فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
▶️ فایل صوتی نشست معرفی و بررسی کتاب

«احساسات اخلاقی، واقعیت اخلاقی و پیشرفت اخلاقی»

نویسنده: تامس نیگل
کتاب احساسات اخلاقی، واقعیت اخلاقی و پیشرفت اخلاقی از تازه‌ترین آثاری است که بحث‌های بنیادین فلسفه اخلاق را دوباره پیش می‌کشد:
آیا ارزش‌های اخلاقی فقط برآمده از احساسات، قراردادها و زمینه‌های تاریخی‌اند، یا می‌توان از نوعی واقعیت اخلاقی مستقل سخن گفت؟
و اگر واقعیت اخلاقی وجود داشته باشد، آیا بشر می‌تواند در فهم و عمل اخلاقی واقعاً پیشرفت کند؟
در نشست معرفی و بررسی این کتاب، گروهی از فیلسوفان و پژوهشگران ایرانی از زاویه‌های مختلف به این پرسش‌ها و به پروژه فکری تامس نیگل پرداخته‌اند.
با حضور:
🔹 دکتر عبدالکریم سروش

🔹 استاد مصطفی ملکیان

🔹 دکتر یاسر میردامادی

🔹 دکتر جواد حیدری، مترجم کتاب

🔹 دکتر حسین کمالی
این نشست روز شنبه ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ / ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ برگزار شده و اکنون فایل صوتی آن برای شنیدن در دسترس است.
🎧 فایل صوتی نشست ضمیمه این پست است.
بررسی این کتاب فقط بحثی تخصصی در اخلاق نیست؛ بلکه به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های زندگی انسانی بازمی‌گردد:
آیا درباره خوب و بد، درست و نادرست، چیزی فراتر از سلیقه، عادت و توافق اجتماعی وجود دارد؟
و اگر پاسخ مثبت باشد، چه نسبتی میان احساس اخلاقی، حقیقت اخلاقی و پیشرفت تاریخی انسان برقرار است؟
#منتخب_فرهیختگان

#تامس_نیگل #عبدالکریم_سروش #مصطفی_ملکیان #یاسر_میردامادی #جواد_حیدری #حسین_کمالی #فلسفه_اخلاق #حلقه_دیدگاه_نو

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤4🤔1
چهار سال از آن روزها می‌گذرد.
آن تن از میان ما رفت، اما نام مهسا امینی از حصار بیمارستان عبور کرد، در سراسر ایران پیچید و به نمادی فراتر از مرزها بدل شد.
نامی که با سه واژه در حافظه جمعی ماند:
زن، زندگی، آزادی
#میراث_فرهیختگان

#مهسا_امینی #زن_زندگی_آزادی #دختر_ایران

#فرهیختگان راهی به رهایی
🔥14😢6
🔵 «حکومتِ تقسیم بر دو»؛ آیا این بار پراگماتیست‌ها دست بالا را می‌گیرند؟
🔹 گفت‌وگوی رضا علیجانی با تلویزیون جمهوری ایران
رضا علیجانی معتقد است برای فهم ساختار قدرت امروز ایران، تقسیم‌بندی سنتیِ «سپاه، روحانیت و تکنوکرات‌ها» چندان راهگشا نیست.
به نظر او، شکاف مهم‌تر اکنون میان دو رویکرد است:
تعامل‌گرایان و تقابل‌گرایان.
افرادی از هر سه بخش ساختار قدرت را می‌توان در هر دو سوی این شکاف یافت.
علیجانی جمهوری اسلامی را از آغاز، نوعی «حکومتِ تقسیم بر دو» می‌داند؛ ساختاری که همواره در درون خود دو گرایش رقیب داشته، اما نهایتاً نهاد ولایت فقیه نقش فصل‌الخطاب را ایفا کرده است.
پرسش امروز او این است:
آیا این بار نتیجه متفاوت خواهد بود و پراگماتیست‌ها می‌توانند تندروها را به حاشیه برانند؟
به باور علیجانی، هنوز برای پاسخ قطعی زود است.
او می‌گوید حتی درون سپاه نیز یک اراده واحد وجود ندارد و این نهاد را نباید شبیه ارتش‌های متمرکز مصر یا پاکستان تصور کرد که بتوانند به صورت یکپارچه و سلسله‌مراتبی کودتا کنند.
از نگاه او، سپاه مجموعه‌ای از طیف‌ها، شبکه‌ها و گعده‌های متفاوت است و نخستین نزاع، درون خود این مجموعه شکل می‌گیرد.
اما با وجود مرگ علی خامنه‌ای، نهاد ولایت فقیه باقی مانده و تعیین‌کننده نهایی جهت‌گیری نظام، همچنان رهبر جدید، مجتبی خامنه‌ای است.
علیجانی معتقد است باید دید آیا رهبر جدید سیاست دوپهلو و حفظ همزمان دو جناح را ادامه می‌دهد یا به‌تدریج مسیر روشن‌تری در پیش می‌گیرد.
برای نمونه، تغییر یا عدم تغییر مدیریت صداوسیما در ماه‌های آینده می‌تواند یکی از نشانه‌های مهم جهت‌گیری تازه باشد.
بخش دیگری از گفت‌وگو به تنگه هرمز اختصاص دارد.
علیجانی هشدار می‌دهد که این پرونده نباید به «بختک فریبکارانه‌ای» شبیه پرونده غنی‌سازی تبدیل شود؛ مسئله‌ای که سال‌ها هزینه تولید کند و امکان خروج از آن روزبه‌روز دشوارتر شود.
او با ایده دریافت پول صرفاً بابت «تأمین امنیت تنگه» مخالفت می‌کند و می‌پرسد:
اگر امنیت این آبراه مختل شود، چه بازیگری بیش از همه در مظان ایجاد ناامنی خواهد بود؟
علیجانی همچنین روایت می‌کند که مسعود پزشکیان از حمله به سه کشتی در خلیج فارس بی‌اطلاع بوده و از وزیر دفاع پرسیده است چرا این اقدام بدون دستور شورای عالی امنیت ملی صورت گرفته است؛ روایتی که هنوز نیازمند تأیید مستقل است.
اما مهم‌ترین بخش گفت‌وگو شاید به زمین بازی اپوزیسیون ملی و مستقل مربوط باشد.
به باور علیجانی، این زمین نه درون ساختار قدرت است و نه در اتکا به قدرت‌های خارجی.
زمین اصلی، جامعه است.
بازنشستگان، کارگران، معلمان، پرستاران، کارکنان، دانشجویان و دیگر گروه‌های اجتماعی که حول مطالبات مشخص فعال می‌شوند، همان عرصه‌ای هستند که نیروهای مستقل می‌توانند در آن قدرت اجتماعی بسازند.
او می‌گوید در شرایطی که صدای جنگ و بمباران غالب است، جامعه مدنی و نیروهای سیاسی عاملیت محدودی دارند.
اما پس از جنگ، میدان اجتماعی بار دیگر اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
علیجانی همچنین به منتقدانی که هنوز ذیل قانون اساسی فعالیت می‌کنند توصیه می‌کند روند کاریزماسازی از رهبر جدید را دشوار و طولانی کنند؛ با نقد صریح، خطاب مستقیم و عادی نگه‌داشتن زبان سیاسی پیرامون او.
به تعبیر او، هرقدر رهبر جدید دیرتر به جایگاه «قدرت مطلقه» برسد، جامعه مدنی فرصت بیشتری برای تقویت خود خواهد داشت.
و در نهایت، علیجانی بر یک عامل ناشناخته تأکید می‌کند:
جامعه ایران.
جامعه‌ای که در سال‌های ۵۶ و ۵۷ بسیاری را غافلگیر کرد و امروز، با گسترش شهرنشینی، سواد، حضور زنان، نسل جوان و شبکه‌های ارتباطی، ظرفیت غافلگیری بیشتری دارد.
از نگاه او، این غافلگیری البته در زمان صلح محتمل‌تر از زمان جنگ است.
پرسش اصلی گفت‌وگو همچنان باز می‌ماند:
آیا «حکومت تقسیم بر دو» این بار به نقطه‌ای می‌رسد که یکی از دو رویکرد ـ تعامل یا تقابل ـ سرانجام دست بالا را پیدا کند؟

🎧 فایل صوتی کامل گفت‌وگو


#صدای_فرهیختگان

#رضا_علیجانی #ساختار_قدرت #جامعه_مدنی #تنگه_هرمز #سپاه #ولایت_فقیه #اپوزیسیون
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5🤔1
🔴 لحظه پوپولیستی؛ چپ دموکراتیک چگونه باید «مردم» را بسازد؟
✍🏻 محمد حبیبی

نقد اقتصاد سیاسی
محمد حبیبی معتقد است ایران در وضعیتی قرار گرفته که می‌توان آن را، با وام‌گرفتن از شانتال موف، «لحظه پوپولیستی» نامید:
لحظه‌ای که نظم مستقر دیگر توان نمایندگی بخش مهمی از مطالبات جامعه را ندارد و نیروهای رقیب می‌کوشند خشم، ترس، امید و نارضایتی عمومی را در قالب گفتمان خود سازمان دهند.
از نگاه او، در چنین شرایطی رقیب اصلی چپ دموکراتیک فقط حکومت نیست؛ راست افراطی نیز برای تصاحب همین نارضایتی اجتماعی وارد میدان شده است.
راستی که با روایتی ساده و عاطفی از بازگشت اقتدار، شکوه ازدست‌رفته و منجی سیاسی، می‌کوشد خشم جامعه را به نیروی سیاسی تبدیل کند.
اما حبیبی می‌پرسد:
چپ با کدام چهره می‌تواند وارد این نبرد شود؟
پاسخ او روشن است: نه با چپ ارتدوکس.
چپی که همه تعارض‌های اجتماعی را به تضاد طبقاتی فرو می‌کاهد، با زبان انتزاعی از زندگی روزمره مردم فاصله می‌گیرد و گاه مسائل ژئوپلیتیک را بر مطالبات فوری جامعه ایران مقدم می‌داند، توان ساختن یک نیروی اجتماعی فراگیر را از دست می‌دهد.
در چنین گفتمانی، زن معترض به حجاب اجباری، جوان بی‌آینده، معلم، کارگر، بازنشسته، فعال محیط‌زیست و شهروندی که از تبعیض قومی یا مذهبی رنج می‌برد، لزوماً خود را بازنمی‌شناسد.
در مقابل، چپ دموکراتیک کثرت‌گرا از این فرض آغاز می‌کند که «مردم» یک واقعیت آماده و ازپیش‌موجود نیستند.
مردم باید ساخته شوند.
نه با حذف تفاوت‌ها، بلکه با پیوند دادن مطالبات متفاوت:
معیشت، آزادی، برابری جنسیتی، حقوق اقلیت‌ها، حقوق اتنیکی، محیط‌زیست، آموزش عمومی و مقابله با تمرکز قدرت و ثروت.
در این نگاه، مسئله اصلی یافتن یک تضاد واحد نیست؛ بلکه ساختن زبانی مشترک میان تجربه‌های متفاوت است.
حبیبی بر همین اساس تفاوت چپ دموکراتیک و راست افراطی را در محل ترسیم مرز سیاسی می‌بیند.
راست افراطی می‌تواند خشم عمومی را متوجه مهاجر، اقلیت یا «دیگری» کند.
اما چپ کثرت‌گرا باید مرز خود را نه مقابل گروه‌های حاشیه‌ای جامعه، بلکه در برابر تمرکز قدرت، ثروت و امتیاز ترسیم کند.
خلاصه تفاوت دو رویکرد شاید همین باشد:
یک چپ منتظر است تاریخ و یک تضاد بنیادین کار خود را بکنند؛

چپ دیگر می‌کوشد از دل دردهای واقعیِ همین‌جا و همین‌اکنون، «مردم» را به‌عنوان یک سوژه سیاسی متکثر بسازد.

در نهایت، نبرد اصلی فقط بر سر سازمان، رسانه یا منابع نیست.
نبرد بر سر گفتمان است؛ بر سر اینکه چه کسی می‌تواند به رنج‌های پراکنده جامعه، زبان و افق مشترک بدهد.

📎 متن کامل یادداشت


#صدای_فرهیختگان

#محمد_حبیبی #چپ_دموکراتیک #شانتال_موف #پوپولیسم #دموکراسی #عدالت_اجتماعی
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤1👍1🔥1🤬1
⚡️ «بازی با اعصاب مردم»؛ نقدی بر وعده وزیر نیرو درباره پایان خاموشی‌ها
✍🏻 امیرحسین عباسی

انصاف‌نیوز
عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، در ۱۴ شهریور اعلام کرد:
«دیگر قطعی برق برنامه‌ریزی‌شده نداریم.»
او حتی از مردم خواست اگر خاموشی برنامه‌ریزی‌شده‌ای مشاهده کردند، موضوع را به سامانه ۱۲۱ اطلاع دهند.
اما به نوشته امیرحسین عباسی، خیلی زود دوباره جدول‌های زمان‌بندی خاموشی در برخی استان‌ها منتشر شد؛ و همین فاصله میان وعده رسمی و تجربه روزمره مردم، پرسش‌هایی جدی ایجاد کرد.
آیا وزیر از وضعیت واقعی ناترازی برق بی‌اطلاع بوده است؟
آیا گزارش‌های نادرست از زیرمجموعه دریافت کرده؟
یا سخنی گفته شده که پشتوانه عملی آن هنوز فراهم نبوده است؟
عباسی همچنین به وعده دیگر وزیر اشاره می‌کند: افزایش هفتگی ۱۰۰ مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور؛ وعده‌ای که به باور او، پس از تجربه اخیر باید با دقت بیشتری سنجیده و پیگیری شود.
مسئله فقط خاموشی نیست.
وقتی زندگی روزمره مردم، کسب‌وکارها و برنامه‌ریزی خانوارها مستقیماً به برق وابسته است، اعتبار سخن رسمی نیز بخشی از مدیریت بحران است.
اگر فاصله میان اعلام مسئولان و واقعیت زندگی مردم زیاد شود، فقط شبکه برق نیست که دچار ناترازی می‌شود؛
اعتماد عمومی هم از مدار خارج می‌شود.
📎 متن کامل در انصاف‌نیوز:

https://ensafnews.com/665766/
#صدای_فرهیختگان

#وزارت_نیرو #عباس_علی_آبادی #قطعی_برق #ناترازی_انرژی #اعتماد_عمومی

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3🔥3🤬2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
💧 شب «قنات‌های تهران»؛ تمدنی که زیر پای شهر جریان دارد
در یکی از شب‌های بخارا، «قنات‌های تهران» موضوع گفت‌وگو قرار گرفت؛ با حضور پژوهشگرانی از حوزه آب، میراث و تاریخ تهران.
این نشست در شهر کتاب نیاوران برگزار شد و هم‌زمان، شماره فصلنامه «صنوبر» که ویژه قنات است، رونمایی شد.
قنات فقط یک سازه مهندسی برای انتقال آب نیست.
بخشی از تاریخ زیستن در فلات ایران است؛ حاصل دانشی که به جای غلبه بر طبیعت، بر شناخت، صبر، سازگاری و مصرف سنجیده استوار بود.
تهران نیز شهری با شبکه گسترده‌ای از قنات‌ها بوده است؛ رگ‌هایی زیرزمینی که سال‌ها آب محله‌ها، باغ‌ها و زندگی شهر را تأمین می‌کردند.
اهمیت بازگشت به قنات فقط در نوستالژی گذشته نیست.
در روزگاری که بحران آب به یکی از جدی‌ترین مسائل ایران تبدیل شده، قنات یادآور یک پرسش است:
آیا می‌توان دوباره از سنت‌های بومی مدیریت آب، چیزی برای آینده آموخت؟
با سخنرانی:
مونا مسعودی آشتیانی، فاطمه خدادادی آق‌قلعه، علی‌اصغر سمسار یزدی، احمد مالکی، رضا شیرازیان، محمد حسن‌لی، علی دهباشی و مانیا شفاهی
#میراث_فرهیختگان
#قنات #تهران #شب_های_بخارا #فصلنامه_صنوبر #میراث_فرهنگی #آب
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤4👍1🤔1
🎥 از انقلاب ۵۷ تا امروز؛ ریشه‌های غرب‌ستیزی در ایران و ایران‌ستیزی در غرب
🔹 به روایت مجید تفرشی | قسمت چهارم
چرا «غرب» در بخشی از سیاست و فرهنگ ایران به دشمنی دائمی بدل شد؟ و در سوی مقابل، تصویر ایران در سیاست و افکار عمومی غرب چگونه دستخوش بدبینی، سوءظن و ایران‌ستیزی شد؟
مجید تفرشی در قسمت چهارم مجموعه «واکاوی تاریخی ریشه‌های غرب‌ستیزی در ایران و ایران‌ستیزی در غرب»، این بار به تحولات پس از انقلاب ۱۳۵۷ می‌پردازد.
این گفتار ادامه پروژه‌ای تاریخی است که می‌کوشد مناسبات ایران و غرب را نه با روایت‌های یک‌طرفه، بلکه در بستر تحولات سیاسی، تجربه‌های تاریخی و تصویرهایی که دو سوی این رابطه از یکدیگر ساخته‌اند، بررسی کند.
موضوعی که امروز، در میانه یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های روابط ایران و غرب، اهمیتی دوچندان یافته است:
چه بخشی از خصومت امروز محصول تعارض واقعی منافع است و چه بخشی میراث روایت‌ها، خاطره‌ها و سیاست‌هایی است که طی دهه‌ها بازتولید شده‌اند؟

▶️ تماشای کامل گفتار:

#منتخب_فرهیختگان
#مجید_تفرشی #غرب_ستیزی #ایران_ستیزی #تاریخ_معاصر #ایران_و_غرب
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍2🤔1
فرهیختگان
سـارا  عـرب  مشهد. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
لیلا یعقوبی 
رشت. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢28🕊4🔥3👎2❤1
🎬 ادل انل: «اسرائیل مرتکب نسل‌کشی است و فرانسه همدست»؛ بازپخش برنامه حذف شد
ادل انل، بازیگر و نویسنده فرانسوی، در برنامه La Grande Librairie شبکه France 5، در بخشی که به‌عنوان «کارت سفید» در اختیار او قرار گرفته بود، مستقیماً درباره جنگ غزه سخن گفت.
او اعلام کرد:
«دولت اسرائیل در فلسطین مرتکب نسل‌کشی می‌شود و فرانسه همدست است.»
و در پایان افزود:
«امر غیرقابل‌قبول را نپذیرید؛ اسرائیل را تحریم کنید و فلسطین را آزاد کنید.»
پس از پخش زنده، بازپخش کامل این قسمت از پلتفرم France.tv حذف شد؛ اقدامی که شماری از سیاستمداران و منتقدان فرانسوی آن را «سانسور» خواندند.
خود انل نیز در واکنش گفت انتظار داشته شاید همان بخش حذف شود، اما France Télévisions «کل برنامه» را از دسترس خارج کرده است.
در مقابل، France Télévisions می‌گوید حذف بازپخش اقدامی موقت و احتیاطی بوده است؛ زیرا سخنان انل بدون ارائه دیدگاه مخالف پخش شده و چند شکایت نیز به نهاد ناظر رسانه‌ای فرانسه، Arcom، رسیده است.
در نتیجه، بحث فقط درباره موضع سیاسی یک هنرمند نیست؛ ماجرا به پرسشی قدیمی درباره رسانه عمومی بازمی‌گردد:
مرز میان الزام به تکثر دیدگاه‌ها و محدودکردن یک صدای سیاسی کجاست؟
#منتخب_فرهیختگان

#ادل_انل #فرانسه #غزه #فلسطین #اسرائیل #آزادی_بیان #رسانه

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤6👍2🤔1
🚩 مرز میان اصلاح و توجیه؛ چه زمانی ماندن به تداوم ساختار خطا کمک می‌کند؟
✍🏻 مسعود بحرینی
تا کجا باید برای اصلاح یک ساختار ماند و تلاش کرد؟
و از چه نقطه‌ای به بعد، «ماندن برای اصلاح» به توجیه حضور در ساختاری تبدیل می‌شود که نه اراده تغییر دارد و نه ظرفیت پذیرش آن را؟
مسعود بحرینی این پرسش را از منظری اخلاقی مطرح می‌کند:
تا زمانی که امید و امکان واقعی برای اصلاح وجود دارد، ماندن و تلاش‌کردن معنا دارد؛ اما اگر همه راه‌ها آزموده شده و ساختار بارها نشان داده است که اصلاح را پس می‌زند، ادامه حضور لزوماً اصلاح‌گری نیست.
زیرا حضور همیشه خنثی نیست.
گاهی وجود یک فرد سالم، خوش‌نام یا منتقد در یک ساختار نادرست، ناخواسته برای همان ساختار اعتبار و مشروعیت تولید می‌کند؛ حتی اگر آن فرد شخصاً با بسیاری از عملکردهای آن مخالف باشد.
از اینجاست که مرز دشوار میان امید و توجیه پدیدار می‌شود.
آیا هنوز واقعاً می‌توان تغییری ایجاد کرد، یا فقط هزینه رفتن زیاد است؟
آیا حضور برای اصلاح است، یا منافع، عادت، وابستگی و ترس از دست‌دادن موقعیت، در لباس «مصلحت» ظاهر شده‌اند؟
بحرینی هشدار می‌دهد که خودفریبی در این نقطه آسان است؛ انسان می‌تواند برای ماندن خود دلایل اخلاقی بسازد، در حالی که حضورش عملاً به دوام همان وضعیتی کمک می‌کند که آن را نادرست می‌داند.
از همین رو، او به‌ویژه کسانی را خطاب قرار می‌دهد که در ساختارهای دینی و سیاسی، در خلوت منتقدند اما در عرصه عمومی همچنان زبان تأیید و وفاداری به کار می‌برند.
پرسش در نهایت ساده اما سنگین است:
اگر منفعت شخصی را از معادله حذف کنیم، باز هم ماندن را انتخاب خواهیم کرد؟
ماندن همیشه وفاداری نیست و رفتن همیشه خیانت نیست.
گاهی رفتن، وفاداری به وجدان است؛ و ماندن، خیانت به حقیقتی که خود به آن رسیده‌ایم.
#صدای_فرهیختگان

#مسعود_بحرینی #اصلاح_طلبی #اخلاق_سیاسی #وجدان #مسئولیت_اخلاقی
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍6❤1👎1
🎬 وزیر فرهنگ اسرائیل خواستار سلب تابعیت سازندگان «NAZA» شد
پس از موفقیت مستند «NAZA» در جشنواره ونیز، میکی زوهار، وزیر فرهنگ اسرائیل، خواستار سلب تابعیت دو کارگردان اسرائیلی آن، یووال آبراهام و راشل زور شد و آنان را به «خیانت به کشور» متهم کرد.
«NAZA» که جایزه ویژه هیئت داوران ونیز را گرفت، بر پایه گفت‌وگو با ۲۴ افسر، سرباز و افشاگر نظامی و اطلاعاتی اسرائیلی ساخته شده و سازوکارهای هدف‌گیری در جنگ غزه و هزینه آن برای غیرنظامیان را بررسی می‌کند. این فیلم در نخستین نمایش خود نیز حدود ۲۵ دقیقه تشویق ایستاده دریافت کرد.
آبراهام و زور پیش‌تر با مستند «سرزمین دیگری نیست» (No Other Land) درباره خشونت شهرک‌نشینان اسرائیلی در کرانه باختری، اسکار بهترین مستند را به دست آورده بودند.
ارتش اسرائیل اتهامات مطرح‌شده در «NAZA» را رد کرده و به ناشناس‌بودن شماری از منابع فیلم ایراد گرفته است.
در عین حال، سلب تابعیت با دستور وزیر فرهنگ به‌تنهایی ممکن نیست؛ در نظام حقوقی اسرائیل چنین اقدامی نیازمند طی مراحل قانونی، از جمله ورود وزیر کشور، تأیید وزیر دادگستری و حکم قضایی است. بنابراین سخنان زوهار فعلاً تهدید و اعلام قصد سیاسی است، نه سلب تابعیت انجام‌شده.
ماجرا بار دیگر یک پرسش قدیمی را به میان آورده است:
مرز میان نقد عملکرد دولت در زمان جنگ و اتهام «خیانت» کجاست؟
#منتخب_فرهیختگان

#NAZA #یووال_آبراهام #راشل_زور #غزه #اسرائیل #آزادی_بیان #سینمای_مستند
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2👍2🔥2🤬2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎬 روایت «براوو» از دو روز بقا و عملیات نجات در عمق ایران
گفت‌وگوی کامل برنامه 60 Minutes با افسر سامانه‌های تسلیحاتی نیروی هوایی آمریکا با نام عملیاتی «براوو»؛ یکی از دو سرنشین جنگنده‌ای که در ماه آوریل بر فراز ایران سرنگون شد.
او در این مصاحبه از سقوط، جراحات شدید، حدود ۵۰ ساعت بقا و اختفا در خاک ایران و سرانجام عملیات پیچیده جست‌وجو و نجات برای خارج‌کردنش سخن می‌گوید.
این روایت، تصویری کم‌سابقه از یکی از عملیات‌های پرریسک آمریکا در عمق خاک ایران ارائه می‌کند.
🎥 نسخه کامل با زیرنویس فارسی ضمیمه پست است.
#منتخب_فرهیختگان

#براوو #CSAR #ایران #نیروی_هوایی_آمریکا #60Minutes #جنگ

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3👎2🤔2🤬2👍1
🔵 ایران در آستانه یک انتخاب تاریخی؛ جنگ، گذار و ضرورت آشتی ملی
✍🏻 مهرداد خوانساری
جنگ، یکی از عمیق‌ترین شکاف‌های سیاسی سال‌های اخیر را میان ایرانیان ایجاد کرده است:
آیا فشار و مداخله خارجی می‌تواند راهی برای پایان جمهوری اسلامی باشد، یا ویرانی کشور هزینه‌ای است که آزادی را نیز به خطر می‌اندازد؟
مهرداد خوانساری معتقد است تجربه ماه‌های گذشته یک واقعیت مهم را روشن کرده:
مخالفت با جنگ، به معنای حمایت از جمهوری اسلامی نیست؛ همان‌طور که تلاش برای صلح، به معنای چشم‌پوشی از آزادی و دموکراسی نیست.
به باور او، ایران امروز همان ایران آغاز جنگ نیست. در درون ساختار قدرت نیز شکافی جدی میان دو رویکرد شکل گرفته است:
یک سو، نیروهایی که ادامه جنگ و تقابل را برای بقای خود ضروری می‌دانند؛

و سوی دیگر، عمل‌گرایانی که پایان جنگ، کاهش تنش و توافق با آمریکا را راهی برای جلوگیری از فروپاشی بیشتر اقتصاد و جامعه می‌بینند.
اما پرسش مهم‌تر، به مخالفان جمهوری اسلامی بازمی‌گردد:
آیا می‌توان هم با حکومت مخالف بود و هم با ویرانی ایران؟
خوانساری پاسخ را در یک گذار تدریجی، مسالمت‌آمیز و مبتنی بر آشتی ملی جست‌وجو می‌کند؛ آشتی‌ای که به معنای فراموش‌کردن سرکوب و بی‌عدالتی نیست، بلکه تلاشی است برای جلوگیری از چرخه تازه‌ای از انتقام، خشونت و فروپاشی.
در این نگاه، گذار موفق باید میان چند ضرورت تعادل برقرار کند:
پاسخگویی بدون انتقام؛

تغییر سیاسی بدون فروپاشی کشور؛

عدالت بدون جنگ داخلی؛

و آزادی همراه با حفظ انسجام ملی.

نویسنده برای چنین گذاری، از آزادی زندانیان سیاسی، پایان فشارهای ایدئولوژیک در زندگی مردم، استقلال قوه قضائیه، آزادی رسانه و تشکل، مبارزه با فساد، انتخابات آزاد و بازنویسی قانون اساسی بر محور حاکمیت ملت سخن می‌گوید.
در نهایت، مسئله‌ای که این یادداشت پیش می‌کشد ساده اما بنیادین است:
چگونه می‌توان جمهوری اسلامی را پشت سر گذاشت، بی‌آنکه ایران نیز در مسیر تغییر از دست برود؟
شاید بزرگ‌ترین مسئولیت نسل امروز همین باشد:
ساختن راهی میان استبداد و ویرانی.

📎 متن کامل یادداشت مهرداد خوانساری در خبرنامه گویا:


#صدای_فرهیختگان

#مهرداد_خوانساری #آشتی_ملی #گذار_سیاسی #جنگ #صلح #دموکراسی #ایران

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍8❤3👎1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
♦️ مشروطه و اندیشه توسعه در ایران
🎥 سخنرانی داریوش رحمانیان در نشست «مشروطه و اندیشه توسعه در ایران»؛ نشستی که به مناسبت یکصدوبیستمین سال امضای فرمان مشروطیت در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.
رحمانیان در این گفتار، نسبت تجربه مشروطه با مسئله دیرپای توسعه، دولت و تجدد در ایران را بررسی می‌کند.
🎬 ویدئوی سخنرانی ضمیمه پست است.
#منتخب_فرهیختگان

#داریوش_رحمانیان #مشروطه #توسعه #تاریخ_معاصر #اندیشه_سیاسی

#فرهیختگان روزن آگاهی
👍2🤔1
📚 خدمتی شایسته شأن دانشگاه تهران؛ «بار عام» برای میراث مکتوب
✍🏻 میلاد عظیمی
رسول جعفریان را می‌توان از خادمان جدی کتاب و پژوهش در ایران دانست؛ کتاب‌خوان، کتاب‌نویس و بیش از همه، علاقه‌مند به آسان‌کردن دسترسی پژوهشگران به منابع.
میلاد عظیمی یادآوری می‌کند که جعفریان در کتابخانه مجلس نیز همین نگاه را داشت: نسخه‌ها باید از «گنجینه» بیرون بیایند و در اختیار محقق قرار گیرند، نه اینکه دسترسی به آنها خود به مانعی برای پژوهش تبدیل شود.
همین نگاه در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نیز ادامه یافت.
تصاویر ۱۲٬۹۵۰ نسخه خطی این کتابخانه در اختیار پژوهشگران قرار گرفت؛ میراثی که حاصل دهه‌ها کوشش چهره‌هایی چون ایرج افشار، مجتبی مینوی و محمدتقی دانش‌پژوه است.
عظیمی از آرزوی جعفریان نقل می‌کند:
«آیا می‌شود یک روز اعلام کرد ایران هم میراث مکتوب هزارساله خود را به‌صورت دیجیتالی در اختیار عموم قرار داده است؟»
این فقط مسئله اسکن چند هزار کتاب نیست.
پشت آن یک نگاه فرهنگی نهفته است:
میراث مکتوب زمانی زنده است که خوانده شود، پژوهیده شود و در دسترس باشد.
دانشگاه تهران با گشودن این گنجینه، کاری در شأن نام و تاریخ خود کرده است؛ خدمتی که شاید ارزش واقعی‌اش را نسل‌های بعد بهتر بفهمند.
#میراث_فرهیختگان

#میلاد_عظیمی #رسول_جعفریان #دانشگاه_تهران #نسخه_خطی #میراث_مکتوب #کتابخانه
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤8🤔1
📚 جلال آل‌احمد و ادبیات اعترافی؛ از «دید و بازدید» تا «سنگی بر گوری»
✍🏻 سینا جهاندیده
اعتراف یعنی گفتن از چیزی که میل به پنهان‌ماندن دارد.
سینا جهاندیده با تکیه بر خوانشی فرویدی، ادبیات اعترافی را صحنه کشمکش میان خودآگاه و ناخودآگاه می‌بیند؛ جایی که نویسنده با گفتن، هم خود را تخلیه می‌کند و هم پیش از آنکه دیگری او را متهم کند، خود به داوری خویش می‌نشیند.
در این نوع نوشتن، «من» فقط راوی نیست؛ خودِ او موضوع روایت است.
از همین منظر، جلال آل‌احمد یکی از اعترافی‌ترین نویسندگان معاصر فارسی به نظر می‌رسد.
جهاندیده معتقد است جلال بیش از بسیاری از نویسندگان، زندگی، بحران‌های هویتی، ناسازگاری‌ها و تجربه‌های شخصی خود را وارد آثارش کرده است.
از «دید و بازدید» تا «سنگی بر گوری» می‌توان سفری را دنبال کرد:
خروج از خانواده سنتی و مذهبی، تجربه جهان‌های فکری و سیاسی متفاوت، سرگردانی میان هویت‌ها و سرانجام بازگشت دوباره به مسئله خود.
در این خوانش، نثر عصبی، معترض و ناآرام جلال نیز فقط یک سبک ادبی نیست؛ نشانه کشمکشی درونی است که پیوسته راه خود را به متن باز می‌کند.
و در نهایت، «سنگی بر گوری» به اوج این ادبیات اعترافی بدل می‌شود؛ متنی که جلال در آن بی‌رحمانه‌تر از همیشه خود، زندگی خصوصی و شکست‌هایش را در معرض نگاه خواننده قرار می‌دهد.
به تعبیر جهاندیده، اینجا اعتراف فقط افشای یک راز نیست؛
رسواکردنِ خود و جهانی است که نویسنده را دربر گرفته است.

متن کامل یادداشت سینا جهاندیده در مشاهده فوری

#میراث_فرهیختگان

#سینا_جهاندیده #جلال_آل_احمد #سنگی_بر_گوری #ادبیات_اعترافی #روانکاوی #فروید

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3👍1🔥1🤔1
🔵 از تافل تا دانشگاه؛ نامه‌ای به وزیر علوم درباره محرومیت جوانان بهائی
خطاب به حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
اظهارات اخیر وزیر علوم در اعتراض به محروم‌کردن ایرانیان از شرکت در آزمون‌هایی مانند تافل، بر اصلی روشن تکیه داشت:
راه آموختن و پیشرفت علمی نباید به دلیل ملیت و تابعیت بر کسی بسته شود.
اما همین اصل، پرسشی داخلی نیز پیش روی وزارت علوم می‌گذارد.
دهه‌هاست که بسیاری از جوانان بهائی ایران، صرفاً به دلیل باور دینی خود، با محرومیت از آموزش عالی روبه‌رو بوده‌اند؛ جوانانی که در همین کشور متولد شده‌اند و خواسته‌ای جز تحصیل، پیشرفت و مشارکت در آینده ایران ندارند.
اگر محروم‌کردن یک جوان ایرانی از فرصت علمی در خارج از کشور ناعادلانه است، چگونه می‌توان محرومیت همان جوان از دانشگاه در داخل کشور را پذیرفت؟
چه نیک خواهد بود اگر در دوره مسئولیت آقای سیمایی صراف، راهی قانونی و اجرایی برای پایان‌دادن به این محرومیت دیرپا گشوده شود.
چنین اقدامی فقط رفع یک تبعیض نیست؛ پیامی روشن نیز به جهان خواهد بود:
آنچه برای جوان ایرانی از دیگران مطالبه می‌کنیم، برای همه جوانان ایران نیز به رسمیت می‌شناسیم.
امید آنکه روزی هیچ جوان ایرانی، در داخل یا خارج از کشور، به دلیل ملیت، عقیده یا باور از حق آموختن و بالیدن محروم نماند.
با احترام

جمعی از دلسوزان آموزش عالی ایران
#صدای_فرهیختگان

#بهائیان #حق_تحصیل #وزارت_علوم #حسین_سیمایی_صراف #آموزش_عالی #تبعیض
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍8❤3👎1
🌍 یک عملیات نجات با صدها پرسش بی‌پاسخ
✍🏻 جعفر بخشی بی‌نیاز
روایت «براوو» فقط داستان شگفت‌انگیز زنده‌ماندن یک نظامی آمریکایی نیست؛ برای ایران، مجموعه‌ای از پرسش‌های امنیتی نیز به جا می‌گذارد.
او می‌گوید پس از آسیب‌دیدن چتر، با سرعتی حدود ۷۰ تا ۱۰۰ مایل در ساعت به زمین برخورد کرده، دچار شکستگی کمر، دست و شانه شده و نزدیک به ۵۰ ساعت در مناطق کوهستانی ایران از دست نیروهای جست‌وجوگر گریخته است.
اما بخش مهم‌تر داستان، عملیات نجات است.
بر اساس روایت‌های منتشرشده در آمریکا، برای یافتن و خارج‌کردن او ده‌ها هواگرد، نیروهای ویژه و سامانه‌های اطلاعاتی و شناسایی به کار گرفته شدند؛ در حالی که نیروهای ایرانی نیز در همان منطقه در جست‌وجوی او بودند.
اینجاست که پرسش آغاز می‌شود:
چگونه چنین عملیات پیچیده‌ای در عمق خاک ایران امکان‌پذیر شد؟
مسیر ورود و خروج نیروهای آمریکایی چگونه پوشش داده شد؟

پدافند و سامانه‌های مراقبت ایران چه تصویری از عملیات داشتند؟

چگونه یک نیروی به‌شدت مجروح توانست برای دو شبانه‌روز از حلقه جست‌وجو بگریزد؟

و چرا نیروهای جست‌وجوگر ایرانی پیش از تیم نجات آمریکایی به او نرسیدند؟
این پرسش‌ها با شعار پاسخ داده نمی‌شوند.
اگر روایت آمریکایی از ابعاد عملیات درست باشد، مسئله فقط شکست در یافتن یک نظامی گمشده نیست؛ مسئله، توان مراقبت از حریم هوایی و زمینی کشور در میانه جنگ است.
باید دانست چه اتفاقی افتاد، کدام حلقه اطلاعاتی یا عملیاتی از کار افتاد و چه درس‌هایی از آن گرفته شده است.
امنیت ملی بیش از هر چیز به پاسخ روشن و مسئولانه نیاز دارد.
روایت یک عملیات نظامی نباید فقط در اختیار طرفی باشد که آن را انجام داده است.

متن کامل یادداشت بخشی بی نیاز در مشاهده فوری

#صدای_فرهیختگان

#جعفر_بخشی_بی_نیاز #براوو #CSAR #امنیت_ملی #پدافند #ایران

#فرهیختگان راهی به رهایی
👍8👎4❤3
📉 ژاپن و خطر بازشدن «کری‌ترید ین»؛ هشدار واقعی یا سناریوی آخرالزمانی؟
بازارهای ژاپن امروز دوباره به مرکز توجه جهان مالی تبدیل شدند.
بازده اوراق دولتی ژاپن به سطوحی رسیده که سال‌ها دیده نشده بود، سافت‌بانک بیش از ۱۰ درصد سقوط کرد و هم‌زمان نگرانی درباره آینده سرمایه‌گذاری‌های عظیم در هوش مصنوعی افزایش یافت.
اما مسئله اصلی یک واژه قدیمی است:
Carry Trade یا «معامله انتقالی ین».
سال‌ها سرمایه‌گذاران می‌توانستند با نرخ‌های بسیار پایین در ژاپن ین قرض کنند و پول را به بازارهایی با بازده بیشتر ــ از سهام آمریکا و فناوری گرفته تا اوراق و دارایی‌های پرریسک ــ منتقل کنند.
این سازوکار زمانی جذاب است که:
نرخ بهره ژاپن پایین بماند و ین ضعیف باشد.
حالا هر دو پایه در حال تغییرند.
بانک مرکزی ژاپن پس از سال‌ها سیاست پولی فوق‌انبساطی، نرخ‌ها را بالا برده و بازار انتظار افزایش دیگری را نیز دارد. هم‌زمان تقویت ین می‌تواند کسانی را که با ین ارزان وام گرفته‌اند مجبور کند دارایی‌های خارجی خود را بفروشند و بدهی‌شان را تسویه کنند.
اینجاست که خطر جهانی می‌شود.
اگر بازشدن موقعیت‌های کری‌ترید شتاب بگیرد، ممکن است فروش هم‌زمان دارایی‌های پرریسک را تشدید کند؛ از سهام فناوری و هوش مصنوعی تا اوراق خزانه آمریکا.
اما هنوز باید میان ریسک واقعی و پیش‌بینی آخرالزمانی فرق گذاشت.
اینکه «بزرگ‌ترین حمام خون مالی چند دهه» در راه است، فعلاً یک سناریو است، نه واقعیتی تثبیت‌شده.
آنچه اکنون با اطمینان بیشتری می‌توان گفت این است:
دوران پول تقریباً رایگان ژاپن در حال پایان است و یکی از ستون‌های مهم تأمین مالی ارزان در بازارهای جهانی دیگر مثل گذشته قابل اتکا نیست.
همین تغییر، حتی بدون وقوع فروپاشی، می‌تواند پیامد بزرگی داشته باشد.
سرمایه‌ای که سال‌ها از ژاپن به بازارهای جهانی روانه می‌شد، ممکن است بخشی از مسیر خود را معکوس کند؛ درست در زمانی که سهام فناوری و هوش مصنوعی نیز با تردید درباره ارزش‌گذاری‌های بالا روبه‌رو شده‌اند.
بنابراین پرسش واقعی نه این است که «آیا سقوط بزرگ از امروز شروع شد؟»
پرسش مهم‌تر این است:
اگر پول ارزان ژاپن دیگر ارزان نباشد، کدام بازارها بیش از همه به آن وابسته بوده‌اند؟
#منتخب_فرهیختگان

#ژاپن #ین #CarryTrade #بانک_مرکزی_ژاپن #سافت_بانک #هوش_مصنوعی #بازارهای_مالی

#فرهیختگان روزن آگاهی
❤6👍1🤔1