پديدة نوكيشي را در ميان پيروان بابك نيز مي‌بينيم. اشتراك جنسي در ميان خرمدينان نيز همچون پيروان المقنع وجود داشته است (صديقي 1375: 323).
حبيب‌السير نيز مي‌گويد به زعم بابك «اكثر محرمات مثل مباشرت با محارم حلال بود» (حبيب‌السير 1353: 263). ايجاد اجتماع جدا افتاده و متفاوت از اجتماع بزرگ در حركت بابك نيز ديده مي‌شود. ابوحنيفه دينوري دراين‌باره مي‌گويد: «كه بابك «به خراب كردن آبادي‌هاي آن ناحيه مبادرت ورزيد تا بر همة آن نواحي دست يابد و نتوانند به آساني به تعقيب او بپردازند و راه يافتن بر او دشوار گردد» (دينوري 1346: 419).
#بابک_خرمدین
#جنبش_هزاره‌ای
#جنبش_اجتماعی
@NewHasanMohaddesi
حبيب‌السير نيز مي‌گويد به زعم بابك «اكثر محرمات مثل مباشرت با محارم حلال بود» (حبيب‌السير 1353: 263). ايجاد اجتماع جدا افتاده و متفاوت از اجتماع بزرگ در حركت بابك نيز ديده مي‌شود. ابوحنيفه دينوري دراين‌باره مي‌گويد: «كه بابك «به خراب كردن آبادي‌هاي آن ناحيه مبادرت ورزيد تا بر همة آن نواحي دست يابد و نتوانند به آساني به تعقيب او بپردازند و راه يافتن بر او دشوار گردد» (دينوري 1346: 419).
#بابک_خرمدین
#جنبش_هزاره‌ای
#جنبش_اجتماعی
@NewHasanMohaddesi
👎10👍5🤔2😍1
Forwarded from نثرِ سرگردان!
من هیچ کودکی را ندیدم که به فلسفه‌ی زنده‌گی فکر کند؛ یک بادکنک برای او بزرگ‌ترین بهانه است.
#حسن_محدثی_گیلوایی
💢 نثر سرگردان
@nasrsargardan
#حسن_محدثی_گیلوایی
💢 نثر سرگردان
@nasrsargardan
❤10🔥3
♦️ روشنفکری دینی، توسعه، جامعه مدنی و حقوق انسان
✍️ دکتر علیرضا معینی
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
👇👇👇
#توسعه
#جامعه‌ی_مدنی
#علیرضا_معینی
#روشنفکری_دینی
@NewHasanMohaddesi
✍️ دکتر علیرضا معینی
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
👇👇👇
#توسعه
#جامعه‌ی_مدنی
#علیرضا_معینی
#روشنفکری_دینی
@NewHasanMohaddesi
❤3
♦️ روشنفکری دینی، توسعه، جامعه مدنی و حقوق انسان /۱
✍️ دکتر علیرضا معینی
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
با بهره‌گیری از آموزه‌هایی که روشنفکری دینی را از آنچه نیست بازمی‌شناسد، می‌کوشم تأملی پیوسته پیش کشم؛ از مقدمات آغاز کنم و گام‌به‌گام به نتایج روشن برسم.
🟢 انسان؛ شهروندِ بالقوهٔ جهان
انسان در هر گوشهٔ این جهان از یک گوهر آفریده شده و اعضای یک پیکر است. این وحدت انسانی، هرگونه دعوی برتری ذاتی یک تمدن بر تمدن دیگر را سست و بی‌اعتبار می‌سازد. انسان غربی و انسان شرقی در ظرفیت عبور از رعیت‌وارگی به شهروندی، برابرند. آنچه تفاوت‌ها را رقم زده، نه روح یا ذاتی ثابت، بلکه مسیرهای تاریخی و شیوه‌های متفاوت مواجهه با پرسش‌های وجودی بوده است.
غرب نیز روح و ذاتی تغییرناپذیر ندارد؛ آنچه «غرب» نامیده می‌شود، مجموعه‌ای از تجربه‌ها، انتخاب‌ها و قراردادهای تاریخی است. حتی نومینالیسم را نیز باید نه یک علت یگانه، بلکه یکی از حلقه‌های زنجیرهٔ پیچیدهٔ تحول فکری اروپا دانست. از این منظر، ما نیز می‌توانیم از تجربهٔ غرب بیاموزیم، بی‌آنکه غرب‌زده شویم و بی‌آنکه هویت تاریخی خود را انکار کنیم.
می‌توان از اصالت وجود، به معنای گشودگی وجود انسان بر امکان‌های تازه، نیز الهام گرفت: وجود را مقدم بر ماهیت بدانیم و انسان و جامعه را زندانی تعریف‌های منجمد نکنیم.
راه خروج از بندگی، در نهایت، راهی مشترک برای همهٔ انسان‌هاست: از ولایت انسان بر انسان به سوی حاکمیت انسان بر سرنوشت خویش؛ از رعیت به شهروند؛ و از اطاعت بی‌چون‌وچرا به رضایت، مسئولیت و حق.
🟢 مسئلهٔ اصلی؛ جمود فهم دینی
راز عقب‌ماندگی جوامع مسلمان را نمی‌توان تنها در استعمار یا دشمنی بیرونی خلاصه کرد. بخشی مهم از این عقب‌ماندگی در ایستایی فهم دینی نیز نهفته است.
وقتی فهم ما از خداوند، رابطهٔ او با انسان و جهان، معاد، پیامبر، وحی، پیدایش متن مقدس و نسبت کلام الهی با تجربهٔ انسانی در قالب‌های کهن منجمد بماند، فقه نیز ناگزیر در همان قالب‌ها محصور می‌شود.
اما می‌توان بدون انکار وحی، فهمی پویا از وحی و تجربهٔ نبوی عرضه کرد؛ از جمله با این تلقی که تجربهٔ نبوی تجربه‌ای زنده و قابل فهم و بسط است و متن دینی را می‌توان در نسبت با تجربهٔ ژرف و تاریخی پیامبر از حقیقت مطلق فهم کرد.
این بازاندیشی در اصول، کار کسانی است که هم از تجربهٔ بشری بهره می‌گیرند و هم از تجربهٔ نبوی، و هیچ‌یک را فدای دیگری نمی‌کنند.
🟢 عقل؛ چراغی برای ایمان محققانه
روشنفکری دینی به عقل مستقل از وحی باور دارد. چراغ خرد را برای یافتن حقیقت و سوزاندن ظلمت به دست می‌گیرد، اما ایمانش نیز ایمانی محققانه است؛ نه بر تقلید و تعبد و ارث و عادت و ترس، بلکه برآمده از سنجش عقلانی، تجربهٔ انسانی و امکان تجربهٔ روحانی.
ایمان در این تلقی، شیئی منجمد و یک‌بار برای همیشه به‌دست‌آمده نیست؛ فرآیندی برای فهمیدن، آزمودن، پالودن و کامل‌تر شدن است.
چنین هویتی سیال است؛ زیرا خردورزی و حقیقت‌جویی جز با گشودگی و سیلان همراه نیست. در این مدرسه، هر کس روحانی خویشتن است و خانقاهی بی‌شیخ شکل می‌گیرد که شیخانی بی‌خانقاه در آن ساکن‌اند.
اما این سخن به معنای نفی میراث دینی و تجربهٔ پیامبران نیست؛ برعکس، روشنفکری دینی می‌کوشد میراث را از صورت تاریخیِ منجمدش جدا کند و دوباره به سرچشمهٔ معنای آن بازگردد.
🟢 روشنفکری دینی؛ نه فرقه، نه حزب
این طریقت را به فرقهٔ مذهبی یا حزب سیاسی فروکاستن جفاست، هرچند استعداد دگرگونی‌های عظیم در سیاست و دیانت دارد.
مقولاتی چون ارتداد و بدعت، هنگامی که به ابزار قدرت بدل شوند، راه گفت‌وگو و تحول را می‌بندند. مدرسه‌ای که هر روز طوفان‌های فکری در آن می‌وزد، نمی‌تواند به نام کفر راه سیلان را بر خود ببندد.
در عین حال، این طریقت به معنویتی بیگانه با دین نیز ملتزم نیست. مناسک همواره قشر محافظ معنا بوده‌اند و چه بهتر که این مناسک را از آموزگاران بزرگ تجربهٔ دینی، یعنی پیامبران، بگیریم؛ پیامبرانی که مجرب‌ترین شهسواران عرصهٔ سلوک انسانی‌اند.
روشنفکران دینی دیندارند، نه دین‌ساز؛ تجربه و دانش‌آموزی‌شان در مدرسهٔ وحی از سر ارادت و حقیقت است، نه مصلحت. شخصیت عظیم پیامبر نعمتی است که باید از آن، نه گزینشی و ایدئولوژیک، بلکه تمام‌قد و نقادانه بهره برد.
ادامه👇
#توسعه
#جامعه‌ی_مدنی
#علیرضا_معینی
#روشنفکری_دینی
@NewHasanMohaddesi
✍️ دکتر علیرضا معینی
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
با بهره‌گیری از آموزه‌هایی که روشنفکری دینی را از آنچه نیست بازمی‌شناسد، می‌کوشم تأملی پیوسته پیش کشم؛ از مقدمات آغاز کنم و گام‌به‌گام به نتایج روشن برسم.
🟢 انسان؛ شهروندِ بالقوهٔ جهان
انسان در هر گوشهٔ این جهان از یک گوهر آفریده شده و اعضای یک پیکر است. این وحدت انسانی، هرگونه دعوی برتری ذاتی یک تمدن بر تمدن دیگر را سست و بی‌اعتبار می‌سازد. انسان غربی و انسان شرقی در ظرفیت عبور از رعیت‌وارگی به شهروندی، برابرند. آنچه تفاوت‌ها را رقم زده، نه روح یا ذاتی ثابت، بلکه مسیرهای تاریخی و شیوه‌های متفاوت مواجهه با پرسش‌های وجودی بوده است.
غرب نیز روح و ذاتی تغییرناپذیر ندارد؛ آنچه «غرب» نامیده می‌شود، مجموعه‌ای از تجربه‌ها، انتخاب‌ها و قراردادهای تاریخی است. حتی نومینالیسم را نیز باید نه یک علت یگانه، بلکه یکی از حلقه‌های زنجیرهٔ پیچیدهٔ تحول فکری اروپا دانست. از این منظر، ما نیز می‌توانیم از تجربهٔ غرب بیاموزیم، بی‌آنکه غرب‌زده شویم و بی‌آنکه هویت تاریخی خود را انکار کنیم.
می‌توان از اصالت وجود، به معنای گشودگی وجود انسان بر امکان‌های تازه، نیز الهام گرفت: وجود را مقدم بر ماهیت بدانیم و انسان و جامعه را زندانی تعریف‌های منجمد نکنیم.
راه خروج از بندگی، در نهایت، راهی مشترک برای همهٔ انسان‌هاست: از ولایت انسان بر انسان به سوی حاکمیت انسان بر سرنوشت خویش؛ از رعیت به شهروند؛ و از اطاعت بی‌چون‌وچرا به رضایت، مسئولیت و حق.
🟢 مسئلهٔ اصلی؛ جمود فهم دینی
راز عقب‌ماندگی جوامع مسلمان را نمی‌توان تنها در استعمار یا دشمنی بیرونی خلاصه کرد. بخشی مهم از این عقب‌ماندگی در ایستایی فهم دینی نیز نهفته است.
وقتی فهم ما از خداوند، رابطهٔ او با انسان و جهان، معاد، پیامبر، وحی، پیدایش متن مقدس و نسبت کلام الهی با تجربهٔ انسانی در قالب‌های کهن منجمد بماند، فقه نیز ناگزیر در همان قالب‌ها محصور می‌شود.
اما می‌توان بدون انکار وحی، فهمی پویا از وحی و تجربهٔ نبوی عرضه کرد؛ از جمله با این تلقی که تجربهٔ نبوی تجربه‌ای زنده و قابل فهم و بسط است و متن دینی را می‌توان در نسبت با تجربهٔ ژرف و تاریخی پیامبر از حقیقت مطلق فهم کرد.
این بازاندیشی در اصول، کار کسانی است که هم از تجربهٔ بشری بهره می‌گیرند و هم از تجربهٔ نبوی، و هیچ‌یک را فدای دیگری نمی‌کنند.
🟢 عقل؛ چراغی برای ایمان محققانه
روشنفکری دینی به عقل مستقل از وحی باور دارد. چراغ خرد را برای یافتن حقیقت و سوزاندن ظلمت به دست می‌گیرد، اما ایمانش نیز ایمانی محققانه است؛ نه بر تقلید و تعبد و ارث و عادت و ترس، بلکه برآمده از سنجش عقلانی، تجربهٔ انسانی و امکان تجربهٔ روحانی.
ایمان در این تلقی، شیئی منجمد و یک‌بار برای همیشه به‌دست‌آمده نیست؛ فرآیندی برای فهمیدن، آزمودن، پالودن و کامل‌تر شدن است.
چنین هویتی سیال است؛ زیرا خردورزی و حقیقت‌جویی جز با گشودگی و سیلان همراه نیست. در این مدرسه، هر کس روحانی خویشتن است و خانقاهی بی‌شیخ شکل می‌گیرد که شیخانی بی‌خانقاه در آن ساکن‌اند.
اما این سخن به معنای نفی میراث دینی و تجربهٔ پیامبران نیست؛ برعکس، روشنفکری دینی می‌کوشد میراث را از صورت تاریخیِ منجمدش جدا کند و دوباره به سرچشمهٔ معنای آن بازگردد.
🟢 روشنفکری دینی؛ نه فرقه، نه حزب
این طریقت را به فرقهٔ مذهبی یا حزب سیاسی فروکاستن جفاست، هرچند استعداد دگرگونی‌های عظیم در سیاست و دیانت دارد.
مقولاتی چون ارتداد و بدعت، هنگامی که به ابزار قدرت بدل شوند، راه گفت‌وگو و تحول را می‌بندند. مدرسه‌ای که هر روز طوفان‌های فکری در آن می‌وزد، نمی‌تواند به نام کفر راه سیلان را بر خود ببندد.
در عین حال، این طریقت به معنویتی بیگانه با دین نیز ملتزم نیست. مناسک همواره قشر محافظ معنا بوده‌اند و چه بهتر که این مناسک را از آموزگاران بزرگ تجربهٔ دینی، یعنی پیامبران، بگیریم؛ پیامبرانی که مجرب‌ترین شهسواران عرصهٔ سلوک انسانی‌اند.
روشنفکران دینی دیندارند، نه دین‌ساز؛ تجربه و دانش‌آموزی‌شان در مدرسهٔ وحی از سر ارادت و حقیقت است، نه مصلحت. شخصیت عظیم پیامبر نعمتی است که باید از آن، نه گزینشی و ایدئولوژیک، بلکه تمام‌قد و نقادانه بهره برد.
ادامه👇
#توسعه
#جامعه‌ی_مدنی
#علیرضا_معینی
#روشنفکری_دینی
@NewHasanMohaddesi
❤3😁2👎1👌1
♦️ روشنفکری دینی، توسعه، جامعه مدنی و حقوق انسان/۲
✍️ دکتر علیرضا معینی
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
🟢 روشنفکری دینی؛ ضد ایدئولوژی
این طریقت ایدئولوژی نیست. ایدئولوژی‌ها گزینش‌گر، حرکت‌اندیش و اسلحه‌تراش‌اند؛ با حقیقت کم‌مهرند و غالباً با شکست دشمن خود نیز فرو می‌افتند.
وقتی شهادت امام حسین که حادثه‌ای استثنایی و تاریخی بود، به قاعده‌ای همیشگی تبدیل شود تا سلاح ایدئولوژیک فراهم آید، نیتی صواب با روشی ناصواب درآمیخته و نتیجه‌ای ناماندگار پدید می‌آورد.
دین هنگامی که به ایدئولوژی تبدیل شود، از معنا به ابزار، از حقیقت به هویت‌سازی و از ایمان به بسیج سیاسی فروکاسته می‌شود.
🟢 اجتهاد در اصول؛ نه نودوزی فقه
روشنفکری دینی اهل اجتهاد در اصول دین است و نواندیشی دینی اهل اجتهاد در فقه.
البته هم شاید بتوان از حساسیت بر کلمات اجتناب کرد و نام کار روشنفکران را نواندیشی نهاد.
این طریقت اهل نودوزی فقه با حیله‌های موقت شرعی نیست. فقیهانی که با توسل به غیبت یا پرهیز از وهن می‌کوشند برخی احکام دشوار را موقتاً تعلیق کنند، هرچه باشند، هنوز به معنای دقیق کلمه روشنفکر و نوآور نیستند؛ زیرا کارشان لزوماً زادهٔ اجتهاد در اصول نیست.
روشنفکری دینی قائل به اجتهاد در اصول است: در کلام، در اخلاق، در فهم نبوت و وحی، در فهم معاد و خدا و در نسبت دین با انسان و جهان.
با درکی تازه از انسان، معرفت، تاریخ و جامعه است که می‌توان احکام را مورد بازاندیشی قرار داد؛ وگرنه تعلیق موقت احکام از سر ملامت دیگران، مصلحت‌اندیشی است، نه اجتهاد بنیادین.
اگر قرار است فقه نوآوری شود، باید مبادی انسان‌شناختی، خداشناختی و اخلاقی آن نیز مورد پرسش قرار گیرد. فقه بر پای خود نمی‌ایستد؛ اگر از کلام و اخلاق مشروب نشود، از تشنگی می‌سوزد.
🟢 دین و اخلاق؛ تقدم حق بر مصلحت
این مدرسه سنتی و سنت‌گرا هم نیست، هرچند سنت دینی را ارج می‌نهد و علم به آن را رکن می‌داند. نه رستاخیز سنت را ممکن می‌بیند و نه احیای دوبارهٔ آن را حلال مشکلات امروز.
جهان امروز همان‌قدر حق بودن دارد که جهان دیروز، و سخن از برتری یکی بر دیگری بی‌بنیان است. درک دینی گذشتگان نیز همچون درک امروزیان، تحت تأثیر زمانهٔ خویش بوده است.
گذشته را تنها به دلیل قدمت، مقدس دانستن، تیره‌رایی است. نه مدرنیته آستانهٔ بهشت است و نه سنت بهشتی در آستین داشت.
اما از میان همهٔ کارکردهای دین، باید بر یک امر بیش از همه تأکید کرد: مهم‌ترین خدمت دین به اخلاق است، نه به سیاست و تجارت و قدرت.
انتظار اخلاقی از دین باید داشت و فقه را نیز از نقد اخلاقی مصون ندانست. همین نقد اخلاقی است که فقه را تواناتر و پیراسته‌تر می‌کند و گره مشکلات را نه با توسل به تعلیق‌های موقت، بلکه با اصل حق، کرامت و عدالت می‌گشاید.
🟢 توسعه؛ از توسعهٔ فهم دینی نیز می‌گذرد
و درست از همین‌جا می‌توان دریافت که راه توسعهٔ علم و فرهنگ و اقتصاد و اجتماع و سیاست، در جامعه‌ای که دین همچنان نیرویی زنده و مؤثر است، از توسعهٔ فهم دینی نیز می‌گذرد.
این البته به معنای آن نیست که همهٔ مشکلات توسعه، ریشهٔ دینی دارند؛ استعمار، ساختار دولت، اقتصاد، جغرافیا، نهادها، آموزش، مناسبات جهانی و کیفیت مدیریت نیز در این میان نقش دارند. اما در جامعه‌ای که دین در ذهن و ضمیر مردم حضوری عمیق دارد، فهم دینی نمی‌تواند از پروژهٔ توسعه کنار گذاشته شود.
اگر فهم دینی در قالب‌های کهن بماند، ممکن است علم را بیگانه بشمارد، فرهنگ را به گذشته محدود کند، اقتصاد را از عدالت جدا سازد، اجتماع را به تبعیض بیالاید و سیاست را به سلطهٔ تک‌صدایی بکشاند.
اما هنگامی که فهم دینی با اجتهاد در اصول نو شود، خداوند را نه در انحصار فقیهان، بلکه در گسترهٔ رحمت و حکمت ببیند؛ انسان را صاحب کرامت و اختیار بشناسد؛ و عدالت را محور اخلاق و قانون قرار دهد، آنگاه علم آزادتر، فرهنگ بالنده‌تر، اقتصاد منصفانه‌تر، اجتماع همبسته‌تر و سیاست پاسخ‌گوتر خواهد شد.
پس توسعهٔ فهم دینی، در چنین جامعه‌ای، نه جایگزین توسعه، بلکه یکی از پیش‌شرط‌های فرهنگی آن است.
🟢 روشنفکری دینی و جامعهٔ مدنی
روشنفکری دینی به حکم روشنفکری، واجد عنصر اعتراض و انتقاد است؛ هم نسبت به نظم سیاسی جهان و هم نسبت به نظم سیاسی ایران.
جامعهٔ مدنی زمانی شکل می‌گیرد که انسان‌ها از رعیت به شهروند تبدیل شوند؛ یعنی صاحب حق، صاحب صدا، صاحب انتخاب و صاحب امکان نقد قدرت باشند.
از این منظر، روشنفکری دینی نمی‌تواند تنها دربارهٔ آخرت سخن بگوید و از حقوق انسان در این جهان خاموش بماند. کرامت انسان باید در زمین نیز ترجمهٔ نهادی پیدا کند.
این همان نقطه‌ای است که روشنفکری دینی با مفهوم حقوق بشر، جامعهٔ مدنی، آزادی وجدان، حق انتخاب و محدودیت قدرت پیوند می‌خورد.
🟢 از اعتزال تا سروش؛ عقلانیت درون سنت
.👇
#توسعه
#جامعه‌ی_مدنی
#علیرضا_معینی
#روشنفکری_دینی
@NewHasanMohaddesi
✍️ دکتر علیرضا معینی
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
🟢 روشنفکری دینی؛ ضد ایدئولوژی
این طریقت ایدئولوژی نیست. ایدئولوژی‌ها گزینش‌گر، حرکت‌اندیش و اسلحه‌تراش‌اند؛ با حقیقت کم‌مهرند و غالباً با شکست دشمن خود نیز فرو می‌افتند.
وقتی شهادت امام حسین که حادثه‌ای استثنایی و تاریخی بود، به قاعده‌ای همیشگی تبدیل شود تا سلاح ایدئولوژیک فراهم آید، نیتی صواب با روشی ناصواب درآمیخته و نتیجه‌ای ناماندگار پدید می‌آورد.
دین هنگامی که به ایدئولوژی تبدیل شود، از معنا به ابزار، از حقیقت به هویت‌سازی و از ایمان به بسیج سیاسی فروکاسته می‌شود.
🟢 اجتهاد در اصول؛ نه نودوزی فقه
روشنفکری دینی اهل اجتهاد در اصول دین است و نواندیشی دینی اهل اجتهاد در فقه.
البته هم شاید بتوان از حساسیت بر کلمات اجتناب کرد و نام کار روشنفکران را نواندیشی نهاد.
این طریقت اهل نودوزی فقه با حیله‌های موقت شرعی نیست. فقیهانی که با توسل به غیبت یا پرهیز از وهن می‌کوشند برخی احکام دشوار را موقتاً تعلیق کنند، هرچه باشند، هنوز به معنای دقیق کلمه روشنفکر و نوآور نیستند؛ زیرا کارشان لزوماً زادهٔ اجتهاد در اصول نیست.
روشنفکری دینی قائل به اجتهاد در اصول است: در کلام، در اخلاق، در فهم نبوت و وحی، در فهم معاد و خدا و در نسبت دین با انسان و جهان.
با درکی تازه از انسان، معرفت، تاریخ و جامعه است که می‌توان احکام را مورد بازاندیشی قرار داد؛ وگرنه تعلیق موقت احکام از سر ملامت دیگران، مصلحت‌اندیشی است، نه اجتهاد بنیادین.
اگر قرار است فقه نوآوری شود، باید مبادی انسان‌شناختی، خداشناختی و اخلاقی آن نیز مورد پرسش قرار گیرد. فقه بر پای خود نمی‌ایستد؛ اگر از کلام و اخلاق مشروب نشود، از تشنگی می‌سوزد.
🟢 دین و اخلاق؛ تقدم حق بر مصلحت
این مدرسه سنتی و سنت‌گرا هم نیست، هرچند سنت دینی را ارج می‌نهد و علم به آن را رکن می‌داند. نه رستاخیز سنت را ممکن می‌بیند و نه احیای دوبارهٔ آن را حلال مشکلات امروز.
جهان امروز همان‌قدر حق بودن دارد که جهان دیروز، و سخن از برتری یکی بر دیگری بی‌بنیان است. درک دینی گذشتگان نیز همچون درک امروزیان، تحت تأثیر زمانهٔ خویش بوده است.
گذشته را تنها به دلیل قدمت، مقدس دانستن، تیره‌رایی است. نه مدرنیته آستانهٔ بهشت است و نه سنت بهشتی در آستین داشت.
اما از میان همهٔ کارکردهای دین، باید بر یک امر بیش از همه تأکید کرد: مهم‌ترین خدمت دین به اخلاق است، نه به سیاست و تجارت و قدرت.
انتظار اخلاقی از دین باید داشت و فقه را نیز از نقد اخلاقی مصون ندانست. همین نقد اخلاقی است که فقه را تواناتر و پیراسته‌تر می‌کند و گره مشکلات را نه با توسل به تعلیق‌های موقت، بلکه با اصل حق، کرامت و عدالت می‌گشاید.
🟢 توسعه؛ از توسعهٔ فهم دینی نیز می‌گذرد
و درست از همین‌جا می‌توان دریافت که راه توسعهٔ علم و فرهنگ و اقتصاد و اجتماع و سیاست، در جامعه‌ای که دین همچنان نیرویی زنده و مؤثر است، از توسعهٔ فهم دینی نیز می‌گذرد.
این البته به معنای آن نیست که همهٔ مشکلات توسعه، ریشهٔ دینی دارند؛ استعمار، ساختار دولت، اقتصاد، جغرافیا، نهادها، آموزش، مناسبات جهانی و کیفیت مدیریت نیز در این میان نقش دارند. اما در جامعه‌ای که دین در ذهن و ضمیر مردم حضوری عمیق دارد، فهم دینی نمی‌تواند از پروژهٔ توسعه کنار گذاشته شود.
اگر فهم دینی در قالب‌های کهن بماند، ممکن است علم را بیگانه بشمارد، فرهنگ را به گذشته محدود کند، اقتصاد را از عدالت جدا سازد، اجتماع را به تبعیض بیالاید و سیاست را به سلطهٔ تک‌صدایی بکشاند.
اما هنگامی که فهم دینی با اجتهاد در اصول نو شود، خداوند را نه در انحصار فقیهان، بلکه در گسترهٔ رحمت و حکمت ببیند؛ انسان را صاحب کرامت و اختیار بشناسد؛ و عدالت را محور اخلاق و قانون قرار دهد، آنگاه علم آزادتر، فرهنگ بالنده‌تر، اقتصاد منصفانه‌تر، اجتماع همبسته‌تر و سیاست پاسخ‌گوتر خواهد شد.
پس توسعهٔ فهم دینی، در چنین جامعه‌ای، نه جایگزین توسعه، بلکه یکی از پیش‌شرط‌های فرهنگی آن است.
🟢 روشنفکری دینی و جامعهٔ مدنی
روشنفکری دینی به حکم روشنفکری، واجد عنصر اعتراض و انتقاد است؛ هم نسبت به نظم سیاسی جهان و هم نسبت به نظم سیاسی ایران.
جامعهٔ مدنی زمانی شکل می‌گیرد که انسان‌ها از رعیت به شهروند تبدیل شوند؛ یعنی صاحب حق، صاحب صدا، صاحب انتخاب و صاحب امکان نقد قدرت باشند.
از این منظر، روشنفکری دینی نمی‌تواند تنها دربارهٔ آخرت سخن بگوید و از حقوق انسان در این جهان خاموش بماند. کرامت انسان باید در زمین نیز ترجمهٔ نهادی پیدا کند.
این همان نقطه‌ای است که روشنفکری دینی با مفهوم حقوق بشر، جامعهٔ مدنی، آزادی وجدان، حق انتخاب و محدودیت قدرت پیوند می‌خورد.
🟢 از اعتزال تا سروش؛ عقلانیت درون سنت
.👇
#توسعه
#جامعه‌ی_مدنی
#علیرضا_معینی
#روشنفکری_دینی
@NewHasanMohaddesi
😁3👎2👌2
♦️ روشنفکری دینی، توسعه، جامعه مدنی و حقوق انسان /۳
✍️ دکتر علیرضا معینی
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
اگر روزی عارفان توانستند عبوسی فقه را از چهرهٔ فرهنگ اسلامی بزدایند، امروز نیز تنها با قرائتی تازه می‌توان فضایی درخور برای ایمان ساخت و عقلانیتی سبب‌دان و حیرت‌آشنا تأسیس کرد.
این طریقت پیشینه‌ای بلند دارد: از معتزله که به عقل مستقل از وحی آبرو دادند تا ملاصدرا که تجربهٔ عرفانی، تفکر برهانی و تعالیم وحیانی را در افقی واحد گرد آورد.
اما این راه در روزگار ما ادامه‌ای تازه یافته است؛ در کوشش‌های مهدی بازرگان برای گفت‌وگوی دین و علم، اقبال لاهوری برای بازسازی اندیشهٔ دینی، و عبدالکریم سروش برای معرفت‌اندیشی و تجربت‌اندیشی.
این جریان البته یک دستگاه بسته و یکدست نیست. حتی میان بازرگان، اقبال، سروش و دیگر نواندیشان دینی اختلاف‌های جدی وجود دارد؛ و همین اختلاف، نشانهٔ زنده بودن سنت نواندیشی است.
در کنار آنان، کوشش‌های معاصر در حوزهٔ فقه و اخلاق نیز اهمیت دارد؛ از جمله تلاش‌های استاد محمد سروش محلاتی برای بازفهم احکام در پرتو عدالت، حقوق انسان و مقتضیات زمان.
🟢 چراغ مصطفوی با شرار معتزلی
اگر بخواهم همهٔ این بحث را در یک عبارت فشرده کنم، می‌گویم:
روشنفکری دینی، چراغ مصطفوی است با شرار معتزلی؛ ایمان پیامبرانه با عقل نقاد؛ سنت با بازخوانی؛ معنویت با آزادی؛ و دین با کرامت انسان.
این طریقت نه ایدئولوژیک است، نه فقهی؛ نه سنت‌گراست، نه ضدسنت؛ نه فرقه است و نه حزب. راهی است برای آنکه دین بماند، اما در قالب‌های منجمد گذشته زندانی نماند.
🟢 روشنگری؛ از رعیت به شهروند
عصر روشنگری لحظه‌ای تاریخی بود که عقل خودبنیاد جایگاه تازه‌ای یافت و حکومت از الگوی هدایتی ـ رعیتی به سوی الگوی رضایتی ـ شهروندی حرکت کرد.
در این تحول، متفکرانی چون ماکیاولی، هابز، لاک، روسو و منتسکیو هر یک، به شیوه‌ای متفاوت، در فهم جدید قدرت و جامعه سهم داشتند: ماکیاولی سیاست را از آرمان‌های انتزاعی به واقعیت قدرت نزدیک کرد؛ هابز نظم سیاسی را در نسبت با قرارداد و امنیت توضیح داد؛ لاک بر حقوق طبیعی و محدودیت قدرت تأکید کرد؛ روسو مشارکت شهروندان و ارادهٔ عمومی را برجسته ساخت؛ و منتسکیو با تفکیک قوا راهی برای مهار قدرت گشود.
این اندیشه‌ها، با همهٔ تفاوت‌ها و تناقض‌هایشان، در مجموع به گذار از تکلیف‌محوری مطلق به سوی حقوق‌محوری و محدودیت قدرت کمک کردند.
اما نباید از سوی دیگر، چهرهٔ تاریک مدرنیته را نیز فراموش کرد. استعمار، غارت منابع، برده‌داری و خودشیفتگی فرهنگی نشان داد که عقل مدرن نیز اگر از اخلاق و عدالت جدا شود، می‌تواند به ابزار سلطه بدل گردد.
پس نه غرب را باید بت کرد و نه شیطان؛ باید تجربهٔ غرب را خواند، نقد کرد و از آن آموخت.
انسان در هر جا آمیزه‌ای از گرگ‌صفتی و فرشته‌سرشتی است و راه رهایی، تقویت فرشته‌سرشتی انسان با عقل، اخلاق، قانون و عدالت است.
🟢 اصالت و پویایی؛ راه میانه
اگر نواندیشی دینی صرفاً به لحاظ زمان و مکان در استنباط احکام محدود بماند و از بازنگری در مبادی فاصله گیرد، در معرض آن است که یا در قالب‌گرایی سنتی متوقف شود یا به سوی سکولاریسمی ناخواسته بلغزد.
راه میانه آن است که با اجتهاد در اصول، هم مزایای عقلانیت جدید را برگیرد و هم از معنویت فاصله نگیرد.
تجربهٔ مشروطه و تلاش برای توجیه جمهوریت از منظر دینی، نمونه‌هایی تاریخی‌اند که نشان می‌دهند بازاندیشی بنیادین می‌تواند میان اصالت و پویایی پلی بسازد.
🟢 دو راه در برابر جامعهٔ ما
از این مقدمات می‌توان به نتیجه‌ای روشن رسید. جامعهٔ ما بر سر دوراهی نیست که یک سوی آن «دین» و سوی دیگر «بی‌دینی» باشد؛ دوراهی اصلی، میان دو نوع فهم از دین و انسان است.
یک راه به اسلامی طالبانی و ظاهرگرا می‌انجامد؛ اسلامی که قالب را بر محتوا مقدم می‌دارد و در عمل می‌تواند به انزوا، حذف و خشونت بینجامد.
راه دیگر، راهی است که بازرگان، اقبال، سروش و بسیاری از نواندیشان دینی، هر یک از زاویه‌ای، گشوده‌اند: اسلامی که با عقل گفت‌وگو می‌کند، کرامت انسان را به رسمیت می‌شناسد، از حقوق انسان نمی‌هراسد، عدالت را در برابر قدرت قرار می‌دهد و می‌تواند با توسعهٔ انسانی همراه شود، بی‌آنکه معنویت را به بهای مدرنیزاسیون بفروشد.
مسئله، انتخاب میان اسلام و تجدد نیست؛ مسئله این است که آیا می‌توان اسلامی داشت که در آن انسان مؤمن، هم مؤمن باشد و هم شهروند؛ هم اهل معنا باشد و هم صاحب حق؛ هم به سنت وفادار باشد و هم اسیر گذشته نباشد.
شاید امروز بیش از هر زمان دیگر، به این تفکیک نیازمندیم: فقه باید جای خود را بشناسد، علم جای خود را، سیاست جای خود را و انسان نیز جای خود را.👇
#توسعه
#جامعه‌ی_مدنی
#علیرضا_معینی
#روشنفکری_دینی
@NewHasanMohaddesi
✍️ دکتر علیرضا معینی
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
اگر روزی عارفان توانستند عبوسی فقه را از چهرهٔ فرهنگ اسلامی بزدایند، امروز نیز تنها با قرائتی تازه می‌توان فضایی درخور برای ایمان ساخت و عقلانیتی سبب‌دان و حیرت‌آشنا تأسیس کرد.
این طریقت پیشینه‌ای بلند دارد: از معتزله که به عقل مستقل از وحی آبرو دادند تا ملاصدرا که تجربهٔ عرفانی، تفکر برهانی و تعالیم وحیانی را در افقی واحد گرد آورد.
اما این راه در روزگار ما ادامه‌ای تازه یافته است؛ در کوشش‌های مهدی بازرگان برای گفت‌وگوی دین و علم، اقبال لاهوری برای بازسازی اندیشهٔ دینی، و عبدالکریم سروش برای معرفت‌اندیشی و تجربت‌اندیشی.
این جریان البته یک دستگاه بسته و یکدست نیست. حتی میان بازرگان، اقبال، سروش و دیگر نواندیشان دینی اختلاف‌های جدی وجود دارد؛ و همین اختلاف، نشانهٔ زنده بودن سنت نواندیشی است.
در کنار آنان، کوشش‌های معاصر در حوزهٔ فقه و اخلاق نیز اهمیت دارد؛ از جمله تلاش‌های استاد محمد سروش محلاتی برای بازفهم احکام در پرتو عدالت، حقوق انسان و مقتضیات زمان.
🟢 چراغ مصطفوی با شرار معتزلی
اگر بخواهم همهٔ این بحث را در یک عبارت فشرده کنم، می‌گویم:
روشنفکری دینی، چراغ مصطفوی است با شرار معتزلی؛ ایمان پیامبرانه با عقل نقاد؛ سنت با بازخوانی؛ معنویت با آزادی؛ و دین با کرامت انسان.
این طریقت نه ایدئولوژیک است، نه فقهی؛ نه سنت‌گراست، نه ضدسنت؛ نه فرقه است و نه حزب. راهی است برای آنکه دین بماند، اما در قالب‌های منجمد گذشته زندانی نماند.
🟢 روشنگری؛ از رعیت به شهروند
عصر روشنگری لحظه‌ای تاریخی بود که عقل خودبنیاد جایگاه تازه‌ای یافت و حکومت از الگوی هدایتی ـ رعیتی به سوی الگوی رضایتی ـ شهروندی حرکت کرد.
در این تحول، متفکرانی چون ماکیاولی، هابز، لاک، روسو و منتسکیو هر یک، به شیوه‌ای متفاوت، در فهم جدید قدرت و جامعه سهم داشتند: ماکیاولی سیاست را از آرمان‌های انتزاعی به واقعیت قدرت نزدیک کرد؛ هابز نظم سیاسی را در نسبت با قرارداد و امنیت توضیح داد؛ لاک بر حقوق طبیعی و محدودیت قدرت تأکید کرد؛ روسو مشارکت شهروندان و ارادهٔ عمومی را برجسته ساخت؛ و منتسکیو با تفکیک قوا راهی برای مهار قدرت گشود.
این اندیشه‌ها، با همهٔ تفاوت‌ها و تناقض‌هایشان، در مجموع به گذار از تکلیف‌محوری مطلق به سوی حقوق‌محوری و محدودیت قدرت کمک کردند.
اما نباید از سوی دیگر، چهرهٔ تاریک مدرنیته را نیز فراموش کرد. استعمار، غارت منابع، برده‌داری و خودشیفتگی فرهنگی نشان داد که عقل مدرن نیز اگر از اخلاق و عدالت جدا شود، می‌تواند به ابزار سلطه بدل گردد.
پس نه غرب را باید بت کرد و نه شیطان؛ باید تجربهٔ غرب را خواند، نقد کرد و از آن آموخت.
انسان در هر جا آمیزه‌ای از گرگ‌صفتی و فرشته‌سرشتی است و راه رهایی، تقویت فرشته‌سرشتی انسان با عقل، اخلاق، قانون و عدالت است.
🟢 اصالت و پویایی؛ راه میانه
اگر نواندیشی دینی صرفاً به لحاظ زمان و مکان در استنباط احکام محدود بماند و از بازنگری در مبادی فاصله گیرد، در معرض آن است که یا در قالب‌گرایی سنتی متوقف شود یا به سوی سکولاریسمی ناخواسته بلغزد.
راه میانه آن است که با اجتهاد در اصول، هم مزایای عقلانیت جدید را برگیرد و هم از معنویت فاصله نگیرد.
تجربهٔ مشروطه و تلاش برای توجیه جمهوریت از منظر دینی، نمونه‌هایی تاریخی‌اند که نشان می‌دهند بازاندیشی بنیادین می‌تواند میان اصالت و پویایی پلی بسازد.
🟢 دو راه در برابر جامعهٔ ما
از این مقدمات می‌توان به نتیجه‌ای روشن رسید. جامعهٔ ما بر سر دوراهی نیست که یک سوی آن «دین» و سوی دیگر «بی‌دینی» باشد؛ دوراهی اصلی، میان دو نوع فهم از دین و انسان است.
یک راه به اسلامی طالبانی و ظاهرگرا می‌انجامد؛ اسلامی که قالب را بر محتوا مقدم می‌دارد و در عمل می‌تواند به انزوا، حذف و خشونت بینجامد.
راه دیگر، راهی است که بازرگان، اقبال، سروش و بسیاری از نواندیشان دینی، هر یک از زاویه‌ای، گشوده‌اند: اسلامی که با عقل گفت‌وگو می‌کند، کرامت انسان را به رسمیت می‌شناسد، از حقوق انسان نمی‌هراسد، عدالت را در برابر قدرت قرار می‌دهد و می‌تواند با توسعهٔ انسانی همراه شود، بی‌آنکه معنویت را به بهای مدرنیزاسیون بفروشد.
مسئله، انتخاب میان اسلام و تجدد نیست؛ مسئله این است که آیا می‌توان اسلامی داشت که در آن انسان مؤمن، هم مؤمن باشد و هم شهروند؛ هم اهل معنا باشد و هم صاحب حق؛ هم به سنت وفادار باشد و هم اسیر گذشته نباشد.
شاید امروز بیش از هر زمان دیگر، به این تفکیک نیازمندیم: فقه باید جای خود را بشناسد، علم جای خود را، سیاست جای خود را و انسان نیز جای خود را.👇
#توسعه
#جامعه‌ی_مدنی
#علیرضا_معینی
#روشنفکری_دینی
@NewHasanMohaddesi
❤2👎2👌2😁1
♦️ روشنفکری دینی، توسعه، جامعه مدنی و حقوق انسان /۴
✍️ دکتر علیرضا معینی
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
جامعهٔ مدنی هنگامی متولد می‌شود که انسان از رعیت‌وارگی رها شود؛ توسعه هنگامی پایدار می‌شود که عقل و نهاد بر مصلحت‌های شخصی غلبه کنند؛ و دین هنگامی در جهان جدید زنده می‌ماند که به جای ترس از پرسش، با پرسش زندگی کند.
آینده نه در بازگشت به گذشته است و نه در بریدن از آن؛ آینده در گفت‌وگویی خلاق میان سنت و عقل، ایمان و آزادی، معنویت و حقوق انسان است.
و شاید رسالت روشنفکری دینی دقیقاً همین باشد:
نه نجات دین از انسان، بلکه نجات فهم دینی از جمود؛
نه نجات انسان با حذف دین، بلکه رهایی انسان از هر قرائتی که کرامت او را پایمال کند؛
و نه ساختن بهشتی در زمین، بلکه فراهم کردن جهانی که در آن انسان بتواند با ایمان، عقل، آزادی و کرامت زندگی کند.
#توسعه
#جامعه‌ی_مدنی
#علیرضا_معینی
#روشنفکری_دینی
@NewHasanMohaddesi
✍️ دکتر علیرضا معینی
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
جامعهٔ مدنی هنگامی متولد می‌شود که انسان از رعیت‌وارگی رها شود؛ توسعه هنگامی پایدار می‌شود که عقل و نهاد بر مصلحت‌های شخصی غلبه کنند؛ و دین هنگامی در جهان جدید زنده می‌ماند که به جای ترس از پرسش، با پرسش زندگی کند.
آینده نه در بازگشت به گذشته است و نه در بریدن از آن؛ آینده در گفت‌وگویی خلاق میان سنت و عقل، ایمان و آزادی، معنویت و حقوق انسان است.
و شاید رسالت روشنفکری دینی دقیقاً همین باشد:
نه نجات دین از انسان، بلکه نجات فهم دینی از جمود؛
نه نجات انسان با حذف دین، بلکه رهایی انسان از هر قرائتی که کرامت او را پایمال کند؛
و نه ساختن بهشتی در زمین، بلکه فراهم کردن جهانی که در آن انسان بتواند با ایمان، عقل، آزادی و کرامت زندگی کند.
#توسعه
#جامعه‌ی_مدنی
#علیرضا_معینی
#روشنفکری_دینی
@NewHasanMohaddesi
❤9👍2👎1😁1👌1
🔸🔸🔸بازخورد🔸🔸🔸
♦️کیریش
✍️دکتر سیدعبدالمجید الهامی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
سخن از کورش با توجه به اینکه در کتب ومنابع اصلی نام او بسیار کم برده شده سخت وصعب است. تنها منبع مورد اشاره تاریخ هرودوت است که راقم به دلایل متعد ان را موثق نمی داند. این کتاب غیر معتبر پایه تاریخ کورش شده است. مورخین بعدی بر ان پایه این افسانه سازی را بطور رمان گونه بزرگ نمایی وتوسعه وگسترش دادند از گتزیاس که حدود صد سال بعد از کورش بوده تا گزنفون که او هم ۱۴۰ سال بعد زیسته.
کتاب گزنفون اصلا راجع به کورش اول نیست. راجع به کورش کوچک فرزند داریوش دوم که علیه برادرش اردشیر دوم قیام کرده است. این کتاب یک نوع اتوپیایی برای فرماندهان است که پروپال داده شده تا خصوصیات برگزیده حکمران باشد.
کلا اگر بخواهیم به تاریخ نوشته شده رسمی اعتماد نمایم باید یادآور شد، کوروش یك طغیان گر بیش نبود که علیه حکومت های منطقه شورید، انگیزه او از این کار و لشکرکشی ها وخونریزی های بعدی چیزی جز مهار جنون قدرت نبود. سرمایه های انسانی و منابع مالی را فدای ارضای عطش قدرت خود کرد.
وی جز جنگ وخونریزی و به هدر دادن سرمایه ها اثری دیگر نداشت. تنها یکی از خدمات و اقدامات منجر به آبادانی و توسعه سیاسی یا فرهنگی و یا رفاهی از وی نام برده شود تا نشانی از این صفات باشد. کیفیت کشتن شدن او به تنهایی برای فهم تلقی معاصرانش از وی کفایت می‌کند. منابع مورد استفاده ابوالکلام آزاد تماماً یهودی وغیر قابل اعتمادند. جز مرحوم طباطبایی هیچ یک از مفسران قرآن ذوالقرنین را به کوروش تاویل نکرده اند.
کورش در اسناد و مدارک تاریخی!
فردوسی در کتاب شاهنامه از پادشاهان بسیاری تقدیس وتجلیل کرده، چرا دراین کتاب سی وپنج هزار بیتی نامی از کورش نبرده. توجیه این مسئله: اولا یا کورش آنقدر بزرگ نبوده تا نام و آوازه اش به گوش فردوسی برسد یا فردوسی صلاح ندیده نام یک خوانخوار وحشی را در شاهنامه بیاورد چون فردوسی هرگز ستمگران را تمجید نکرده است.
اگر تاریخ رسمی نوشته شده با داستان پردازی افسانه گونه ان را بپذیرم، کورش در حمله به هگمتانه آمیتیس دختر آخرین پادشاه ماد را به اسارت می گیرد وبوسیله آن شاه ماد را وادار به تسلیم می کند بعد به زور با آمیتیس که (به دروغ گفته می شود) خاله کورش بود همبستر می شود. تاریخ کمبریج ص۲۴۰نوشته ایلیا گرشویچ ترجمه بهرام شالگونی انتشارات جامی
کوروش در حمله به مادها مردم را قتل و عام می کند تاریخ ایران دوره ماد ص۲۳۸
کورش وقتل عام مردم نینوا:
روز عید کورش به نینوا حمله کرد تمامی خانه های نینوا را آتش زد وکورش به سواره نظام وسربازان فرمان داد هرکس را یافتند بکشند.و پس از پیروزی اولین اقدام کورش این بود که در برابر خدایان؟؟؟شکر گزاری کند وسهمی از غنایم را به معابد خدایان هدیه کند. کورش نامه یا سیروپدی گزنفون ترجمه رضا مشایخی ص۲۱۴-۲۱۶
کورش و قتل وعام مردم لیدی!
کورش بعد از حمله به لیدی تمامی مردم لیدی خرد ومنکوب می کند وشهرهای پری ین و منگنزی را غارت می کند واهالی کزانتوس وکونوس قتل وعام می کند و بقیه را به بردگی می کشد. تاریخ امپراطوری هخامنشی بریان پی یر ترجمه مهدی سمسار ص۱۱۴-۱۱۷
کورش ونابودی تمدن عیلام:
تمامی مردم عیلام به دست کورش قتل و عام میشوند. همان ص ۱۲۵ جلد اول
خفقان دینی در عصر هخامنشی!
قتل و عام مردم سکایی به دست هخامنشیان فقط به دلیل قبول نکردن دین هخامنشیان کتیبه‌های هخامنشی نوشته لوکوک ترجمه نازیلا خلخالی ص۲۵۴
تعداد زنهای کورش:
۱- آمیتیس خاله کذایی
۲- کاساندان دختر فرناسپ
۳- نییتیس دختر آماسیس دوم فرعون مصر
۴-توموروس ملکه و حاکم ماساژت‌ها
کورش و چنگیز و اسکندر:
پان فارسیست ها متاسفانه کشورگشایی کورش را دلیل بر عظمت و قدرت دولت هخامنشی می دانند و به آن افتخار می کنند. اما در مقابل مغولان هم به کشورگشایی چنگیز افتخار می کنند و آن را دلیل بر عظمت وبزرگی مغولان می دانند اگر کورش نماد قدرت فارس هاست؛ در مقابل چنگیزخان مغول هم نماد قدرت و افتخار مغولان است. اگر به کورش افتخار می شود باید به مغولان هم این حق را داد که به چنگیزخان افتخار کنند چون هر دو کارشان فقط کشور گشایی بود.
هخامنشیان و بناهای عام المنفعه:
راقم زیاده تفحص وتورق کرده تا از خدمات عام المنفعه اطلاع پیدا نمایم اما هیچ کتابی را نیافتم که کورش و هخامنشیان بناهایی از قبیل شهر و کاروانسرا و مدرسه و بیمارستان و آب انبار و حمام و بازار و...ساخته باشند. در یک نمای بزرگ کل معماری هخامنشی دوگونه است: کاخ های سلطنتی یا استحکامات نظامی.
ادامه👇👇👇
#کورش
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
♦️کیریش
✍️دکتر سیدعبدالمجید الهامی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
سخن از کورش با توجه به اینکه در کتب ومنابع اصلی نام او بسیار کم برده شده سخت وصعب است. تنها منبع مورد اشاره تاریخ هرودوت است که راقم به دلایل متعد ان را موثق نمی داند. این کتاب غیر معتبر پایه تاریخ کورش شده است. مورخین بعدی بر ان پایه این افسانه سازی را بطور رمان گونه بزرگ نمایی وتوسعه وگسترش دادند از گتزیاس که حدود صد سال بعد از کورش بوده تا گزنفون که او هم ۱۴۰ سال بعد زیسته.
کتاب گزنفون اصلا راجع به کورش اول نیست. راجع به کورش کوچک فرزند داریوش دوم که علیه برادرش اردشیر دوم قیام کرده است. این کتاب یک نوع اتوپیایی برای فرماندهان است که پروپال داده شده تا خصوصیات برگزیده حکمران باشد.
کلا اگر بخواهیم به تاریخ نوشته شده رسمی اعتماد نمایم باید یادآور شد، کوروش یك طغیان گر بیش نبود که علیه حکومت های منطقه شورید، انگیزه او از این کار و لشکرکشی ها وخونریزی های بعدی چیزی جز مهار جنون قدرت نبود. سرمایه های انسانی و منابع مالی را فدای ارضای عطش قدرت خود کرد.
وی جز جنگ وخونریزی و به هدر دادن سرمایه ها اثری دیگر نداشت. تنها یکی از خدمات و اقدامات منجر به آبادانی و توسعه سیاسی یا فرهنگی و یا رفاهی از وی نام برده شود تا نشانی از این صفات باشد. کیفیت کشتن شدن او به تنهایی برای فهم تلقی معاصرانش از وی کفایت می‌کند. منابع مورد استفاده ابوالکلام آزاد تماماً یهودی وغیر قابل اعتمادند. جز مرحوم طباطبایی هیچ یک از مفسران قرآن ذوالقرنین را به کوروش تاویل نکرده اند.
کورش در اسناد و مدارک تاریخی!
فردوسی در کتاب شاهنامه از پادشاهان بسیاری تقدیس وتجلیل کرده، چرا دراین کتاب سی وپنج هزار بیتی نامی از کورش نبرده. توجیه این مسئله: اولا یا کورش آنقدر بزرگ نبوده تا نام و آوازه اش به گوش فردوسی برسد یا فردوسی صلاح ندیده نام یک خوانخوار وحشی را در شاهنامه بیاورد چون فردوسی هرگز ستمگران را تمجید نکرده است.
اگر تاریخ رسمی نوشته شده با داستان پردازی افسانه گونه ان را بپذیرم، کورش در حمله به هگمتانه آمیتیس دختر آخرین پادشاه ماد را به اسارت می گیرد وبوسیله آن شاه ماد را وادار به تسلیم می کند بعد به زور با آمیتیس که (به دروغ گفته می شود) خاله کورش بود همبستر می شود. تاریخ کمبریج ص۲۴۰نوشته ایلیا گرشویچ ترجمه بهرام شالگونی انتشارات جامی
کوروش در حمله به مادها مردم را قتل و عام می کند تاریخ ایران دوره ماد ص۲۳۸
کورش وقتل عام مردم نینوا:
روز عید کورش به نینوا حمله کرد تمامی خانه های نینوا را آتش زد وکورش به سواره نظام وسربازان فرمان داد هرکس را یافتند بکشند.و پس از پیروزی اولین اقدام کورش این بود که در برابر خدایان؟؟؟شکر گزاری کند وسهمی از غنایم را به معابد خدایان هدیه کند. کورش نامه یا سیروپدی گزنفون ترجمه رضا مشایخی ص۲۱۴-۲۱۶
کورش و قتل وعام مردم لیدی!
کورش بعد از حمله به لیدی تمامی مردم لیدی خرد ومنکوب می کند وشهرهای پری ین و منگنزی را غارت می کند واهالی کزانتوس وکونوس قتل وعام می کند و بقیه را به بردگی می کشد. تاریخ امپراطوری هخامنشی بریان پی یر ترجمه مهدی سمسار ص۱۱۴-۱۱۷
کورش ونابودی تمدن عیلام:
تمامی مردم عیلام به دست کورش قتل و عام میشوند. همان ص ۱۲۵ جلد اول
خفقان دینی در عصر هخامنشی!
قتل و عام مردم سکایی به دست هخامنشیان فقط به دلیل قبول نکردن دین هخامنشیان کتیبه‌های هخامنشی نوشته لوکوک ترجمه نازیلا خلخالی ص۲۵۴
تعداد زنهای کورش:
۱- آمیتیس خاله کذایی
۲- کاساندان دختر فرناسپ
۳- نییتیس دختر آماسیس دوم فرعون مصر
۴-توموروس ملکه و حاکم ماساژت‌ها
کورش و چنگیز و اسکندر:
پان فارسیست ها متاسفانه کشورگشایی کورش را دلیل بر عظمت و قدرت دولت هخامنشی می دانند و به آن افتخار می کنند. اما در مقابل مغولان هم به کشورگشایی چنگیز افتخار می کنند و آن را دلیل بر عظمت وبزرگی مغولان می دانند اگر کورش نماد قدرت فارس هاست؛ در مقابل چنگیزخان مغول هم نماد قدرت و افتخار مغولان است. اگر به کورش افتخار می شود باید به مغولان هم این حق را داد که به چنگیزخان افتخار کنند چون هر دو کارشان فقط کشور گشایی بود.
هخامنشیان و بناهای عام المنفعه:
راقم زیاده تفحص وتورق کرده تا از خدمات عام المنفعه اطلاع پیدا نمایم اما هیچ کتابی را نیافتم که کورش و هخامنشیان بناهایی از قبیل شهر و کاروانسرا و مدرسه و بیمارستان و آب انبار و حمام و بازار و...ساخته باشند. در یک نمای بزرگ کل معماری هخامنشی دوگونه است: کاخ های سلطنتی یا استحکامات نظامی.
ادامه👇👇👇
#کورش
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
👍10👎6❤3👏3
بنابرین کورش شخصیتی است گمنام در تاریخ ومنشا هیچ اثر ملی وانسانی نیست. از تاریخ تنها موردی که در رابطه با وی یافت می شود فقط و فقط کشور گشایی و خونریزی و لشکر کشی به نواحی بوده است و دیگر هیچ. تمامی مواردی که در تواریخ معاصر به او منتسب است بیشتر افسانه سازی پروپاگانداست.
#کورش
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
#کورش
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
👍17👎5
♦️کوروش گمنام نیست: نگاهی به نوشته‌ی دکتر الهامی‌ی عزیز
✍️حسن محدثی‌ی گیلوایی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
برخلاف نظر دکتر سیدعبدالمجید الهامی دوست تاریخ‌دان ام، کورش گمنام نیست و اصلاً مشکل گم‌نامی‌ی او نیست بلکه مشکل در روایت‌های متکثّر از او است. اگر کورش گمنام بود، این همه روایت از او پدید نمی‌آمد. هم منابع بابلی و هم منابع یهودی و هم منابع یونانی و هم منابع اسلامی از او نام برده اند.
کورش قطعاً در نظامی‌گری و مدیریت نظامی نبوغ بالایی داشته و موفقیت اش در فتح قلم‌روهای وسیع نشانه‌ی شجاعت و مهارت بالای نظامی‌گری‌اش بوده است. می‌دانیم که در عصر باستان مهارت نظامی و جنگجویی یکی از مهم‌ترین مهارت‌های زنده‌گی بوده است و کورش قطعاً در این امر جزو سرآمدان بوده است. ازآن‌جایی که کورش جنگجو بوده و خویگان نظامی‌گری داشته است و بخش زیادی از عمر اش را مشغول جنگجویی بوده، نمی توانیم از او انتظار داشته باشیم که مشغول سازنده‌گی و تأسیس بناهای متعدد بوده باشد. معمولاً بنیان‌گذاران حکومت‌ها در قرون ماضی چنین مجالی را نداشته اند. بنابراین، معرفی‌ی فرمان‌روایان بنیانگذار به‌عنوان سازنده‌گان تمدّن، خطایی است که هم‌رشته‌ای‌های دکتر الهامی -یعنی مورخان محترم- مرتکب شده اند.
این سخن دکتر الهامی که در عصر هخامنشیان خفقان دینی وجود داشته نیز با اسناد موجود هم‌خوان نیست. از قضا ماجرا برعکس بوده است: چون هخامنشیان چندخداپرست بوده اند، مداراگری‌ی دینی‌ی بالایی را بروز داده اند و این در گل‌نوشته‌ی بابلی‌ی کورش به‌عنوان یکی از اسناد درجه‌ی اوّل مندرج است.
مشکل دیگر نوشته‌ی دکتر الهامی فقدان توجه به اسناد درجه‌ی اوّل است. خوش‌بختانه نام کورش دست‌کم در شش سند درجه‌ی اوّل از عصر خود او باقی مانده است و می‌توان به کمک این شش سند درجه‌ی اوّل در باره‌ی کورش روایت تاریخی‌ی معتبری ارایه کرد. بر اساس همین شش سند هم می‌توان نشان داد که کورش یک جنگ‌جوی جهان‌گشای چندخداپرست بوده و در فتح سرزمین‌های دیگر قتل عام و غارت کرده است.
ارجاع به فردوسی هم مناسب نیست، برای اینکه شاهنامه اثری ادبی است و نباید از اثر ادبی انتظار روایت تاریخی‌ی معتبری داشت. ادیب و شاعری مثل فردوسی روایت‌های شنیده شده را بازپرداخت کرده است. او مورخ نبوده است که انتظار داشته باشیم نامی از کورش یا کیریش ببرد. اما مورخان مسلمانی چون ابن قتیبه و طبری و مسعودی و دیگران از او به‌طور مشخّص نام برده اند.
بنابراین، ما می‌توانیم پیش از مراجعه به منابع یهودی و یونانی و اسلامی، به سراغ شش سند دسته اوّل باقی مانده از عصر کورش و نیز اسناد درجه‌ی اوّل باقی مانده از عصر داریوش و خشیارشا و پادشاهان دیگر هخامنشی برویم و روایتی معتبر از زنده‌گی و شخصیت کورش ارایه کنیم؛ بدون اینکه نیاز باشد حتما به منابع یونانی تکیه کنیم.
مشکل اصلی‌ی ما در باب کورش، کثرت روایت‌ها است و ضروری است با مراجعه به اسناد درجه‌ی اوّل، روایت‌های متکثّر موجود از زنده‌گی و شخصیت او را محک بزنیم. متأسّفانه بسیاری از مورخان در این امر چندان موفّق نبوده اند! من از استادان تاریخ نظیر آقای دکتر الهامی انتظار دارم این روایت‌های مورّخان را مورد بررسی و نقد قرار دهند و ضعف‌های آنها را یک به یک بیان کنند.
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
✍️حسن محدثی‌ی گیلوایی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
برخلاف نظر دکتر سیدعبدالمجید الهامی دوست تاریخ‌دان ام، کورش گمنام نیست و اصلاً مشکل گم‌نامی‌ی او نیست بلکه مشکل در روایت‌های متکثّر از او است. اگر کورش گمنام بود، این همه روایت از او پدید نمی‌آمد. هم منابع بابلی و هم منابع یهودی و هم منابع یونانی و هم منابع اسلامی از او نام برده اند.
کورش قطعاً در نظامی‌گری و مدیریت نظامی نبوغ بالایی داشته و موفقیت اش در فتح قلم‌روهای وسیع نشانه‌ی شجاعت و مهارت بالای نظامی‌گری‌اش بوده است. می‌دانیم که در عصر باستان مهارت نظامی و جنگجویی یکی از مهم‌ترین مهارت‌های زنده‌گی بوده است و کورش قطعاً در این امر جزو سرآمدان بوده است. ازآن‌جایی که کورش جنگجو بوده و خویگان نظامی‌گری داشته است و بخش زیادی از عمر اش را مشغول جنگجویی بوده، نمی توانیم از او انتظار داشته باشیم که مشغول سازنده‌گی و تأسیس بناهای متعدد بوده باشد. معمولاً بنیان‌گذاران حکومت‌ها در قرون ماضی چنین مجالی را نداشته اند. بنابراین، معرفی‌ی فرمان‌روایان بنیانگذار به‌عنوان سازنده‌گان تمدّن، خطایی است که هم‌رشته‌ای‌های دکتر الهامی -یعنی مورخان محترم- مرتکب شده اند.
این سخن دکتر الهامی که در عصر هخامنشیان خفقان دینی وجود داشته نیز با اسناد موجود هم‌خوان نیست. از قضا ماجرا برعکس بوده است: چون هخامنشیان چندخداپرست بوده اند، مداراگری‌ی دینی‌ی بالایی را بروز داده اند و این در گل‌نوشته‌ی بابلی‌ی کورش به‌عنوان یکی از اسناد درجه‌ی اوّل مندرج است.
مشکل دیگر نوشته‌ی دکتر الهامی فقدان توجه به اسناد درجه‌ی اوّل است. خوش‌بختانه نام کورش دست‌کم در شش سند درجه‌ی اوّل از عصر خود او باقی مانده است و می‌توان به کمک این شش سند درجه‌ی اوّل در باره‌ی کورش روایت تاریخی‌ی معتبری ارایه کرد. بر اساس همین شش سند هم می‌توان نشان داد که کورش یک جنگ‌جوی جهان‌گشای چندخداپرست بوده و در فتح سرزمین‌های دیگر قتل عام و غارت کرده است.
ارجاع به فردوسی هم مناسب نیست، برای اینکه شاهنامه اثری ادبی است و نباید از اثر ادبی انتظار روایت تاریخی‌ی معتبری داشت. ادیب و شاعری مثل فردوسی روایت‌های شنیده شده را بازپرداخت کرده است. او مورخ نبوده است که انتظار داشته باشیم نامی از کورش یا کیریش ببرد. اما مورخان مسلمانی چون ابن قتیبه و طبری و مسعودی و دیگران از او به‌طور مشخّص نام برده اند.
بنابراین، ما می‌توانیم پیش از مراجعه به منابع یهودی و یونانی و اسلامی، به سراغ شش سند دسته اوّل باقی مانده از عصر کورش و نیز اسناد درجه‌ی اوّل باقی مانده از عصر داریوش و خشیارشا و پادشاهان دیگر هخامنشی برویم و روایتی معتبر از زنده‌گی و شخصیت کورش ارایه کنیم؛ بدون اینکه نیاز باشد حتما به منابع یونانی تکیه کنیم.
مشکل اصلی‌ی ما در باب کورش، کثرت روایت‌ها است و ضروری است با مراجعه به اسناد درجه‌ی اوّل، روایت‌های متکثّر موجود از زنده‌گی و شخصیت او را محک بزنیم. متأسّفانه بسیاری از مورخان در این امر چندان موفّق نبوده اند! من از استادان تاریخ نظیر آقای دکتر الهامی انتظار دارم این روایت‌های مورّخان را مورد بررسی و نقد قرار دهند و ضعف‌های آنها را یک به یک بیان کنند.
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
👍11❤6👎2
♦️پاسخ دکتر الهامی به نقد محدثی در باره‌ی کورش
✍️دکتر سید عبدالمجید الهامی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
جناب دکتر محدثی عزیز سلام
بسیار خرسندم که نقد سازنده شما نسبت به نوشته بنده را دیدم و بهره بردم از محبت های شما شاکر و از اینکه الله توفیق اشنایی با جنابعالی را به بنده داده حمد و ثنا را بجای می اورم پاینده باشید.
عارضم نوشته بنده وحی منزل نیست و شاید دارای نواقصی باشد که با دیدگاه های دوستان دانشمندی همانند شما بزرگوار هم تصحیح گردد و هم کامل شود.
اما اینکه عرض شد گمنام در پدیداری کورش منظور است والا در دوران بعد از ورود به بابل که کشورگشایی بزرگی شد ان متن که گفته شد گمنام طعنه ای به دوستان ایرانشهری است که چرا ادبای بزرگ ایران از وی نام نبرده اند انگونه که از اسکندر نام برده اند. اما اسناد دسته اول، اولا استوانه در نوشته ای جداگانه که نوشته ام و خدمت جنابعالی ارسال گردید و حضرتعالی هم زحمت کشیدید عنوان شد که ماتریال ان و کشف ان ضعیف است و نمی تواند سند تلقی شود با توجه به اینکه حتی تحت ازمایش کربن ۱۴ قرار نگرفته تا صحت اصالت و قدمت ان معلوم شود.
در مورد کتیبه ها هم بعضا دارای اشکال هستند و در اصالت انها هم شک هست حتی قبور منتصب به پادشاهان بعدی هم شک هست چون در این قبور اولا جسدی نیافته شده نامی هم در سر در قبور حک نشده حتی پاسارگارد و اینکه اینها تا همین هشتاد سال پیش هنوز در گمنامی محض بوده است و این دانشگاه میشگان انها را تولید و کشف کرد دلیل گمنامی هم بر این منوال رانده شد. واقعا تاریخ باستان ما در هاله کدر هست شما لطف نماید به مصاحبه دکتر جمالزاده رجوع نماید که چه چیزی در مورد تاریخ باستان ما می گوید یا سعید نفیسی.
اما اینکه پادشاهان بنیانگذار فقط فاتح و جنگجو هستند با آن موافقم اما ما فاتحانی داشتیم که دست به اعمال عمرانی هم زده اند نمونه اسکندر و سزار امپراطور روم.
از نقد دوست تلسکوپ هم ممنون که تا حدودی بنده را از نوشته ملال اورم راحتم کرد.
در عین حال از نقد جنابعالی بسیار ممنون و مسرورم.
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
✍️دکتر سید عبدالمجید الهامی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
جناب دکتر محدثی عزیز سلام
بسیار خرسندم که نقد سازنده شما نسبت به نوشته بنده را دیدم و بهره بردم از محبت های شما شاکر و از اینکه الله توفیق اشنایی با جنابعالی را به بنده داده حمد و ثنا را بجای می اورم پاینده باشید.
عارضم نوشته بنده وحی منزل نیست و شاید دارای نواقصی باشد که با دیدگاه های دوستان دانشمندی همانند شما بزرگوار هم تصحیح گردد و هم کامل شود.
اما اینکه عرض شد گمنام در پدیداری کورش منظور است والا در دوران بعد از ورود به بابل که کشورگشایی بزرگی شد ان متن که گفته شد گمنام طعنه ای به دوستان ایرانشهری است که چرا ادبای بزرگ ایران از وی نام نبرده اند انگونه که از اسکندر نام برده اند. اما اسناد دسته اول، اولا استوانه در نوشته ای جداگانه که نوشته ام و خدمت جنابعالی ارسال گردید و حضرتعالی هم زحمت کشیدید عنوان شد که ماتریال ان و کشف ان ضعیف است و نمی تواند سند تلقی شود با توجه به اینکه حتی تحت ازمایش کربن ۱۴ قرار نگرفته تا صحت اصالت و قدمت ان معلوم شود.
در مورد کتیبه ها هم بعضا دارای اشکال هستند و در اصالت انها هم شک هست حتی قبور منتصب به پادشاهان بعدی هم شک هست چون در این قبور اولا جسدی نیافته شده نامی هم در سر در قبور حک نشده حتی پاسارگارد و اینکه اینها تا همین هشتاد سال پیش هنوز در گمنامی محض بوده است و این دانشگاه میشگان انها را تولید و کشف کرد دلیل گمنامی هم بر این منوال رانده شد. واقعا تاریخ باستان ما در هاله کدر هست شما لطف نماید به مصاحبه دکتر جمالزاده رجوع نماید که چه چیزی در مورد تاریخ باستان ما می گوید یا سعید نفیسی.
اما اینکه پادشاهان بنیانگذار فقط فاتح و جنگجو هستند با آن موافقم اما ما فاتحانی داشتیم که دست به اعمال عمرانی هم زده اند نمونه اسکندر و سزار امپراطور روم.
از نقد دوست تلسکوپ هم ممنون که تا حدودی بنده را از نوشته ملال اورم راحتم کرد.
در عین حال از نقد جنابعالی بسیار ممنون و مسرورم.
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
❤12😁2🤣1
♦️نقدی بر نقد حسن محدثی درباره کوروش؛ نقد روایت یا بازسازی یک قهرمان؟ /۱
✍️کاربر با نام مستعار تلسکوپ
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
نوشته‌ی حسن محدثی درباره‌ی پاسخ به دکتر سیدعبدالمجید الهامی، در نگاه نخست متنی است در دفاع از روش تاریخی و ضرورت مراجعه به اسناد دست‌اول. محدثی به‌درستی بر یک نکته‌ی مهم تأکید می‌کند: درباره‌ی کوروش روایت‌های متعددی وجود دارد و برای داوری تاریخی نمی‌توان همه‌ی این روایت‌ها را هم‌وزن دانست.
اما پرسش مهم‌تر این است:
آیا محدثی صرفاً در حال دفاع از روش تاریخی است، یا صورت‌بندی‌ای که ارائه می‌کند، در عمل به بازسازی و تقویت جایگاه کوروش در روایت هویت ایرانی و در نتیجه به تقویت گفتمان ایرانشهری کمک می‌کند؟
پاسخ به این پرسش نیازمند تفکیک چند مسئله از یکدیگر است.
۱. محدثی کوروش را مستقیماً ستایش نمی‌کند
نخست باید انصاف را رعایت کرد.
محدثی در متن خود از تعابیری مانند «کوروش بزرگ»، «قهرمان تاریخ»، «نخستین مدافع حقوق بشر» یا «بنیانگذار تمدن» استفاده نمی‌کند. حتی بر اساس اسناد مورد اشاره‌ی خودش، کوروش را «یک جنگ‌جوی جهان‌گشای چندخداپرست» معرفی می‌کند و تصریح می‌کند که در فتوحات او «قتل عام و غارت» نیز وجود داشته است.
بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس این متن گفت که محدثی در حال ستایش کوروش است.
اتفاقاً این بخش از نوشته‌ی او می‌تواند نقطه‌ی مقابل روایت اسطوره‌ای و رمانتیک از کوروش باشد.
اما مسئله در سطح دیگری قرار دارد.
۲. مسئله، «مثبت یا منفی بودن کوروش» نیست؛ مسئله جایگاهی است که به او داده می‌شود
محدثی می‌گوید مشکل اصلی، «گمنامی» کوروش نیست، بلکه «کثرت روایت‌ها» درباره‌ی اوست.
این تغییر صورت مسئله بسیار مهم است.
زیرا با این صورت‌بندی، پرسش اصلی دیگر این نیست که:
چرا جامعه‌ی امروز باید کوروش را یکی از شخصیت‌های مرکزی هویت ایرانی بداند؟
بلکه پرسش تبدیل می‌شود به:
کدام روایت از کوروش تاریخی‌تر و معتبرتر است؟
این دو پرسش یکسان نیستند.
ممکن است از نظر تاریخ‌نگاری ثابت شود که کوروش شخصیت تاریخی بسیار مهمی بوده است؛ اما از این امر به‌تنهایی نتیجه نمی‌شود که او باید در مرکز هویت ایرانی امروز قرار گیرد.
اینجاست که یک لغزش مهم ممکن است رخ دهد:
اعتبار تاریخی یک شخصیت، الزاماً به معنای ضرورت هویتی او نیست.
یک مورخ می‌تواند ثابت کند که یک پادشاه باستانی وجود داشته، چه کرده، چه جنگ‌هایی کرده و چه سیاست‌هایی داشته است؛ اما اینکه جامعه‌ی امروز او را به «نماد ایران» تبدیل کند، مسئله‌ای متفاوت و مربوط به حافظه‌ی جمعی، سیاست هویت و ساختن معنای ایران است.
۳. «سند درجه‌اول» به خودی خود روایت نهایی را تضمین نمی‌کند
محدثی تأکید زیادی بر اسناد درجه‌اول دارد و این تأکید از نظر روش‌شناختی ارزشمند است.
اما باید یک گام جلوتر رفت.
سند درجه‌اول الزاماً به معنای «حقیقت بی‌واسطه» نیست.
کتیبه‌ی سلطنتی، فرمان شاه، سنگ‌نوشته‌ی پیروزی یا متن رسمی دربار، خود نیز محصول یک موقعیت سیاسی و اجتماعی است.
کتیبه‌ها معمولاً فقط گزارش بی‌طرفانه‌ی اتفاقات نیستند؛ آنها می‌توانند ابزار مشروعیت‌بخشی به حکومت نیز باشند.
در مورد استوانه‌ی کوروش نیز پژوهش‌های جدید بر همین احتیاط تأکید دارند. «استوانه‌ی کوروش» در پژوهش‌های دانشگاهی عمدتاً به عنوان یک متن سلطنتی بابلی و در چارچوب سنت کتیبه‌های شاهیِ بین‌النهرین بررسی می‌شود، نه به عنوان یک اعلامیه‌ی مدرن درباره‌ی حقوق بشر.
بنابراین پرسش علمی فقط این نیست که:
«آیا این سند درجه‌اول است؟»
بلکه باید پرسید:
«چه کسی آن را نوشته؟ برای چه مخاطبی؟ با چه هدفی؟ در چه زمینه‌ی سیاسی؟ و چه چیزهایی را گفته یا ناگفته گذاشته است؟»
این مرحله‌ی دوم، برای جلوگیری از تبدیل «سند» به «اسطوره‌ی جدید» ضروری است.
۴. مسئله‌ی «مداراگری دینی» نیز نیازمند احتیاط بیشتری است
محدثی می‌نویسد هخامنشیان به دلیل چندخداپرست بودن «مداراگری دینی بالایی» نشان داده‌اند و استوانه‌ی کوروش را از اسناد درجه‌اول در این زمینه می‌داند.
اصلِ وجود نوعی سیاست انعطاف‌پذیر نسبت به ادیان و آیینهای محلی در امپراتوری هخامنشی، موضوعی جدی در مطالعات تاریخی است. منابع ایرانیکا نیز از سیاست کوروش در حفظ و بازسازی برخی آیین‌ها و ساختارهای محلی سخن می‌گویند. اما همان منبع تصریح می‌کند که درباره‌ی باور شخصی کوروش اطلاعات بسیار اندکی داریم و رفتار دینی او را نمی‌توان به‌سادگی به یک عقیده‌ی مشخص فروکاست.
از این رو بهتر است میان سه گزاره تفاوت بگذاریم:
مدیریت امپراتوری چندقومیتی،
تحمل عملی ادیان محلی،
و
اعتقاد فلسفی یا اخلاقی به آزادی دینی.
این سه یکی نیستند.
ادامه👇👇👇
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
✍️کاربر با نام مستعار تلسکوپ
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
نوشته‌ی حسن محدثی درباره‌ی پاسخ به دکتر سیدعبدالمجید الهامی، در نگاه نخست متنی است در دفاع از روش تاریخی و ضرورت مراجعه به اسناد دست‌اول. محدثی به‌درستی بر یک نکته‌ی مهم تأکید می‌کند: درباره‌ی کوروش روایت‌های متعددی وجود دارد و برای داوری تاریخی نمی‌توان همه‌ی این روایت‌ها را هم‌وزن دانست.
اما پرسش مهم‌تر این است:
آیا محدثی صرفاً در حال دفاع از روش تاریخی است، یا صورت‌بندی‌ای که ارائه می‌کند، در عمل به بازسازی و تقویت جایگاه کوروش در روایت هویت ایرانی و در نتیجه به تقویت گفتمان ایرانشهری کمک می‌کند؟
پاسخ به این پرسش نیازمند تفکیک چند مسئله از یکدیگر است.
۱. محدثی کوروش را مستقیماً ستایش نمی‌کند
نخست باید انصاف را رعایت کرد.
محدثی در متن خود از تعابیری مانند «کوروش بزرگ»، «قهرمان تاریخ»، «نخستین مدافع حقوق بشر» یا «بنیانگذار تمدن» استفاده نمی‌کند. حتی بر اساس اسناد مورد اشاره‌ی خودش، کوروش را «یک جنگ‌جوی جهان‌گشای چندخداپرست» معرفی می‌کند و تصریح می‌کند که در فتوحات او «قتل عام و غارت» نیز وجود داشته است.
بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس این متن گفت که محدثی در حال ستایش کوروش است.
اتفاقاً این بخش از نوشته‌ی او می‌تواند نقطه‌ی مقابل روایت اسطوره‌ای و رمانتیک از کوروش باشد.
اما مسئله در سطح دیگری قرار دارد.
۲. مسئله، «مثبت یا منفی بودن کوروش» نیست؛ مسئله جایگاهی است که به او داده می‌شود
محدثی می‌گوید مشکل اصلی، «گمنامی» کوروش نیست، بلکه «کثرت روایت‌ها» درباره‌ی اوست.
این تغییر صورت مسئله بسیار مهم است.
زیرا با این صورت‌بندی، پرسش اصلی دیگر این نیست که:
چرا جامعه‌ی امروز باید کوروش را یکی از شخصیت‌های مرکزی هویت ایرانی بداند؟
بلکه پرسش تبدیل می‌شود به:
کدام روایت از کوروش تاریخی‌تر و معتبرتر است؟
این دو پرسش یکسان نیستند.
ممکن است از نظر تاریخ‌نگاری ثابت شود که کوروش شخصیت تاریخی بسیار مهمی بوده است؛ اما از این امر به‌تنهایی نتیجه نمی‌شود که او باید در مرکز هویت ایرانی امروز قرار گیرد.
اینجاست که یک لغزش مهم ممکن است رخ دهد:
اعتبار تاریخی یک شخصیت، الزاماً به معنای ضرورت هویتی او نیست.
یک مورخ می‌تواند ثابت کند که یک پادشاه باستانی وجود داشته، چه کرده، چه جنگ‌هایی کرده و چه سیاست‌هایی داشته است؛ اما اینکه جامعه‌ی امروز او را به «نماد ایران» تبدیل کند، مسئله‌ای متفاوت و مربوط به حافظه‌ی جمعی، سیاست هویت و ساختن معنای ایران است.
۳. «سند درجه‌اول» به خودی خود روایت نهایی را تضمین نمی‌کند
محدثی تأکید زیادی بر اسناد درجه‌اول دارد و این تأکید از نظر روش‌شناختی ارزشمند است.
اما باید یک گام جلوتر رفت.
سند درجه‌اول الزاماً به معنای «حقیقت بی‌واسطه» نیست.
کتیبه‌ی سلطنتی، فرمان شاه، سنگ‌نوشته‌ی پیروزی یا متن رسمی دربار، خود نیز محصول یک موقعیت سیاسی و اجتماعی است.
کتیبه‌ها معمولاً فقط گزارش بی‌طرفانه‌ی اتفاقات نیستند؛ آنها می‌توانند ابزار مشروعیت‌بخشی به حکومت نیز باشند.
در مورد استوانه‌ی کوروش نیز پژوهش‌های جدید بر همین احتیاط تأکید دارند. «استوانه‌ی کوروش» در پژوهش‌های دانشگاهی عمدتاً به عنوان یک متن سلطنتی بابلی و در چارچوب سنت کتیبه‌های شاهیِ بین‌النهرین بررسی می‌شود، نه به عنوان یک اعلامیه‌ی مدرن درباره‌ی حقوق بشر.
بنابراین پرسش علمی فقط این نیست که:
«آیا این سند درجه‌اول است؟»
بلکه باید پرسید:
«چه کسی آن را نوشته؟ برای چه مخاطبی؟ با چه هدفی؟ در چه زمینه‌ی سیاسی؟ و چه چیزهایی را گفته یا ناگفته گذاشته است؟»
این مرحله‌ی دوم، برای جلوگیری از تبدیل «سند» به «اسطوره‌ی جدید» ضروری است.
۴. مسئله‌ی «مداراگری دینی» نیز نیازمند احتیاط بیشتری است
محدثی می‌نویسد هخامنشیان به دلیل چندخداپرست بودن «مداراگری دینی بالایی» نشان داده‌اند و استوانه‌ی کوروش را از اسناد درجه‌اول در این زمینه می‌داند.
اصلِ وجود نوعی سیاست انعطاف‌پذیر نسبت به ادیان و آیینهای محلی در امپراتوری هخامنشی، موضوعی جدی در مطالعات تاریخی است. منابع ایرانیکا نیز از سیاست کوروش در حفظ و بازسازی برخی آیین‌ها و ساختارهای محلی سخن می‌گویند. اما همان منبع تصریح می‌کند که درباره‌ی باور شخصی کوروش اطلاعات بسیار اندکی داریم و رفتار دینی او را نمی‌توان به‌سادگی به یک عقیده‌ی مشخص فروکاست.
از این رو بهتر است میان سه گزاره تفاوت بگذاریم:
مدیریت امپراتوری چندقومیتی،
تحمل عملی ادیان محلی،
و
اعتقاد فلسفی یا اخلاقی به آزادی دینی.
این سه یکی نیستند.
ادامه👇👇👇
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
👍4👎4😍1
♦️نقدی بر نقد حسن محدثی درباره کوروش؛ نقد روایت یا بازسازی یک قهرمان؟ /۲
✍️کاربر با نام مستعار تلسکوپ
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
ممکن است یک امپراتوری برای حفظ ثبات سیاسی و دریافت مالیات، در امور دینی اقوام تابع دخالت گسترده نکند. این رفتار را می‌توان «مدارا» نامید، اما نباید بدون توضیح تاریخی آن را معادل مفهوم مدرن «آزادی دینی» دانست.
حتی در پژوهش‌های مربوط به سیاست‌های امپراتوری هخامنشی نیز این مسئله محل بحث است و برخی پژوهشگران تأکید کرده‌اند که حفظ سنت‌های محلی می‌توانسته بیش از آنکه ناشی از یک نظریه‌ی اخلاقی درباره‌ی آزادی باشد، بخشی از شیوه‌ی حکمرانی امپراتوری باشد.
🔴 ۵. مهم‌ترین نقطه‌ی قابل نقد: از «کوروش تاریخی» تا «کوروش هویتی»
مشکل اصلی نوشته‌ی محدثی ، در این قسمت است.
او می‌خواهد کوروش را از افسانه‌ها جدا کند و به اسناد تاریخی بازگرداند؛ اما در همین فرآیند، ممکن است ناخواسته دوباره او را به مرکز توجه هویتی بازگرداند.
یعنی به جای:
کوروش اسطوره‌ای
یک
کوروش مستند
قرار می‌گیرد.
اما هنوز این پرسش بی‌پاسخ باقی می‌ماند که:
چرا باید این کوروش مستند، یکی از ستون‌های اصلی تعریف «ایران» باشد؟
این پرسش را نمی‌توان فقط با سند تاریخی پاسخ داد.
زیرا «ایران» یک واقعیت تاریخی چندلایه است؛ نه صرفاً نام یک امپراتوری باستانی.
ایرانِ تاریخی شامل دوره‌های گوناگون، اقوام گوناگون، زبان‌های گوناگون، سنت‌های دینی گوناگون و تجربه‌های سیاسی بسیار متفاوت است.
اگر از میان این تاریخ چند هزار ساله، کوروش و هخامنشیان به صورت ویژه به عنوان نقطه‌ی آغاز «ایران» انتخاب شوند، این دیگر صرفاً تاریخ‌نگاری نیست؛ نوعی انتخاب حافظه‌ی تاریخی است.
۶. آیا این متن به نفع ایرانشهری است؟
به صورت مستقیم نمی‌توان گفت محدثی در این نوشته نظریه‌ی ایرانشهری را تبلیغ می‌کند.
🔴 اما به صورت غیرمستقیم، این نوشته می‌تواند در جهت تقویت برخی عناصر گفتمان ایرانشهری عمل کند.
چرا؟
زیرا یکی از مؤلفه‌های مهم گفتمان‌های ایران‌محور، ساختن یک پیوستار تاریخی از ایران باستان تا ایران امروز است؛ و کوروش در این ساختار معمولاً یکی از شخصیت‌های بسیار مهم این پیوستار می‌شود.
وقتی تأکید می‌شود:
کوروش گمنام نیست؛
اسناد درجه‌اول درباره‌ی او داریم؛
می‌توان زندگی و شخصیت او را بر اساس این اسناد بازسازی کرد؛
هخامنشیان سیاست مداراگرانه‌ی دینی داشته‌اند؛
و باید روایت‌های مربوط به او را دقیق‌تر بررسی کرد؛
در مجموع، حتی بدون نیت سیاسی، سرمایه‌ی نمادین کوروش افزایش پیدا می‌کند.
به عبارت دیگر:
محدثی لزوماً ایران‌شهری‌گری را تبلیغ نمی‌کند، اما این متن می‌تواند به یکی از مصالح فکری آن تبدیل شود.
این دو گزاره را نباید با یکدیگر خلط کرد.
۷. چرا این موضوع در ایران معاصر حساس است؟
کوروش در ایران امروز فقط یک موضوع باستان‌شناختی نیست.
پژوهش‌های دانشگاهی درباره‌ی جایگاه کوروش در ایران معاصر نیز نشان داده‌اند که بحث درباره‌ی او با منازعه بر سر نسبت «هویت ایرانی»، مؤلفه‌های دینی و مؤلفه‌های ملی و قومی گره خورده است. بنابراین هر سخن درباره‌ی کوروش، خواه موافق و خواه مخالف، می‌تواند وارد میدان بزرگ‌ترِ سیاست حافظه و هویت شود.
به همین دلیل، مورخ باید میان دو کار تمایز بگذارد:
بازسازی کوروش تاریخی
و
ساختن کوروش برای هویت امروز.
اولی وظیفه‌ی تاریخ‌نگاری است؛ دومی مسئله‌ای فرهنگی، سیاسی و هویتی است.
۸. یک تناقض ظریف در نوشته‌ی محدثی
محدثی به‌درستی از روایت‌های متکثر سخن می‌گوید.
اما اگر واقعاً روایت‌ها متکثرند، نباید فقط روایت‌های مثبت و منفی درباره‌ی کوروش را با اسناد درجه‌اول محک زد؛ بلکه باید پرسید:
چرا اصلاً جامعه‌ی معاصر ایران چنین سرمایه‌گذاری عظیمی بر شخصیت کوروش کرده است؟
یعنی خودِ «تولید کوروش به عنوان نماد» نیز باید موضوع پژوهش تاریخی و جامعه‌شناختی قرار گیرد.
در اینجا یک پرسش مهم‌تر شکل می‌گیرد:
آیا ما در حال شناختن کوروش هستیم؟
یا
آیا در حال ساختن «کوروشِ مورد نیاز امروز» از میان قطعات باقی‌مانده‌ی گذشته هستیم؟
این پرسش درباره‌ی بسیاری از شخصیت‌های تاریخی صدق می‌کند، اما درباره‌ی کوروش به دلیل جایگاه نمادین او اهمیت بیشتری دارد.
۹. نتیجه
بنابراین نقد محدثی را نباید به سادگی «دفاع از کوروش» نامید.
او در بخش‌هایی از نوشته، تصویر بسیار مثبتی از کوروش ارائه نمی‌دهد و حتی از جهان‌گشایی، قتل و غارت سخن می‌گوید.
اما مشکل دیگر در جای دیگری است:
او کوروش را از اسطوره به سند منتقل می‌کند، ولی ضرورتاً او را از مرکزیت هویتی خارج نمی‌کند.
و این تفاوت بسیار مهم است.
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
✍️کاربر با نام مستعار تلسکوپ
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
ممکن است یک امپراتوری برای حفظ ثبات سیاسی و دریافت مالیات، در امور دینی اقوام تابع دخالت گسترده نکند. این رفتار را می‌توان «مدارا» نامید، اما نباید بدون توضیح تاریخی آن را معادل مفهوم مدرن «آزادی دینی» دانست.
حتی در پژوهش‌های مربوط به سیاست‌های امپراتوری هخامنشی نیز این مسئله محل بحث است و برخی پژوهشگران تأکید کرده‌اند که حفظ سنت‌های محلی می‌توانسته بیش از آنکه ناشی از یک نظریه‌ی اخلاقی درباره‌ی آزادی باشد، بخشی از شیوه‌ی حکمرانی امپراتوری باشد.
🔴 ۵. مهم‌ترین نقطه‌ی قابل نقد: از «کوروش تاریخی» تا «کوروش هویتی»
مشکل اصلی نوشته‌ی محدثی ، در این قسمت است.
او می‌خواهد کوروش را از افسانه‌ها جدا کند و به اسناد تاریخی بازگرداند؛ اما در همین فرآیند، ممکن است ناخواسته دوباره او را به مرکز توجه هویتی بازگرداند.
یعنی به جای:
کوروش اسطوره‌ای
یک
کوروش مستند
قرار می‌گیرد.
اما هنوز این پرسش بی‌پاسخ باقی می‌ماند که:
چرا باید این کوروش مستند، یکی از ستون‌های اصلی تعریف «ایران» باشد؟
این پرسش را نمی‌توان فقط با سند تاریخی پاسخ داد.
زیرا «ایران» یک واقعیت تاریخی چندلایه است؛ نه صرفاً نام یک امپراتوری باستانی.
ایرانِ تاریخی شامل دوره‌های گوناگون، اقوام گوناگون، زبان‌های گوناگون، سنت‌های دینی گوناگون و تجربه‌های سیاسی بسیار متفاوت است.
اگر از میان این تاریخ چند هزار ساله، کوروش و هخامنشیان به صورت ویژه به عنوان نقطه‌ی آغاز «ایران» انتخاب شوند، این دیگر صرفاً تاریخ‌نگاری نیست؛ نوعی انتخاب حافظه‌ی تاریخی است.
۶. آیا این متن به نفع ایرانشهری است؟
به صورت مستقیم نمی‌توان گفت محدثی در این نوشته نظریه‌ی ایرانشهری را تبلیغ می‌کند.
🔴 اما به صورت غیرمستقیم، این نوشته می‌تواند در جهت تقویت برخی عناصر گفتمان ایرانشهری عمل کند.
چرا؟
زیرا یکی از مؤلفه‌های مهم گفتمان‌های ایران‌محور، ساختن یک پیوستار تاریخی از ایران باستان تا ایران امروز است؛ و کوروش در این ساختار معمولاً یکی از شخصیت‌های بسیار مهم این پیوستار می‌شود.
وقتی تأکید می‌شود:
کوروش گمنام نیست؛
اسناد درجه‌اول درباره‌ی او داریم؛
می‌توان زندگی و شخصیت او را بر اساس این اسناد بازسازی کرد؛
هخامنشیان سیاست مداراگرانه‌ی دینی داشته‌اند؛
و باید روایت‌های مربوط به او را دقیق‌تر بررسی کرد؛
در مجموع، حتی بدون نیت سیاسی، سرمایه‌ی نمادین کوروش افزایش پیدا می‌کند.
به عبارت دیگر:
محدثی لزوماً ایران‌شهری‌گری را تبلیغ نمی‌کند، اما این متن می‌تواند به یکی از مصالح فکری آن تبدیل شود.
این دو گزاره را نباید با یکدیگر خلط کرد.
۷. چرا این موضوع در ایران معاصر حساس است؟
کوروش در ایران امروز فقط یک موضوع باستان‌شناختی نیست.
پژوهش‌های دانشگاهی درباره‌ی جایگاه کوروش در ایران معاصر نیز نشان داده‌اند که بحث درباره‌ی او با منازعه بر سر نسبت «هویت ایرانی»، مؤلفه‌های دینی و مؤلفه‌های ملی و قومی گره خورده است. بنابراین هر سخن درباره‌ی کوروش، خواه موافق و خواه مخالف، می‌تواند وارد میدان بزرگ‌ترِ سیاست حافظه و هویت شود.
به همین دلیل، مورخ باید میان دو کار تمایز بگذارد:
بازسازی کوروش تاریخی
و
ساختن کوروش برای هویت امروز.
اولی وظیفه‌ی تاریخ‌نگاری است؛ دومی مسئله‌ای فرهنگی، سیاسی و هویتی است.
۸. یک تناقض ظریف در نوشته‌ی محدثی
محدثی به‌درستی از روایت‌های متکثر سخن می‌گوید.
اما اگر واقعاً روایت‌ها متکثرند، نباید فقط روایت‌های مثبت و منفی درباره‌ی کوروش را با اسناد درجه‌اول محک زد؛ بلکه باید پرسید:
چرا اصلاً جامعه‌ی معاصر ایران چنین سرمایه‌گذاری عظیمی بر شخصیت کوروش کرده است؟
یعنی خودِ «تولید کوروش به عنوان نماد» نیز باید موضوع پژوهش تاریخی و جامعه‌شناختی قرار گیرد.
در اینجا یک پرسش مهم‌تر شکل می‌گیرد:
آیا ما در حال شناختن کوروش هستیم؟
یا
آیا در حال ساختن «کوروشِ مورد نیاز امروز» از میان قطعات باقی‌مانده‌ی گذشته هستیم؟
این پرسش درباره‌ی بسیاری از شخصیت‌های تاریخی صدق می‌کند، اما درباره‌ی کوروش به دلیل جایگاه نمادین او اهمیت بیشتری دارد.
۹. نتیجه
بنابراین نقد محدثی را نباید به سادگی «دفاع از کوروش» نامید.
او در بخش‌هایی از نوشته، تصویر بسیار مثبتی از کوروش ارائه نمی‌دهد و حتی از جهان‌گشایی، قتل و غارت سخن می‌گوید.
اما مشکل دیگر در جای دیگری است:
او کوروش را از اسطوره به سند منتقل می‌کند، ولی ضرورتاً او را از مرکزیت هویتی خارج نمی‌کند.
و این تفاوت بسیار مهم است.
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
👎5👍3❤1😍1
♦️نقدی بر نقد حسن محدثی درباره کوروش؛ نقد روایت یا بازسازی یک قهرمان؟ /۳
✍️کاربر با نام مستعار تلسکوپ
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
ممکن است کوروش تاریخی با کوروش اسطوره‌ای تفاوت زیادی داشته باشد؛ اما اگر «کوروش تاریخی» نیز به عنوان یکی از پایه‌های تعریف ایران امروز برجسته شود، همچنان می‌توانیم شاهد نوعی بازتولید سرمایه‌ی نمادین ایران باستان باشیم.
از این منظر، پاسخ دقیق به پرسش «آیا نوشته‌ی محدثی به نفع ایرانشهری است؟» این است:
نه به معنای صریح و ایدئولوژیک؛ اما تا حدی به معنای ساختاری و پیامدی، بله.
زیرا متن، بدون آنکه لزوماً قصد ستایش کوروش داشته باشد، بر تاریخی‌بودن، اهمیت اسنادی و امکان بازسازی شخصیت او تأکید می‌کند و همین امر می‌تواند به تقویت جایگاه نمادین کوروش در روایت‌های ایران‌محور کمک کند.
اما برای نقد جدی‌تر ایران‌شهری‌گری، باید یک گام فراتر رفت:
مسئله فقط این نیست که کوروش واقعاً چگونه بوده است؛ مسئله این است که چرا در ایران معاصر، از میان هزاران شخصیت و دوره‌ی تاریخی، «کوروش» تبدیل به چنین نماد پرقدرتی شده است.
🔴 تا زمانی که این پرسش دوم بررسی نشود، حتی نقد اسطوره‌ی کوروش نیز ممکن است در نهایت به بازتولید همان اسطوره، فقط با لباس «سند درجه‌اول» منجر شود.
تاریخی‌بودن و اهمیت یک شخصیت، به معنای قهرمان‌سازی از او یا تبدیل‌کردنش به نماد هویت ملی نیست. هدف از مراجعه به اسناد درجه‌اول، شناخت تاریخیِ کوروش و سنجش روایت‌های متکثر درباره‌ی اوست، نه بازتولید روایت‌های اسطوره‌ای و ایران‌محور از وی.
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
✍️کاربر با نام مستعار تلسکوپ
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
ممکن است کوروش تاریخی با کوروش اسطوره‌ای تفاوت زیادی داشته باشد؛ اما اگر «کوروش تاریخی» نیز به عنوان یکی از پایه‌های تعریف ایران امروز برجسته شود، همچنان می‌توانیم شاهد نوعی بازتولید سرمایه‌ی نمادین ایران باستان باشیم.
از این منظر، پاسخ دقیق به پرسش «آیا نوشته‌ی محدثی به نفع ایرانشهری است؟» این است:
نه به معنای صریح و ایدئولوژیک؛ اما تا حدی به معنای ساختاری و پیامدی، بله.
زیرا متن، بدون آنکه لزوماً قصد ستایش کوروش داشته باشد، بر تاریخی‌بودن، اهمیت اسنادی و امکان بازسازی شخصیت او تأکید می‌کند و همین امر می‌تواند به تقویت جایگاه نمادین کوروش در روایت‌های ایران‌محور کمک کند.
اما برای نقد جدی‌تر ایران‌شهری‌گری، باید یک گام فراتر رفت:
مسئله فقط این نیست که کوروش واقعاً چگونه بوده است؛ مسئله این است که چرا در ایران معاصر، از میان هزاران شخصیت و دوره‌ی تاریخی، «کوروش» تبدیل به چنین نماد پرقدرتی شده است.
🔴 تا زمانی که این پرسش دوم بررسی نشود، حتی نقد اسطوره‌ی کوروش نیز ممکن است در نهایت به بازتولید همان اسطوره، فقط با لباس «سند درجه‌اول» منجر شود.
تاریخی‌بودن و اهمیت یک شخصیت، به معنای قهرمان‌سازی از او یا تبدیل‌کردنش به نماد هویت ملی نیست. هدف از مراجعه به اسناد درجه‌اول، شناخت تاریخیِ کوروش و سنجش روایت‌های متکثر درباره‌ی اوست، نه بازتولید روایت‌های اسطوره‌ای و ایران‌محور از وی.
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
👎5❤4👌2👍1😍1
♦️کدام اسناد درجه‌ی اوّل هخامنشی را تفوّق ببخشیم؟ پاسخی به دکتر الهامی‌ی عزیز
✍️حسن محدثی‌ی گیلوایی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
دکتر الهامی‌ی عزیز به دوستی‌تون افتخار می‌کنم و از بزرگ‌واری‌تون قدردانی می کنم و از اینکه به من لطف می‌کنید و مطالب‌تان را برای کانال ارسال می‌کنید، بسیار قدردانی می‌کنم! اما بعد، چند نکته‌ی اختلافی را خدمت شما عرض می‌کنم تا اگر نکته‌ای برای استفاده داشته باشید، بیشتر بهره ببرم:
۱. شما بهتر از من می‌دانید که در تاریخ‌نگاری به‌لحاظ روشی می‌بایست اسناد درجه‌ی اوّل را بر همه‌ی اسناد دیگر تفوّق بخشید. به‌زبان ساده، وقتی اسناد درجه‌ی اول وجود دارند، اسناد درجه‌ی دوّم می‌بایست تابع آنها قرار داده شوند.
۲. گل‌نوشته‌ی کورش مشهور به استوانه‌ی کورش را اکثر مورّخان دنیا و متخصّص عصر هخامنشی به‌عنوان سند درجه‌ی اوّل پذیرفته اند و من فکر می‌کنم ما هم می‌بایست تا اطّلاع ثانوی آن را به‌عنوان سند درجه‌ی اوّل بپذیریم؛
۳ محتوای گل‌نوشته‌ی کورش از جهاتی با محتوای دیگر اسناد درجه‌ی اوّل باقی‌مانده هم‌خوان است و این سبب می‌شود آن را هم جدّی بگیریم؛
۳. امّا علاوه بر استوانه، پنج سند درجه‌ی اوّل هم موجود اند که برخی از آنها خیلی مهم اند:
روی‌دادنامه‌ی نبونئید،
استوانه‌ی نبونئید؛
سنگ‌نبشته‌ی کورش در پاسارگاد؛
کتیبه‌ی ساختمانی‌ی کورش در شهر اور؛
کتیبه‌ی ساختمانی‌ی کورش در شهر اوروک.
از میان این شش سند درجه‌ی اوّل، سنگ‌نبشته‌ی کورش در پاسارگاد مشکوک است، امّا محتوای آن هم قابل توجّه نیست و می‌توان از آن چشم‌پوشی کرد و بر پنج سند دیگر تکیه کرد. از نظر من، از میان پنج سند باقی‌مانده، می‌بایست دو سند روی‌دادنامه‌ی نبونئید و استوانه‌ی نبونئید را بر سه سند دیگر تفوّق بخشید، زیرا سه سند دیگر (از جمله استوانه‌ی کورش) سند رسمی در حکومت کورش هستند و این دو سند، سند رسمی‌ی حکومت کورش نیستند. امّا نکته‌ی جالب این است که این شش سند از بسیاری جهات با هم هم‌آهنگ هستند.
۴. اسناد درجه‌ی اوّل از عصر داریوش و خشیارشا و شاهان دیگر هم می‌توانند به کمک ما بیایند و از وابسته‌گی به اسناد درجه‌ی دوم تا حد زیادی خارج شویم؛
۵. مایل ام یادآوری کنم که نه اسکندر و نه سزار بنیانگذار نبوده اند و حکومت را از فرمان‌روایان قبلی أخذ کرده اند؛
۶. آورده اید که «واقعا تاریخ باستان ما در هاله‌ی کدر است.» با شما هم‌دل هستم و مورّخان ایرانی را در این امر مقصّر می‌دانم و اکنون وظیفه‌ی ما و آینده‌گان است که این «هاله‌ی کدر» را در حدّ توان کنار بزنیم.
قدردان محبت شما هستم عزیز!
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
✍️حسن محدثی‌ی گیلوایی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
دکتر الهامی‌ی عزیز به دوستی‌تون افتخار می‌کنم و از بزرگ‌واری‌تون قدردانی می کنم و از اینکه به من لطف می‌کنید و مطالب‌تان را برای کانال ارسال می‌کنید، بسیار قدردانی می‌کنم! اما بعد، چند نکته‌ی اختلافی را خدمت شما عرض می‌کنم تا اگر نکته‌ای برای استفاده داشته باشید، بیشتر بهره ببرم:
۱. شما بهتر از من می‌دانید که در تاریخ‌نگاری به‌لحاظ روشی می‌بایست اسناد درجه‌ی اوّل را بر همه‌ی اسناد دیگر تفوّق بخشید. به‌زبان ساده، وقتی اسناد درجه‌ی اول وجود دارند، اسناد درجه‌ی دوّم می‌بایست تابع آنها قرار داده شوند.
۲. گل‌نوشته‌ی کورش مشهور به استوانه‌ی کورش را اکثر مورّخان دنیا و متخصّص عصر هخامنشی به‌عنوان سند درجه‌ی اوّل پذیرفته اند و من فکر می‌کنم ما هم می‌بایست تا اطّلاع ثانوی آن را به‌عنوان سند درجه‌ی اوّل بپذیریم؛
۳ محتوای گل‌نوشته‌ی کورش از جهاتی با محتوای دیگر اسناد درجه‌ی اوّل باقی‌مانده هم‌خوان است و این سبب می‌شود آن را هم جدّی بگیریم؛
۳. امّا علاوه بر استوانه، پنج سند درجه‌ی اوّل هم موجود اند که برخی از آنها خیلی مهم اند:
روی‌دادنامه‌ی نبونئید،
استوانه‌ی نبونئید؛
سنگ‌نبشته‌ی کورش در پاسارگاد؛
کتیبه‌ی ساختمانی‌ی کورش در شهر اور؛
کتیبه‌ی ساختمانی‌ی کورش در شهر اوروک.
از میان این شش سند درجه‌ی اوّل، سنگ‌نبشته‌ی کورش در پاسارگاد مشکوک است، امّا محتوای آن هم قابل توجّه نیست و می‌توان از آن چشم‌پوشی کرد و بر پنج سند دیگر تکیه کرد. از نظر من، از میان پنج سند باقی‌مانده، می‌بایست دو سند روی‌دادنامه‌ی نبونئید و استوانه‌ی نبونئید را بر سه سند دیگر تفوّق بخشید، زیرا سه سند دیگر (از جمله استوانه‌ی کورش) سند رسمی در حکومت کورش هستند و این دو سند، سند رسمی‌ی حکومت کورش نیستند. امّا نکته‌ی جالب این است که این شش سند از بسیاری جهات با هم هم‌آهنگ هستند.
۴. اسناد درجه‌ی اوّل از عصر داریوش و خشیارشا و شاهان دیگر هم می‌توانند به کمک ما بیایند و از وابسته‌گی به اسناد درجه‌ی دوم تا حد زیادی خارج شویم؛
۵. مایل ام یادآوری کنم که نه اسکندر و نه سزار بنیانگذار نبوده اند و حکومت را از فرمان‌روایان قبلی أخذ کرده اند؛
۶. آورده اید که «واقعا تاریخ باستان ما در هاله‌ی کدر است.» با شما هم‌دل هستم و مورّخان ایرانی را در این امر مقصّر می‌دانم و اکنون وظیفه‌ی ما و آینده‌گان است که این «هاله‌ی کدر» را در حدّ توان کنار بزنیم.
قدردان محبت شما هستم عزیز!
#کورش
#هخامنشیان
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
👍10😢1
🔸🔸🔸بازخورد🔸🔸🔸
♦️[گره‌گاه اصلی تاریخ‌پژوهی: ضرورت خوانش انتقادی مبتنی بر اسناد]
✍️دکتر بهزاد شقاقی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
با درود به هر دو دیدگاه مطرح شده. بحثی که اینجا شکل گرفته، درست همان گره‌گاه اصلی تاریخ‌پژوهی معاصر درباره کوروش است: تقابل روایت‌سازی آرمانی با خوانش انتقادی مبتنی بر اسناد. پیش از هر چیز باید از رویکردی که بر تکثر روایت‌ها و تفکیک آنها از هم تاکید دارد سپاسگزار بود. این دقیقاً راهی است که تاریخ‌نگار را از دام ایدئولوژی می‌رهاند. اما نوشته‌ای که بر نفی عظمت کوروش تاکید می‌گذارد، با وجود زحمت گردآوری منابع،از نظر روش‌شناختی دچار چند اشکال بنیادین است که نمی‌توان از آنها گذشت.
نخست اینکه در این نوشته از یک سو هرودوت غیرمعتبر خوانده می‌شود و گزنفون اتوپیایی؛ و از سوی دیگر برای اثبات خشونت‌های کوروش به همان گزنفون و نیز تاریخ کمبریج و بریان (که اتفاقا متاثر از دو منبع قبلی هستند) ارجاع داده می‌شود. یعنی منابعی که برای نفی عظمت کوروش به کار می‌روند، همان‌هایی هستند که برای نفی مدارا و انسانیت او هم مورد استناد قرار می‌گیرند، بدون آنکه اعتبار سندشناختی آنها یکسان سنجیده شود. اگر گزنفون افسانه‌پرداز است، گزارش قتل‌عام نینوا از همان منبع هم افسانه‌پردازی بیش نیست. این دوگانگی استدلال را سست می‌کند.
دوم اینکه در سوی دیگر این گفت‌وگو به شش سند هم‌عصر کوروش اشاره شده. استوانه کوروش اگرچه مانند هر اثر باستانی نیازمند بررسی دقیق است، اما بیشتر آشورشناسان و ایران‌شناسان برجسته آن را سندی اصیل از دوره کوروش می‌دانند، نه صرفاً به دلیل متن، بلکه به خاطر سبک خط میخی، بافت بابلی و تطابق محتوایی با دیگر الواح کشف شده در بابل. ادعای آزمایش کربن۱۴ برای خشت پخته تقریباً بی‌معناست، چون تاریخ‌گذاری رادیوکربن برای سفال و خشت کارایی چندانی ندارد و روش اصلی، دیرینه‌شناسی بافتاری و خط‌شناختی است. همچنین قبور پاسارگاد و نسبت آنها با کوروش هرچند محل بحث است، اما رد کلی آنها با استناد به جسدی یافت نشده یا هشتاد سال پیش گمنام بوده، نشان از بی‌توجهی به پیشرفت باستان‌شناسی دارد؛ بسیاری از آرامگاه‌های شاهان باستان بدون جسد یا با جسد جابه‌جا شده یافت میشوند و این دلیل بر جعلی بودن نیست.
سوم اینکه ارجاع به فردوسی و اینکه چرا از کوروش نام نبرده، خلط گونه ادبی با گونه تاریخی است. شاهنامه حماسه ملی سروده شده در قرن چهارم هجری، بر پایه روایت‌های شفاهی و اسطوره‌ای ایران شرقی شکل گرفته و اساساً به پادشاهان هخامنشی کاری ندارد. اگر فردوسی از اسکندر نام برده، به خاطر حضور پررنگ اسکندر در ادبیات پهلوی و اسلامی است، نه به این معنا که اسکندر واقعی‌تر از کوروش بوده. پس نام نیاوردن فردوسی هیچ‌گاه نمی‌تواند به عنوان سند تاریخی کاربرد داشته باشد.
نکته مهم دیگر اینکه پذیرش خشونت کوروش در جنگ‌ها به معنای انکار مداراگری دینی او نیست. هخامنشیان به ویژه کوروش در قلمرو بابل و یهودیه رفتار نسبتاً مداراگرانه‌ای در پیش گرفتند، همان‌گونه که استوانه و کتیبه‌ها و نیز گزارش کتاب عزرا نشان می‌دهند. اما این مدارا با چندخداپرستی آنان پیوند داشت، نه با یکتاپرستی تحمیلی.
از سوی دیگر خشونت آنان درجنگ‌ها با استانداردهای زمانه خود چندان استثنایی نبود. بنیان‌گذاران دولت‌های کهن پیش از هر چیز فرماندهان جنگی بودند و انتظار ساختن بیمارستان و مدرسه از آنان، خطایی تاریخی است.
در نوشته‌ی جناب آقای دکتر الهامی، این پرسش مطرح شده که اگر به کوروش افتخار کنیم، چرا به چنگیز نه. پاسخ این است که معیار قضاوت تاریخی صرف کشورگشایی نیست، بلکه بازخوانی کارنامه هر فرمانروا در بافتار خودش و نیز میراث گفتمانی برجای مانده از اوست. کوروش در روایت‌های یونانی تا حدی به عنوان قانون‌گذار و مداراگر تصویر شده و در روایت یهودی به عنوان مسیحای خداوند؛ این انباشت روایت‌ها او را به یک پدیده گفتمانی تبدیل کرده که چنگیز چنین جایگاهی ندارد. اما نقد افسانه‌پردازی ملی‌گرایانه از کوروش را هم باید جدی گرفت و این دقیقاً همان کاری است که رویکرد روایت‌شناختی با تفکیک روایت‌ها دنبال می‌کند.
به نظر می‌رسد این دیدگاه اگرچه در جهت روشنگری تاریخی است، اما در عمل به نوعی روایت واکنشی دچار می‌شود که درست در مقابل روایت ملی‌گرایانه قرار می‌گیرد و آن را وارونه می‌کند، بدون آنکه از چارچوب همان تک‌روایتی بیرون بیاید. در حالی که رویکرد دکتر محدثی با طبقه‌بندی شش روایت مجزا، ما را احتمالا به درک این حقیقت می‌رساند که کوروش تاریخی، نه آن شاه افسانه‌ای عدالت‌گستر است و نه آن خون‌ریز محض، بلکه او فرمانروایی جنگجو در بستر جهان باستان است که بسته به نگاه راویان بعدی، صورتی متفاوت به خود گرفته است.
ادامه👇
#کورش
#هخامنشیان
#بهزادـشقاقی
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
♦️[گره‌گاه اصلی تاریخ‌پژوهی: ضرورت خوانش انتقادی مبتنی بر اسناد]
✍️دکتر بهزاد شقاقی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
با درود به هر دو دیدگاه مطرح شده. بحثی که اینجا شکل گرفته، درست همان گره‌گاه اصلی تاریخ‌پژوهی معاصر درباره کوروش است: تقابل روایت‌سازی آرمانی با خوانش انتقادی مبتنی بر اسناد. پیش از هر چیز باید از رویکردی که بر تکثر روایت‌ها و تفکیک آنها از هم تاکید دارد سپاسگزار بود. این دقیقاً راهی است که تاریخ‌نگار را از دام ایدئولوژی می‌رهاند. اما نوشته‌ای که بر نفی عظمت کوروش تاکید می‌گذارد، با وجود زحمت گردآوری منابع،از نظر روش‌شناختی دچار چند اشکال بنیادین است که نمی‌توان از آنها گذشت.
نخست اینکه در این نوشته از یک سو هرودوت غیرمعتبر خوانده می‌شود و گزنفون اتوپیایی؛ و از سوی دیگر برای اثبات خشونت‌های کوروش به همان گزنفون و نیز تاریخ کمبریج و بریان (که اتفاقا متاثر از دو منبع قبلی هستند) ارجاع داده می‌شود. یعنی منابعی که برای نفی عظمت کوروش به کار می‌روند، همان‌هایی هستند که برای نفی مدارا و انسانیت او هم مورد استناد قرار می‌گیرند، بدون آنکه اعتبار سندشناختی آنها یکسان سنجیده شود. اگر گزنفون افسانه‌پرداز است، گزارش قتل‌عام نینوا از همان منبع هم افسانه‌پردازی بیش نیست. این دوگانگی استدلال را سست می‌کند.
دوم اینکه در سوی دیگر این گفت‌وگو به شش سند هم‌عصر کوروش اشاره شده. استوانه کوروش اگرچه مانند هر اثر باستانی نیازمند بررسی دقیق است، اما بیشتر آشورشناسان و ایران‌شناسان برجسته آن را سندی اصیل از دوره کوروش می‌دانند، نه صرفاً به دلیل متن، بلکه به خاطر سبک خط میخی، بافت بابلی و تطابق محتوایی با دیگر الواح کشف شده در بابل. ادعای آزمایش کربن۱۴ برای خشت پخته تقریباً بی‌معناست، چون تاریخ‌گذاری رادیوکربن برای سفال و خشت کارایی چندانی ندارد و روش اصلی، دیرینه‌شناسی بافتاری و خط‌شناختی است. همچنین قبور پاسارگاد و نسبت آنها با کوروش هرچند محل بحث است، اما رد کلی آنها با استناد به جسدی یافت نشده یا هشتاد سال پیش گمنام بوده، نشان از بی‌توجهی به پیشرفت باستان‌شناسی دارد؛ بسیاری از آرامگاه‌های شاهان باستان بدون جسد یا با جسد جابه‌جا شده یافت میشوند و این دلیل بر جعلی بودن نیست.
سوم اینکه ارجاع به فردوسی و اینکه چرا از کوروش نام نبرده، خلط گونه ادبی با گونه تاریخی است. شاهنامه حماسه ملی سروده شده در قرن چهارم هجری، بر پایه روایت‌های شفاهی و اسطوره‌ای ایران شرقی شکل گرفته و اساساً به پادشاهان هخامنشی کاری ندارد. اگر فردوسی از اسکندر نام برده، به خاطر حضور پررنگ اسکندر در ادبیات پهلوی و اسلامی است، نه به این معنا که اسکندر واقعی‌تر از کوروش بوده. پس نام نیاوردن فردوسی هیچ‌گاه نمی‌تواند به عنوان سند تاریخی کاربرد داشته باشد.
نکته مهم دیگر اینکه پذیرش خشونت کوروش در جنگ‌ها به معنای انکار مداراگری دینی او نیست. هخامنشیان به ویژه کوروش در قلمرو بابل و یهودیه رفتار نسبتاً مداراگرانه‌ای در پیش گرفتند، همان‌گونه که استوانه و کتیبه‌ها و نیز گزارش کتاب عزرا نشان می‌دهند. اما این مدارا با چندخداپرستی آنان پیوند داشت، نه با یکتاپرستی تحمیلی.
از سوی دیگر خشونت آنان درجنگ‌ها با استانداردهای زمانه خود چندان استثنایی نبود. بنیان‌گذاران دولت‌های کهن پیش از هر چیز فرماندهان جنگی بودند و انتظار ساختن بیمارستان و مدرسه از آنان، خطایی تاریخی است.
در نوشته‌ی جناب آقای دکتر الهامی، این پرسش مطرح شده که اگر به کوروش افتخار کنیم، چرا به چنگیز نه. پاسخ این است که معیار قضاوت تاریخی صرف کشورگشایی نیست، بلکه بازخوانی کارنامه هر فرمانروا در بافتار خودش و نیز میراث گفتمانی برجای مانده از اوست. کوروش در روایت‌های یونانی تا حدی به عنوان قانون‌گذار و مداراگر تصویر شده و در روایت یهودی به عنوان مسیحای خداوند؛ این انباشت روایت‌ها او را به یک پدیده گفتمانی تبدیل کرده که چنگیز چنین جایگاهی ندارد. اما نقد افسانه‌پردازی ملی‌گرایانه از کوروش را هم باید جدی گرفت و این دقیقاً همان کاری است که رویکرد روایت‌شناختی با تفکیک روایت‌ها دنبال می‌کند.
به نظر می‌رسد این دیدگاه اگرچه در جهت روشنگری تاریخی است، اما در عمل به نوعی روایت واکنشی دچار می‌شود که درست در مقابل روایت ملی‌گرایانه قرار می‌گیرد و آن را وارونه می‌کند، بدون آنکه از چارچوب همان تک‌روایتی بیرون بیاید. در حالی که رویکرد دکتر محدثی با طبقه‌بندی شش روایت مجزا، ما را احتمالا به درک این حقیقت می‌رساند که کوروش تاریخی، نه آن شاه افسانه‌ای عدالت‌گستر است و نه آن خون‌ریز محض، بلکه او فرمانروایی جنگجو در بستر جهان باستان است که بسته به نگاه راویان بعدی، صورتی متفاوت به خود گرفته است.
ادامه👇
#کورش
#هخامنشیان
#بهزادـشقاقی
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
👍5😢1🤣1
از طرح پرسش‌های مهم و جسورانه در نوشته دکتر الهامی سپاسگزارم، اما به نظر می‌رسد در رد یک افسانه، به افسانه دیگری پناه برده شده. نقد منصفانه کوروش، نه با نادیده گرفتن اسناد معتبر هم‌عصر، بلکه با تحلیل بافتار تولید هر روایت میسر است و این دقیقاً راهی است که رویکرد دکتر محدثی دیده می‌شود. امید که این گفت‌وگو به جای دوقطبی‌سازی، به خوانش دقیق‌تر متون و کتیبه‌ها بینجامد، که تنها راه گریز از ایدئولوژی‌زدگی تاریخی است.
🔻پانوشت: آزمایش کربن ۱۴ صرفاً بر روی مواد آلی (دارای منشأ زیستی) کاربرد دارد و برای خشت پخته و سفال که از مواد معدنی ساخته شده‌اند، روشی بی‌نتیجه است؛چراکه فرآیند پخت در دمای بالا، هرگونه کربن آلی را از بین می‌برد (Renfrew, C. & Bahn, P. (2000). Archaeology:Theories, Methods and Practice. London: Thames & Hudson.). روش‌های معتبر برای تاریخ‌گذاری این دست آثار، حرارت‌تابی (TL) و نیز بررسی بافتاری و خط‌شناختی است.
#کورش
#هخامنشیان
#بهزادـشقاقی
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
🔻پانوشت: آزمایش کربن ۱۴ صرفاً بر روی مواد آلی (دارای منشأ زیستی) کاربرد دارد و برای خشت پخته و سفال که از مواد معدنی ساخته شده‌اند، روشی بی‌نتیجه است؛چراکه فرآیند پخت در دمای بالا، هرگونه کربن آلی را از بین می‌برد (Renfrew, C. & Bahn, P. (2000). Archaeology:Theories, Methods and Practice. London: Thames & Hudson.). روش‌های معتبر برای تاریخ‌گذاری این دست آثار، حرارت‌تابی (TL) و نیز بررسی بافتاری و خط‌شناختی است.
#کورش
#هخامنشیان
#بهزادـشقاقی
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
👍6🤣1
♦️ناتوان در تمایزگذاری بین اثر علمی و طرّاحی‌ی هنجارین: پاسخی به کاربر تلسکوپ
✍️حسن محدثی‌ی گیلوایی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
برادر عزیز کاربر گرامی تلسکوپ (احتمال می‌دهم این تلکسوپ گرامی استثنائاً ترک، آخوند، و مذکّر باشد و این را از نثر و نوشته‌های‌شان حدس می‌زنم) نقدی به نوشته‌ی من در باره‌ی کورش (احتمالا با استعانت از هوش مصنوعی! البته قبلاً از نام و یاد خدا استعانت می‌کردند ولی اخیراً هوش مصنوعی هم اضافه شده!) نوشته اند که به‌اجمال پاسخ می‌دهم.
مهم‌ترین ایراد نوشته‌ی ایشان این است که به تمایز بین کار علمی و طرّاحی هنجارین توجّه ندارند. ایشان نگران این پرسش اند:
«چرا جامعه‌ی امروز باید کوروش را یکی از شخصیت‌های مرکزی هویت ایرانی بداند؟»
امّا این پرسش که ما کورش را شخصیت مرکزی‌ی هویت ایرانی بدانیم و معرفی کنیم یا خیر، بحثی است در نظریه‌ی اجتماعی و می‌دانیم که نظریه‌ی اجتماعی باری هنجارین دارد. وقتی من در مقام نظریه‌پرداز اجتماعی می‌نویسم و بحث می‌کنم، این پرسش برای من هم بسیار مهم می‌شود و من پاسخ ام روشن است و بارها در باره‌ی آن نوشته ام: به جای اسطوره‌پردازی باید اسطوره‌زدایی کرد.
امّا وقتی در باره‌ی کورش پژوهش می‌کنم، اینجا آرمان‌ها و ارزش‌ها و هنجارهایم را باید سخت‌گیرانه کنترل و مهار کنم. لذا هر چه بیشتر سخت‌گیر می‌شوم و تا جایی‌که بلد باشم و در توان داشته باشم، محدثی‌ی دارای آرمان و علایق و ارزش‌ها و هنجارها را زندانی می‌کنم و محدثی‌ی پژوهش‌گر را فعال می‌کنم و حتّا علیه تز اصلی ام در کتاب یک فصل اختصاص می‌دهم تا اگر شواهد نقض وجود داشته باشد، آن را به مخاطب معرّفی کنم.
من وقتی می‌توانم نظریه‌پرداز اجتماعی‌ی توانایی باشم که نخست کار‌های پژوهشی‌ی جدّی کرده باشم. وقتی می‌توانم اسطوره‌زدایی بکنم از فرهنگ سیاسی و غیرسیاسی‌ی ایران که نخست با دقت یک محقق و بدون سوگیری، تاریخ ایران را خوانده باشم و شناخته باشم. لذا علاوه بر لزوم تمایز دو مقام نظریه‌پرداز اجتماعی و محقّق، می‌بایست توجه داشته باشیم که نظریه‌پرداز اجتماعی‌ی موفّق کسی است که نخست محقّق دقیق بی‌طرفی باشد. علی‌ی شریعتی در برابر ما است. او یک نظریه‌پرداز اجتماعی‌ی دینی بود امّا وقتی به تاریخ اسلام مراجعه کردیم دیدیم که بسیاری از بحث‌هایش در باره‌ی تاریخ اسلامی معتبر نیست. در نتیجه، نظریه‌ی اجتماعی‌ی او هم تا حدّ زیادی بی‌اعتبار شد.
ایراد دوم بر نوشته‌ی ایشان این است که گمان می‌کند تأکید من بر سند درجه‌ی نخست تأکیدی غیر انتقادی است. خیر محقّق تاریخی وظیفه دارد اسناد درجه‌ی اوّل را هم مورد نقد قرار دهد. بنابراین، بخشی از نوشته‌های ایشان در این باره در کار من لحاظ شده است.
اما ایراد سوم من به نوشته‌ی ایشان این است که آورده اند من از «سیاست انعطاف‌پذیر نسبت به ادیان و آیینهای محلی در امپراتوری هخامنشی» سخن گفته ام، در حالی‌که من بارها چنین چیزی را رد کرده ام. این یک سیاست نبوده بلکه به‌طور خودجوش محصول فرهنگ دینی‌ی چندخداپرستانه بوده است. وی ادّعای دیگران را در کنار نوشته‌ی من قرار داده و این دو را یکی دانسته و آورده است: «منابع ایرانیکا نیز از سیاست کوروش در حفظ و بازسازی برخی آیین‌ها و ساختارهای محلی سخن می‌گویند.» بسیاری از مورّخان فهم خودشان را از رفتار سیاسی فرمان‌روایان امروزی به کورش نسبت داده اند و به‌عبارت دیگر، ذهن کورش را خوانده اند بی‌آنکه سندی داشته باشند.
ایراد چهارم من به نوشته‌ی ایشان این است که می‌گویند: «همان منبع تصریح می‌کند که درباره‌ی باور شخصی کوروش اطلاعات بسیار اندکی داریم و رفتار دینی او را نمی‌توان به‌سادگی به یک عقیده‌ی مشخص فروکاست».
از نظر من این منابع غلط می‌گویند و ما اسناد خوبی در باره‌ی رفتار دینی‌ی کورش و دیگر شاهان هخامنشی و نیز فرهنگ دینی‌ی خاندان سلطنتی‌ی هخامنشی در اختیار داریم. اکثریت آثار تاریخی‌ی نوشته در باره‌ی هخامنشیان عاری از بهره‌گیری از دانش دین‌پژوهی هستند و لذا نتوانسته اند متغیر دین‌داری را در سلوک کورش و دیگر شاهان هخامنشی جدّی بگیرند و برای فهم رفتار کورش، رفتار او را با رفتار فرمان‌روایان معاصر تطبیق داده اند و گفته اند لابد مدارای او ناشی از سیاست او بوده است. اما سخن من است این است که خیر، مدارای دینی‌ی کورش ناشی از دین‌داری‌ی چندخداپرستانه‌ی او بوده است.
بقیه‌ی بحث‌های ایشان در کار من لحاظ شده است. مثلاً آورده اند: «کوروش در ایران امروز فقط یک موضوع باستان‌شناختی نیست.» اگر من باور داشتم که کورش فقط امری تاریخی است و ربطی به امروز ما ندارد، سه سال وقت ام را برای تحقیق در باره‌ی او صرف نمی‌کردم.
ادامه👇👇👇
#کورش
#تلسکوپ
#هخامنشیان
#بهزادـشقاقی
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
✍️حسن محدثی‌ی گیلوایی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
برادر عزیز کاربر گرامی تلسکوپ (احتمال می‌دهم این تلکسوپ گرامی استثنائاً ترک، آخوند، و مذکّر باشد و این را از نثر و نوشته‌های‌شان حدس می‌زنم) نقدی به نوشته‌ی من در باره‌ی کورش (احتمالا با استعانت از هوش مصنوعی! البته قبلاً از نام و یاد خدا استعانت می‌کردند ولی اخیراً هوش مصنوعی هم اضافه شده!) نوشته اند که به‌اجمال پاسخ می‌دهم.
مهم‌ترین ایراد نوشته‌ی ایشان این است که به تمایز بین کار علمی و طرّاحی هنجارین توجّه ندارند. ایشان نگران این پرسش اند:
«چرا جامعه‌ی امروز باید کوروش را یکی از شخصیت‌های مرکزی هویت ایرانی بداند؟»
امّا این پرسش که ما کورش را شخصیت مرکزی‌ی هویت ایرانی بدانیم و معرفی کنیم یا خیر، بحثی است در نظریه‌ی اجتماعی و می‌دانیم که نظریه‌ی اجتماعی باری هنجارین دارد. وقتی من در مقام نظریه‌پرداز اجتماعی می‌نویسم و بحث می‌کنم، این پرسش برای من هم بسیار مهم می‌شود و من پاسخ ام روشن است و بارها در باره‌ی آن نوشته ام: به جای اسطوره‌پردازی باید اسطوره‌زدایی کرد.
امّا وقتی در باره‌ی کورش پژوهش می‌کنم، اینجا آرمان‌ها و ارزش‌ها و هنجارهایم را باید سخت‌گیرانه کنترل و مهار کنم. لذا هر چه بیشتر سخت‌گیر می‌شوم و تا جایی‌که بلد باشم و در توان داشته باشم، محدثی‌ی دارای آرمان و علایق و ارزش‌ها و هنجارها را زندانی می‌کنم و محدثی‌ی پژوهش‌گر را فعال می‌کنم و حتّا علیه تز اصلی ام در کتاب یک فصل اختصاص می‌دهم تا اگر شواهد نقض وجود داشته باشد، آن را به مخاطب معرّفی کنم.
من وقتی می‌توانم نظریه‌پرداز اجتماعی‌ی توانایی باشم که نخست کار‌های پژوهشی‌ی جدّی کرده باشم. وقتی می‌توانم اسطوره‌زدایی بکنم از فرهنگ سیاسی و غیرسیاسی‌ی ایران که نخست با دقت یک محقق و بدون سوگیری، تاریخ ایران را خوانده باشم و شناخته باشم. لذا علاوه بر لزوم تمایز دو مقام نظریه‌پرداز اجتماعی و محقّق، می‌بایست توجه داشته باشیم که نظریه‌پرداز اجتماعی‌ی موفّق کسی است که نخست محقّق دقیق بی‌طرفی باشد. علی‌ی شریعتی در برابر ما است. او یک نظریه‌پرداز اجتماعی‌ی دینی بود امّا وقتی به تاریخ اسلام مراجعه کردیم دیدیم که بسیاری از بحث‌هایش در باره‌ی تاریخ اسلامی معتبر نیست. در نتیجه، نظریه‌ی اجتماعی‌ی او هم تا حدّ زیادی بی‌اعتبار شد.
ایراد دوم بر نوشته‌ی ایشان این است که گمان می‌کند تأکید من بر سند درجه‌ی نخست تأکیدی غیر انتقادی است. خیر محقّق تاریخی وظیفه دارد اسناد درجه‌ی اوّل را هم مورد نقد قرار دهد. بنابراین، بخشی از نوشته‌های ایشان در این باره در کار من لحاظ شده است.
اما ایراد سوم من به نوشته‌ی ایشان این است که آورده اند من از «سیاست انعطاف‌پذیر نسبت به ادیان و آیینهای محلی در امپراتوری هخامنشی» سخن گفته ام، در حالی‌که من بارها چنین چیزی را رد کرده ام. این یک سیاست نبوده بلکه به‌طور خودجوش محصول فرهنگ دینی‌ی چندخداپرستانه بوده است. وی ادّعای دیگران را در کنار نوشته‌ی من قرار داده و این دو را یکی دانسته و آورده است: «منابع ایرانیکا نیز از سیاست کوروش در حفظ و بازسازی برخی آیین‌ها و ساختارهای محلی سخن می‌گویند.» بسیاری از مورّخان فهم خودشان را از رفتار سیاسی فرمان‌روایان امروزی به کورش نسبت داده اند و به‌عبارت دیگر، ذهن کورش را خوانده اند بی‌آنکه سندی داشته باشند.
ایراد چهارم من به نوشته‌ی ایشان این است که می‌گویند: «همان منبع تصریح می‌کند که درباره‌ی باور شخصی کوروش اطلاعات بسیار اندکی داریم و رفتار دینی او را نمی‌توان به‌سادگی به یک عقیده‌ی مشخص فروکاست».
از نظر من این منابع غلط می‌گویند و ما اسناد خوبی در باره‌ی رفتار دینی‌ی کورش و دیگر شاهان هخامنشی و نیز فرهنگ دینی‌ی خاندان سلطنتی‌ی هخامنشی در اختیار داریم. اکثریت آثار تاریخی‌ی نوشته در باره‌ی هخامنشیان عاری از بهره‌گیری از دانش دین‌پژوهی هستند و لذا نتوانسته اند متغیر دین‌داری را در سلوک کورش و دیگر شاهان هخامنشی جدّی بگیرند و برای فهم رفتار کورش، رفتار او را با رفتار فرمان‌روایان معاصر تطبیق داده اند و گفته اند لابد مدارای او ناشی از سیاست او بوده است. اما سخن من است این است که خیر، مدارای دینی‌ی کورش ناشی از دین‌داری‌ی چندخداپرستانه‌ی او بوده است.
بقیه‌ی بحث‌های ایشان در کار من لحاظ شده است. مثلاً آورده اند: «کوروش در ایران امروز فقط یک موضوع باستان‌شناختی نیست.» اگر من باور داشتم که کورش فقط امری تاریخی است و ربطی به امروز ما ندارد، سه سال وقت ام را برای تحقیق در باره‌ی او صرف نمی‌کردم.
ادامه👇👇👇
#کورش
#تلسکوپ
#هخامنشیان
#بهزادـشقاقی
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
👍8❤4😍1
او (و درواقع هوش مصنوعی‌ی پدرسوخته!) می‌پرسد: «آیا ما در حال شناختن کوروش هستیم؟ یا در حال ساختن کورش؟» پاسخ من این است که تنها از راه شناختن دقیق کورش است که می‌توانیم برساخت‌های پیشین از کورش را بی‌اعتبار کنیم. آن‌وقت ممکن است از این طریق روایت ما و برساخت ما از کورش، بدل به نافذترین روایت و برساخت بشود. راه آسان‌تر و معتبرتری وجود ندارد.
نویسنده نگران این است که آیا من تصویر مثبتی از کورش ارایه می‌کنم یا تصویری منفی از او عرضه می‌کنم! امّا من در مقام محقّق اصلاً چنین دغدغه‌ای ندارم. در مقام محقّق فقط و فقط دو دغدغه دارم:
۱) اسناد درجه‌ی اوّل در باره‌ی کورش دقیقاً چه می‌گویند؟
۲) نکند وسط کار، محدثی‌ی دارای آرمان و تعلق و ارزش‌ها و جهت‌گیری‌ها، محدّثی‌ی محقّق را کنار بزند و به جایش بنشیند و کار اش را با سوگیری‌هایش آلوده کند!
#کورش
#تلسکوپ
#هخامنشیان
#بهزادـشقاقی
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
نویسنده نگران این است که آیا من تصویر مثبتی از کورش ارایه می‌کنم یا تصویری منفی از او عرضه می‌کنم! امّا من در مقام محقّق اصلاً چنین دغدغه‌ای ندارم. در مقام محقّق فقط و فقط دو دغدغه دارم:
۱) اسناد درجه‌ی اوّل در باره‌ی کورش دقیقاً چه می‌گویند؟
۲) نکند وسط کار، محدثی‌ی دارای آرمان و تعلق و ارزش‌ها و جهت‌گیری‌ها، محدّثی‌ی محقّق را کنار بزند و به جایش بنشیند و کار اش را با سوگیری‌هایش آلوده کند!
#کورش
#تلسکوپ
#هخامنشیان
#بهزادـشقاقی
#مداراگری‌ـدینی
#روایت‌های_کورش
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi
👍11❤2👎1😍1
♦️تحلیل رفتار سینوسی دکتر محدثی در مسئله تورکان ایرانی!
✍️حامد شاکران
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
به من بگو، نگو؛ نمی‌گویم. اما نگو نفهم! من می‌توانم بفهمم؛ من می‌فهمم!
(دکتر علی شریعتی)
ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که جناب دکتر محدثی، صراحتا اذعان نموده‌اند که یک دانشمند بوده و بدان مفتخرند!
https://t.me/c/1469226622/290671
https://t.me/c/1469226622/290670
باعث افتخار اینجانب هست که در گروه یک دانشمند مجال ابراز نظر برایم مهیاست.
اما از آنجا که در قوانین عرفی نانوشته معمولا دانشمندان به خود چنین القابی نمی‌دهند! طبیعتا موجبات تحیر برای مخاطبشان را اینگونه فراهم نموده‌اند.
بدیهیست در دانش و دانشمندی ایشان ذره‌ای شک وارد نیست اما چون اصل دانشمندی بر پژوهش با متدهای علمی استوار هست؛ آنچه ازین دانشمند در قبال مسائل مطروحه‌ی خود در قبال تورک‌ها قابل فهم است! به آن اصل مذکور خود را مقید نمی‌دانند.
متاسفانه چون خود را دانشمند می‌پندارند! در این قبیل موارد نظرات خود را وحی منزل پنداشته! درصدد تحمیل آن به منتقد خود با هر روشی جز متد علمی آن هستند.
شما برا رد نظریه‌ی ناصوابشان اگر دهها گزارش مستند ارائه دهید! ادله‌ی علمی این عزیز گزارش گزارشگر شبکه‌ی تلویزیونی BBC خواهد بود و لاغیر...
علی‌ای‌الحال آنچه در سالیان اخیر بعنوان دانش‌جو در محضر ایشان در گروه تلگرامیشان فهم نموده‌ام ایشان هیچ شناخت حداقلی از احزاب، جریانات سیاسی و سبک زندگی و روحیات مردم آذربایجان ندارند! گرچه اذعان نموده‌اند همسر محترمشان تورک هستند.
همین علت را کفایت می‌دانم تا رفتار و خط فکری ایشان در قبال مباحث علوم انسانی تورک‌ها در ایران را سینوسی عنوان کنم!
به اصطلاح ساده گهی به نعل میزنند گهی به میخ!
اما در بعد رفتار شخصی ایشان نیز با عنایت به نوع کار‌هایشان، دکتر محدثی را فردی بسیار سیاس و زیرک می‌دانم!
آنجا که لازم باشد نظریه‌ای ارائه دهند بر خلاف نظم حاکم بر سیاست حاکمیت! بالفور ذیل آن نامی از تورکان میبرند و بسیار تیزهوشانه آنرا به تورک‌ها مرتبط می‌کنند تا فردا روزی با تکیه بر آن و به بهانه آن بتوانند جوابگو باشند!
نمونه مستدل و عینی این ادعا وقتی عینیت پیدا می‌کند که ایشان به اعتراف خود پایان‌نامه خود را که درباره بابک خرمدین و قیام وی بازنشر می‌کند! پی‌نوشت آن بسیار جای تامل دارد:
[خرم‌دینان جریان دینی‌ی مشخصی در تاریخ ایران هستند. منابع به‌درستی بیان می‌کنند که جنبش به‌ره‌بری‌ی بابک خرمدین، جنبشی دینی بوده و جنبشی قومی نبوده است. امّا امروزه ترکان ایرانی به‌خاطر مسايل هویتی بابک را ره‌بری قومی معرفی می‌کنند و حکومت نیز برای بزرگ‌داشت بابک موانعی ایجاد می‌کند و چهره‌ی بابک بیش از پیش به‌عنوان ره‌بری قومی برجسته می‌شود. جنبش بابک خرمدین به‌لحاظ تاریخی هیج نسبتی با حرکت هویتی‌ی ترکان ایرانی در قرن بیستم و بیست و یکم ندارد]
اینگونه سیاسانه دل ایرانشهری بالادست خود در مجامع علمی که باید تئزش را تایید کند را می‌برد!
مبحثی که بدان به این بی‌پروایی و سادگی ورود می‌کند! در برهه‌ای مورد مناقشه نماینده رای اولی شهر تبریز با امام جمعه وقت می‌شود که موجبات رد صلاحیت مداومش را بهمراه می‌آورد!
اما جناب دکتر کالبد سیاسی ایران را خوب می‌داند!
در بحبوحه‌ی مناقشات ایران و جمهوری آذربایجان بر دالان زنگه‌زور نوشته‌ی تنی چند از دانشگاهیان را در کانالش بازنشر می‌دهد که مدعی بودند جمهوری آذربایجان ارامنه را در جنگ اخیر نسل کشی کردند!
وقتی اصرار بر ارائه سند داریم، گناه را بر گردن نویسنده انداخته و طفره می‌روند! (در قانون جمهوری اسلامی بر فضای مجازی، مدیر کانال مسئولیت مطالب را باید برعهده بگیرد! )
آنچه با تاسف فراوان، مشهود هست مسائل و مباحث و حقوق تورک‌ها در ایران نوعی بازیچه‌ی ایشان گشته! پله و دالان فرار بر نظریاتش.
حقوقی که تنی چند از همزبانانمان برای مطالبه‌اش با احکام سنگین زندان با سالهای دو رقمی مواجه شده‌اند.
اگر ما هم شهروند درجه دو نبودیم فضای علمی و حتی قانونی کشور چنین اجازه‌ای برای سواستفاده از ما را صادر نمی‌کردند.
برای جناب دکتر قطعا این نوشته باب میلشان نیست چون بیشتر تعریف و تمجید را می‌پسندند! اما در تحدید اینجانب صاحب اختیارند.
موفق باشید.
#ترکان
#حامدـشاکران
@NewHasanMohaddesi
✍️حامد شاکران
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
به من بگو، نگو؛ نمی‌گویم. اما نگو نفهم! من می‌توانم بفهمم؛ من می‌فهمم!
(دکتر علی شریعتی)
ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که جناب دکتر محدثی، صراحتا اذعان نموده‌اند که یک دانشمند بوده و بدان مفتخرند!
https://t.me/c/1469226622/290671
https://t.me/c/1469226622/290670
باعث افتخار اینجانب هست که در گروه یک دانشمند مجال ابراز نظر برایم مهیاست.
اما از آنجا که در قوانین عرفی نانوشته معمولا دانشمندان به خود چنین القابی نمی‌دهند! طبیعتا موجبات تحیر برای مخاطبشان را اینگونه فراهم نموده‌اند.
بدیهیست در دانش و دانشمندی ایشان ذره‌ای شک وارد نیست اما چون اصل دانشمندی بر پژوهش با متدهای علمی استوار هست؛ آنچه ازین دانشمند در قبال مسائل مطروحه‌ی خود در قبال تورک‌ها قابل فهم است! به آن اصل مذکور خود را مقید نمی‌دانند.
متاسفانه چون خود را دانشمند می‌پندارند! در این قبیل موارد نظرات خود را وحی منزل پنداشته! درصدد تحمیل آن به منتقد خود با هر روشی جز متد علمی آن هستند.
شما برا رد نظریه‌ی ناصوابشان اگر دهها گزارش مستند ارائه دهید! ادله‌ی علمی این عزیز گزارش گزارشگر شبکه‌ی تلویزیونی BBC خواهد بود و لاغیر...
علی‌ای‌الحال آنچه در سالیان اخیر بعنوان دانش‌جو در محضر ایشان در گروه تلگرامیشان فهم نموده‌ام ایشان هیچ شناخت حداقلی از احزاب، جریانات سیاسی و سبک زندگی و روحیات مردم آذربایجان ندارند! گرچه اذعان نموده‌اند همسر محترمشان تورک هستند.
همین علت را کفایت می‌دانم تا رفتار و خط فکری ایشان در قبال مباحث علوم انسانی تورک‌ها در ایران را سینوسی عنوان کنم!
به اصطلاح ساده گهی به نعل میزنند گهی به میخ!
اما در بعد رفتار شخصی ایشان نیز با عنایت به نوع کار‌هایشان، دکتر محدثی را فردی بسیار سیاس و زیرک می‌دانم!
آنجا که لازم باشد نظریه‌ای ارائه دهند بر خلاف نظم حاکم بر سیاست حاکمیت! بالفور ذیل آن نامی از تورکان میبرند و بسیار تیزهوشانه آنرا به تورک‌ها مرتبط می‌کنند تا فردا روزی با تکیه بر آن و به بهانه آن بتوانند جوابگو باشند!
نمونه مستدل و عینی این ادعا وقتی عینیت پیدا می‌کند که ایشان به اعتراف خود پایان‌نامه خود را که درباره بابک خرمدین و قیام وی بازنشر می‌کند! پی‌نوشت آن بسیار جای تامل دارد:
[خرم‌دینان جریان دینی‌ی مشخصی در تاریخ ایران هستند. منابع به‌درستی بیان می‌کنند که جنبش به‌ره‌بری‌ی بابک خرمدین، جنبشی دینی بوده و جنبشی قومی نبوده است. امّا امروزه ترکان ایرانی به‌خاطر مسايل هویتی بابک را ره‌بری قومی معرفی می‌کنند و حکومت نیز برای بزرگ‌داشت بابک موانعی ایجاد می‌کند و چهره‌ی بابک بیش از پیش به‌عنوان ره‌بری قومی برجسته می‌شود. جنبش بابک خرمدین به‌لحاظ تاریخی هیج نسبتی با حرکت هویتی‌ی ترکان ایرانی در قرن بیستم و بیست و یکم ندارد]
اینگونه سیاسانه دل ایرانشهری بالادست خود در مجامع علمی که باید تئزش را تایید کند را می‌برد!
مبحثی که بدان به این بی‌پروایی و سادگی ورود می‌کند! در برهه‌ای مورد مناقشه نماینده رای اولی شهر تبریز با امام جمعه وقت می‌شود که موجبات رد صلاحیت مداومش را بهمراه می‌آورد!
اما جناب دکتر کالبد سیاسی ایران را خوب می‌داند!
در بحبوحه‌ی مناقشات ایران و جمهوری آذربایجان بر دالان زنگه‌زور نوشته‌ی تنی چند از دانشگاهیان را در کانالش بازنشر می‌دهد که مدعی بودند جمهوری آذربایجان ارامنه را در جنگ اخیر نسل کشی کردند!
وقتی اصرار بر ارائه سند داریم، گناه را بر گردن نویسنده انداخته و طفره می‌روند! (در قانون جمهوری اسلامی بر فضای مجازی، مدیر کانال مسئولیت مطالب را باید برعهده بگیرد! )
آنچه با تاسف فراوان، مشهود هست مسائل و مباحث و حقوق تورک‌ها در ایران نوعی بازیچه‌ی ایشان گشته! پله و دالان فرار بر نظریاتش.
حقوقی که تنی چند از همزبانانمان برای مطالبه‌اش با احکام سنگین زندان با سالهای دو رقمی مواجه شده‌اند.
اگر ما هم شهروند درجه دو نبودیم فضای علمی و حتی قانونی کشور چنین اجازه‌ای برای سواستفاده از ما را صادر نمی‌کردند.
برای جناب دکتر قطعا این نوشته باب میلشان نیست چون بیشتر تعریف و تمجید را می‌پسندند! اما در تحدید اینجانب صاحب اختیارند.
موفق باشید.
#ترکان
#حامدـشاکران
@NewHasanMohaddesi
👎11👍8😁4❤2🤣1