♦️زنده‌گی‌ی چندکانونه: رست‌گاری از ره‌گذر دل‌بسته‌گی‌های بزرگ /۱

✍حسن محدثی‌ی گیلوایی
۱۲ مرداد ۱۴۰۵


مقدمه
گفت‌وگویی از دی‌شب در گروه گفت‌وگو شکل گرفت و من هم در آن شرکت کردم و ایده‌ای را مطرح کردم. مترصد این بودم که در این باره سخن‌رانی‌ای بکنم، ولی اکنون که گفت‌وگو صورت گرفته، نکات مهم آن را در این‌جا منتشر می‌کنم.

ضرورت دل‌بسته‌گی و مهار وابسته‌گی
نظام فکری‌ای که می‌خواهد دل‌بسته‌گی را از زنده‌گی‌ی انسان حذف بکند، خصلتی غیر انسانی دارد. انسان یعنی مجموعه‌ی همین دل‌بسته‌گی‌ها به‌اضافه‌ی برخی چیزهای دیگر. هم‌چون حافظ دنبال این نباشیم که از آدمی موجود دیگری غیر از  از انسان بسازیم:

"آدمی در عالم خاکی نمی‌آید به‌دست
عالمی دیگر بباید تا وز نو آدمی"!

از نظر من الگوی زنده‌گی و راه نجات باید از دل همین دل‌بسته‌گی‌ها بیاید و ارائه بشود، نه از ره‌گذر حذف‌شان. فکر آزاد شدن از رنگ تعلق، فکری غیر انسانی است و نه ممکن است و نه مطلوب. این جهان جهان تعلقات است. چنین فکری نخبه‌گرایانه است و به کار مردم عادی نیز نمی‌آید. بسیاری وقت‌ها هم به شکست یا درجا زدن می‌انجامد. ما فرزند تعلق ایم. باید از دل همین تعلقات راه پیدا کنیم و زنده‌گی‌ی به‌تر و کم‌رنج‌تری بسازیم.

اما در بحث از تعلقات، می‌بایست بین وابسته‌گی و دل‌بسته‌گی فرق بگذاریم. دل‌بسته‌گی اجتناب‌ناپذیر و حتا از برخی جهات بسیار مطلوب است، در حالی‌که وابسته‌گی منفی است. البته هر دو نسبی اند و قابل تغییر. می‌شود دل‌بسته‌گی داشت ولی وابسته‌گی را کنترل کرد و برای از دست دادن‌های احتمالی، آماده‌گی‌ی نسبی داشت.

دل‌بسته‌گی و رنج
تعلقات و دل‌بسته‌گی‌ها با هم فرق دارند و مراتبی دارند. ارزش همه‌ی دل‌بسته‌گی‌ها یک‌‌سان نیست. دل‌بسته‌گی‌ها عموما رنج‌آفرین اند. تعلقات و دل‌بسته‌گی‌های مهم‌تر. رنج‌های باارزشی ایجاد می‌کنند. حتا رنج‌های چنین تعلقی را هم می‌توان دوست داشت.

عشق عین دل‌بسته‌گی است و تفکیک بین آن‌ها انتزاعی است و نمی‌شود هم عاشق باشی و هم وقتی معشوق از بین رفت، عین خیال ات نباشد. اگر چنین باشد، معنایش این است که اصلا عاشق نبوده‌ای.

به‌ساده‌گی هر کسی می‌تواند دریابد که جهان و زنده‌گی اش بی‌ثبات است. اما فهم، یک چیز است و زیستن چیزی دیگر. شکافی است بین فهم و بودن و زیستن.

بعضی از تعلقات زاینده اند. مثلا تصور کنید فردی به مادر اش تعلق دارد و همیشه از بچه‌گی نگران است که نکند مادر ام بمیرد و آخر هم مادر می‌میرد و او همیشه از این تعلق رنج برده است. اما این رنج هم می‌تواند برایش عزیز باشد و هنوز هم رنج دارد و هنوز هم این رنج برای او عزیز است.

رنج خوب و بد داریم. رنج‌هایی هست که آدمی را می‌خورند و رنج‌هایی هست که آدمی را فربه می‌کنند. از آثارشان می‌توانیم بفهمیم که کدام مطلوب و کدام نامطلوب اند. رنج‌‌هایی هستند که می‌شود بغل‌شان کرد و رنج‌هایی هستند که از آن‌ها فرار می‌کنیم.

در حین زیستن‌شان می‌فهمیم و از مجرای لحظه‌های تجربه کردن‌شان درمی‌یابیم که کدام مطلوب یا نامطلوب اند. مثلا فردی که هر بار نگران است روزی مادر اش می‌میرد، اما به خود می‌گوید: "به آن فعلا نیاندیش. گریزی نیست."

مثلا شما در حال بدن‌سازی هستی و بدن ات درد می‌گیرد و این رنج دارد ولی لذت هم دارد. این را همان لحظه می‌فهمید. درد در عضلات ات جریان می‌یابد. می‌دوی و خسته می‌شوی و رنج می‌بری ولی لذت هم می‌بری. پس رنج را تحمل می‌کنی تا بدن ات معتاد ورزش بشود. وقتی بدن ات معتاد ورزش شد، باز هم باید وقت بگذاری و ورزش کنی. باز هم عضلات ات درد می‌گیرد. ولی در عین حال لذت هم می‌بری.

رنج‌های خوب و بد را زود می‌توانیم بفهمیم. دل‌بسته‌گی‌های بزرگ رنج‌های بزرگ دارند. حماقت است که بگوییم دل‌بسته‌گی نداشته باش. ما با همین دل‌بسته‌گی‌ها است که بزرگ می‌شویم و رشد می‌کنیم. ما با همین دردها است که بزرگ می‌شویم. مگر رشد بدون درد و رنج هم داریم؟!

بنابراین، این نگاه به زنده‌گی و درد و رنج و دل‌بسته‌گی با بسیاری از اندیشه‌های دینی و عرفانی و به‌ویژه بودیستی در تقابل قرار می‌گیرد.

مثال زوربای یونانی که (برخی مطرح اش کرده اند) محبوب اش را از دست داد و سعی کرد فراموش اش کند و کنار دریا رقصید، مثل یک ربات است؛ یعنی بیش‌تر شبیه ربات است. انسان از دست می‌دهد و رنج می‌کشد. این طبیعی است. آرام آرام باید یاد بگیرد با از دست دادن‌هایش درست مواجه بشود و کاری بکند که از دست دادن‌ها هم باعث رشد اش بشوند.

خود و تغییرات اش
ما دارای خود self هستیم و خودمان تغییر می‌کند و می‌دانیم هم که تغییر می‌کند اما می‌کوشیم زنده‌گی‌مان را برای خودمان به‌نحوی روایت بکنیم که خودهم‌سانی self-identity پدید بیاوریم. اما باورهای ما چه جای‌گاهی در شکل‌گیری‌ی خود دارند؟

ادامه دارد👇👇👇


#رنج
#لذت
#وابسته‌گی
#دل‌بسته‌گی
#گفت_و_گو
#زنده‌گی_چندکانونه
@NewHasanMohaddesi

♦️زنده‌گی‌ی چندکانونه: رست‌گاری از ره‌گذر دل‌بسته‌گی‌های بزرگ /۲

✍حسن محدثی‌ی گیلوایی
۱۲ مرداد ۱۴۰۵

اولا باورها فرعی اند در زنده‌گی. ثانیا خوب است که باورهای‌مان تغییر می‌کنند. ثالثا همان‌ باورهایی هم که تغییر کردند قبلا باور من بودند و این نه تنها بد نیست بل‌که گاه می‌تواند نشانه‌ی رشد من باشد.

تعلقات بزرگ و زاینده‌گی‌شان
فردی را تصور کنید که تمام دوازده سال دوران مدرسه هر صبح رنج زیادی کشیده است. او مشکل صبح‌‌خیزی داشته است. هنوز هم این مشکل را دارد و این مربوطه به ساعت بیولوژیک بدن او است. اما او در همان کلاس اول فهمید باید مدرسه برود تا چیز یاد بگیرد و بعد دانش‌مند بشود. از همان بچه‌گی می‌خواست دانش‌مند بشود. رویای او این بود. ما رویا داریم. به قول ارنست بلوخ در کتاب اصل امید، رویای بیداری داریم. هر کسی در هر سنی این را می‌فهمد که رویاش چیست. ما باید یاد بگیریم رویای‌مان را دنبال  کنیم. دنبال  کردن رویا درد و رنج هم دارد و لذت هم دارد. شما اگه رویای‌تان را دنبال بکنید، می‌فهمید که دارید به آن نزدیک می‌شوید.

گاه تحقق این رویا خیلی دور است: "ای بابا دوازده سال باید این‌ور بخونم و سیزده سال باید اون‌ور بخونم. ولی هنوز دانش‌مند نمی‌شوم. باز باید کار بکنم و باز باید ادامه بدهم. آیا من الان دانش‌مند ام؟ نه. هنوز در دانش‌گاه‌های جهان حرف‌های من تدریس نمی‌شود. پس من خیلی کار دارم هنوز. ولی من می‌دانم که دارم به رویایم نزدیک می‌شوم و من می‌دانم که خیلی رنج کشیدم در این سال‌ها و خیلی هم کیف کردم در این سال‌ها. من می‌دانم که خیلی رشد کردم از کلاس اول تا حالا. پس ادامه می‌دهم. من فهمیدم که فربه‌تر شدم. دیگران هم بودند که زنده‌گی‌شان به من می‌گفت این راه درست است. این رنج‌ها را باید تحمل کرد. پاستور بود، رامون کاخال بود. آن همه دانش‌مند بودند که زنده‌گی‌شان ثابت کرده بود این راه درست است و این رنج‌ها مرا فربه‌تر می‌کنند."

اما آدمی از کجا مطمئن شود که در حال نزدیک شدن به رویای خود است؟ به‌ویژه آن‌که زمان تحقق رویا گاه خیلی دور است و عوامل روانی هم‌چون تلقین و امور دیگر نیز دست‌اندر کار اند؟

ما تغییرات را روی خودمان و در خودمان می‌بینیم. همیشه شاخص‌ها و نشانه‌هایی وجود دارد. بگذارید مثالی بزنم:

من از ترم سوم لیسانس فهمیدم باید زبان یاد بگیرم و متون جامعه‌شناسی‌ی اصلی را بخوانم. شروع کردم روزی دو ساعت وقت گذاشتن. خیلی خیلی سخت بود. اما شش ماه بعد تغییرات را دیدم. دو سال بعد توانستم کتاب ترجمه بکنم و چهار سال بعد ترجمه‌ ام را یک ناشر مهم کشور منتشر کرد. من فهمیدم که حالا می‌توانم انگلیسی بخوانم. حتا در دوران دانش‌جویی با ترجمه پول درآوردم. بعد هم گفتم دیگه ترجمه بس است.

اما می‌دانیم که رویای ما چه بسا ثابت نیست و در طول زمان تغییر می‌کند. آن‌وقت چه کنیم؟ رویاهای‌مان تغییر می‌کنند و اصلاح می‌شوند. مهم دنبال کردن رویا هست. مثلا کسی را در نظر بگیرید که از بچه‌گی می‌خواست دانش‌مند بشود و دانش‌مندی را در پزشکی می‌دید؛ یکی مثل پاستور و رامون کاخال. رفت به رشته‌ی تجربی تا برود پزشکی. در کنکور موفق نشد. بعد با آثار متفکری آشنا شدم و فهمید که به جامعه‌شناسی علاقه دارد. بعد هم در کنکور علوم انسانی شرکت کرد تا در آن دانش‌مند بشود.

رویای دیگر اش این بود که فوتبالیست بزرگی هم بشود. بیست سال فوتبال کرد. دل اش می‌خواست مثل سوکراتس بشود: کاپیتان برزیل، پزشک و فعال سیاسی. الگوی او بود. در دانش‌گاه فهمید باید بین فوتبالیست شدن و جامعه‌شناس شدن انتخاب کند. نمی‌شود در هر دو آدم خیلی موفقی بشود. پس باید به‌تدریج بین رویاهای‌مان انتخاب بکنیم و مسیرمان را تصحیح بکنیم. رویاهای‌مان تغییر می‌کنند. ما باید بر حسب شرایط و امکانات و توان‌مان از بین آن‌ها انتخاب کنیم و ببینیم کدام‌شان را می‌اتونیم محقق بکنیم.

اما معیار انتخاب بین رویاهای‌مان چیست؟ بگذارید با یک مثال به این پرسش پاسخ بدهم:

فردی را در نظر بگیرید که من در بهار و تابستان سال معینی در کنکور شرکت کرده است. در امتحان بانک ملی هم شرکت کرده است درست در هفته‌ی اول مهر که به تهران رفت تا  درس اش را شروع کند، از بانک ملی‌ به خانواده اش اطلاع دادند که فرزندتان قبول شده و اول هفته مدارک اش را بیاورد و تحویل دهد و کارمند بانک بشود. پنج‌شنبه صبح به او خبر دادند و گیر کرد که "خدایا چه کنم؟ بروم بانک ملی‌ کارمند بشوم، نان ام تو روغنه. زنده‌گی و زن و ماشین و تشکیلات رو همه رو به‌دست میارم. ولی رویای دانش‌مندی چی میشه؟"

ادامه👇👇👇

#رنج
#لذت
#رویا
#وابسته‌گی
#دل‌بسته‌گی
#گفت_و_گو
#زنده‌گی_چندکانونه
@NewHasanMohaddesi

♦️زنده‌گی‌ی چندکانونه: رست‌گاری از ره‌گذر دل‌بسته‌گی‌های بزرگ /۳

✍حسن محدثی‌ی گیلوایی
۱۲ مرداد ۱۴۰۵

دو روز جهنمی ر‌ا طی کرد. "اگه نرم بانک ملی همه چی رو از دست میدم. اگه درس رو ادامه بدم بدبخت میشم. اصلا توش پول نیست و همش بدبختیه. حالا چه کنم؟"

دو روز بسیار سخت را گذراند و بالاخره رویای دانش‌مندی را هم.راه با بدبختی‌اش انتخاب کرد و اکنون نیز خوش‌حال است از این انتخاب.

انتخاب بین رویاهای‌مان امری ناگزیر است. او از راه توجه به ارمان‌هایش انتخاب می‌کند. این انتخاب قطعا هم‌راه با ریسک است و ناگزیر به ان تن باید بدهیم. اما مهم‌ترین معیار، ارزیابی‌ی درست توانایی‌مان است و نیز این‌که من خود ام را با چه چیزی می‌توانم به خودشکوفایی برسانم. خودشکوفایی خیلی مهم است. او دید اگر کارمند بشود نمی‌تواند خودشکوفایی‌ی خود اش رو تحقق ببخشد. کارمندی رویای اصلی‌ی او نبود. ثروت‌مند شدن رویای اصلی‌ی او نبود. پس ریسک را پذیرفت.

دل‌بسته‌گی‌ها قطعا مراتب دارند. یعنی شما خودتان می‌فهمید که کدوم‌شان برای شما مهم‌تر است. خیلی کم پیش می‌آید که دل‌بسته‌گی‌ها برای شما هم‌ارز باشند. پس گاهی که ناگزیر از انتخاب بین آن‌ها می‌شویم، باید یکی را ببریم بالاتر و دیگری رو بیاوریم پایین‌تر.


ما و بدن‌مان
ما بدن‌مان هستیم به‌اضافه‌ی چیزهای دیگر. حرف بودا در تمایز بین بدن به‌منزله‌ی دارایی و خود -اگر این استنباط از سخن او درست باشد- نادرست است:

"تو تن نیستی چون تن ناپایدار است و از کنترل ات خارج است. و اگر بدن‌ات را خودت بپنداری رنجور می‌شوی."

برعکس چنین مدعایی، بدن یکی از مهم‌ترین عناصر هویت ما است؛ اگرچه مهم‌ترین اش نیست.

خوداندیشی و تشخیص رشد و خودشکوفایی
چیزی که خیلی در این مسیر مهم است خوداندیشی‌ی انتقادی است. خوداندیشی‌ی انتقادی یعنی این‌که من دائما در مورد خود ام و احوال ام بیاندیشم و تشخیص بدهم کدام انتخاب ام هیجانی و لحظه‌ای است و کدام مربوط به خود اصیل من است. کدام تحت تاثیر دیگران است و کدام برای دیگران است و کدام خود ام هستم و برای خودم است.

مسؤولیت‌ها و روابط ما هم مهم اند اما نباید باعث فداشدن ما بشوند. در این‌جا می‌توان بین خودخواهی و خودبانی تمایز قائل شویم و از اخلاق خودبانی حرف بزنیم.

مهم است که توجه کنیم هر دل‌بسته‌گی‌ی ما با ما چه می‌کند. ایا باعث رشد ما می‌شود و ظرفیت وجودی‌مان را بالاتر می‌برد یا نه؟ آیا کیفیت زنده‌گی‌مان را ارتقا داده است یا خیر؟

توان ما در دل‌بسته‌گی‌های‌مان می‌تواند پرورش یابد و رشد کند.

متفکرانی چون مولوی برخی افکار مخرب و ضد انسانی را ارایه می‌کنند. بدون تفکر انتقادی نباید با این فکار مواجه شد. به‌عنوان مثال، مولوی رنج و فقر را معنوی‌سازی می‌کند؛ در حالی‌که فقر آثار منفی‌ی زیادی دارد و هر رنجی نیز مطلوب نیست.

لذت و مراتب آن
دیدگاهی لذت‌ها را نفی می‌کند، دیدگاهی غیر انسانی است. چرا باید از چشیدن لذت پشیمان شد. لذت‌های قشنگی هست که مثل شراب ناب اند. سرمی‌کشیم اش و کیف می‌کنیم و می‌گویم جرعه‌ای دیگر لطفا. چه کسی گفته لذت بد است؟ و چرا؟ کدام لذت بد است؟ لذت‌های خوب، قشنگ اند. مثلا من دقایقی پیش صبحانه خوردم و ِلذت بردم و دوست دارم هر صبح صبحانه‌ی خوب بخورم و لذت ببرم. کجای این کار اشکال دارد؟. الان هم می‌خواهم چایی بخورم و لذت ببرم. چه اشکالی دارد؟!

ولی چیزی که مهم است این است که بدانم من بزرگ‌تر از این لذت‌ها هستم و برای هر لذتی خودم را خرج نکنم.

زنده‌گی‌ی چندکانونه
حالا رسیدیم به موضوع و پرسش اصلی: زنده‌گی‌ی چندکانونه چیست؟ زنده‌گی‌ی چندکانونه یعنی داشتن هم‌زمان چند دل‌بسته‌گی‌ی بزرگ در زنده‌گی؛ چند دل‌بسته‌گی‌ی بزرگ که رنج‌هایش ارزش رنج بردن داشته باشند. زنده‌گی‌ی چندکانونه یعنی زنده‌گی‌ای که تک‌محور نیست. زنده‌گی‌ی چندکانونه یعنی داشتن دل‌بسته‌گی‌هایی که شور زنده‌گی در ما ایجاد می‌کنند و ما را پر از انرژی می‌کنند و سبب می‌شوند ما حال کامل را تجربه کنیم یا تجربه‌هایی نزدیک به تجربه‌ی حال کامل داشته باشیم.


ادامه👇👇👇

#رنج
#لذت
#وابسته‌گی
#دل‌بسته‌گی
#گفت_و_گو
#زنده‌گی_چندکانونه
@NewHasanMohaddesi

♦️زنده‌گی‌ی چندکانونه: رست‌گاری از ره‌گذر دل‌بسته‌گی‌های بزرگ /۴

✍حسن محدثی‌ی گیلوایی
۱۲ مرداد ۱۴۰۵

دل‌بسته‌گی‌های بزرگ بهانه‌های زنده‌گی اند و به ما گرما و شور و انرژی می‌دهند. اما آن‌ها برای ما هم‌ارز نیستند. بعضی‌های‌شان را بیش‌تر می‌خواهیم. پس، آن‌ها ترتیب اولویت دارند. بدین ترتیب، ما شعبه شعبه نمی‌شویم، چون می‌دانیم خودمان را عمدتا کجا خرج کنیم. اما وقتی چند تا هستند، خطرات دل‌بسته‌گی کم می‌شود. اگر یکی‌ از این کانون‌های بزرگ انرژی‌بخش و گرمابخش از دست برود یا برای مدتی پر و لب‌ریزمان نکند، دل‌بسته‌گی‌‌های بزرگ دیگر هست و وجودشان باعث می‌شود فروپاشی‌ی وجودی و روانی نداشته باشیم و رنج‌های‌مان قابل تحمل باشد.

از آن‌جایی‌که دل‌بسته‌گی‌های بزرگ باعث خودتحقق‌بخشی می‌شوند و به ما شور و انرژی می‌دهند، در تجربه‌ی ما به وحدت می‌رسند و حول من، با هم پیوند می‌خورند. آن‌ها برای من اند و من برای آن‌ها.

مثلا فرض کنیم در زنده‌گی‌ی کسی این کانون‌های بزرگ دل‌بسته‌گی وجود دارند:

۱. او عاشق است و محبوبی خواستنی دارد (دل‌بسته‌گی‌ی عاشقانه)؛

۲. او هنرمند موسیقی‌دان است و دیوانه‌ی لحظه‌های خلوت نواختن است (دل‌بسته‌گی‌ی هنری)؛

۳. او در خیریه فعال است و پر می‌شود از لحظه‌های کمک کردن به مردم (دل‌بسته‌گی به کار خیر)؛

۴. او معلم است و در کلاس و حین آموزاندن، پر از شور می‌شود و لحظه‌های بی‌خودی را تجربه می‌کند (دل‌بسته‌گی به فعالیت تعلیمی)؛

۵. او باغ‌بان است و از قشنگ‌ترین لحظات زنده‌گی اش، سر کردن با گل‌هایش و رسیده‌گی به آن‌ها در باغ‌چه‌ی کوچک خانه است (دل‌بسته‌گی به طبیعت).

حالا فرض کنیم او بعد از مدتی محبوب عزیز اش را از دست بدهد. او اکنون هنوز چهار کانون دیر دارد که به او کمک می‌کنند نابود نشود و خود اش را بازسازی بکند و ادامه بدهد.

اما توجه داشته باشیم که آن عناصر و نیروها و عوامل حاضر در دل‌بسته‌گی‌های ما ابزار نیستند و فقط در خدمت ما نیستند. در پیوند با آن‌ها است که زنده‌گی‌مان شور و جان می‌گیرد. آن‌ها بخش مهمی از خود زنده‌گی اند و ان‌قدر ارزش‌مند هستند که ما خودمان را در رابطه‌ی با آن‌ها خرج می‌کنیم. رابطه‌ی ما با آن‌ها رابطه‌ای ذاتی است نه عرضی؛ یعنی نگاه ابزاری به آن‌ها نداریم بل‌که با آن‌ها و در رابطه با آن‌ها زنده‌گی می‌کنیم. این یک رابطه‌ی ارگانیک به تمام معنا و با قلب و درگیری‌ی بزرگ درونی است.

🔸با تشکر از یکایک عزیزان حاضر در گفت‌وگو که در گفت‌وگو با آنان اندیشیدم و از این گفت‌وگو آموختم و لذت بردم!

#رنج
#لذت
#وابسته‌گی
#دل‌بسته‌گی
#گفت_و_گو
#زنده‌گی_چندکانونه
@NewHasanMohaddesi

درود بر شما
امیدوارم سلامت و شادکام باشید

امروز کتابی را مرور کردم که من را به یاد شما و کلاس‌های‌تان در دانشگاه انداخت. به یاد دارم که همیشه به ما می‌گفتید:

«نباید دنباله رو نظریه‌های غربی باشیم؛ آن‌ها هر چه گفته اند در مورد جامعه خودشان گفته اند، ما باید آنها را با دیدی انتقادی بخوانیم و از آنها گذر کنیم. اینکه مید و بلومر و وبر و غیره هر چه گفته اند وحی منزل نیست. همیشه به ما می‌گفتید که باید سعی کنیم دورکیم کشور خودمان باشیم.»

به‌علاوه به یاد دارم که همیشه تاکید داشتید که باید ظرفیت‌های خودمان، مثل متفکرین و اندیشمندان ایران، را نیز بشناسیم. اما باز هم تاکید داشتید که باید آنها را نیز با دید انتقادی بخوانیم و از آنها یاد بگیریم و گذر کنیم.

کتابی که در زیر [👆] برای‌تان فرستادم برایم یادآور مطالب شما بود. نویسنده به صورت مستقیم بر همین مضامین تاکید می‌کند. همچنین یک فصل کامل از این کتاب به سه متفکر ایرانی: علی شریعتی، آل احمد، و سید جمال‌الدین اسدآبادی اختصاص دارد و آنها را از جمله نظریه‌پردازان اجتماعی‌ای می‌داند که در مورد متن اجتماعی خودشان نظریه‌پردازی کرده اند.

به‌علاوه تاکید نویسنده بر نظریه اجتماعی و لزوم تولید نظریه اجتماعی مرتبط با هر متن اجتماعی، از دیگر نکات این کتاب بود که من را به یاد شما انداخت.

✍اشکان درودی
۱۲ مرداد ۱۴۰۵

#علی_شریعتی
#اشکان_درودی
#جلال_آل_احمد
#سیدجمال_اسدآبادی
@NewHasanMohaddesi

آری اعدام کینه می‌آورد

✍سعید معدنی

یک مجری تلویزیونی خشمگین در مقابل بینندگان برنامه‌اش می‌نشیند و یک موضوع بدیهی را با عصبانیت انکار می‌کند و به یک خانم که ظاهرا از مسئولان سابق وزارت ارشاد بوده می‌تازد که گفته است «اعدام کاشتن بذر کینه در دل‌هاست» نمی‌دانم کجای این جمله غلط است که مجری رگ گردن کلفت می‌کند و از کوره درمی‌رود و به صاحب این گفتار می‌تازد.
حتی یک نوجوان دبیرستانی هم می‌داند در اسلام توصیه شده به جای قصاص ببخشید. اما این مجریان که بر‌حسب اتفاق تریبون در دست‌شان افتاده اینگونه با عصبانیت سخن می‌گویند.
در قرآن توصیه شده که اگر قتلی صورت گرفت و خانواده قاتل حاضر به پرداخت دیه شدند، صورت خوش آن است که دیه دریافت کنید و از قصاص صرف‌نظر کنید.

در رابطه با اعدام‌های حکومتی و سیاسی هم چنین است فرقی نمی‌کند. نگارنده این متن در یک بررسی مختصری که از اعدام های سیاسی یکصد سال اخیر در ایران انجام داده به این نتیجه رسیده است که اعدام های خونبار حکومتی در تاریخ معاصر بعد از مشروطه، موجب خشم و کینه شده و متقابلا ترور‌های خونین‌تر را در پی داشته است. در یک یادداشت تحت عنوان « کشوری گرفتار در چنبره اعدام و ترور» در همین کانال تلگرامی به این موضوع پرداخته ام.
در همین بررسی‌ها اتفاقا به یک خط سیر پیرامون یک شخصیت رسیدم و آن اسدالله لاجوردی دادستان سال‌های نخست پس از انقلاب ۱۳۵۷ است که سرانجام او نیز ترور می شود.
داستان از این قرار است که پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و اعدام انقلابیون و مخالفان حکومت پهلوی از جمله نواب صفوی، حسین فاطمی، اعضای حزب توده و.... جامعه در یک خفقان و خشم پنهان فرورفته بود و در درون بخش هایی از جامعه کینه ها انباشته بود. تا اینکه یکی از این خشم‌های فروخورده دهان باز می کند و چند جوان در سال ۱۳۴۳ حسنعلی منصور( نخست وزیر) را ترور می‌کنند. ترور کننده اصلی محمد بخارایی است. اسد الله لاجوردی جوان، نقش حاشیه ای در این ترور دارد و مدتی هم زندانی می‌شود. در واکنش به این ترور از سوی حکومت، محمد بخارایی و تعدادی از دوستانش توسط رژیم پهلوی اعدام می شوند. اما کینه این اعدام در دل برادر کوچک‌تر محمد یعنی احمد بخارایی که در زمان اعدام کودک ده ساله بوده می‌ماند تا روزی انتقام برادرش را از رژیم‌ پهلوی بگیرد.
برادر کوچک - احمد- بعدها به سازمان چریکی مخالف پهلوی یعنی سازمان مجاهدین خلق می‌پیوندد و در آن سازمان تروریستی کینه خود را پیگیری می کند. تا اینکه انقلاب اسلامی پیروز می شود. احمد بخارایی به همراه هم سازمانی‌هایش و در کنار مردم جشن می گیرند اما دیری نمی‌گذرد که لبخند حاصل از این جشن بر لب هایشان می‌ماسد، سازمان مجاهدین که حالا در گفتار حکومتی به «منافقین» تبدیل شده اعلام جنگ مسلحانه می کند. احمد بخارایی هم در زمره منافقین می شود تا اینکه علیرغم تواب بودن و اعتراف در تلویزیون، غمگنانه در سال ۱۳۶۰ توسط دوست و همرزم برادر شهیدش یعنی اسد الله لاجوردی اعدام می شود.

این خشم و کینه از خون و خشونت همچنان ادامه دارد و پایان نمی یابد. سال ۱۳۷۷ دو نفر از سازمان مجاهدین خلق در بازار تهران لاجوردی را ترور می‌کنند. یکی از ترور‌کنندگان در درگیری با پلیس کشته می شود و دیگری دستگیر و اعدام می شود. تا همچنان این تکرار خونبار اعدام و ترور در این سرزمین تداوم یابد.

امروزه بر اکثر کشورهای دنیا و حکومت هایشان مسلم شده است که اعدام پیامدهای خونین در جامعه دارد به همین دلیل بیش از ۷۰ درصد کشور ها در جهان یا قانون منع اعدام دارند و یا سال‌هاست که دیگر اعدام نمی کنند. گاهی باخود می گویم کاش پهلوی عقلانیتی به خرج می داد و بعد از کودتای ۲۸ مرداد - مثل برخی کشورها- اعدام نمی‌کرد. یا لااقل برخی افراد مثل حسین فاطمی و یا مرتضی کیوان که‌مستقیما جنگ مسلحانه نکرده بودند و قابل گذشت و بخشش بودند، اعدام نمی شدند. اما حکومت ها به حرف نصیحت‌گران و هشدار دهنده‌ها گوش نمی‌کنند، اقداماتی می‌کنند تا کینه ‌ه‍ا انباشته شود و دهه‌ها این خون و خون‌ریزی ادامه داشته باشد.

به مجری عجول، خشمگین و کم‌اطلاع توصیه می‌شود کمی مطالعه و اندیشه کند و بعد سخن بگوید. آری اعدام کینه می‌آورد، ترور هم کینه‌ می‌آورد و خانواده های اعدام شدگان و ترور شدگان مترصد انتقام دائمی هستند. خون خون می‌آورد و خشم خشم. کشور ما قرنی است که گرفتار تکرار اعدام‌ها و ترورهای خونین متقابل است. به همین دلیل در اسلام توصیه شده بهتر است به جای اعدام دیه بگیرید تا خون دیگری ریخته نشود.

۱۲ مرداد ۱۴۰۵

#سعید_معدنی
#کینه
#اعدام
#ترور
#انتقام

@Saeed_Maadani

♦️نقدی بر بازخوانی یک گذار، ماه یک منظومه

✍️علی مهجوری
۱۳ مرداد ۱۴۰۵

شکل گیری این متن، برای بنده کلاسی ماورای آموزندگی مألوف بود؛ گویی ماه در پی ماهها رنج تعلق و گذار از ژرفای تیره اما زاینده ابرهای تجربه، "یاکاموز"وار، بر صیقل گفتگوی همدلانه میان مان، زیر سقف آسمان وقت، رخ می نماید.

در پی این گفتگوها، مفاهیمی، منظومه ای منسجم یافته اند که گویای ظرفیت زاینده آن گفتگوی ارگانیک است. تأکید دکتر محدثی بر اینکه [ما فرزند تعلق ایم و باید از درون دلبستگی ها به رستگاری برسیم،]¹ نه تنها نقطه عطفی فلسفی، که جهت دهنده به واقعیت زمینی وجودی ماست. این رویکرد با حذف ریاضت‌کیشی و تبدیل رنج به ماده رشد، زندگی چندکانونه را از مفهوم، به شیوه‌ای زیستی بدل می‌کند.

با این حال، این نوشتار، ایستگاه پایانی نیست؛ بلکه صورت بندی خردمندانه از سازواره ای پویاست که باید در کوره تجربه صیقل یابد؛
شاید یکی از وجوه راهگشای این نگاه، آن باشد که [زندگی را معطل معنای قطعی نمیگذارد.]² برخی دلبستگی ها، اگر راهی به گشودگی توأم با مراقبت بگشایند، همان شوری هستند که جاری زندگی، برای ادامه، دیدن و تجربه کردن، بدان نیاز دارد.

پیشنهاد کلیدی آنست که خوداندیشی انتقادی، ابزاری برای سنجش باشد؛ تا در کانون های گوناگون زندگی، با صداقت بررسی کنیم کدام دلبستگی‌ها به رشد و غنای تجربه می‌انجامند و کدامیک به تدریج، به حبس و فرسودگی بدل می‌شوند؛ این سنجش به فرد محدود نمی‌ماند؛ از آنجا که رنج‌ها از جنبه‌ای اشتراکی اند، [پاسخ نیز در گفتگو و مسئولیت‌پذیری نسبت به خیر عمومی است. امید، آنجا جان می‌گیرد که به مشارکت در کاهش رنج دیگری راه برد.]³

این، سرآغاز زیستن نظریه است؛ ایدۀ گذار از صورت‌بندی رنج‌ها، به ممارست خوداندیشی انتقادی در متن زندگی؛ زیستنی که هم به شور دلبستگی نیازمند است، هم به امکان تنفس در جهان، و هم به مسئولیت در برابر دیگری.

از جناب آقای دکتر محدثی، که این گفتگوها را در متن نظریه شان تبلور بخشیدند و این گام عملی را فراهم کردند و نیز از همراهی گرم دوستان در این مسیر اندیشه ورزی صمیمانه قدردانی میکنم.

پی نوشت:
۱. قرابت با هایدگر، در "در-جهان-بودن" و اصالت هستی در بستر پرتاب شدگی انسان.
۲. همسو با راسل، در تقدم تجربه زنده بر انتزاع در جریان زندگی.
۳. هم افق با آرنت، در امکان امیدجمعی و رهایی از تنهایی وجودی، از رهگذر کنش اخلاق عمومی.


🔸محدثی: من قدردان حضور شما و مشارکت بسیار ارزش‌مندتان هستم و بی‌تعارف از این گفت‌وگوها می‌آموزم!


#لذت
#وابسته‌گی
#دل‌بسته‌گی
#گفت_و_گو
#علی_مهجوری
#زنده‌گی_چندکانونه
@NewHasanMohaddesi

♦️ترومای دانشگاه تهران: روایتی خودمردم‌‌نگارانه

پارۀ ۱. اسمم را کندند: خشونت فرهیختگان

✍دکتر اصغر ایزدی جیران
بازنشر: ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

از پله‌‌های طبقۀ اول دانشکدۀ علوم اجتماعی بالا می‌روم تا برسم به دفتر کارم. چهار سال است که عضو هیات علمی گروه مردم‌شناسی در دانشگاه تهران هستم؛ چهار سالی که پرغوغا سپری شده است. بهار ۱۳۹۵است، بهاری که بوی خزان می‌دهد. از راهروی طبقۀ اول پیچیدم به سمت چپ و وارد راهرو شدم. جلوی اتاقم که رسیدم، صحنه‌ای را دیدم که سال‌های بعدی زندگی دانشگاهی‌ام را به کل تغییر داد. دیدم تابلوی رودیواری فلزی که بر گوشۀ راست بالای در اتاقم نصب شده و رویش «دکتر اصغر ایزدی جیران» نوشته شده بود، به همراه شاسی چوبی‌‌اش از ریشه کنده شده است. تابلو که با پیچ محکمی به دیوار کوبیده شده بود، چنان جاکن شده بود که قسمتی از گچ دیوار را هم ساییده و به زمین ریخته بود.

این صحنه را مدت‌‌ها پیش در خواب دیده بودم. دیده بودم که روزی به دانشکده می‌‌آیم و با این صحنه روبرو می‌‌شوم.

ادامه👇👇👇

🔻منبع:
https://t.me/IzadiJeiran/499

#مرکزگرایی
#گروه_مردم‌شناسی
#استبداد_دانش‌گاهی
#اصغر_ایزدی_جیران
@NewHasanMohaddesi

♦️ترومای دانشگاه تهران: روایتی خودمردم‌‌نگارانه

پارۀ ۱. اسمم را کندند: خشونت فرهیختگان

✍دکتر اصغر ایزدی جیران
بازنشر: ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

در سه چهار هفتۀ گذشته اتفاق‌‌های هولناک چنان پیش می‌‌روند که رخدادی شوم را رقم بزنند. جای خالی اسمم من را یاد اسم هاله لاجوردی می‌‌اندازد.

اتاق کارش یک طبقه بالاتر بود. هاله را ندیده بودم چون من سال‌‌ها بعد از اخراجش استخدام شده بودم. از استادان جوان و باسواد و پرشور گروه ارتباطات بود. هر وقت پشت در اتاق مشترکش با استاد راهنمایم سارا شریعتی می‌ایستادم تا خالی از خیل علاقمندان شود، به اسم هاله خیره می‌شدم. کسی، شاید دانشجوی دل‌سوخته‌ای، اسمش را با ماژیک توی جای خالی تابلویش نوشته بود.

جلوی صحنۀ تابلوی جاکن‌‌شده میخ شده‌ام. هاج و واج مانده‌‌ام. دستم لرزید. نتوانستم کلید را توی قفل بچرخانم. راهم را به راهروی سمت راست کشیدم و مستقیم رفتم دفتر رئیس دانشکده.

«آقای دکتر! بیایید ببینید. اسمم را از بالای در اتاقم کنده‌‌اند.»

آقای رئیس نگاهی خونسرد به حال آشفتۀ من کرد. او می‌‌دانست و در جریان بود که چه آشوب و بلوایی در دانشکده سر پروندۀ تبدیل وضعیت استخدامی من به پا خواسته است. نیامد که ببیند. برگشتم به راهروی طبقۀ اول. چه کسی می‌توانست شب‌هنگام، زمانی که کلاس‌ها تمام شده‌اند و دانشکده خلوت است، تیشه‌ای برداشته و تابلو را کنده باشد؟ چرا استادان دانشکده به رَد پرونده در صورت‌جلسۀ گروه اکتفا نمی‌کنند و کار را به خشونت کشانده‌اند؟ چه کسی حاضر شده اجیر دست استادان بشود؟ یا اینکه خود استادها دست به تیشه برده‌اند؟ افرادی که با یدک کشیدن عنوان «استاد دانشگاه»، نماد فرهیختگی را بر پیشانی خود نصب کرده‌اند، نقاب از چهره برکنده و چنگال می‌کشند.

آهای! کسی در این دانشکده نیست که یاری‌‌ام کند؟ هیچ کس یاری‌‌ام نکرده بود، جز سارا شریعتی که تقلاهایش به جایی نرسید.

چنگال‌های درنده از خیلی وقت‌ها پیش از پشت قبای «انسان دانشگاهی» به بیرون خزیده بودند. در یک سال اول استخدامم، هر بار که سراغ کمد صندوق نامه‌‌های اساتید در همکف دانشکده می‌‌رفتم و درِ چوبی صندوق خودم را باز می‌‌کردم، انتظار یک کاغذ تهدید دیگر مچاله‌‌شده را می‌‌کشیدم. نویسنده، نامه‌ها را عمدا با دست‌خط خرچنگ قورباغه می‌نوشت تا قابل شناسایی نباشد. چند هفته‌‌ای است که جنگی تازه علیه من از طرف اساتید گروه مردم‌‌شناسی و نیز از سوی برخی از اساتید پیشکسوت گروه‌‌های دیگر از جمله گروه‌های جمعیت‌‌شناسی، ارتباطات و توسعه که مشهور به «مافیای طبقۀ چهارم»اند، شروع شده است. این کاغذهای تهدید بخشی از سیاست رعب‌‌افکنی مافیا بود تا من را وادار به ترک دانشگاه کند. جنگ مافیا با من از اولین روزهایی که در پاییز ۱۳۹۱ به استخدام گروه مردم‌‌شناسی درآمدم شروع شده بود. آنها در صدد حمایت از یکی از اعضایشان بودند، کسی که مخالف استخدام من بود و درگیری تندی بین من و او رخ داده بود...

حالا سه سالی می‌‌شود که از گروه مردم‌‌شناسی دانشگاه تهران اخراج شده‌‌ام. خیلی خواب اتاق کارم را می‌‌بینم، بیشتر تلخ و گاه شیرین. می‌‌بینم که به اتاقم برگشته‌‌ام. می‌‌بینم توی اتاق مشترکم با دکتر حاجی‌‌حیدری، از اساتید گروه جامعه‌شناسی، هستم. بعدها که رفتم، جای من را به استاد دیگری از گروه جامعه‌شناسی بنام دکتر زائری داده بودند. هر وقت در خواب به اتاقم می‌‌آیم، دکتر حاجی‌‌حیدری و دکتر زائری نیستند. دستگاه اسکنر دکتر حاجی‌‌حیدری هم خاموش است. دستیاری که پشت دستگاه می‌‌ایستاد و کتاب‌‌ها را اسکن می‌‌کرد هم نیست.
«من که روزهای آخر جدایی از دانشگاه کلید اتاقم را تحویل رئیس امور اداری دادم، پس چرا هنوز دارمش؟
تنها و پرواهمه توی اتاقم هستم.

«این اتاق که مال من نیست. پس چرا وسایلم اینجاست؟ اگر دکتر زائری یا دکتر حاجی‌‌حیدری ناگهان کلیدشان را از پشت در بیاندازند و در را باز کنند و من را ببینند چه بگویم؟ چرا من به اتاق آنها وارد شده‌‌ام؟»

ادامه👇👇👇

🔻منبع:
https://t.me/IzadiJeiran/500

#مرکزگرایی
#گروه_مردم‌شناسی
#استبداد_دانش‌گاهی
#اصغر_ایزدی_جیران
@NewHasanMohaddesi

♦️ترومای دانشگاه تهران: روایتی خودمردم‌‌نگارانه

پارۀ ۱. اسمم را کندند: خشونت فرهیختگان

✍دکتر اصغر ایزدی جیران
بازنشر: ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

بیخودی نگرانم. بارهای قبل هم که به اتاقم آمدم، این درِ بسته هیچ‌‌وقت باز نشد. این‌‌بار هم باز نمی‌‌شود. میز و کامپیوترم سر جای خودشان هستند. روی صندلی چرخانم می‌‌نشینم. روبروی این صندلی، دانشجوهای بسیاری نشسته و درد دل‌هایشان را گشوده بودند. پا می‌‌شوم و از پشت نرده‌‌های پنجره به پشت بام نگاه می‌‌کنم. آن‌سو، حیاط پرهیاهوی دانشکده است ولی صدایی نمی‌شنوم.

برمی‌‌گردم و در این اتاق دربسته به کتابخانۀ ام‌‌دی‌‌افی خیره می‌‌شوم که روز خداحافظی، دبیر انجمن علمی دانشجویی انسان‌‌شناسی خواست که آن را به انجمن هدیه بدهم. و بخشیدمش. به عکس‌‌هایی نگاه می‌‌کنم که توی ردیف‌‌های کتابخانه چیده بودم، عکس‌‌هایی که از نمایشگاه مردم‌‌نگارانۀ «خراش‌‌های ترلاندره» در پاییز ۱۳۹۴ به جای مانده بودند. پا می‌‌شوم و مثل شبحی در راهروی طبقة اول پرسه می‌‌زنم. استادان را در حال رفت‌‌وآمد به اتاق‌‌هایشان می‌‌بینم؛ ولی آنها من را نمی‌‌بینند.

ادامه👇👇👇

🔻منبع:
https://t.me/IzadiJeiran/500

#مرکزگرایی
#گروه_مردم‌شناسی
#استبداد_دانش‌گاهی
#اصغر_ایزدی_جیران
@NewHasanMohaddesi

♦️زهرهای استاد باستان‌زادگان

پارۀ دوم از «ترومای دانشگاه تهران: روایتی خودمردم‌نگارانه»

✍دکتر اصغر ایزدی جیران
بازنشر: ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

دو تن از استادان گروه مردم‌شناسی جرقۀ اخراجم را در سال چهارم زدند و استادان دیگر هم به آتشی که آن دو افروخته بودند، دمیدند. آنقدر دمیدند که سوختم. یکی‌شان استاد باستان‌زادگان بود. در سال‌هایی که دانشجوی دکترا بودم، همواره نگاه نفرت‌آلودی به من می‌کرد. مگر من چه کرده بودم؟ یکی از ریشه‌های نفرتش از من بازمی‌گشت به این موضوع که ایشان را به‌عنوان استاد راهنمای رسالۀ دکترایم انتخاب نکرده بودم. هنوز دکترای رشتۀ مردم‌شناسی در ایران تأسیس نشده بود. من دانشجوی دکتری گروه جامعه‌شناسی بودم، اما به خاطر اینکه بورسیۀ گروه مردم‌شناسی شده بودم، طبق مصوبۀ گروه بایستی موضوع و روش رساله‌ام در حوزۀ مردم‌شناسی قرار می‌گرفت. گروه جامعه‌شناسی هم این اجازه را به من داد. اما اجازه نمی‌داد از گروه مردم‌شناسی استاد انتخاب کنم. در نهایت، به خاطر اینکه موضوعم در حیطۀ مردم‌شناسی هنر قرار داشت، گروه جامعه‌شناسی سارا شریعتی را به‌عنوان استاد راهنما تعیین کرد.

👇

@NewHasanMohaddesi

♦️زهرهای استاد باستان‌زادگان

پارۀ دوم از «ترومای دانشگاه تهران: روایتی خودمردم‌نگارانه»

✍دکتر اصغر ایزدی جیران
بازنشر: ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

و من چه خوش‌اقبال بودم که شریف‌ترین استاد دانشکده نصیبم شده بود. پروپزال تصویب شد و بلافاصله من و همسرم سهیلا عازم شدیم برای انجام فاز میدانی رسالۀ دکترایم در بین عشایر ترکمه در آذربایجان. در ارتفاعات ییلاقی کوه هئشته‌سر چادر زدیم و ییلاق را با گله‌دارهای کوچرو گذراندیم...

جلسة دفاع از رسالۀ دکترایم در سالن مطهری دانشکدۀ علوم اجتماعی در مهر ۱۳۹۱ در حال برگزاری است. من پشت تریبون هستم و مثل همیشه با لحنی شورانگیز و پرحرارت یافته‌های مردم‌نگاری‌ام را ارایه می‌دهم. وسط ارایه، دیدم که ناگهان باستان‌زادگان از انتهای سالن وارد جلسه شد. رفت و در میان جمعیت نشست. دلم ریخت. دارم معانی نقوش دستبافته‌های عشایر را توضیح می‌دهم اما چشمانم تصاویر روی پاورپوینت را نمی‌بینند:

- «چرا اومده؟ اونکه نه استاد راهنماست نه مشاور نه داور. اصلا مگه سابقه داشته یک استادی بره جلسة دفاعی که هیچ نقش توش نداره؟ حتما اومده یک چیزی بگه، شاید هم می‌خواهد جلسه را به هم بریزد.»

بعد از برگزاری جلسۀ دفاع و اخذ درجۀ دکترا، به پشتوانۀ بورسیه بودن، می‌توانستم درخواست استخدام بدهم. وقتی اسفند ۱۳۸۹ حکم بورسیه‌‌ای که وزارت علوم برایم صادر کرده بود را به اساتید گروه اعلام کردم- چون اغلب‌شان مشتاقانه انتظار می‌کشیدند و مدام پیگیر بودند- همگی خوشحال شدند و تبریک گفتند جز استاد باستان‌زادگان که لحن تحکم‌آمیزی به خودش گرفت:

- «مهم نیست که حکم بورسیه داری یا نه. اگر رسالة دکتری‌‌ات را مردم‌‌شناسی کار نکنی و من مدیر گروه باشم، نمی‌‌زارم بیای توی گروه.»

وی سابقۀ تحصیلی و پژوهشی من را می‌‌دانست و آگاه بود که من در عمر دانشگاهی‌‌ام جز کار مردم‌‌شناختی نکرده‌‌ام. به خاطر رشتۀ مردم‌‌شناسی از انتخاب‌‌های دیگرم در مقطع ارشد گذشته‌‌ام. از بین بیش از هفت هزار شرکت‌کننده در کنکور کارشناسی ارشد مجموعۀ علوم اجتماعی در سال ۱۳۸۴، چند رتبة تک‌رقمی داشتم: رتبۀ ۱ مردم‌شناسی، رتبۀ ۱ مطالعات جوانان، رتبۀ ۲ پژوهش علوم اجتماعی، رتبۀ ۳ توسعۀ روستایی، و رتبۀ ۶ رفاه اجتماعی. در کنکور دکترا هم رتبۀ اول دانشگاه تهران را کسب کرده بودم.

سال ۱۳۸۷ بود که به دیوارهای دانشکده اطلاعیه زده بودند. هر یک از گروه‌های آموزشی یک نفر دانشجوی دکترا را بورس می‌کرد. شروط سختی تعیین شده بود: داشتن رتبۀ برتر در کنکور کارشناسی ارشد و مقالة علمی. رتبۀ یک کنکور بودم اما مقاله نداشتم. برای همین، پرونده‌ام رد شد. سال بعد مقاله نوشتم و درخواستم پیش رفت. هجده ماه طول کشید تا حکم بورسم صادر بشود. بورس که می‌شدی، هر شش ماه یکبار حقوق ناچیزی بهت می‌دادند. اما مهم‌تر آن بود که «جایابی» می‌شدی؛ به این معنا که جای خدمتت بعد از اخذ مدرک دکترا مشخص می‌شد. و من در دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران جایابی شده بودم. تا حکم بورس من صادر بشود، استاد باستان‌زادگان مدیر گروه شده بود.

بعد از صدور حکم بورس، دانشکده اتاقی به من داد. چند بار به گروه نامه نوشتم و اعلام آمادگی کردم جهت تدریس دروسی که در حوزۀ علایقم بود و پژوهش‌هایی در آن حوزه‌ها انجام داده بودم. اما استاد باستان‌زادگان نامه‌هایم را در گروه نمی‌خواند:

- «مگر هر کس از راه رسید و به گروه نامه نوشت، باید ببرم تو جلسه و بخونمش؟»

- «آقای دکتر، آخر من بورسیۀ گروه هستم.»

- «این حکم بورسیه قبول نیست. تو در زمان مدیر گروه قبلی بورس شده‌ای.»

- «یعنی من برای هر مدیر گروه جدید، باید حکم بورس تازه بیارم؟»

باز هم نامه نوشتم. خطاب به گروه نامه نوشتم تا درس «مردم‌‌شناسی هنر» را تدریس کنم، درسی که هیچ مدرسی یا متقاضی برای آن وجود نداشت. وقتی نامه را بردم پیش باستان‌زادگان، با تحکم جواب داد
- «چنین درسی وجود ندارد».

رفتم و سرفصل مصوب وزارت علوم برای این درس را پیدا کردم و ضمیمة نامه نمودم. این‌بار گفت:

- «تو صلاحیت تدریس این درس را نداری.»

- «آقای دکتر! من این درس را به مدت دو سال برای دانشجویان ارشد دانشگاه هنر اصفهان تدریس کرده‌ام. آقای دکتر! استاد راهنمای چندین پایان‌‌نامۀ کارشناسی ارشد در موضوع این درس بوده‌ام. آقای دکتر! کارگاه برگزار کرده‌ام. آقای دکتر! در این زمینه مقاله دارم. آقای دکتر! رساله‌‌های کارشناسی ارشد و دکتری خودم به‌طور کامل در حوزۀ مردم‌شناسی هنر بوده‌اند.»


🔻منبع:
https://t.me/IzadiJeiran/504

@IzadiJeiran

#مرکزگرایی
#گروه_مردم‌شناسی
#استبداد_دانش‌گاهی
#اصغر_ایزدی_جیران
@NewHasanMohaddesi

♦️زهرهای استاد باستان‌زادگان

پارۀ دوم از «ترومای دانشگاه تهران: روایتی خودمردم‌نگارانه»

✍دکتر اصغر ایزدی جیران
بازنشر: ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

اما همۀ اینها به نظر مدیر گروه برای تدریس درس فوق کافی نمی‌‌آمد. این نامه و تمامی نامه‌‌های بعدی من از حدود سال ۱۳۹۰ تا سال ۱۳۹۲ در گروه خوانده نشد. نامه‌ها در سطل آشغال مدیر گروه یک به یک روی هم تلنبار می‌شد. نوعی حالت بلاتکلیفی، سرگردانی، تشویش و ترس در من شکل گرفته بود؛ ترس از آیندۀ کاری‌‌ام. مدیر گروه، با نخواندن نامه‌ها و با بی‌محلی کردن به درخواست‌های شخصی که شایستگی او برای استخدام توسط اساتید گروه قبلا تأیید شده بود، اولین قدم‌های تحقیر را برمی‌داشت. معنای بی‌اهمیتی به نامه‌ها آن بود که حرف تو بی‌ارزش است. وجودت بی‌ارزش است.

آنقدر بی‌ارزشی که من حتی یک برگه کاغذ تو را هم در گروه نمی‌خوانم. در طول دو و نیم سالی که بورسیه بودم، مجبور به تحمل رفتارهای تحقیرآمیز باستان‌زادگان شدم. او انبانی از خشم را وجودم فشرده می‌ساخت که بعدها فوران کرد.

حالا باستان‌زادگان آمده و صاف نشسته وسط سالن جلسۀ دفاع. آب دهانم را قورت دادم. اضطراب شدیدی در رگ‌هایم تپیدن گرفت. فکر می‌کردم کمی بعد برود ولی تا آخر جلسه نشست. به معنای دقیق کلمه، روز دفاعی که از مبارک‌ترین ایام هر دانشجوی دکترایی است را برایم زهرمار کرد.

هفتۀ بعد، جهت احترام نسخه‌ای از رسالۀ دکترایم را به‌عنوان هدیه نزد ایشان به دفتر مدیر گروه واقع در طبقۀ چهارم بردم. آقای دکتر عصبانی بود:
- «اومده بودم جلسه به استادهایت بگویم شماها هیچ‌کدام موضوع هنر را بلد نیستید، [از بالای سِن] بیایید پایین. آقای دکتر بیا پایین، خانم دکتر بیا پایین.»
و اضافه کرد:
- «تو هم بلد نیستی.»

چند ماه بعد که رئیس وقت دانشکده جلسه‌ای سه‌نفره برای معارفۀ من به مدیر گروه برگزار کرد، در آنجا هم به موضوع رساله بازگشت. خطاب به رئیس دانشکده گفت،
- «چرا من را استاد راهنما نکرد؟»

رئیس دانشکده جواب داد،
- «آقای دکتر شما ناراحت نشوید. دست دکتر جیران نبود. گروه جامعه‌شناسی اجازه نمی‌داد.»

و بعد شروع به ایراد گرفتن از رساله کرد:
- «چرا نسخۀ اصلی کتاب فرانتس بوآس را نخواندی. باید اصل نسخۀ فرانسوی را می‌خواندی.»

با شنیدن این حرف، مردمک چشمانم داشت از حدقه بیرون می‌زد. هر دانشجوی سال اول مقطع کارشناسی مردم‌شناسی هم می‌داند که بوآس، پدر مردم‌شناسی امریکاست. پس طبیعتا باید کتاب‌هایش به زبان رایج در امریکا نوشته شده باشند. و اتفاقا من نسخۀ اصلی انگلیسی کتاب Primitive Art را توسط یکی از دوستانم از خارج تهیه کرده بودم. گویا باستان‌زادگان نسخۀ اصلی را وانهاده و ترجمۀ فرانسوی کتاب را در اختیار داشت. داشتم از این سطح از تسلط علمی استاد به جوش می‌آمدم، اما رئیس دانشکده دستم را از زیر میز طوری که باستان‌زادگان نبیند گرفته بود و با فشارهای گاه به گاه بهم می‌فهماند که باید دم برنیاورم و جوابی ندهم و آرام باشم تا جلسه ختم به خیر بشود.

ظاهرا چنین شد، اما زهرهای باستان‌زادگان تمامی نداشت. همچون ماری زخمی، زبانه می‌کشید. چند هفتۀ بعد، در جلسۀ رسمی گروه مردم‌شناسی گفته بود:
- «رسالۀ ایزدی جیران خیلی ضعیف بود ولی نمرۀ ۱۹.۷۵ بهش دادند.»

استاد شهری‌پور که این نقل‌قول را از طریق خانم استاد رضاییان شنیده بود، به من رساند. و من همچون کسی بودم که زحماتش برای انجام کار میدانی در شرایط سخت زندگی عشایری به هیچ شمرده شده بود. آن هم رساله‌ای که سارا شریعتی در جلسۀ دفاع در موردش گفت،
- «تز آقای جیران نظر من را دربارۀ هنر تغییر داد.»

آنهایی که سارا شریعتی را می‌شناسند می‌دانند که اهل تعارف نیست و این حرف را هم موضع استاد راهنمایی که اصولا موضع حمایت‌گری از دانشجوی تحت راهنمایی است نزده است. یکی از اساتید داور هم قبل از بیان انتقاداتش گفته بود،

- «این یکی از پایان‌‌نامه‌‌های قدرتمندی است که من در سال‌‌های اخیر دیده‌‌ام و لذا بالاترین نمره را خواهم داد، اما نقدهای بنیادینی نیز دارم.»

حرف‌‌ها و کردارهای باستان‌زادگان همه زهرهایی بودند که به جان این جوانک می‌ریخت. طی بیش از پانزده سالی که از آن وقایع گذشته، هنوز نمی‌دانم دقیقا چه بر من رفته است. شاید این ابهام و گیجی و منگی هم از خصوصیات تروما باشد. نوشتن این روایت‌ها، برای من کارکرد تشخیصی و درمانی دارند. با توصیف صحنه‌های اتنوگرافیک آن دوران است که حالا می‌فهمم باستان‌زادگان، در واقع، وجودم و شیوۀ بودنم را زهرآگین کرده بود. من سمّی شده بودم. باید پیش تراپیست می‌رفتم:
«خانم روانکاو، حالا روانی که بشکه بشکه سمّ تویش ریخته شده را چطور می‌شود درمان کرد؟»


🔻منبع:
https://t.me/IzadiJeiran/505

@IzadiJeiran

#مرکزگرایی
#گروه_مردم‌شناسی
#استبداد_دانش‌گاهی
#اصغر_ایزدی_جیران
@NewHasanMohaddesi

♦️مافیا و انگ‌زنی امنیتی

پارۀ سوم از «ترومای دانشگاه تهران: روایتی خودمردم‌نگارانه»

✍دکتر اصغر ایزدی جیران
۱۴ مرداد ۱۴۰۵

مافیا شب بیدار می‌شود. تیشه برمی‌دارد و تابلوی اسم ایزدی جیران را از ریشه برمی‌کند. شبی دیگر، چند کلمۀ تهدیدآمیز در تکه‌کاغذی می‌نویسد، مچاله‌اش می‌کند و می‌اندازد توی باکس نامه‌های تو در طبقۀ همکف دانشکده. مافیا اعضایی از اساتید در گروه‌های مختلف داشت، از جمله از گروه ارتباطات، گروه توسعۀ روستایی، گروه جمعیت‌شناسی و البته گروه مردم‌شناسی. اغلب موسپید بودند، جز یکی‌شان. مافیا هم فارس داشت و هم ترک. آنها که در روشنایی روز نقاب مافیایی «پیشکسوت» را بر چهره می‌زدند، بر بسیاری از استادهای میانسال و جوان دیگر و نیز بر مدیران اجرایی تأثیرگذار بودند. طی سال‌ها، حلقۀ قدرت نیرومندی تشکیل داده بودند و برنامه‌ریزی دقیقی را برای بر زمین کوفتن هر شهروند ساده‌ای در قبیلۀ دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران به اجرا می‌گذاشتند. 

حیاط دانشکده در زمستان ۱۳۹۱ برف‌پوش شده است. از پله‌ها بالا می‌روم. هر بار که به صندوق چوبی باکس نامه‌های اساتید نزدیک می‌شوم، انتظار یک نامۀ تهدیدآمیز دیگر را می‌کشم. این هم یکی دیگر:
- «نابودت می‌کنیم؟»

چند روز پیش نامه‌ای نوشته بودم و استاد باستان‌زادگان را به خاطر تخریب کردن رسالۀ دکترایم مورد نکوهش قرار داده بودم. گفته بودم که چرا بدون حضور نویسندۀ آن رساله، این حمله در جلسۀ رسمی گروه صورت گرفته و چرا اگر ایشان نقدی به رساله دارد، آن را در نشریات یا فضای عمومی منعکس نمی‌‌کند تا من نیز در مقام دفاع برآیم و چرا همه‌چیز در خفا بیان می‌‌شود. آخر این رساله، عزیز من بود. برایش مرارت کشیده بودم. نتیجۀ کار میدانی و زندگی من و سهیلا در میان عشایری بود که با یک پراید دست چهارم در کمرکش سنگلاخی کوه‌های هئشته‌سر به میانشان رفته بودیم، آن هم در وضعیتی که هیچ‌یک از اساتید باسابقۀ گروه مردم‌شناسی تن به کار میدانی که اساسِ رشته بود نمی‌دادند.

من در موضع مقاومت بودم و لذا استراتژی اول مافیا، نرم کردنِ سخت‌خویی من و شکستن مقاومتم بود. به همین دلیل یکی از اعضای مافیا چندین بار به اتاق کارم آمد، اما موفق به جلب رضایت من برای عذرخواهی از باستان‌زادگان نشد. مافیا با دیدن مقاومت گستاخانه، برافروخته‌تر می‌‌شد.

شب شده بود. پدرخوانده و اعضای مافیا بیدار شدند. هم‌قسم شدند. پدرخوانده اسلحه را داد به عضو تُرک تا این جوانِ یاغی متمرد و گستاخ را بکشد. سلاح عبارت بود از انگ‌زنی با یک برچسب امنیتی. روز شده بود. یکی از اعضای مافیا در جمعی از اساتید گفت:

«او [جیران] جدایی‌‌طلب است و باید برود.»
با شنیدن اصطلاح «جدایی‌طلب» به خودم لرزیدم.

ادامه👇👇👇

🔻منبع:
https://t.me/IzadiJeiran/506

@IzadiJeiran


#مرکزگرایی
#گروه_مردم‌شناسی
#استبداد_دانش‌گاهی
#اصغر_ایزدی_جیران
@NewHasanMohaddesi

♦️مافیا و انگ‌زنی امنیتی

پارۀ سوم از «ترومای دانشگاه تهران: روایتی خودمردم‌نگارانه»

✍دکتر اصغر ایزدی جیران
۱۴ مرداد ۱۴۰۵

با هیچ چسبی نمی‌شد این برچسب را به یک بچه شهرستانی ساده چسباند. من اصلا آن‌موقع حتی معنای درست جدایی‌طلبی را هم نمی‌دانستم. اما همین برچسب کافی بود تا تلاش‌‌هایی برای اخراج یا تهدید به اخراج آغاز شود. اعضای مافیا نزد رئیس دانشکده رفتند تا او را متقاعد سازند که نویسندۀ آن نامۀ انتقادی از قواعد عدول کرده و باید درس عبرت‌‌انگیزی به او داده شود. هر یک از اقدام‌‌ها لایه‌‌های ترس را بیشتر و بیشتر می‌‌کرد و من با اضطرابی مستمر به زندگی نکبتی دانشگاهی‌ام در جایی مشهور به «قطب علوم اجتماعی ایران» ادامه می‌‌دادم. هر روز منتظر بودم تا اقدام تهدیدآمیزی صورت گیرد.

پدرخوانده شب جلسه‌ای برگزار کرد. اسلحۀ قبلی کارگر نیفتاده بود. اعضای مافیا سرمایه‌هایشان را جمع کرده و سلاح تازه‌ای خریده بودند. پدرخوانده مأموریت‌ها را داد و ماسک را بر چهره زد. روز بعد که چشم‌هایمان را باز کردیم، دوشقایی با یک تیربار پر را وارد راهروی طبقۀ اول دانشکده کرده بودند. یکی از اعضای مافیا به یکی از استادان جوان که با من ارتباط نزدیکی داشت، گفت:
- «ایزدی جیران پان‌ترک است.»
دکتر برقراریان سراسیمه پیش من آمد.

- «اگر واقعا چیزی گفته‌‌ای که نشانی از پان‌ترکیسم دارد زودتر بگو تا به فکر راه چاره و رفع دسیسه باشیم.»
چشمان من سرخ شده بود. من معنای این یکی را هم به درستی نمی‌دانستم. برای جوانکی که تا مقطع کارشناسی پیش پدر گچ‌کارش کارگری کرده و بقیۀ وقتش را به خواندن منابع کنکور اختصاص داده تا رتبۀ یک بشود و به «قطب علوم اجتماعی ایران» راه پیدا کند، مضحک‌‌ترین تهمت آن بود که پان‌ترک باشد. من عاشق زادگاه مادری‌‌ام آذربایجان و تبریز بودم و علاقمند پژوهش دربارۀ فرهنگ آذربایجان؛ آنچنان که پایان‌نامۀ کارشناسی ارشدم را در مورد رقص‌های فولکلور و رسالۀ دکترایم را در مورد دستبافته‌های عشایری تحقیق کردم. و همزمان عاشق سرزمینم ایران بودم. و اصلا تنوع فرهنگی ایران را یکجا و کنار هم دوست داشتم: بهترین موقعیت برای پژوهش تطبیقی بین‌فرهنگی توسط یک مردم‌شناس. این برچسب سنگین امنیتی نشان می‌‌داد که مافیا تصمیم خودش را برای حذف فیزیکی من گرفته است...

دانشکده سرد است. هنوز یک سال از استخدام من نگذشته است. دانشجوها هم شناخت زیادی از من ندارند. یک درس بیشتر ندارم. مدیر گروه بی‌اعتنا به آن‌همه نامۀ درخواست تدریس «مردم‌شناسی هنر»، درس بی‌ربط «موزه‌داری و فنون ضبط اسناد» را به من داده است. درسی که بلدش نیستم و نمی‌توانم توانایی‌هایم را به دانشجویان نشان بدهم.

مافیا گام بعدی را برداشت و جلسه‌ای با رئیس دانشکده برگزار کرد. به گوشش خواندند که
- «فلانی تجزیه‌طلب است. باید برود.»

می‌خواستند او را وادارند که دست از حمایت از من بردارد. این حرف را در جمع‌های دیگری هم گفته بودند. عجیب آنکه گویندۀ این اتهام خودش تُرک بود. من ساده‌دل بودم و فکر می‌کردم هم‌قوم بودن می‌تواند مبنایی برای همدلی و حمایت از یک استاد جوان ۲۹ ساله باشد. اما قواعد مافیایی امکان همدلی را از اعضایش می‌گرفت تا قساوت و بی‌رحمی را به راحتی بر سر افراد فرود آوردند.

سندی بر ادعایشان نداشتند. گشته بودند و مقاله‌ای از من با عنوان «حکمرانی خوب در آیینۀ کتاب دده قورقود» را در مجله‌ای دانشگاهی پیدا کرده بودند. کتاب دده قورقود مجموعه‌ای از داستان‌های کهن ترکی است. سال‌ها بعد در کمال شگفتی فهمیدم که آن‌موقع معروف‌ترین استاد دانشگاه تبریز- که من و دکتر راد را تنها دانشجویان درخشان خودش در کل عمر دانشگاهی‌اش می‌دانست- را دعوت کرده‌اند که به تهران برود. دورهمی گرفته و ولیمه‌ای به استاد داده بودند تا به زعم خودشان نمک‌گیرش کنند. استاد از همه چیز بی‌خبر بود. سپس اعضای مافیا تقلا کرده بودند تا بر دهان استاد بگذارند که دانشجوی محبوبش ایزدی جیران را به استناد نوشتن آن مقاله تجزیه‌طلب بخواند. اما استاد روسیاه‌شان کرده بود:

- «اگر به این حرف‌ها باشه، باید خود من هم پان‌ترک باشم، چون من هم در مورد ادبیات کهن ترکی تحقیق می‌کنم.»
همۀ نامه‌‌ها را توی کشوی میز اتاقم جمع کرده‌‌ام تا به خیال خام خودم در وقت لازم، مدارک مستندی در دست داشته باشم. تنها در اتاق کارم نشسته‌ام. دکتر حاجی‌حیدری نیست. دستیارش هم نیست. درِ اتاق را از پشت قفل می‌کنم. کشوی کمدم را بیرون می‌کشم. نامه‌های تهدید که روی هم تلنبار شده‌اند را یکی یکی باز می‌کنم و می‌خوانم. دست‌هایم را روی میزم می‌گذارم. صورتم را به روی صفحات قرآن می‌کشم. و گریه می‌کنم. به بی‌پناهی‌ام در برابر غوغاسالاری مافیا گریه می‌کنم. تای کاغذ یکی دیگر را باز می‌‌کنم:

- «برو گم شو.»
چهار سال بعد رفتم و گم شدم.
۱۳ مرداد ۱۴۰۵

#گروه_مردم‌شناسی
#استبداد_دانش‌گاهی
#اصغر_ایزدی_جیران
@NewHasanMohaddesi

♦️استادها رأی به اخراج می‌دهند

پارۀ چهارم از «ترومای دانشگاه تهران: روایتی خودمردم‌نگارانه»

✍دکتر اصغر ایزدی جیران
بازنشر: ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

استاد وهمی‌فرس گفت: «برود بیرون تا ما بتوانیم حرف بزنیم.»

سال چهارم استخدامم است و باید تبدیل وضعیت بشوم. شگفت‌زده از درخواست وهمی‌فرس، ناگزیر پا شدم و جلسۀ گروه مردم‌شناسی را ترک کردم. حدود چهل دقیقه بیرون درِ اتاق جلسه رژه رفتم. گمان می‌کردم سر آخر من را دعوت کنند تا در مورد مسائل مطروحه حرف بزنم یا احتمالا از خودم دفاع کنم. درِ اتاق جلسه باز شد. داشتم می‌رفتم به طرف اتاق، که در کمال ناباوری دیدم همۀ اساتید بلند شده و در حال خروج از جلسه هستند. مدیر جدید و جوان گروه من را برد به اتاق مدیر گروه.

- «رأی‌گیری شد؟»

- «یعنی چی رأی‌گیری شد؟ مگر برای تبدیل وضعیت رأی‌گیری می‌کنند؟»

- «اصرار کردند که رأی‌گیری بشه، رأی مخفی.»


@IzadiJeiran

ادامه👇👇👇

#گروه_مردم‌شناسی
#استبداد_دانش‌گاهی
#اصغر_ایزدی_جیران
@NewHasanMohaddesi

♦️استادها رأی به اخراج می‌دهند

پارۀ چهارم از «ترومای دانشگاه تهران: روایتی خودمردم‌نگارانه»

✍دکتر اصغر ایزدی جیران
بازنشر: ۱۴ مرداد ۱۴۰۵

اصرار کردم تا برگه‌های رأی‌گیری را نشانم بدهد. همۀ رای‌ها «منفی» بودند، جز یک «مثبتِ مشروط». سرم گیج می‌رود. از دفتر مدیر گروه زدم بیرون. به این‌سو و آن‌سوی دانشکده رفتم و تقلا کردم تا دلایلی که مبنای رأی منفی استادها بودند را پیدا کنم.

استادها در جلسۀ گروه موارد زیر را مطرح کرده بودند:
خانم دکتر کمک‌گیر: «چرا وقتی دروس موازی گذاشته می‌شه، همه با جیران برمی‌دارن، کسی با من برنمی‌داره.»
آقای دکتر باستان‌زادگان: «دانشجو تو کلاس من دست بلند کرده به من می‌گه: استاد! به جای نشان دادن لباس زیبای عشایر، از رنج‌شان بگو. من می‌دونم این رنج اجتماعی رو کی تو دهن این دانشجوها گذاشته.»

خانم دکتر رضاییان‌زاد: «من و استاد شهری‌پور که بیست سال سابقة استادی داریم، چرا انقدر بَک [حمایت] دانشجویی نداریم، این جیران داره.»

آقای دکتر وهمی‌فرس: «جیران خیلی مغروره. آورده نتیجۀ ارزیابی دانشجوها در سایت آموزش رو بهم نشون می‌ده. می‌گه تو ارزیابی‌ها سه ترم پشت سر هم بهترین استاد گروه و سومین استاد در بین ۶۰ استاد دانشکده بوده.»

استاد دیگر: «چرا دانشجوهای انجمن علمی انسان‌شناسی تو مجلاتشون علیه همۀ استادها نوشتن غیر از جیران.»
و استاد دیگر: «این نمایشگاه مردم‌نگاری تو لابی تالار ابن خلدون گذاشته. بعد، عکس خودش رو توی بنر بزرگی زده. می‌خواد خودنمایی کنه.»

بیش از چهل دقیقه حرف زده بودند اما حاضر نشده بودند کلامی از من بشنوند. به یک قاتل هم اجازه می‌دهند از خودش دفاع کند، چه رسد به یک استاد جوان. بی‌پناه و مستأصل برگشتم خانه.

چند روز بعد، استاد باستان‌زادگان جلوی آسانسور طبقۀ اول رو به دانشجوهایی که قلب‌هایشان برای من می‌تپید و قلب من هم برای آنها، دست‌هایش را بالا برد و فریاد کشید:
- «استاد محبوبتون رو اخراج کردیم. برید به همه بگید.»
دانشکده متلاطم است. دانشجوها پشت درِ شیشه‌ای طبقۀ چهارم جمع شده‌اند. همه استرس دارند. همه خشمگین. همه منتظر نتیجۀ جلسه. قرار است جلسۀ رسمی گروه مردم‌شناسی برگزار شود. من از مدیر گروه جدید خواسته‌ام که در ابتدای جلسه چند دقیقه به من وقت بدهد تا پاسخی بدهم به حرف‌هایی که در جلسۀ گذشتۀ گروه از سوی اساتید علیه من گفته شده‌اند. یک جلسه قبل‌تر از جلسۀ فوق، موضوع تبدیل وضعیت من مورد تصویب گروه قرار گرفته و صورتجلسه به امضای اعضای حاضر رسیده بود، چون شرط علمی تبدیل وضعیت که عبارت از طرح پژوهشی یا مقاله بود را داشتم. اما... چند روز بعد مدیر گروه جدید به من زنگ زد،

- «رئیس دانشکده گفته درخواست تو باید مجددا مطرح بشود.»

- «آخه چرا؟»

- «گفته مسیر درخواست درست نبوده. تو باید اول

درخواستت را به ریاست دانشکده می‌‌دادی نه گروه.»

- «حالا چه فرقی در اصل مسئله دارد؟»

از پس چهار سال دسیسه‌‌های روزانه، سخت نبود که بفهمم فتنه‌‌ای در میان است. چون هر گونه درخواستی ابتدا به واحد کوچکتر یعنی به گروه داده می‌‌شود و از طریق آن به واحد بزرگتر یعنی دانشکده و سپس دانشگاه. حتی اگر رویه هم اشتباه طی شده بود، باز هم در اصل مسئله توفیری نمی‌‌کرد چون اعضای گروه درخواست را رسما تأیید و امضا کرده بودند. ریشۀ فتنه را بعدها فهمیدم. استاد وهمی‌فرس رفته بود و رئیس وقت دانشکده را قانع کرده بود تا به مدیر گروه بگوید که موضوع تبدیل وضعیت را دوباره در گروه مطرح کرده و مجددا مصوبۀ گروه را بگیرد.

هراسان رفتم پیش رئیس دانشکده:

- «آقای دکتر همزنانی! قضیه چیه؟ چرا باید موضوع دوباره توی گروه مطرح بشه. تبدیل وضعیت من هفتۀ گذشته در جلسۀ رسمی گروه تأیید شده. ببینید، این هم کپی صورتجلسه. نگاه کنید، همۀ اعضای حاضر امضا کرده‌اند.»

- «نگران نباشید؛ موضوع خاصی نیست. حتما باز هم تأیید می‌شه.»

- «آقای دکتر! اینها برنامه دارن.»
- «نگران نباشید.»

ولی من نگران بودم. در نگاه رئیس دانشکده چیز دیگری می‌خواندم. حس می‌کردم که این جلسه، جرقۀ طوفانی ویرانگر برای من خواهد بود.
چهار سال بود که هر بار تمدید قراردادم در گروه، شبیه دادگاه نظامی می‌‌شد.

سال اول تمدید قرارداد است. همه در جلسه نشسته‌ایم. مدیر گروه به موضوع تمدید قرارداد من رسید:
- «می‌گن ایزدی جیران گفته می‌خواد نسل عوض کنه.»

ادامه👇👇👇

🔻منبع:
https://t.me/IzadiJeiran/509

@IzadiJeiran

#گروه_مردم‌شناسی
#استبداد_دانش‌گاهی
#اصغر_ایزدی_جیران
@NewHasanMohaddesi