📺 ما شرقیِ شادیم!
— جشن مهرگان فرخنده باد 🔥🫶❤️
— به امید پایانِ حکومتِ گریه و عزا و دشمنی و جنگ!

✍🏻 ترانه‌سرا: #سحرقیز

🍺جشن مهرگان یکی از جشن های ایرانیان باستان است که بعد از نوروز مهم‌ترین آن‌ها به شمار می‌رفت. این جشن هر ساله در ۱۶ مهر برگزار می‌شد.

🍺 در ایران باستان جشن‌های متعددی به مناسبت‌های مختلف برپا می‌شد. یکی از این جشن‌ها که در بین ایرانیان از اهمیت بالایی برخوردار بوده، جشن مهرگان است که همه ساله در ۱۶ مهرماه برگزار می‌شد. در واقع، ایرانیان باستان در آغاز بهار و پاییز، دو جشن ملی بزرگ را با مراسم و آیین‌های مشابهی برگزار می‌کردند که جشن آغاز بهار، نوروز و جشن آغاز پاییز، مهرگان بود.

🍺در حال حاضر جشن مهرگان در برخی نقاط کشور مانند یزد و کرمان، در بین پیروان زرتشت برگزار می‌شود.

شانزدهم روز است از مهرماه و نامش مهر و اندرین روز افریدون ظفر یافت بر بیورسب جادو آنک معروف است به ضحاک و به بازداشت و روزها که سپس مهرگان است همه جشن‌اند بر کردار آنچه از پس نوروز بود. ششم آن مهرگان بزرگ بود و رام یک روز نام و بدین دانندش. «بیرونی»

🍺ايرانيان در دوران باستان، مراسم و جشن‌های بسياری داشته‌اند و هرماه جشنی برپا می‌کردند؛ در تقویم باستانی ایران، تمامی سی روز ماه، نام‌های خاصی داشتند و در همه ماه‌ها، نام روزی از ماه كه با نام خود ماه مطابقت داشت، مبارک بود و آن روز جشن گرفته می‌شد. در این میان سه جشن نوروز، مهرگان و سده از بزرگ‌ترین جشن‌های ملی به شمار می‌رفتند که در برخی مناطق همجوار ایران و حتی با آمدن اسلام در ایران نیز رایج بودند.

🍺مهرگان که بعد از نوروز دومین جشن مهم ایرانیان بود، هر ساله در ابتدای پاییز برگزار می‌شد. در واقع، در تقویم اوستایی، سال به دو فصل تابستان بزرگ و زمستان بزرگ تقسیم می‌شد؛ که نوروز جشن آغاز فصل تابستان بزرگ و شروع گرما و مهرگان، جشن آغاز زمستان بزرگ و شروع سرما، به شمار می‌رفته است. مهرگان به دو جشن تقسیم می‌شد؛ مهرگان کوچک که در ۱۶ مهر برگزار می‌شد و متعلق به خواص بود و مهرگان بزرگ که در ۲۱ مهر برای عوام برگزار می‌شد.

🍺جشن مهرگان تنها به دوران هخامنشیان محدود نبود؛ بلکه در عصر اشکانیان و ساسانیان نیز با اهمیت ویژه‌ای برگزار می‌شد و مستندات تاریخی از چگونگی اجرای آن در دست است. این جشن حتی پس از ورود اسلام، تا دوره خلافت عباسی و مغول نیز جایگاه خود را حفظ کرد و همچنان با شکوه برگزار می‌شد.

🔶 علت برگزاری و نام‌گذاری جشن مهرگان

🍺در مورد علت برپایی جشن مهرگان و نام‌گذاری آن به مهرگان در منابع تاریخی، مطالب متعددی آمده است. برخی نام مهرگان را به مهر یا میترا نسبت می‌دهند. مهر از ايزدان مهمی است که نام او در اوستا آمده و با دوستی و رعايت عهد و پيمان گره خورده و طرفدار راستی و درستی و دشمن دروغ معرفی شده است. از آن جا که الهه مهر از اعتبار و اهمیت والایی برخوردار بوده، در این روز باشکوه‌ترین جشن‌ها برگزار می‌شد. این جشن را در قدیم «متراکانا» می‌گفتند و بعدها به نام «مهرگان» خوانده شد. پس از اسلام نیز به آن «مهرجان» گفتند.

🍺جشن مهرگان به شکرگزاری از خداوند و گرامیداشت کشاورزی و برداشت محصول نیز اختصاص داشته است. عده‌ای واقع شدن روز مهر در ماه هم‌نامش را دلیل جشن گرفتن آن دانسته‌اند. دلیل دیگری که به این جشن مهرگان می‌گویند و بیشتر معتبر است، قیام کاوه آهنگر و پیروزی بر ضحاک و به پادشاهی نشستن فریدون است.

🔶 شعر فردوسی در مورد جشن مهرگان

🥂حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر حماسه‌سرای ایران مهرگان را در شاهنامه به‌عنوان روزی معرفی می‌کند که پادشاه بزرگ و دادگر ایرانی فریدون آن را برای تاج‌گذاری و شروع فرمانروایی خود، برگزیده است.

فریدون چو شد بر جهان کامگار
ندانست جز خویشتن شهریار

به رسم کیان تاج‌وتخت مهی
بیاراست با کاخ شاهنشهی

به روز خجسته سر مهرماه
به سر برنهاد آن کیانی کلاه

زمانه بی‌اندوه گشت از بدی
گرفتند یک سر ره ایزدی

می روشن و چهره‌ی شاه نو
جهان گشت روشن سر ماه نو

بفرمود تا آتش افروختند
همه عنبر وزعفران سوختند

پرستیدن مهرگان دین اوست
تن‌آسانی و خوردن آیین اوست

کنون یادگار است ازو ماه مهر
بکوش و به رنج ایچ منمای چهر

.


#بوقت_آواز #ایران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin