ها، باز هم آرزو می‌کنند روزی این سرزمین، جایی بهتر برای زندگی فرزندانش شود.

وطن را از روی تعداد پرچم‌هایی که در دست می‌گیری نمی‌سنجند، از روی تعداد شب‌هایی می‌سنجند که به خاطرش بی‌خواب مانده‌ای.

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍26❤4
فرهیختگان
ابوالفضل عزیزی ساری. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
مریم سعادت
تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢37👎5❤2🔥2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
یا رب تو نگهبانِ دلِ اهلِ وطن باش

#فرهیختگان درکنار مدافعان وطن
❤20🤬2🕊2
حزب توسعه ملی ایران اسلامی در بیانیه ای تأکید کرد
تفاهم میان ایران و آمریکا فرصتی گرانبها برای کاستن از تهدیدها، حفظ منافع ملی و گشودن مسیری تازه در برابر کشور بود.

متن کامل بیانیه

به نام خدا
مردم شریف ایران
ایران عزیز این روزها یکی از حساس‌ترین و کم‌سابقه‌ترین مقاطع تاریخ پس از انقلاب را پشت سر می‌گذارد؛ مقطعی که هر تصمیم شتاب‌زده، هر شعار نسنجیده و هر تعلل در به‌کارگیری عقلانیت سیاسی می‌تواند سرنوشت امروز و فردای کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

تفاهم میان ایران و آمریکا فرصتی گرانبها برای کاستن از تهدیدها، حفظ منافع ملی و گشودن مسیری تازه در برابر کشور بود؛ فرصتی که می‌بایست با هوشمندی، تدبیر و مسئولیت‌پذیری از آن حراست می‌شد. کارشکنی رژیم صهیونیستی به عنوان بزرگترین متضرر این تفاهم و بهانه جویی آمریکا برای بر هم زدن این تفاهمنامه که به اعتراف محافل سیاسی جهان به سود ایران بود دور از انتظار نیست، آن چه غیر قابل درک است استقبال برخی جریان‌های داخلی با شعار انتقام از قطع مذاکرات و شروع مجدد جنگ با تبلیغات سازمانیافته و شعارهای احساسی به جای تلاش برای حفظ و حراست از مسیر دیپلماسی و مذاکره است.

تجاوز شرارت بار دشمن با رشادت و جانفشانی نیروهای مسلح و حمایت، همبستگی و صبوری تحسین برانگیز شما مردم، به سود ایران عزیز به پایان رسید. ایران در طول تجاوز دشمن به خوبی توانست از مزیت‌های ژئو استراتژیک خود به ویژه تنگه هرمز برای درگیر کردن همه کشورهای جهان با پیامدهای این تجاوز و در نتیجه فشار جامعه بین الملل به آمریکا برای پایان دادن به جنگ استفاده کند. مهم این بود که ایران به جهانیان ثابت کند امنیت این تنگه با امنیت ایران گره خورده است که ثابت کرد.  تقلیل این مزیت راهبردی به کسب درآمد از عبور کشتی‌ها از تنگه هرمزافزون بر آن که برخلاف ادعاهای بی اساس منافع مادی قابل توجهی برای کشور ندارد،‌ خطایی بزرگ در فهم این مزیت ژئو پلیتیکی  است.با این حال  هنوز  برای اصلاح این خطا و بازگشت به یک سیاست سنجیده و مبتنی بر منافع ملی فرصت باقی است.

ما جنگ را بردیم اما اکنون در حال باختن صلح هستیم. آن چه این روند نامبارک را شتاب می‌بخشد،‌ فقدان مدیریت واحد و باورمند به دیپلماسی و نیز وجود اختلاف در سطح حاکمیت در باره ادامه مذاکرات است. از یک سو دولت، سران قوا و بخشی از نیروهای نظامی با درکی واقعبینانه از منافع و مصالح کشور،‌ خواهان مذاکره و صلحی شرافتمندانه‌اند؛ و از سوی دیگر بخش‌های قدرتمند و غیر پاسخگو با حمایت کاسبان جنگ و تحریم و برخوردار از امکانات گسترده مالی، تبلیغاتی و رسانه‌ای‌ بر طبل جنگ می‌کوبند.

این اختلاف امکان یک دیپلماسی برنامه ریزی شده و همدفمند  و تصمیم‌گیری عقلانی و به هنگام به سود منافع ملی را از حاکمیت سلب کرده و می‌رود کشور را به وضعیت بی دولتی دچار کند. غیبت رهبری جدید از صحنه و در نتیجه عدم رایزنی و ارتباط  مستمر با مسؤلان این وضعیت را تشدید کرده است.

سکوت و بی تفاوتی در برابر این اختلاف، در شرایطی که دامنه جنگ هر روز گسترده تر می‌شود و مناطق حساس نظامی و اقتصادی و زیر ساخت‌های حیاتی کشورآماج شدیدترین حملات قرار دارد،‌ عملاً به سود جنگ طلبان و منادیان تباهی و ویرانی ایران است.  امروز همگی ما در برابر خدا،‌ تاریخ فردا و نسل آینده مسؤلیم. نباید اجازه داد،‌اقلیتی محض، سکوت اکثریت جامعه را به نفع توهمات ویرانگر خود مصادره کند و آینده یک ملت را به بازی بگیرد. سابقه عملکرد بد حاکمیت و خشم از اتفاقات ناگوار گذشته نباید موجب انفعال و بی تفاوتی نسبت به روندی شود که آثار ویرانگر آن بر ایران عزیز و نسل فردا و آینده فرزندانمان از همین امروز به روشنی قابل مشاهده است. وظیفه ملی ما امروز تقویت هرچه بیشتر عقلانیت، ‌آگاهی بخشی، بلند کردن صدای حمایت از مذاکره و صلح شرافتمندانه و مخالفت صریح با جنگ و ویرانی است.

حزب توسعه ملی ایران اسلامی ضمن حمایت قاطع از بیانات اخیر آقای سید محمد خاتمی در دفاع از دیپلماسی و صلح، از همه مردم آگاه و میهن‌دوست ایران می‌خواهد با صراحت و صدای بلند، از جریان‌ طرفدار مذاکره، دیپلماسی در حاکمیت حمایت کنند و اجازه ندهند صدای جنگ‌طلبان، به عنوان صدای ملت ایران معرفی شود.
خارج شدن صدا و سیما از تیول فرقه آخرالزمانی، تبدیل آن به رسانه‌ای که صدای همه ملت باشد و نه یک اقلیت، ذیل شعار «ملی شدن صدا و سیما» مسیر اتخاذ تصمیمات عقلانی و به هنگام مسؤلان در شرایط حساس کنونی را هموارترمی‌کند .
اصلاح‌طلبان، نیروهای ملی، منتقدان دلسوز، نخبگان، دانشگاهیان، فعالان مدنی و شخصیت‌های مسئولیت‌شناس باید در این تلاش ملی، صدای اکثریت خاموش جامعه باشند؛ اکثریتی که ایران را آباد، مستقل، امن و برخوردار از صلحی پایدار و شرافتمندانه می‌خواهد.

حزب توسعه ملی ایران اسلامی
۱۴۰۵/۴/۳۰

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤10👍3🤔1
خانواده سپیده ابطحی، فیلم‌ساز و فعال ضدجنگ که در بازداشت نیروهای امنیتی ایران به‌سرمی‌برد، از انتقال او به زندان قرچک ورامین خبر دادند، و همزمان نهاد «ائتلاف بین‌المللی برای فیلمسازان در معرض خطر» (ای‌سی‌اف‌آر) نیز خواستار آزادی فوری او شد.

سعیده ابطحی، خواهر سپیده ابطحی،روز سه‌شنبه ۳۰ تیر ماه اعلام کرد که این سینماگر در تماس با خانواده، با ابراز نگرانی از انتقالش به زندان قرچک، خواستار پیگیری وضعیت خود شده است.

سخنان خانواده خانم ابطحی همچنین حاکی از آن است که نهاد بازداشت‌کننده او، سازمان اطلاعات سپاه است، اما با وجود گذشت چند روز از بازداشت، هنوز هیچ اتهامی به وکیل و یا خانواده‌اش اعلام نشده است.

خواهر سپیده ابطحی با اشاره به ادامه پیگیری‌ها گفت: «خانواده، دوستان، همکاران و چند نفر از اعضای خانه سینما همچنان با جدیت پیگیر وضعیت سپیده هستند و امیدواریم هرچه زودتر اتهام او به طور رسمی اعلام و زمینه آزادی‌اش فراهم شود.»

ادامه این گزارش را در وبسایت نیماد بخوانید:
https://neemaad.com/nmd10033542.htm

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍6❤2
👍1🔥1
✍️گران‌ترین مسابقه فوتبال تاریخ

محمدرضا اسلامی

مسابقه فینال جام‌جهانی با تمام ماجراهایش برگزار شد و تیم ملی فوتبال اسپانیا با تک گل فران تورس در وقت‌های اضافی آرژانتین را شکست داد و قهرمان جام جهانی ۲۰۲۶ شد.

چند نکته درباره این مسابقه:

🔵 در بازار خرید و فروش Resale قیمت بلیط هر صندلی متوسط ۱۷ تا ۱۸ هزار دلار بود.

قیمت صندلی‌های ممتاز (ویژه) هر بلیط ۳۵ هزار دلار بود.
«ارزان ترین صندلی‌ها» در این مسابقه با قیمت هر بلیط هفت هزار دلار! (۷٫۰۰۰$) فروش رفت.

🔵یعنی یک خانواده چهار نفره در این مسابقه باید بین ۲۸ هزار دلار تا ۶۸هزار‌دلار برای خرید بلیط هزینه پرداخت کرده باشد (البته اگر در جایگاه ویژه بوده‌اند که ۱۵۰ هزار دلار هزینه فوتبال خانواده شده)

🔵 دنیای جالبی است. در همان نیوجرسی (یا نیویورک) حقوق دریافتی یک معلم دبیرستان جوان اگر که با مدرک فوق لیسانس استخدام شده باشد ماهیانه بین ۶۵۰۰ تا ۶۹۰۰ دلار است!
(یعنی حتی اگر تمام حقوق یک ماه کار کردن را هم بدهد بازهم ارزان‌ترین بلیط این ورزشگاه را نمی تواند بخرد). یک معلم دبیرستان در نیویورک اگر که ده تا پانزده سال سابقه کار داشته باشد حقوقش بین ۸هزار تا ۹هزار دلار در ماه است.

🔵یک استادیوم جمعِ ثروتمندان (و گپ اجتماعی)
دنیای امروزِ انسان در بحث «حقوق/درآمدها» به شدت لنگ می‌زند. یکی از ویژگی‌های اقتصاد امروز این است که درآمدها الزاما با ارزش اجتماعی مشاغل تناسب ندارند. گاه دلالی یا کارهای با ارزش اجتماعی اندک، مزایای چشمگیر دارند و این واقعیت باعث خواهد شد/شده تا نسل جوان عمدتا ذهنِ «پول محور» داشته باشد. ولع و شوق به «جهش» در امر پول.

آن خانواده چهار نفره‌ای که در یک روز برای دیدن مسابقه فوتبال ۶۸ هزار دلار تا ۱۵۰هزار دلار پول بلیط می‌دهد (جدای از پول پرواز هواپیما، هتل و غذا و …) قطعا پدر آن خانواده معلم فیزیک یا ریاضی نیست.
راستی شغل پدر آن خانواده چیست؟

آن خانواده‌ای که برای یک مسابقه فوتبال بیش از صدهزار دلار هزینه می‌کند، احتمالاً درآمدش از چه فعالیتی تأمین شده است؟ آیا این فعالیت، از نظر ارزش اجتماعی، به همان اندازه‌ای که درآمد ایجاد می‌کند، برای جامعه نیز ارزش می‌آفریند؟
این سوالات جدی است. (ولی بی‌پاسخ)

https://t.me/solseghalam/2703

#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5👍5👎3🤔1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اخطارها و پیش بینی‌های دلسوزانه تاجزاده، صدای که هیچگاه شنیده نشد.

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍19
از محمدرضا پهلوی تا فلیپه ششم

مرحوم باغبانباشی، قهرمان دوومیدانی ایران، سال‌ها پیش خاطره‌ای برایم تعریف کرد. می‌گفت در یک مسابقه‌ی بین‌المللی دوومیدانی شرکت کرده بود؛ مسابقه‌ای که محمدرضا پهلوی، شاه ایران، نیز در مراسم اهدای جوایز آن حضور داشت. به گفته‌ی او، پس از آنکه مقام نخست را به دست آورد، شاه هنگام اهدای مدال چنان او را در آغوش گرفت که به تعبیر خودش «حتی ولیعهد را آن‌گونه در آغوش نگرفته بود.»

دیشب، وقتی پادشاه اسپانیا فلیپه ششم را دیدم که بی‌تکلف در کنار همسر و دخترانش، همراه بازیکنان تیم ملی اسپانیا، قهرمانی کشورش را جشن می‌گرفت، بی‌اختیار خاطره‌ی مرحوم باغبانباشی در ذهنم زنده شد. اما همان خاطره، مرا به تفاوت سرنوشت دو خاندان سلطنتی نیز رساند. خاندان پهلوی، با وجود برخی اقدامات و موفقیت‌ها، در نهایت نتوانست ارتباطی پایدار و متناسب با تحولات جامعه‌ی ایران برقرار کند و سرانجام نظام سلطنت مشروطه در ایران فروپاشید.

به گمان من، خانواده‌ی سلطنتی اسپانیا به ریاست پادشاه فلیپه ششم، نمونه‌ای موفق‌تر از سازگاری یک نهاد سلطنتی با دنیای امروز است. همسر او، لتیسیا، پیش از ازدواج روزنامه‌نگار بود و امروز نیز حضوری فعال در عرصه‌ی عمومی دارد. این خانواده به‌خوبی دریافته است که در عصر رسانه، مشروعیت بیش از آنکه از تشریفات و فاصله با مردم به دست آید، از اعتماد عمومی، ارتباط مؤثر و رفتار مسئولانه سرچشمه می‌گیرد.

دخترانشان، لئونور، ولیعهد اسپانیا، و سوفیا، سال‌ها پیش در کودکی جشن قهرمانی اسپانیا را تجربه کردند و امروز، در جایگاهی متفاوت، دوباره در کنار پدر و مادر خود شادی مردم کشورشان را شریک شده‌اند. این تصاویر، پیام روشنی دارد؛ اینکه نهاد سلطنت اگر بخواهد دوام بیاورد، باید خود را بخشی از جامعه بداند، نه فراتر از آن.

شاید یکی از دلایل ماندگاری سلطنت مشروطه در کشورهایی مانند اسپانیا، بریتانیا، ژاپن، نروژ، سوئد و چند کشور دیگر همین باشد. در این نظام‌ها، پادشاه یا ملکه نماد وحدت ملی است، نه صاحب حکومت. اداره‌ی کشور در اختیار دولت منتخب مردم قرار دارد و نهاد سلطنت نیز ناگزیر خود را با قانون، افکار عمومی و تحولات اجتماعی هماهنگ می‌کند.
در چنین نظامی، مردم رعیت نیستند، بلکه شهروندند. پادشاه بر آنان حکومت نمی‌کند، بلکه نماینده‌ی نمادین تاریخ و هویت ملی است. حتی اگر یکی از اعضای خانواده‌ی سلطنتی اعتبار این نهاد را مخدوش کند، برای حفظ اعتماد عمومی با او برخورد می‌شود و از مسئولیت‌های رسمی کنار گذاشته می‌شود. بقای سلطنت مشروطه، نه با تکیه بر گذشته، بلکه با پذیرش قواعد دنیای جدید ممکن شده است.

شاید بد نباشد کسانی که امروز از احیای سلطنت در ایران سخن می‌گویند، پیش از هر چیز تاریخ و تجربه‌ی سلطنت‌های مشروطه‌ی موفق را با دقت بیشتری مطالعه کنند؛ زیرا آنچه دوام این نظام‌ها را تضمین کرده، عنوان «پادشاه» نیست، بلکه پذیرش حاکمیت مردم و محدود بودن قدرت سلطنت است.

محمدحسین غیاثی
۲۹ تیر ۱۴۰۵


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍17❤4🤬1
در ستایش «۳۶۰» و عادل فردوسی‌پور؛ وقتی شرافت، ماندگارتر از قدرت است

علی رضا معینی

«۳۶۰» تنها نام یک برنامه نیست؛ استعاره‌ای است از نگریستن به جهان از همه سو، بی‌آنکه حقیقت را در حصار مصلحت‌های زودگذر زندانی کند. رسانه، آنگاه که رسالت خویش را به یاد دارد، نه آینه صاحبان قدرت، که آیینه وجدان بیدار جامعه است؛ و «۳۶۰» کوشیده است چنین باشد.
عادل فردوسی‌پور از آن گروه انسان‌هایی است که سرمایه اصلی‌شان نه در حساب‌های بانکی، که در اعتماد مردم نهفته است. منزلت اجتماعی را نمی‌توان خرید، همان‌گونه که احترام را نمی‌توان بخشنامه کرد. اعتبار، میوه سالیان دراز صداقت، دانش، پشتکار، پاکدستی و وفاداری به حقیقت است؛ درختی که دیر به بار می‌نشیند، اما اگر ریشه بدواند، با هیچ تندبادی از جا کنده نمی‌شود.
اگر رسانه‌ای که می‌کوشد پرسشگر، متخصص و مستقل بماند، با محدودیت روبه‌رو شود، این به‌تنهایی اثبات‌کننده حقانیت آن نیست؛ اما می‌تواند نشانه‌ای باشد از اینکه صدایش شنیده شده و اثرش از مرز بی‌اهمیتی گذشته است. خاموش کردن چراغ، هرگز به معنای پایان یافتن روشنایی نیست؛ زیرا روشنایی، راه خود را در ذهن و دل مردم می‌یابد.
از این‌رو، دنبال کردن «۳۶۰» تنها پیگیری یک برنامه ورزشی نیست؛ همراهی با شیوه‌ای از روزنامه‌نگاری است که هنوز برای حقیقت، تخصص، انصاف و شعور مخاطب حرمت قائل است. جامعه‌ای که رسانه‌های شریف و حرفه‌ای خود را تنها بگذارد، اندک‌اندک توان دیدن حقیقت را نیز از دست خواهد داد.
و سرانجام، آنچه از آدمی بر جای می‌ماند، نه قدرت است و نه امکان؛ نه کرسی است و نه شهرت. آنچه در حافظه تاریخ دوام می‌آورد، تنِ شریفِ کردار، جانِ پاکِ صداقت و نامی است که با خدمت به آگاهی مردم درآمیخته باشد. نام‌ها می‌آیند و می‌روند؛ اما شرافت، اگر با دانایی و آزادگی هم‌پیمان شود، در حافظه زمان اقامت می‌کند.

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍19👎6❤3
کافکا شیاد است. چرا؟
سیدجواد میری

دکتر غنی‌نژاد می‌گوید شریعتی شیاد است. از او می‌پرسم چرا شریعتی شیاد است؟‌ او در پاسخ می‌گوید دلیلش این است که شریعتی از "شاندل" گفته است و این درحالیست که شاندل اصلاً وجود خارجی نداشته است. بنابراین شریعتی شیاد است. این منطق استاد غنی‌نژاد است. اگر با همین منطق پیش برویم باید گفت که "کافکا هم شیاد است". چرا؟ داستان از این قرار است که فرانتس کافکا
به یک "عروسک" نامه‌هایی می‌نویسد و پاسخ‌های "عروسک" را به دختر بچه‌ای می‌دهد. توجه کنید دقیق که کافکا نویسنده شهیر معاصر نه تنها به یک "عروسک" نامه نوشته است بل پاسخ‌های آن "عروسک" را به دخترکی واقعی ارائه داده است. ماجرا چه بوده است؟

ماجرای نامه فرانتس کافکا به یک عروسک، داستانی واقعی و تأثیرگذار است که در آن کافکا دختربچه‌ای گریان را در پارکی در برلین تسلی می‌دهد؛ او این کار را با نوشتن مجموعه‌ای از نامه‌های خیالی انجام می‌دهد که گویی از طرف عروسکِ گم‌شدۀ دخترک و در حین سفرِ آن به دور دنیا نوشته شده‌اند. دیدار در پارک: در سال ۱۹۲۳، کافکای ۴۰ ساله به همراه شریک زندگی‌اش، دورا دیامانت، در پارکی در برلین قدم می‌زد. آن‌ها با دختربچه‌ای برخورد کردند که به خاطر گم کردن عروسک محبوبش با صدای بلند گریه می‌کرد. کافکا برای آرام کردن او گفت که گریه نکن عروسکت گم نشده، بلکه صرفاً برای دیدن دنیا به سفر رفته است. هنگامیکه دخترک پرسید که او از کجا این موضوع را می‌داند، کافکا قول داد که روز بعد نامه‌ای از طرف عروسک برایش بیاورد. او به خانه رفت و با دقت نامه‌ای خیالی از "زبان عروسک" نگاشت که در آن آمده بود: «لطفاً گریه نکن؛ من به سفری برای دیدن دنیا رفته‌ام و درباره ماجراهایم برایت نامه خواهم نوشت.» کافکا به مدت سه هفته مرتباً در پارک با دخترک دیدار می‌کرد و نامه‌هایی مفصل و خلاقانه را برایش می‌خواند که جزئیات سفرها، رشد و تجربیات عروسک را شرح می‌دادند. پایان ماجرا: کافکا برای اینکه پیش از آنکه وخامت حالش مانع از ادامه دیدارها شود، داستان را به شکلی مناسب به پایان برساند، عروسک جدیدی به دخترک هدیه داد. او آخرین نامه‌ای را نیز ضمیمه کرد که توضیح می‌داد سفرها عروسک را تغییر داده‌اند؛ این کار باعث شد دخترک بتواند اسباب‌بازی جدید را با خوشحالی بپذیرد و با ماجرا کنار بیاید. البته سالها بعد وقتی دخترک بزرگ شد اتفاقی نامه‌ای را پیدا کرد که در درون عروسک از طرف کافکا نهاده شده بود و در آن نامه کافکا نوشته بود:

"احتمالاً هر آنچه دوست داری را از دست خواهی داد، اما سرانجام، عشق به شکلی دیگر بازخواهد گشت".


آیا این داستان ملاقات بین کافکا و دخترک حقیقت دارد؟ سالهاست که درباره این نامه‌ها و واقعی‌بودن آنها کنکاش و کاوش انجام شده است اما نکته مهم در این نامه‌ها واقعی یا غیرواقعی بودن ملاقات کافکا با دخترک یا ارسال نامه‌ها از سوی "عروسک" به کافکا نبوده و نیست بل مسئله اصلی "وضع انسانی" است که در این وًعیت هر آنچه ما دوست داریم را از دست خواهیم داد، اما باید بدانیم که سرانجام، عشق به شکلی دیگر بازخواهد گشت. این مقوله اصلی داستان کافکا است.آدم باید واقعاً فاقد شعور و ظرافت ادبی باشد که بگوید کافکا شیاد است که گفته از عروسک نامه دریافت می‌کرده است. کلید فهم این داستان و پروژه کافکا دو درس خردمندانه در خود دارد: اندوه و فقدان، حتی برای کودکی خردسال نیز امری همه‌جا‌حاضر است؛ و راهِ التیام، جست‌وجوی شیوه‌ای است که عشق در قالبی دیگر بازمی‌گردد. حال اگر شما این داستان را نفهمی و تمرکز کنی بر روی این که آیا کافکا واقعاً به "عروسک" نامه می‌نوشت یا عروسک به کافکا نامه می‌نوشت معلوم می‌گردد که درک درستی از "روایت" ندارید. شاندل شریعتی را هم باید اینگونه درک کرد و شما هم "کافکایی" بخوانید نه "غنی‌نژادی". آنگاه نیاز ندارید وقتی مطلبی را که بالاتر از شعور شماست و درک نکردید به نویسنده آن تهمت "شیادی" بزنید. خیلی ساده بگو من نفهمیدم و بپرس. پرسیدن عیب نیست.

#فرهیختگان روزن آگاهی
👍23👎19❤2
تو باید جرأت ادامه‌دادن داشته باشی، نه امیدِ رسیدن
نامه چهارم سعید مدنی
به آصف بیات


آقای دکتر بیات عزیز
با سلام و درود فراوان و عذرخواهی از تأخیر در پاسخ به سبب محدودیت‌های زندان، گرفتاری‌های پس از آزادی از زندان و از آن مهم‌تر پیچیده‌تر شدن وضعیت ایران و ورود عوامل متعدد مداخله‌کننده‌ی جدید در تحولات کشور و جامعه‌ی ایران. الان که این پاسخ را ارسال می‌کنم حدود سه ماه است که با پایان حکم نهایی چهار سال حبس از زندان آزاد شده‌ام و همان‌طور که به بسیاری از دوستانم گفته‌ام ظاهر وضعیت اجتماعی برای من بی‌شباهت به داستان آلیس در سرزمین عجایب نیست. از دختران و پسران جوان در کافه‌ها بدون مزاحمت پذیرایی می‌شود و خانم‌ها با ظواهری گوناگون اما بدون روسری یا حجاب از کنار یگان‌های پلیس و ماشین‌هایی که روی آنها دوشکا سوار شده است و نظامیان نقاب‌دار پشت آنها آماده‌ی شلیک هستند می‌گذرند اغلب و با استثنائاتی بدون آن‌که کم‌ترین تذکری به آنها داده شود، گاهی نیز لبخندی ردوبدل می‌شود.

خاطرات کشتار فجیع و بی‌سابقه‌ی هزاران نفر در دی‌ماه در خیابان‌های شهرها و حتی روستاها از تهران بزرگ گرفته تا زیراب کوچک در شمال هنوز روح و ذهن همه‌ی مردم و نه فقط خانواده‌های داغدار را می‌آزارد.

جنگ و سایه‌ی جنگ و خرابی‌ها و خسارات دو جنگ اخیر امید به بهروزی و آرامش را در چارچوب سیاست ها و ساختار کنونی تا اطلاع ثانوی برای ملت نابود کرده و نه تنها نظام حکمرانی بلکه همه‌ی مردم را با روزمرگی در وضعیت تعلیق قرار داده است. همان‌طور که گفته‌اید جامعه‌ی ایران دچار ترومایی ملی شده است. تقریباً اغلب دوستانی که پس از آزادی از زندان برای تجدید دیدار به سراغم آمدند یا تماس تلفنی گرفتند این جمله را تکرار کردند که «از زندان کوچک به زندان بزرگ خوش آمدی…»


به‌نظرم اعتراضات دی‌ماه و خشونت عریان نظام در برابر آن در عین حال که ضرورت ترویج مشی خشونت‌پرهیز را بیش از گذشته نشان داد، شانس گذار دموکراتیک خشونت پرهیز را در آینده کاهش داد. در واقع اگر اعتراضات دی ماه با همان سبک و سیاق روزهای اول یعنی در فاصله‌ی ۶ تا ۱۷ دی ادامه می‌یافت ممکن بود مثل جنبش مهسا نتایج وعواقب خیره‌کننده‌ای به‌دنبال داشته باشد؛

اما فراخوان غیرمسئولانه و فرصت‌طلبانه‌ی آقای پهلوی آن‌هم با ادعای رسیدن کمک از خارج و همین طور ورود «گارد جاویدان» (بدنام‌ترین نیروی سرکوب نظامی زمان پهلوی) بهانه‌ای شد برای سرکوب و قتل حداکثری که سپهر سیاسی ایران را خونین‌تر از قبل کرد. این توضیح برای تبرئه یا مشروع‌سازی کشتار هزاران جوان رعنا و زیبا یا هجوم نیروهای سرکوب به بیمارستان‌ها و جنایات بی‌شمار دیگرنیست؛ بی‌تردید نظام حاکم مقصر تک‌تک خون‌های به‌زمین‌ریخته است و به همان میزان هم‌اکنون دچار بحران مشروعیتی بیشتر از گذشته است.

ادعای نظام مبنی بر مداخله‌ی تروریست‌ها و عوامل موساد ضعیف‌تر از آن است که بتواند چنین اعتراض گسترده‌ و کشتار بی‌سابقه‌ای را توجیه کند. کما این‌که گزارش‌های شاهدان عینی هم ناقض این ادعا است. در این‌که اسراییل همواره پروژه‌هایی را علیه ایران تدارک دیده تردید ندارم؛ اما همچنان‌که در مقاله‌ی ایلناعی در «هیوم» (به فرض صحت) آمده، پروژه‌های اسراییل عمدتاً منحصر به نفوذ در نظام جمهوری اسلامی یا آموزش نیروهای مسلح ازجمله کردها (اگرچه آنها تکذیب کرده‌اند) و امثال آن بوده و نه اعزام نیروهای مسلح مخفی که مردم معترض را در چنین ابعاد وسیعی در خیابان‌ها به قتل برسانند.

اما متأسفانه بخشی از جامعه‌ی ایران در اثر ناامیدی از تغییر داخلی به این نتیجه رسیده است که شاید تنها مداخله‌ی خارجی بتواند رژیم را سرنگون کند. این تصور به‌ویژه پس از جنگ دوازده روزه سال گذشته و کشتار دی‌ماه در میان برخی گروه های اجتماعی تقویت شده است.

به نظرم در میان هیاهوی جنگ بلندتر کردن همزمان صدا علیه جنگ واستبداد و دعوت به صلح و دموکراسی وظیفه‌ی بسیار خطیری است که می‌تواند در بحران‌های آینده و عبور جامعه‌ی ایران به سوی توسعه، عدالت و آزادی نقش و سهم بسیار داشته باشد. چرا نباید همزمان در برابر فاشیسم مهاجم نتانیاهو وترامپ از یک‌سو و استبداد داخلی و سرکوب دگراندیشان از سوی دیگر نایستیم و از منافع ملی و حقوق مردم ایران دفاع نکنیم؟ چرا آینده‌ی جامعه‌ی ایران را در گرداب انتخاب بین بد و بدتر نابود کنیم؟ چرا باید تسلیم یکی از دو منطق «هر کی بیاد از اینها بهتره» یا پذیرش فقر، نابرابری، استبداد و له شدن منزلت انسانی یک ملت زیر بار سختی معیشت و دشواری های زندگی روزمره موجود شویم؟
متن کامل نامه

#فرهیختگان روزن آگاهی
👍9❤2🤔1
شریعتی، شاندل و مسئله‌ای که مسئله امروز ما نیست
فتانه هویدا

نقد اندیشه، شرط پویایی هر جامعه زنده است. همان‌گونه که اندیشه‌های شریعتی، غنی‌نژاد  و هر متفکر دیگری باید در معرض نقد قرار گیرند هیچ شخصیت فکری نیز نباید از نقد مصون باشد. از این منظر نقد آقای موسی غنی‌نژاد بر شریعتی و پاسخ‌هایی که به آن داده شده بخشی از یک گفت‌وگوی مشروع فکری است.
با این حال به نظر می‌رسد محل اصلی اختلاف درباره «شاندل» گاه به‌درستی صورت‌بندی نمی‌شود. صرف خیالی بودن یک شخصیت به‌خودی‌خود نه دلیل بر فریب است و نه نشانه بی‌اعتباری یک اندیشه.
در این میان، مقایسه شاندل با سقراط در آثار افلاطون یا زرتشت در چنین گفت زرتشت نیچه، هم درست است و هم نادرست بسته به اینکه از چه منظری به آن بنگریم. منتقدان به‌درستی یادآور می‌شوند که سقراط و زرتشت هر دو شخصیت‌هایی با پیشینه تاریخی‌اند در حالی که شاندل چنین پیشینه‌ای ندارد و آفریده ذهن شریعتی است. از این حیث میان آنها تفاوتی انکارناپذیر وجود دارد.
اما این تنها نیمی از ماجراست ،از منظر فلسفی آنچه اهمیت دارد صرفاً وجود تاریخی شخصیت‌ها نیست بلکه کارکرد آنها در متن است. سقراط در گفت‌وگوهای افلاطون صرفاً سقراط تاریخی نیست؛ او به زبان فلسفی افلاطون تبدیل می‌شود. زرتشت نیچه نیز بازسازی زرتشت تاریخی نیست بلکه شخصیتی مفهومی است که نیچه از طریق او بنیادی‌ترین اندیشه‌های خود را بیان می‌کند. اگر شاندل را نیز از این منظر بنگریم او را می‌توان شخصیتی مفهومی دانست که شریعتی از طریق او بخشی از تأملات و گفت‌وگوهای درونی خود را بیان کرده است. بنابراین، شباهت این شخصیت‌ها نه در منشأ تاریخی بلکه در کارکرد فلسفی و روایی آنهاست.
از همین رو تفاوت میان شاندل با سقراط یا زرتشت به‌تنهایی نمی‌تواند مبنایی برای متهم کردن شریعتی به «شیادی» باشد. صرف اثبات اینکه شاندل شخصیتی تاریخی نبوده، برای اثبات اتهام شیادی کافی نیست. برای رسیدن به چنین داوری‌ای منتقد باید نشان دهد که شریعتی آگاهانه و با قصد فریب این شخصیت را به‌عنوان یک استاد واقعی معرفی کرده و اعتبار استدلال‌های خود را بر این معرفی استوار ساخته است. چنین ادعایی باید با استناد مستقیم به آثار شریعتی و شواهد تاریخی اثبات شود نه صرفاً با این گزاره که «شاندل وجود خارجی نداشته است.»
این بحث زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که آن را در نسبت با مسائل امروز جامعه بسنجیم. حتی اگر این اختلاف نیز به نتیجه‌ای روشن برسد، پرسش مهم‌تری همچنان باقی می‌ماند: جایگاه چنین مناقشه‌ای در میان مسائل امروز جامعه ایران کجاست؟
طرح این پرسش به معنای کم‌اهمیت دانستن تاریخ اندیشه نیست. جامعه می‌تواند و باید هم‌زمان درباره تاریخ، فلسفه و مسائل روز گفت‌وگو کند اما همان‌گونه که هر جامعه‌ای ناگزیر از اولویت‌بندی منابع و امکانات خود است فضای عمومی و روشنفکری نیز ناگزیر از اولویت‌بندی موضوعات است.
امروز ایران با جنگ، ناامنی، آسیب به زیرساخت‌ها، تورم، بیکاری، گسترش فقر، دشواری دسترسی به درمان، مهاجرت ، کاهش اعتماد عمومی و نگرانی نسبت به آینده روبه‌روست. این بحران‌ها هر روز زندگی میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهند در چنین شرایطی، این پرسش طبیعی است که سهم بحث‌هایی از جنس «شاندل» در فهم یا حل این مسائل تا چه اندازه است و آیا این مناقشه باید در صدر اولویت‌های روشنفکری قرار گیرد؟
البته اندیشه‌ها در تاریخ بی‌تأثیر نیستند و شریعتی نیز مانند بسیاری از متفکران معاصر بر نسل خود اثر گذاشته و همین تأثیر نقد و بازخوانی آثار او را ضروری می‌کند. اما هیچ تاریخ‌نگار جدی، تحولات پیچیده ایران معاصر را تنها با ارجاع به اندیشه یا عملکرد یک فرد توضیح نمی‌دهد. تاریخ، حاصل تعامل اندیشه‌ها، ساختارهای سیاسی، نهادهای اجتماعی، تصمیم‌های حکمرانی، شرایط اقتصادی و عوامل بین‌المللی است. تقلیل این پیچیدگی به یک شخصیت چه در ستایش و چه در نکوهش به فهم دقیق تاریخ کمکی نمی‌کند.
از همین رو نه می‌توان مسائل امروز ایران را با نفی شریعتی حل کرد و نه با ستایش او. آثار شریعتی همانند آثار دیگر متفکران، باید موضوع پژوهش و نقد باقی بمانند اما این نقد نباید چنان بر فضای عمومی سایه بیفکند که مسائل فوری‌تر جامعه به حاشیه رانده شوند.
شاید امروز پرسش اصلی دیگر این نباشد که «شاندل» چه کسی بود؛ پرسش این است که روشنفکری ایران، در روزگاری که جامعه با جنگ، فقر، فرسایش سرمایه اجتماعی و ناامیدی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چه مسئله‌ای را باید در کانون توجه خود قرار دهد و چه سهمی در گشودن افقی برای آینده می‌تواند داشته باشد؟
"مانا باشید"

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤14🤔2👍1
✍️ مینابِ ترکیه

طنز روزگار است حکایت ترکیه؛
هیچ یک از کارهای جمهوری اسلامی را نکرد و دائم کوشید پسر حرف گوش‌کن نظام بین‌الملل باشد
ولی الان
روزی نیست که در رسانه‌های اسرائیل نگویند: بعد از ایران نوبت ترکیه است که تعیین تکلیف شود(!)

🔵 احتمالا روزی که در عملیات مشترک، مینابِ ترکیه را هم بزنند، عذرخواهی نخواهند کرد. ماه‌ها می‌گویند: در حال بررسی گزارش هستیم.

- - - -
▪️تصویر: مقاله امروز «روزنامه اسرائیل هیوم» درباره ترکیه.

(این روزنامه متعلق است به جناب شِلدون گرَی اَدلسون.
او مالک (یاسهام‌دار عُمده) بسیاری از هتل‌های لاس وگاس است. با نمک اینکه حتی در تصویری که طراح مقاله برای وب‌سایت کار کرده، پرچم اسرائیل را کنار پرچم آمریکا قرار داده و شهروندان ترکیه را در پشت تصویر. یعنی حتی موقع خط و نشان کشیدن برای ترکیه هم باید پرچمش را به آن یکی پرچم بچسباند. همان حرفی که تاکر کارلسون ماه‌هاست می‌زند!)

لینک:
https://www.israelhayom.com/2026/07/21/turkeys-rising-regional-ambitions-put-israel-on-alert/
محمدرضا اسلامی

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤5👎3👍2