فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
🔴 تلفن همراه؛ قدرتمندترین ابزار عصر ما یا تهدیدی خاموش برای زندگی انسان؟
🔹 وقتی فناوری، جهان را در جیب ما جای می‌دهد، اما گاهی ما را از جهان پیرامونمان دور می‌کند.
📱 قدرتمندترین اختراع بشر چیست؟
شاید در نگاه نخست به بمب اتم، سلاح‌های پیشرفته یا فناوری‌های پیچیده فکر کنیم؛ اما یکی از تأثیرگذارترین اختراعات عصر حاضر، همین تلفن همراه کوچکی است که هر روز در دست داریم.
تلفن همراه، بی‌آنکه متوجه شویم، بسیاری از ابزارهای زندگی روزمره را دگرگون کرده است:
🔸 تلفن ثابت، دوربین عکاسی، ساعت، رادیو، چراغ‌قوه و تقویم را در خود جای داده است.
🔸 جای بسیاری از کارکردهای تلویزیون، رایانه، روزنامه، مجله و حتی کتاب را گرفته است.
🔸 کیف پول، کارت‌های بانکی، دفتر یادداشت و ابزارهای سرگرمی را به دنیای دیجیتال منتقل کرده است.
اما داستان تلفن همراه تنها داستان پیشرفت فناوری نیست؛ داستان دگرگونی روابط انسانی نیز هست.
🔹 بهای پنهان اتصال دائمی
امروز ممکن است با انسانی در هزاران کیلومتر دورتر گفت‌وگو کنیم، اما از شنیدن سخنان کسی که کنارمان نشسته غافل بمانیم.
ممکن است صدها دوست مجازی داشته باشیم، اما فرصت گفت‌وگویی صمیمانه با اعضای خانواده را از دست بدهیم.
استفاده افراطی و بی‌برنامه از تلفن همراه می‌تواند تمرکز دانش‌آموزان را کاهش دهد، کیفیت خواب را مختل کند، به سلامت جسمی آسیب برساند و روابط عاطفی و خانوادگی را تحت فشار قرار دهد.
🔹 از ابزار ارتباط تا ابزار تأثیرگذاری بر ذهن
وجه نگران‌کننده دیگر، قدرت شبکه‌های اجتماعی و الگوریتم‌های دیجیتال در جهت‌دهی به توجه، سلیقه، باورها و رفتارهای ماست.
وقتی انتخاب آنچه می‌بینیم و می‌خوانیم، بیش از پیش تحت تأثیر سازوکارهای پنهان پلتفرم‌ها قرار می‌گیرد، پرسش مهمی پیش روی ما قرار می‌گیرد:
آیا ما از فناوری استفاده می‌کنیم یا فناوری در حال مدیریت زمان، توجه و انتخاب‌های ماست؟
🔹 راه‌حل، کنارگذاشتن فناوری نیست؛ آگاهانه زیستن در کنار آن است.
تلفن همراه نه ذاتاً دشمن انسان است و نه تضمین‌کننده پیشرفت او. این شیوه استفاده ما، میزان سواد رسانه‌ای و توانایی‌مان در تعیین مرز میان زندگی واقعی و مجازی است که سرنوشت رابطه ما با فناوری را رقم می‌زند.
فناوری باید در خدمت انسان باشد، نه انسان در اسارت فناوری.
✍️ بازنویسی و تنظیم: فرهیختگان، بر اساس مطلب منتشرشده در «سهام‌نیوز»
#منتخب_فرهیختگان #فناوری #تلفن_همراه #سواد_رسانه‌ای #شبکه‌های_اجتماعی #زندگی_دیجیتال
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3👍1
🔴 رونمایی از نسخه نفیس خطی تاریخ بیهقی در مشهد
📚 نسخه‌ای بیش از دو قرن قدمت، به خط نستعلیق
🔹 نسخه‌ای خطی و نفیس از تاریخ بیهقی، یکی از برجسته‌ترین آثار نثر فارسی، در کتابخانه حرم رضوی در مشهد رونمایی شد.
🔸 این نسخه که در سال ۱۲۰۷ هجری قمری به خط نستعلیق کتابت شده، از آثار ارزشمند میراث مکتوب زبان و ادبیات فارسی به شمار می‌رود.
📖 تاریخ بیهقی، اثر ابوالفضل بیهقی، از شاهکارهای تاریخ‌نگاری و نثر فارسی است که افزون بر ارزش تاریخی، جایگاهی ممتاز در فرهنگ و ادبیات ایران دارد.
📰 منبع: نورنیوز
#تاریخ_بیهقی #ابوالفضل_بیهقی #نسخه_خطی #میراث_مکتوب #ادبیات_فارسی #مشهد #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤9
🔴 فرصت‌سوزی در عصر اوباما؛ آیا می‌شد مسیر روابط ایران و آمریکا را تغییر داد؟
🔹 چگونه می‌توان از فرصت‌های دیپلماتیک برای ساخت آینده‌ای بهتر استفاده کرد؟
✍️ فریدون مجلسی
📰 روزنامه سازندگی | ۴ آبان ۱۴۰۵
🔸 اظهارات اخیر باراک اوباما در یک تجمع انتخاباتی در میشیگان، بار دیگر بحث فرصت‌های ازدست‌رفته در روابط ایران و آمریکا را مطرح کرده است.
فریدون مجلسی در یادداشت خود می‌پرسد: آیا منافع ایران و آمریکا ذاتاً در تضادند یا تداوم خصومت، بیش از هر چیز، حاصل تصمیم‌های سیاسی و غلبه نگاه ایدئولوژیک بر منافع ملی بوده است؟
🔹 اوباما و فرصتی برای کاهش تنش
به باور مجلسی، دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما نشان داد که حتی در شرایط اختلاف عمیق تهران و واشنگتن، امکان حرکت به سوی تفاهم وجود دارد.
او به اختلاف‌نظرهای اوباما و بنیامین نتانیاهو اشاره می‌کند و آن را نشانه‌ای می‌داند از اینکه منافع آمریکا و اسرائیل لزوماً در همه زمینه‌ها یکسان نیست.
🔹 هزینه‌های اقتصادی یک خصومت طولانی
مجلسی استدلال می‌کند که تحریم‌ها و تقابل سیاسی، فرصت‌های اقتصادی قابل‌توجهی را از ایران و آمریکا گرفته و زمینه گسترش حضور اقتصادی چین و روابط تهران با روسیه را فراهم کرده است.
از نگاه او، کاهش تنش می‌تواند علاوه بر تأمین منافع ایران، با برخی منافع اقتصادی و راهبردی آمریکا نیز سازگار باشد.
🔹 منافع ملی یا تداوم تقابل؟
نویسنده با طرح این پرسش که چند دهه خصومت چه دستاوردی برای رفاه و امنیت مردم ایران داشته، خواستار بازنگری در سیاست‌هایی می‌شود که به اعتقاد او هزینه‌های اقتصادی و فرصت‌های ازدست‌رفته فراوانی به همراه داشته‌اند.
او در پایان تأکید می‌کند:
«صلح به معنای تسلیم نیست؛ همان‌طور که ادامه دشمنی نیز لزوماً نشانه اقتدار نیست.»
🔻 پرسش محوری این یادداشت همچنان مطرح است: آیا می‌توان اختلاف‌های تاریخی را حفظ کرد، اما با دیپلماسی از هزینه‌های تقابل کاست و فرصت‌های تازه‌ای برای توسعه ایران فراهم آورد؟
📖 متن کامل یادداشتِ روزنامه سازندگی، ۴ آبان ۱۴۰۵ در پی‌دی اف پیوست
#فریدون_مجلسی #ایران_و_آمریکا #دیپلماسی #منافع_ملی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍4❤2
🔴 جعفر پناهی به پنج سال و یک ماه حبس و مصادره اموال محکوم شد
🔹 وکیل پناهی: حکم غیابی صادر شده و وقت رسیدگی به موکلم ابلاغ نشده است.
▫️ مصطفی نیلی، وکیل جعفر پناهی، در گفت‌وگو با «امتداد» اعلام کرد که شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، این فیلم‌ساز ایرانی را به پنج سال و یک ماه حبس تعزیری و مصادره تمامی اموال منقول و غیرمنقول محکوم کرده است.
🔸 به گفته نیلی، دادگاه همچنین دو مجازات دیگر برای پناهی تعیین کرده است:
▪️ دو سال محرومیت از فعالیت در شبکه‌های اجتماعی
▪️ دو سال ممنوعیت خروج از کشور
🔻 ابهام در روند دادرسی
وکیل پناهی می‌گوید موکلش پس از مسدود شدن حساب‌های بانکی خود متوجه شده که در پرونده‌ای دیگر، بدون حضور در دادگاه، محکوم شده است.
نیلی با اشاره به بازگشت پناهی به ایران در ۱۰ فروردین و حضور او در مراجع قضایی، تأکید کرده است که برخلاف اطلاعات مندرج در پرونده، موکلش در ایران حضور داشته است.
او همچنین اعلام کرد که در تاریخ ۳۰ اردیبهشت، هم‌زمان با صدور حکم جلب از سوی شعبه ۱۶ دادسرای فرهنگ و رسانه، پناهی در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب برای رسیدگی به پرونده دیگری حاضر بوده است.
به گفته وکیل، وقت رسیدگی به پرونده جدید ابلاغ نشده، حکم غیابی است و جعفر پناهی اکنون سه پرونده مفتوح دارد.
🎬 جعفر پناهی، کارگردان فیلم «یک تصادف ساده» و برنده نخل طلای جشنواره کن ۲۰۲۵، پیش‌تر نیز در پرونده دیگری به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام به یک سال حبس محکوم شده بود.
📰 از مصطفی نیلی، وکیل جعفر پناهی
#جعفر_پناهی #سینمای_ایران #مصطفی_نیلی #حقوق_شهروندی #آزادی_بیان #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
🔥6🤬5❤1🤔1
🔴 دین‌داری عقلی و اقلی؛ آیا برای دیندار بودن باید حقانیت دین را اثبات کرد؟
🔹 گزارشی از نشست بررسی کتاب «درس‌گفتارهایی در دین‌داری عقلی و اَقلّی» اثر عبدالکریم سروش
🔸 دین‌داری در جهان امروز چگونه می‌تواند با عقلانیت، آزادی انتخاب و نیازهای انسانی سازگار شود؟ آیا کافی است نشان دهیم دین‌داری نامعقول نیست، یا ایمان دینی به توجیهی فراتر نیاز دارد؟
نشست بررسی کتاب تازه عبدالکریم سروش، شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵، به همت حلقه دیدگاه نو و با گردانندگی یاسر میردامادی برگزار شد؛ نشستی با حضور جمعی از پژوهشگران فلسفه، دین، روان‌شناسی و تعلیم‌وتربیت.
🔹 دین؛ شیوه‌ای برای زیستن
سروش در این کتاب، دین را فراتر از مجموعه‌ای از باورها و احکام، شیوه‌ای از زندگی معرفی می‌کند که می‌تواند به نیازهایی مانند معنا، عشق، هویت، آرامش و تعلق پاسخ دهد.
او از نوعی عقلانیت ظنی و عرفی دفاع می‌کند که به‌جای اثبات قطعی حقانیت دین، بر نشان‌دادن نامعقول‌نبودن دین‌داری تأکید دارد.
🔹 منتقدان چه گفتند؟
▫️ خسرو باقری: اهمیت سبک زندگی و تربیت دینی نوجوانان.
▫️ امیرحسین جلالی ندوشن: نسبت ایمان با نیازهای عاطفی، کرامت انسانی و سلامت روان.
▫️ امیر مازیار: جایگاه قرآن، وحی، عبادات و فقه در تصویر ایجابی سروش از اسلام.
▫️ حسین کاجی: پیوند دین با نیازهای انسانی، تعلق اجتماعی و تسکین رنج.
▫️ علی قدسی: آیا صرف نامعقول‌نبودن دین‌داری برای پاسخ به پرسش «چرا مسلمان بمانم؟» کافی است؟
▫️ سروش دباغ: پیوند کتاب با معرفت‌شناسی ظنی، خداشناسی استعاری و پروژه فکری سروش.
▫️ جواد حیدری: جایگاه دین در نیک‌زیستی و استعاره «باغی که در آن به دنیا آمدیم».
🔹 پاسخ سروش؛ انتظارات از دین را محدود کنیم
سروش در پاسخ به نقدها تأکید کرد که نباید از دین انتظار حل همه مسائل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی را داشت.
از نگاه او، دین می‌تواند در محدوده‌ای معقول به زندگی انسان معنا و آرامش ببخشد، بی‌آنکه لزوماً در تقابل با شیوه زندگی سکولار قرار گیرد.
🔻 پرسش بنیادین نشست: آیا دین‌داری اقلی می‌تواند هم به نیازهای معنوی انسان امروز پاسخ دهد و هم از آزمون عقلانیت و نقدپذیری سربلند بیرون آید؟
🎥 متن کامل گزارش و فیلم نشست در صدانت

#عبدالکریم_سروش #نواندیشی_دینی #فلسفه_دین #دین‌داری_عقلی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤6
فرهیختگان
تابان راهروان لاهیجان. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
صابر رمضانی
لاهیجان. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢30❤5👎1🔥1
🔴 انتخابات اسرائیل؛ نه نتانیاهو به اکثریت رسید، نه مخالفانش
🔹 افزایش مشارکت شهروندان عرب و فلسطینی اسرائیل؛ احتمال نقش تعیین‌کننده احزاب عرب در آرایش جدید کنست
▫️ بر اساس نتایج اولیه نظرسنجی از رأی‌دهندگان هنگام خروج از شعب رأی‌گیری، هیچ‌یک از دو بلوک اصلی سیاسی اسرائیل موفق به کسب اکثریت لازم برای تشکیل دولت نشده‌اند.
🔸 شبکه ۱۳ اسرائیل پس از بسته شدن صندوق‌های رأی در ساعت ۲۲ سه‌شنبه‌شب، برآورد زیر را منتشر کرده است:
▪️ ائتلاف حامی بنیامین نتانیاهو: ۵۰ کرسی
▪️ احزاب مخالف نتانیاهو: ۵۳ کرسی
▪️ فهرست مشترک عربی و حزب رعام: مجموعاً ۱۷ کرسی
🔹 در پارلمان ۱۲۰ نفره اسرائیل، تشکیل دولت به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده نیاز دارد.
🔻 اهمیت مشارکت شهروندان عرب
بر اساس این برآورد، افزایش مشارکت شهروندان عرب و فلسطینی اسرائیل می‌تواند به تقویت چشمگیر نمایندگی سیاسی آنان بینجامد.
در صورت تحقق پیش‌بینی ۱۷ کرسی برای دو فهرست عربی، شمار نمایندگان این جریان‌ها به سطحی تاریخی خواهد رسید و جایگاه آن‌ها در معادلات پارلمانی اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
🔹 نکته مهم: این ارقام حاصل نظرسنجی خروج از شعب رأی‌گیری است و نتیجه قطعی و رسمی انتخابات محسوب نمی‌شود.
#انتخابات_اسرائیل #نتانیاهو #کنست #فلسطین #خاورمیانه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍4❤1🤔1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔴 ملانشون: هویت فرانسه، برخلاف آلمان، یک سازه سیاسی است
🔹 ملت را زبان و تبار می‌سازد یا تاریخ و اراده سیاسی مشترک؟
▫️ ژان‌لوک ملانشون، سیاستمدار چپ‌گرای فرانسوی، در مقایسه شکل‌گیری هویت ملی فرانسه و آلمان می‌گوید:
«آلمانی‌ها همیشه آلمانی بوده‌اند، چون به زبان آلمانی صحبت می‌کنند و خود را آلمانی می‌دانند. فرانسوی‌ها این‌طور نیستند.»
🔸 او با تأکید بر نقش دولت در شکل‌گیری ملت فرانسه می‌افزاید:
«فرانسه پیرامون دولت ساخته شده است. ما یک سازه سیاسی هستیم و بیش از هر ملت دیگری نسبت به سیاست حساسیت داریم.»
🔹 این سخنان بازتاب‌دهنده تمایزی مهم در اندیشه سیاسی است: ملت به‌مثابه اجتماع فرهنگی و زبانی، در برابر ملت به‌مثابه اجتماع سیاسی و تاریخی.
❓ آیا هویت ملی بیش از آنکه میراثی فرهنگی باشد، حاصل تجربه تاریخی و اراده مشترک شهروندان است؟
#ژان_لوک_ملانشون #فرانسه #هویت_ملی #ملت #فلسفه_سیاسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍6❤1🤬1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔴 شفیعی کدکنی؛ زبان فارسی و سیاست فرهنگی روسیه در آسیای میانه
🔹 آیا تقویت زبان‌ها و ادبیات محلی می‌تواند ابزاری برای گسترش نفوذ فرهنگی قدرت‌های بزرگ باشد؟
✍️ محمدرضا شفیعی کدکنی، شاعر، ادیب، پژوهشگر و استاد ممتاز دانشگاه تهران:
«شما فکر می‌کنید که روس‌ها در آسیای میانه چه می‌کنند؟ آن‌ها هر ادبیاتی را با آرزوی این که ادبیات فارسی و سعدی و حافظ در آن دیار نابود شود، تقویت می‌کنند.
روسیه ادبیات محلی را تقویت می‌کند تا بعد به‌دلیل فقر همین جوامع محلی، بتواند ادبیات روس را در آن‌جا گسترش بدهد.
به‌همین‌دلیل با هزینه‌ی بسیار، دپارتمان در مسکو برای‌شان تشکیل می‌دهند. مطالعات قوم قزاق را ایجاد می‌کنند و...»
🔸 این سخنان، نگاهی انتقادی به پیوند زبان، هویت فرهنگی و سیاست قدرت در آسیای میانه دارد؛ منطقه‌ای که زبان و ادبیات فارسی قرن‌ها بخشی از میراث فرهنگی آن بوده است.
#محمدرضا_شفیعی_کدکنی #زبان_فارسی #آسیای_میانه #هویت_فرهنگی #روسیه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍10❤3👎1
🔴 وال‌استریت ژورنال: هشدار آمریکا به کشورهای خلیج فارس درباره احتمال دور تازه جنگ با ایران
🔹 احتمال یک کارزار نظامی کوتاه‌مدت اما شدید پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا
📰 منبع: وال‌استریت ژورنال
🔸 به گزارش وال‌استریت ژورنال، آمریکا به چند کشور عربی حاشیه خلیج فارس هشدار داده است که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور، برای احتمال وقوع یک درگیری نظامی کوتاه‌مدت اما شدید با ایران آماده باشند.
🔹 به گفته افراد مطلع، این پیام‌ها از طریق کانال‌های دیپلماتیک و نظامی منتقل شده‌اند و می‌توانند نشانه‌ای از آمادگی واشنگتن و تل‌آویو برای دور تازه‌ای از عملیات نظامی علیه ایران باشند.
🔻 هدف احتمالی عملیات چیست؟
بر اساس این گزارش، هدف از چنین عملیاتی می‌تواند تضعیف توان نظامی ایران و افزایش فشار بر تهران برای بازگشت به میز مذاکره باشد؛ سناریویی که خطر گسترش درگیری‌های منطقه‌ای را نیز به همراه دارد.
🔸 انتقال سامانه پاتریوت به اسرائیل
وال‌استریت ژورنال به نقل از دو مقام آگاه و با استناد به داده‌های رهگیری پروازها گزارش داده است که ارتش آمریکا در حال انتقال یک سامانه دفاع موشکی پاتریوت دیگر از تگزاس به اسرائیل است.
🔸 خروج نیروهای آمریکایی از پایگاه‌های آسیب‌پذیر
همچنین بنا بر این گزارش، آمریکا برای کاهش آسیب‌پذیری نیروهای خود در صورت تشدید درگیری، شماری از نیروهایش را از پایگاه‌های در معرض حمله در خاورمیانه خارج کرده است.

#ایران #آمریکا #اسرائیل #خلیج_فارس #وال_استریت_ژورنال #امنیت_منطقه‌ای #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
😢4❤1👍1👎1
🔴 جنبش‌های اعتراضی در ایران؛ دوی سرعت یا ماراتن؟
🔹 رضا علیجانی: بدون شناخت موازنه قدرت، نمی‌توان برای تغییر سیاسی نقشه راه تعیین کرد
🎙 بخش دوم گفت‌وگوی رضا علیجانی با تلویزیون «زن، زندگی، آزادی»
🔸 در هر خیزش اعتراضی در ایران، دو نگاه متفاوت به تغییر سیاسی در برابر یکدیگر قرار می‌گیرند: نگاهی که انتظار پیروزی سریع و تعیین‌کننده دارد و نگاهی که تغییر را فرایندی طولانی، مرحله‌به‌مرحله و نیازمند استمرار می‌داند.
رضا علیجانی در این گفت‌وگو، با استفاده از استعاره «دوی صد متر و دوی ماراتن»، به بررسی این دو رویکرد و پیامدهای سیاسی و اجتماعی آنها می‌پردازد.
🔹 موازنه قدرت؛ نقطه آغاز هر راهبرد
به باور علیجانی، نیروهای سیاسی باید در هر مرحله از جنبش، توان واقعی جامعه و حکومت را ارزیابی کنند و تاکتیک‌های خود را متناسب با شرایط برگزینند.
او تأکید می‌کند که در وضعیت سرکوب شدید، انتخاب شیوه‌های نامتناسب با توان جنبش می‌تواند به تشدید خشونت و افزایش هزینه‌های انسانی منجر شود.
🔹 دو جنبش در یک خیابان
علیجانی با اشاره به جنبش «زن، زندگی، آزادی» از دو فرایند هم‌زمان سخن می‌گوید: یکی دگرگونی اجتماعی و فرهنگی که به باور او دستاوردهای مهمی داشت و دیگری تغییر ساختار سیاسی که تحقق آن نیازمند مبارزه‌ای طولانی‌تر است.
از نگاه او، پیشروی اجتماعی الزاماً به معنای امکان پیروزی فوری سیاسی نیست.
🔹 ریزش در ساختار قدرت؛ نشانه‌ها و محدودیت‌ها
بخش دیگری از گفت‌وگو به نشانه‌های نارضایتی و تردید در میان نیروهای حکومتی اختصاص دارد.
علیجانی با اشاره به اظهارات برخی فرماندهان، گزارش‌های درونی و روایت‌هایی از رفتار نیروهای سرکوب، معتقد است که جنبش مهسا شکاف‌ها و تردیدهایی در ساختار قدرت ایجاد کرد؛ هرچند این ریزش‌ها به مرحله‌ای نرسید که بتوان از دگرگونی کیفی در دستگاه حاکم سخن گفت.
او همچنین به روایت‌هایی درباره کاهش مشارکت نیروهای بسیج در سرکوب اعتراضات اشاره می‌کند؛ ادعاهایی که بخشی از آنها مبتنی بر شنیده‌هاست و نیازمند بررسی مستقل است.
🔹 چرا جمهوری اسلامی را نمی‌توان با حکومت پهلوی یکسان دانست؟
علیجانی با مقایسه ساختار قدرت پیش و پس از انقلاب ۱۳۵۷، بر دو ویژگی جمهوری اسلامی تأکید می‌کند: ماهیت ایدئولوژیک و خاستگاه انقلابی آن.
به تحلیل او، این ویژگی‌ها در کنار ساختار چندلایه نیروهای امنیتی و نظامی، بر ظرفیت حکومت برای مقابله با اعتراضات و بازسازی انسجام درونی تأثیر می‌گذارند.
او در همین چارچوب، از برخی فراخوان‌های سیاسی در اعتراضات ۱۴۰۴ نیز انتقاد می‌کند.
🔹 امید اجتماعی؛ حاصل وعده پیروزی یا تجربه پیشروی؟
یکی از محورهای اصلی سخنان علیجانی، نسبت میان انتظارات سیاسی و سرخوردگی اجتماعی است.
به باور او، وعده پیروزی فوری، در صورت تحقق‌نیافتن، می‌تواند به ناامیدی عمومی بینجامد؛ درحالی‌که تعریف هدف‌های واقع‌بینانه و توجه به دستاوردهای تدریجی، امکان تداوم کنش جمعی را تقویت می‌کند.
🔸 او همچنین با اشاره به فیلم «دانه انجیر معابد»، ساخته محمد رسول‌اف، شکاف میان یک پدر وابسته به دستگاه امنیتی و اعضای خانواده‌اش را بازتابی هنری از تعارض‌های اجتماعی و نسلی در ایران می‌داند.
📌 پرسش محوری این گفت‌وگو:
آیا تغییر سیاسی در ایران نیازمند یک خیزش تعیین‌کننده است یا استمرار جنبشی فرسایشی، اجتماعی و بلندمدت؟
🎧 فایل صوتی و توضیحات کامل‌تر

#منتخب_فرهیختگان #رضا_علیجانی #زن_زندگی_آزادی #جنبش‌های_اجتماعی #تحولات_سیاسی #جامعه_ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤4🤔1
🔴 سلامت روان جامعه پس از جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه؛ هشدار درباره کرختی روانی و پیامدهای تروما
🔹 مهدی صابری، روان‌پزشک، در گفت‌وگو با روزنامه اعتماد:
«در جامعه ما در دو سال اخیر، حجم تروما به قدری زیاد و پیوسته بوده که دچار چنین وضعی شده‌ایم و انگار به موازات فاصله گرفتن مردم از یکدیگر و کاهش دورهمی‌ها و دیدارهای فامیلی و دوستانه، مردم از نظر عاطفی هم ضعیف و سست شده‌اند.»
🔸 او هشدار می‌دهد که واکنش جامعه به آسیب‌های روانی انباشته ممکن است در مواجهه با بحران‌های تازه، به شکل رفتارهای ناگهانی و خشونت‌آمیز بروز کند.
📰 منبع: روزنامه اعتماد

✍️ پی‌نوشت فرهیختگان | جامعه‌ای که فرسوده می‌شود
حکومت ایران باید بداند که امنیت یک کشور فقط با حفظ مرزها و نمایش قدرت نظامی سنجیده نمی‌شود؛ امنیت واقعی از روان و زندگی مردم آغاز می‌شود.
جامعه‌ای که سال‌ها زیر فشار بحران‌های پی‌درپی، نااطمینانی اقتصادی، محدودیت‌های اجتماعی و سایه جنگ زندگی کرده، تنها با آسیب‌های معیشتی روبه‌رو نیست؛ اعتماد، امید و توان روانی شهروندانش نیز در معرض فرسایش قرار گرفته است.
نمی‌توان از مردم تاب‌آوری بی‌پایان طلب کرد، اما درباره سهم تصمیم‌های سیاسی در تولید و تداوم بحران‌ها پاسخ‌گو نبود.
اگر حکومت نگران امنیت ملی است، باید سلامت روان مردم را نیز مسئله‌ای در بالاترین سطح امنیت ملی بداند؛ نه موضوعی حاشیه‌ای که فقط هنگام انتشار آمار خشونت و آسیب‌های اجتماعی به یاد آورده شود.
مردم وظیفه ندارند تاوان تصمیم‌های پرهزینه و بحران‌های پایان‌ناپذیر را با روان، عمر و آینده خود بپردازند.
حکمرانی مسئولانه با کاهش تنش، بازگرداندن امید، گسترش آزادی‌های اجتماعی، حمایت از خدمات سلامت روان و پاسخ‌گویی در برابر پیامدهای تصمیم‌ها معنا پیدا می‌کند.
کشوری که شهروندانش از درون فرسوده شوند، با هیچ نمایش اقتداری نیرومند نخواهد شد.
#سلامت_روان #تروما #مسئولیت_حکومت #امنیت_انسانی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍7❤4
🔴 انتخابات بدون برنده؛ جنگ بدون قطعیت
🔹 آیا تغییر دولت در اسرائیل می‌تواند معادله رویارویی با ایران را تغییر دهد؟
✍️ تحریریه فرهیختگان
انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر اسرائیل، بر اساس برآوردهای اولیه، نه به پیروزی قاطع بنیامین نتانیاهو انجامیده و نه مسیر روشنی برای تشکیل دولت به رهبری گادی آیزنکوت گشوده است.
در پارلمان ۱۲۰ نفره اسرائیل، تشکیل دولت نیازمند حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده است؛ اکثریتی که برآوردهای اولیه از دستیابی هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی به آن حکایت ندارند.
اما پیامدهای این بن‌بست ممکن است از مرزهای اسرائیل فراتر برود.
🔻 نتانیاهو پیروز نشد؛ اما کنار رفتنش هم قطعی نیست
کاهش احتمالی کرسی‌های ائتلاف حاکم، لزوماً به معنای پایان نخست‌وزیری نتانیاهو نیست. مذاکرات ائتلافی، اختلاف میان مخالفان و امکان تداوم دولت موقت می‌توانند آینده سیاسی اسرائیل را پیچیده‌تر کنند.
🔸 احزاب عربی؛ وزن پارلمانی بیشتر، موانع سیاسی پابرجا
برآوردهای اولیه از افزایش کرسی‌های احزاب عربی حکایت دارند؛ احزابی که ممکن است در تعیین موازنه پارلمان نقش مهمی داشته باشند، اما مخالفت برخی جریان‌های سیاسی با همکاری ائتلافی با آنان، استفاده از این ظرفیت را دشوار می‌کند.
🔻 چهار مسیر پیش‌روی اسرائیل
▫️ تشکیل دولت تازه به رهبری نتانیاهو
▫️ تشکیل دولت جایگزین به رهبری آیزنکوت
▫️ شکل‌گیری دولت وحدت یا ائتلافی فراگیر
▫️ ادامه بن‌بست سیاسی و احتمال انتخابات مجدد
هیچ‌یک از این مسیرها، پیش از نهایی‌شدن نتایج و روشن‌شدن مذاکرات ائتلافی، قطعی نیست.
🔴 آیا رفتن نتانیاهو به معنای پایان خطر جنگ با ایران است؟
پاسخ ساده‌ای وجود ندارد.
تقابل با ایران صرفاً به شخص نتانیاهو محدود نیست. بخش‌هایی از ساختار امنیتی و جریان‌های اصلی سیاسی اسرائیل درباره مقابله با توانمندی‌های راهبردی جمهوری اسلامی اشتراک نظر دارند.
آیزنکوت نیز سابقه ریاست ستاد کل ارتش اسرائیل را دارد. بنابراین تغییر نخست‌وزیر الزاماً به معنای تغییر بنیادی در سیاست امنیتی اسرائیل نخواهد بود.
تفاوت احتمالی می‌تواند بیشتر در شیوه تصمیم‌گیری، زمان‌بندی اقدامات نظامی، هماهنگی با واشنگتن و میزان توجه به راهکارهای دیپلماتیک باشد.
🔻 واشنگتن؛ متغیر تعیین‌کننده در معادله جنگ
در هرگونه رویارویی گسترده ایران و اسرائیل، موضع آمریکا و میزان حمایت عملیاتی، اطلاعاتی و دفاعی آن اهمیت اساسی خواهد داشت.
انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر آمریکا نیز بر اهمیت تقویم سیاسی واشنگتن افزوده است؛ اما نزدیکی به این انتخابات، به‌تنهایی دلیل کافی برای پیش‌بینی زمان وقوع جنگ نیست.
🔸 جنگ تازه؛ یک احتمال، نه سرنوشتی قطعی
برای ارزیابی خطر درگیری باید سه عامل را هم‌زمان بررسی کرد:
▫️ آرایش قدرت و تصمیم‌گیری در اسرائیل
▫️ سیاست عملی آمریکا در قبال ایران
▫️ تحولات میدانی، تنش‌های امنیتی و مسیرهای دیپلماتیک
وجود تهدید، آمادگی نظامی و تصمیم نهایی برای آغاز جنگ، سه مرحله متفاوت‌اند.
🔹 سخن پایانی
انتخابات اسرائیل ممکن است چهره نخست‌وزیر آینده را تغییر دهد؛ اما مسئله اصلی برای ایران، تغییر یا تداوم محاسبات راهبردی تل‌آویو و واشنگتن است.
تغییر دولت لزوماً به معنای پایان تقابل نیست؛ همان‌طور که تداوم دولت نتانیاهو نیز به معنای اجتناب‌ناپذیر بودن جنگ تازه نخواهد بود.
#انتخابات_اسرائیل #ایران #نتانیاهو #گادی_آیزنکوت #آمریکا #خاورمیانه #تحلیل_سیاسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2
🔴 قطر و امنیت شبکه‌ای؛ آیا آینده امنیت خلیج فارس فراتر از ائتلاف‌های نظامی است؟
✍️ عباس آخوندی | آبان ۱۴۰۵
🔹 اظهارات اخیر یک مقام ارشد دفاعی قطر درباره گسترش روابط اقتصادی با ایران، تداوم گفت‌وگوهای منطقه‌ای و چشم‌انداز توافق عدم تجاوز، پرسشی مهم را پیش می‌کشد:
آیا امنیت پایدار خلیج فارس را می‌توان تنها با قدرت نظامی و تضمین‌های امنیتی خارجی تأمین کرد؟
🔸 عباس آخوندی در یادداشت «قطر و امنیت شبکه‌ای: هم‌گرایی‌ها و فاصله‌ها»، با اشاره به سخنان شیخ سعود بن عبدالرحمن آل ثانی در مجمع امنیت جهانی دوحه، از ضرورت بازاندیشی در مفهوم امنیت منطقه‌ای سخن می‌گوید.
🔹 از امنیت نظامی تا امنیت شبکه‌ای
به باور آخوندی، خلیج فارس صرفاً عرصه رقابت نظامی نیست؛ بلکه گره‌گاه شبکه‌های به‌هم‌پیوسته انرژی، تجارت، کشتیرانی، سرمایه‌گذاری و زنجیره‌های تأمین جهانی است.
در چنین ساختاری، اختلال در زیرساخت‌های یک کشور می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای آن داشته باشد.
🔹 امنیت و توسعه؛ دو روی یک واقعیت
نویسنده تأکید می‌کند که توان دفاع ملی و بازدارندگی نظامی ضروری‌اند، اما به‌تنهایی امنیت پایدار ایجاد نمی‌کنند.
از این منظر، امنیت انرژی، آب، غذا، محیط‌زیست، تجارت و فناوری نیز باید در معماری امنیتی منطقه جایگاهی اساسی داشته باشند.
🔹 حکمرانی امنیت شبکه‌ای چیست؟
آخوندی این مفهوم را بر پایه همکاری نهادی، قواعد مشترک، شفافیت، مدیریت ریسک و سازوکارهای هشدار و هماهنگی در شرایط بحران توضیح می‌دهد.
او یادآور می‌شود که وابستگی اقتصادی کشورها به یکدیگر، به‌خودی‌خود ضامن صلح نیست؛ بلکه این وابستگی باید به همکاری‌های پایدار و قابل اتکا تبدیل شود.
🔸 از نگاه نویسنده، اظهارات مقام قطری نشانه‌هایی از نزدیکی به چنین رویکردی دارد، اما هنوز نمی‌توان آن را طرحی جامع برای امنیت منطقه دانست.
پرسش اصلی این است: آیا کشورهای خلیج فارس می‌توانند از امنیتِ متکی بر موازنه قدرت، به سوی امنیتِ مبتنی بر همکاری، توسعه و منافع مشترک حرکت کنند؟
📖 متن کامل یادداشت عباس آخوندی:
https://vrgl.ir/nsh8u
#منتخب_فرهیختگان #عباس_آخوندی #قطر #خلیج_فارس #امنیت_منطقه‌ای #ژئواکونومی #توسعه
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤2
🔴 پیمان مکه؛ نظم امنیتی درون‌زا یا بازتولید معماری قدرت آمریکا در خاورمیانه؟
🔹 آیا ائتلاف کشورهای منطقه، بدون حضور رسمی واشنگتن، لزوماً به معنای استقلال امنیتی از آمریکا است؟
✍️ حسین قتیب
🔸 حسین قتیب در یادداشتی تحلیلی، برداشت برخی تحلیلگران از «پیمان دفاعی مکه» میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان را به چالش می‌کشد.
به باور او، منطقه‌ای بودن اعضای یک پیمان، به‌تنهایی نشانه درون‌زا و مستقل بودن نظم امنیتی حاصل از آن نیست. برای شناخت ماهیت چنین ائتلاف‌هایی باید پیوندهای تاریخی، نظامی و نهادی اعضا با قدرت‌های فرامنطقه‌ای را بررسی کرد.
🔻 از پیمان بغداد تا سنتو؛ تجربه‌ای تاریخی
قتیب برای توضیح استدلال خود به دهه ۱۹۵۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که ترکیه به ناتو پیوست و پاکستان، ایران و ترکیه در ترتیبات امنیتی مرتبط با مهار نفوذ شوروی مشارکت کردند.
او یادآوری می‌کند که آمریکا هرگز عضو کامل پیمان بغداد و سنتو نبود، اما از طریق کمک‌های نظامی، همکاری اطلاعاتی و توافق‌های دوجانبه، بر جهت‌گیری امنیتی آن‌ها تأثیر می‌گذاشت.
از نگاه نویسنده، این سابقه نشان می‌دهد که عدم عضویت رسمی واشنگتن در یک پیمان، الزاماً به معنای استقلال آن از معماری امنیتی آمریکا نیست.
🔸 پیمان مکه؛ ساختاری تازه با پیوندهای قدیمی؟
قتیب معتقد است توافق دفاعی مورد بحث میان ترکیه، عربستان و پاکستان را باید در امتداد همین تاریخ بررسی کرد.
او به سه واقعیت اشاره می‌کند:
▫️ ترکیه همچنان عضو ناتو است.
▫️ عربستان سعودی پیوندهای گسترده نظامی و امنیتی با آمریکا دارد.
▫️ پاکستان نیز روابط امنیتی چندجانبه خود را با قدرت‌های مختلف حفظ کرده است.
به نوشته او، ماده ۱۲ توافق نیز بر عدم تعارض تعهدات جدید با توافق‌های بین‌المللی پیشین اعضا تأکید می‌کند.
🔻 تغییر آرایش ائتلاف‌ها یا تغییر منطق امنیتی؟
نویسنده استدلال می‌کند که نقش امروز عربستان در برخی ترتیبات امنیتی منطقه را می‌توان از جهاتی با جایگاه ایران پیش از انقلاب در ساختار امنیتی غرب مقایسه کرد؛ هرچند این دو موقعیت کاملاً یکسان نیستند.
🔹 جمع‌بندی
از منظر قتیب، برای سخن گفتن از یک نظم امنیتی واقعاً درون‌زا، صرف حضور کشورهای منطقه در یک توافق کافی نیست؛ باید میزان استقلال تصمیم‌گیری، وابستگی‌های نظامی و نسبت آن توافق با ساختار قدرت جهانی نیز سنجیده شود.
پرسش اصلی این است: آیا پیمان‌های تازه منطقه‌ای قواعد امنیت خاورمیانه را تغییر می‌دهند یا صرفاً بازیگران همان ساختار پیشین را بازآرایی می‌کنند؟
📖 متن کامل یادداشت حسین قتیب
#حسین_قتیب #پیمان_مکه #امنیت_منطقه‌ای #خاورمیانه #ترکیه #عربستان #پاکستان #سیاست_خارجی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3
آرامگاه بوعلی همدان


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤8
🔴 سفر هیئت منطقه‌ای به تهران؛ نشانه قدرت یا هشداری درباره خطر جنگ؟
🔹 احسان سلطانی: «اگر عاقل باشید، می‌فهمید که مثل همان سفر قبلی خر داغ می‌کنند، خبری از کباب نیست.»
✍️ احسان سلطانی
▫️ احسان سلطانی در یادداشتی انتقادی، برداشت برخی حامیان جمهوری اسلامی از سفر هیئتی متشکل از نمایندگان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان به تهران را به چالش کشیده و نسبت به احتمال تشدید تنش‌های نظامی هشدار داده است.
🔸 او با اشاره به سفر خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، به تهران در آستانه جنگ پیشین ایران و اسرائیل، می‌نویسد:
«آن زمان ارزشی‌ها آن را قدرت جمهوری اسلامی و کرنش عربستان تعبیر کردند.»
به باور سلطانی، پیام آن سفر نه نمایش قدرت تهران، بلکه تلاش عربستان برای فاصله گرفتن از پیامدهای یک رویارویی نظامی احتمالی بود.
🔻 دیپلماسی منطقه‌ای؛ حمایت از ایران یا مدیریت پیامدهای جنگ؟
سلطانی معتقد است سفر هیئت جدید نیز لزوماً به معنای حمایت کشورهای منطقه از مواضع جمهوری اسلامی نیست و ممکن است با نگرانی آنان از گسترش درگیری‌ها ارتباط داشته باشد.
او می‌نویسد:
«تنها نشانه‌ای که در این سفر نمی‌توان یافت، قدرت جمهوری اسلامی‌ست.»
🔹 نویسنده در پایان، با لحنی هشدارآمیز، این سفر را نشانه‌ای از نگرانی کشورهای منطقه درباره احتمال وقوع جنگی دیگر می‌داند و معتقد است هیئت یادشده می‌کوشد هم از پیامدهای احتمالی درگیری فاصله بگیرد و هم خطرات آن را به تصمیم‌گیرندگان تهران گوشزد کند.
🔸 پرسش قابل تأمل: آیا رفت‌وآمدهای دیپلماتیک اخیر نشانه شکل‌گیری یک همکاری امنیتی تازه است یا تلاشی برای جلوگیری از گسترش جنگ در منطقه؟
📌 این متن بازتاب تحلیل و ارزیابی احسان سلطانی است؛ درباره اهداف سفر هیئت منطقه‌ای و احتمال وقوع جنگ، شواهد مستقلی در متن ارائه نشده است.
#احسان_سلطانی #ایران #عربستان #ترکیه #پاکستان #دیپلماسی #امنیت_منطقه‌ای #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍3👎1🤬1
🔴 آخرین هشدار به عقل سیاسی؛ هیچ آرمانی ارزش ویران کردن یک سرزمین را ندارد
✍️ مرضیه حاجی‌هاشمی
🔹 آیا حفظ یک سیاست، حتی به بهای تهدید امنیت، اقتصاد و آینده یک ملت، همچنان قابل دفاع است؟
مرضیه حاجی‌هاشمی در یادداشتی انتقادی، سیاست هسته‌ای جمهوری اسلامی و پافشاری بر غنی‌سازی اورانیوم را از منظر هزینه‌ها و منافع ملی بررسی می‌کند.
او معتقد است ساختار سیاسی ایران در تفکیک میان ابزار سیاست‌گذاری و هدف نهایی آن، یعنی حفظ کشور و تأمین منافع مردم، دچار خطایی راهبردی شده است.
🔸 هیچ فناوری‌ای مقدس نیست
به باور نویسنده، غنی‌سازی اورانیوم نیز مانند هر فناوری دیگری باید بر اساس منافع عمومی، هزینه‌های اقتصادی، پیامدهای امنیتی و راه‌حل‌های جایگزین ارزیابی شود.
او می‌پرسد:
«وقتی حفظ یک ظرفیت فنی مستلزم تحمل هزینه‌های فزاینده برای جامعه است، موجب تشدید تحریم‌ها و انزوای اقتصادی است، عامل یا بهانه رویارویی نظامی می‌باشد [...] هنوز هم نباید درباره نسبت میان وسیله و هدف تجدیدنظر کرد؟»
🔻 استقلال ملی یا گرفتار شدن در تناقضی بنیادین؟
حاجی‌هاشمی تأکید می‌کند استقلال ملی باید در توانایی کشور برای حفظ امنیت، رفاه و امکان زندگی شهروندان معنا پیدا کند؛ نه صرفاً در پافشاری بر یک ظرفیت فنی.
از نگاه او، حکومتی که به نام مردم تصمیم می‌گیرد، نمی‌تواند هزینه‌های تصمیم‌های خود را بدون پاسخ‌گویی بر دوش آنان بگذارد.
🔸 بحران اقتصادی و فرسایش اعتماد عمومی
نویسنده هشدار می‌دهد که پیوند فشار معیشتی، بی‌اعتمادی سیاسی، احساس بی‌صدایی و تجربه سرکوب می‌تواند بحران اقتصادی را به بحرانی عمیق‌تر در رابطه جامعه و دولت تبدیل کند.
به تعبیر او، خاموش شدن موقت اعتراضات لزوماً به معنای بازگشت اعتماد عمومی نیست.
🔹 مذاکره به‌جای آزمون اراده‌ها
حاجی‌هاشمی خواستار خروج بن‌بست هسته‌ای از وضعیت تقابل و تبدیل آن به موضوع مذاکراتی فوری و جدی است.
او پیشنهاد می‌کند که گزینه‌هایی چون توقف، محدودسازی یا تعلیق غنی‌سازی، همراه با نظارت مؤثر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در صورت فراهم کردن زمینه کاهش تحریم‌ها و تضمین‌های متقابل، بر اساس منافع کشور بررسی شوند.
🔻 هشدار پایانی به تصمیم‌گیرندگان
«میان حفظ اعتبار و بقای یک سیاست و حتی خود و حفظ آینده ایران و بقای مردمان آن، دومی را برگزینید.»
نویسنده در پایان تأکید می‌کند:
«هیچ غنی‌سازی، هیچ تحریمی، هیچ تهدید نظامی و هیچ ادعای پیروزی نباید ما را به نقطه‌ای برساند که برای اثبات حقانیت یک سیاست، کشوری را که قرار بوده در خدمت آن باشد، قربانی کنیم.»
و هشدار می‌دهد:
«تأخیر در تصمیم‌گیری، خود نوعی تصمیم است.»
📖 متن کامل یادداشت

#مرضیه_حاجی_هاشمی #سیاست_هسته‌ای #غنی_سازی #منافع_ملی #آینده_ایران #دیپلماسی #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤6👍6👎1🤬1
🔴 فرسایش سوژه دموکراتیک و افول آرمان‌شهر غربی
🔹 آیا بحران دموکراسی‌های غربی، پایان آرمان آزادی است یا پایان تصور غرب به‌مثابه الگوی نجات؟
✍️ فرح فردوس | مهر ۱۴۰۵
📚 در تاریخ اندیشه، گاه رویدادهای سیاسی و اجتماعی چنان با آرمان‌های اعلام‌شده فاصله می‌گیرند که اعتبار یک روایت مسلط را با پرسش‌هایی بنیادین روبه‌رو می‌کنند.
فرح فردوس در نوشتار «تأملی بر فرسایش سوژهٔ دموکراتیک و افول اتوپیسم غربی» به بحران مشروعیت اخلاقی و سیاسی دموکراسی‌های غربی و پیامدهای آن برای روشنفکری دموکراسی‌خواه ایرانی می‌پردازد.
🔹 ۱. پایان تاریخ یا بازگشت تعارض‌های سیاسی؟
نویسنده با بازخوانی نظریه «پایان تاریخ» فرانسیس فوکویاما و نقدهای شانتال موف، استدلال می‌کند که اجماع تکنوکراتیک و سیاست‌زدایی از عرصه عمومی، نتوانسته‌اند تعارض‌های بنیادین جوامع غربی را حل کنند.
از این منظر، بازگشت دونالد ترامپ به قدرت و گسترش جریان‌های راست رادیکال، نه صرفاً رویدادهایی گذرا، بلکه نشانه‌هایی از بحران‌های درونی نظم لیبرال‌اند.
🔹 ۲. غزه و بحران جهان‌شمولی حقوق بشر
در بخش دیگری از مقاله، نویسنده با بهره‌گیری از اندیشه‌های کارل اشمیت و جورجو آگامبن، به جنگ غزه و آنچه استانداردهای دوگانه قدرت‌های غربی در مواجهه با رنج فلسطینیان می‌خواند، می‌پردازد.
پرسش محوری او این است: اگر حقوق بشر و حقوق بین‌الملل جهان‌شمول‌اند، چرا اجرای آنها در برابر قدرت و منافع ژئوپلیتیک با چنین چالش‌هایی روبه‌رو می‌شود؟
🔹 ۳. حاکمیت ملی و فرسایش اعتبار نظم حقوقی
نویسنده با ارجاع به نظریه بحران مشروعیت یورگن هابرماس، تعرض به حاکمیت سرزمینی کشورها، از جمله ایران، و برخورد گزینشی با اصول منشور ملل متحد را از عوامل تضعیف اعتبار نظم بین‌المللی می‌داند.
او این وضعیت را بازگشت منطق قدرت به جای حاکمیت قواعد و اصول عام حقوقی تفسیر می‌کند.
🔹 ۴. روشنفکر ایرانی و فروپاشی تصویر آرمانی از غرب
شاید مهم‌ترین بخش مقاله، تأمل درباره وضعیت روشنفکر معتدل و دموکراسی‌خواه ایرانی باشد؛ روشنفکری که سال‌ها آزادی، قانون‌گرایی و عقلانیت سیاسی را با تصویری آرمانی از دموکراسی غربی پیوند داده بود.
به باور فردوس، تجربه تحریم‌ها، جنگ‌ها، استانداردهای دوگانه و بحران‌های درونی دموکراسی‌های غربی، این تصویر را دچار گسستی عمیق کرده است.
اما نویسنده میان نقد عملکرد دولت‌های غربی و نفی ارزش‌های آزادی، عدالت و حقوق بنیادین انسان تمایز می‌گذارد.
🔹 بازسازی امید دموکراتیک، بدون شیفتگی به قدرت‌های جهانی
نتیجه‌گیری مقاله بر ضرورت بازاندیشی در مبانی دموکراسی‌خواهی تأکید دارد: نه چشم‌پوشی از ارزش‌های جهان‌شمول و نه وابستگی فکری به الگوهای سیاسیِ آرمانی‌شده.
از این منظر، آینده دموکراسی‌خواهی در ایران باید بر نقد قدرت، استقلال اندیشه، ظرفیت‌های درونی جامعه و دفاع بی‌تبعیض از کرامت انسانی استوار باشد.
پرسشی برای تأمل:
آیا می‌توان از جهان‌شمولی آزادی و حقوق بشر دفاع کرد، بی‌آنکه دولت‌های غربی را نمایندگان بی‌چون‌وچرای این ارزش‌ها دانست؟
📖 متن کامل مقاله فرح فردوس

#منتخب_فرهیختگان #فرح_فردوس #دموکراسی #فلسفه_سیاسی #روشنفکری #حقوق_بشر #لیبرال_دموکراسی
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍2👎2
🔴 امارات و انصارالله؛ ائتلاف‌های پنهان در جنگ یمن؟
🔹 گزارش دراپ‌سایت از کمک اطلاعاتی ادعایی ابوظبی به انصارالله علیه نیروهای مورد حمایت عربستان سعودی
✍️ رایان گریم و آیونا کریگ
🔸 رسانه تحقیقی «دراپ‌سایت» در گزارشی مدعی شده است که امارات متحده عربی، برخلاف مواضع رسمی و سابقه حضورش در ائتلاف ضدانصارالله، به‌صورت مخفیانه اطلاعات و کمک‌های هدف‌گیری در اختیار انصارالله یمن قرار داده است.
این ادعا، در صورت تأیید، از پیچیدگی روابط و رقابت‌های منطقه‌ای در جنگ یمن حکایت خواهد داشت؛ جایی که دو متحد پیشین، عربستان و امارات، بر سر آینده سیاسی و نظامی این کشور منافع یکسانی ندارند.
🔻 از ائتلاف مشترک تا رقابت بر سر جنوب یمن
▫️ در سال ۲۰۱۵، عربستان و امارات در ائتلافی مشترک علیه انصارالله وارد جنگ یمن شدند.
▫️ با گذشت زمان، اختلاف بر سر نفوذ سیاسی، نیروهای محلی و کنترل مناطق راهبردی جنوب، به شکاف میان ریاض و ابوظبی انجامید.
▫️ بر اساس گزارش دراپ‌سایت، این اختلاف‌ها در مقاطعی به درگیری نیروهای مورد حمایت دو کشور نیز کشیده شده است.
🔸 باب‌المندب؛ گره‌گاه رقابت‌های امنیتی
این گزارش به اهمیت راهبردی تنگه باب‌المندب و نبرد بر سر ارتفاعات مشرف به آن اشاره می‌کند؛ منطقه‌ای که کنترل آن برای امنیت کشتیرانی و موازنه قدرت در جنوب یمن اهمیت دارد.
هم‌زمان، گزارش از احتمال ازسرگیری حمایت مالی امارات از تیپ‌های «العمالقه» سخن می‌گوید؛ نیروهایی که از نظر ایدئولوژیک مخالف انصارالله هستند.
🔻 دوگانگی در سیاست امارات؟
به نقل از یک منبع یمنی، برخی فرماندهان نیروهای مورد حمایت امارات از مشارکت در نبرد با انصارالله خودداری کرده یا مواضع خود را ترک کرده‌اند.
بااین‌حال، مقام‌های مرتبط با شورای انتقالی جنوب این برداشت را رد کرده‌اند.
عمرو البیض، نماینده ویژه رئیس این شورا، تأکید کرده است که خودداری نیروهای جنوبی از عملیات در شمال یمن، به معنای پرهیز از مقابله با انصارالله نیست و هرگونه پیشروی این گروه به جنوب با مقاومت روبه‌رو خواهد شد.
🔹 یک پرسش مهم در معادلات منطقه
آیا امارات در پی تغییر موازنه قدرت به زیان عربستان است، یا گزارش‌های مربوط به رفتار نیروهای محلی، بازتاب اختلاف منافع و راهبردهای متفاوت بازیگران جنگ یمن است؟
آنچه در این گزارش برجسته می‌شود، فاصله میان اتحادهای رسمی و رقابت‌های واقعی بر سر قدرت، قلمرو و مسیرهای راهبردی منطقه است.
📖 متن کامل گزارش دراپ‌سایت

#یمن #امارات #عربستان_سعودی #انصارالله #باب_المندب #خاورمیانه #منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان روزن آگاهی
🤔2👍1