👆👆👆دولتی که از پشتوانه اعتماد عمومی و شبکه‌های همکاری محروم باشد، حتی اگر درآمد نفتی یا بودجه عمومی در اختیار داشته باشد، نمی‌تواند سرمایه اقتصادی خود را به سیاست‌های اجرایی موفق، مشارکت عمومی و رشد اقتصادی تبدیل کند (بوردیو، «اشکال سرمایه»، در کتاب سرمایه اجتماعی: اعتماد، دموکراسی و توسعه). به تعبیر بوردیو، کاهش اعتماد عمومی در واقع کاهش سرمایه نمادین دولت نیز هست؛ زیرا مشروعیت و اعتبار نهادها نزد شهروندان از میان می‌رود.

چنان‌که نفیسه آزاد نیز گفته است، شرایط محیطی یکی از شروط بسیار مهم موفقیت شرکت‌های اقتصادی است. سرمایه اجتماعی، به‌عنوان بخشی از همین شرایط محیطی، اگر در رابطه دولت و ملت فرسوده شود، اعتماد فعالان اقتصادی را کاهش می‌دهد، هزینه مبادله را بالا می‌برد و محیط کسب‌وکار را پیش‌بینی‌ناپذیر می‌کند. در چنین وضعیتی، سرمایه فرهنگی و اقتصادی افراد و شرکت‌ها نیز یا به مهاجرت می‌انجامد یا به هدر می‌رود؛ چون حلقه واسط اعتماد و شبکه‌ها، یعنی سرمایه اجتماعی، تضعیف شده است. بنابراین از منظر بوردیو، سرمایه اجتماعی نه یک مفهوم تزئینی، بلکه یکی از پایه‌های اصلی تبدیل سرمایه‌ها به یکدیگر و در نتیجه توسعه و کارآمدی نهادی است.

منابع:
· بوردیو، پیر. «اشکال سرمایه»، در کتاب سرمایه اجتماعی: اعتماد، دموکراسی و توسعه، گردآوری کیان تاج‌بخش، ترجمه افشین خاکباز و حسن پویان، نشر شیرازه.
· بوردیو، پیر. تمایز: نقد اجتماعی قضاوت‌های ذوقی، ترجمه حسن چاوشیان، نشر ثالث.


#سرمایه
#پی‌یر_بوردیو
#علیرضا_معینی
@NewHasanMohaddesi

فرسته ی حسن محدثی در کانال ِ وزین ِ " گفت و گوی زیر سقف آسمان " در تبیین اینکه زبان ملی چیست و زبان رسمی کدام است .


محدثی تلاش می کند که مفاهمه ای برای جلوگیری از امحای زبان های غیر پارسی صورت بگیرد .

این فرسته ی وی از انتشارات آکسفورد نیز در همین راستاست .


آدرس ِ کانال ِ این جامعه شناس :

https://t.me/NewHasanMohaddesi









#زبان_ملی

#زبان_رسمی

#فاشيسم_فرهنگی_زبانی

🔸🔸🔸بازخورد🔸🔸🔸

♦️طرح "تاریخ جامعه شناختی"،  فرصتی برای گفتگوی همدلانه تاریخ و جامعه شناسی

✍دکتر عیسی عبدی
۱ شهریور ۱۴۰۵

استاد محدثی گرامی
  از پاسخی که به تفصیل در مورد ویژگی های روش شناختی "تاریخ جامعه شناختی" ارائه نمودید و به دانش ما افزودید قدردانی می کنم.

از پاسخ حضرتعالی و مواردی که برشمرده اید پی بردم که مراد شما از مفهوم تاریخ جامعه‌شناختی، چیزی مهم تر و فراتر از دوگانه تاریخ اجتماعی /جامعه شناسی تاریخی است.

به عبارت بهتر، سخن از انتخاب میان تاریخ اجتماعی / جامعه شناسی تاریخی نیست بلکه طرح "تاریخ جامعه شناختی" به مثابه رویکرد و در پیش گرفتن موضعی منتقدانه نسبت به تاریخ نگاری سنتی در ایران است. به نظر می رسد بخش چشمگیری از تاریخ نگاری ابتدای مشروطه به بعد، شتابان در واکنش به جریان های فکری و هویتی شکل گرفت؛ یعنی این شکل نو از تاریخ نگاری سنتی در پی فهم لایه ها و پیچیدگی تاریخ ایران نبود "بعلاوه سایه نگاه ایدئولوژیک هم گسترده و چندگانه بود.دغدغه ای هم برای گفتگوی دو رشته وجود نداشت.

اگر بپذیریم که میان دو حوزه معرفتی تاریخ و جامعه شناسی به تعبیر "ئی. اچ. کار" رابطه ای درهم تنیده وجود دارد؛ در اروپا ابتدا  مورخان آنال به شکل جدی به اهمیت گفتگوی آن دو پی بردند.

اما در ایران، با اینکه این دو از دوره مشروطه به این سو بتدریج به هم نزدیک شدند فضای بینابینی "تاریخ جامعه شناختی" بین آنها شکل نگرفت. شاید حدود یک قرن است که مفاهیم جامعه شناختی وارد روایت های مورخان می شود اما چنانچه باید، اهتمامی برای اندیشیدن درباره مفاهیم و چرایی ورود آنها به متن های تاریخی به عمل نیامده است. انتظار می رود مورخ از خود بپرسد وقتی در میانه فاکت ها از مفهوم مردم استفاده می کنم ایا نباید با تاریخ جامعه شناختی وارد گفتگو شوم تا بهتر تحول نهادی از "رعیت در نظام سنتی" به "مردم در نظام مدرن" را دریابم؟

این گفتگو به رسالت مورخ چه آسیبی می‌رساند ؟ مگر نه ،موجب توسعه و تقویت دانش تاریخ می شود؟

در کل، به نظر، رویکرد "تاریخ جامعه‌شناختی" یک روزنه برای تبادل نظر میان دو رشته است تا هر یک پشتوانه دیگری شود. مورخ خواه ناخواه با مفاهیم جامعه شناختی مانند ساختار اجتماعی، نهاد و روابط اجتماعی، دولت، جامعه، ملت /مردم در شکل مدرن، ایدئولوژی ، ساختار و عاملیت و ... مواجه می شود و در مقابل جامعه شناس به مفاهیم تاریخی چون زمان، زمینه، رویداد، فاکت، دوره بندی، روایت ها و استدلال ها بر پایه شواهد روبرو می گردد. این  مواجهه از دورانی که ایران در تماس با "دیگری" و مفاهیم مدرنیته قرار گرفت بیشتر احساس  شد.

وقتی "کلان مفهوم" مشروطه و در  ذیل آن شبکه ای از مفاهیم  وارد فرهنگ شفاهی و نوشتاری ما شد تازه آغاز راه بود، تاریخ مدرن ایران در انتظار یک دادوستد میان رشته ای و از آن جمله نیازمند مداخله" تاریخ جامعه شناختی" بود تا گسست میان پیشامشروطه و بعد از مشروطه قابل تبیین باشد.زیرا  بحران بازنمایی واقعیت، ویژگی بارز آن بود؛ مفاهیم غربی و بیگانه در روایت های سنتی تکانه ایجاد کردند به طوری که بتدریج آشفتگی زبانی و غلبه الگوی بی مفهومی / مفهوم زدگی نمایان تر شد.

این الگو در تاریخ تاریخ نگاری به تاریخ آسیب زد زیرا بی مفهومی و مفهوم زدگی هر کدام در ورطه گذشته،‌ حال، شبه واقعیت های زمانه افتادند. در واقع "بی مفهومی" یعنی غوطه ور شدن در اسناد و فاکت ها بدون چارچوب تحلیلی، در مقابل "مفهوم زدگی" یعنی استفاده از نظریات وارده به صورت تزئینی بدون آزمون تاریخی، این دو به فقر تاریخی اندیشی دامن زدند.

به نظر، تاریخ جامعه شناختی راه میانجی و گفتگویی برای عبور از این دوگانه و رسیدن به همکاری مشترک در پاسخ به پرسش های ایران معاصر است، آنچه به عنوان تاریخ مساله محور نامیده می شود که بدون همکاری بین رشته ای  نامیسر خواهد بود. پس اگر تاریخ جامعه شناختی را از نزاع های قدیمی دو رشته رها کنیم، به ما حداقل این را گوشزد می کند که برای پرورش نظریه از بطن تاریخ زیسته خود، لازم است نظریه ها را در گفتگو با اسناد و فاکت ها و زمینه تاریخی قرار دهیم. از این متظر، مورخان به پشتوانه شواهد و اسناد به نقد نظریه ها و بازخوانی مفاهیم روی می آورند و در مقابل، جامعه شناسان به بازاندیشی تعمیم ها و الگوهای تثبیت شده در پرتو یافته های مورخان علاقه مند می شوند. انگار این دو  با هم و در گفتگو با هم و در نسبت اندیشه ای و تاریخی بهتر می توانند مسائل ایران را مورد مطالعه قرار دهند و به هم بهتر می توانند  کمک کنند تا روایت های متصلب از یک سو و نظریه هایی که از سنت شرق شناسی یا تاریخ مدرن" اروپامحور" بیرون آمده، در بستری میان رشته ای، مورد بازاندیشی قرار دهند.‌

🔸محدثی: سپاس استاد عزیز! ممنون و قدردان ام از نکات بسیار دقیق و ارزش‌مند و بسیار آموزنده‌ی شما!

#عیسی_عبدی
#تاریخ_جامعه‌شناختی
@NewHasanMohaddesi

📻این هفته در پرگار: حمله مغول به ایران

🔻حمله‌ مغول به ایران چه بجا گذاشت؟ ویرانی و قتل‌ عامی که به چنگیزخان و نوادگانش در ایران نسبت داده می‌شود تا چه حد با مدارک تاریخی همخوانی دارد؟

میهمان‌ها:
سارا میراحمدی، پژوهشگر ایران ایلخانی
مایکل هوپ، استاد مطالعات ایرانی دوران مغول

@BBCPersian

♦️مدیریت چنگیزخانی: در باره‌ی سلوک چنگیزخان مغول با بزرگان و نخبه‌گان جوامع

✍️ حسن محدثی‌
۱۹ مهر ۱۴۰۳

در دو ماه گذشته مشغول نگارش تنها فصل نگاشته‌نشده‌ی کتاب کورش، جنگ‌جوی جهان‌گشای چندخداپرست بودم. برای نگارش آن ده‌ها کتاب و مقاله‌ در باره‌ی تاریخ و فرهنگ مغولان جمع‌آوری و مطالعه کردم و از خواندن تاریخ مغول بارها دچار شگفتی شدم. چیزی که باز هم بر من آشکار شد، تحریف تاریخ مغولان توسّط تاریخ‌نگاران ملّی‌گرا بوده است. آن‌ها برای ما از تاریخ مغولان چیزی جز قتل و غارت و وحشی‌گری گزارش نکرده اند. در این شکی نیست که مغولان بسیار کشته اند و ویران کرده اند، امّا آن‌ها اولاً نمی‌خواستند به فلات ایران حمله کنند و عمل‌کرد نادرست سلطان محمد خوارزم‌شاه و عمال او در شهر اترار، چنگیز را به انتقام‌جویی واداشت؛ ثانیاً در هر شهری که مردم تسلیم می‌شدند و از در جنگ با مغولان در نمی‌آمدند، قتل عام و کشت و کشتار صورت نمی‌گرفت؛ مگر آن‌که بیم طغیان‌شان وجود می‌داشت، مثل شهرهایی که بیم کمک‌شان به لشکر جلال‌الدین خوارزم‌شاه می‌رفت؛ ثالثاً جنگ‌جویی و کشتار یکی از خصوصیات مغولان بود و آنان چهره‌های دیگری نیز داشتند. از جمله وجوه مهم تاریخ مغولان، نحوه‌ی مدیریت آنان و نیز قواعد رفتاری‌ي آنان بود. آنان اهالی‌ی دین و دانش و حرفه و صنعت را مورد توجه خاصّ خود قرار می‌دادند.

یکی از چیزهایی که در خواندن تاریخ مغول مرا دچار شگفتی‌ی بسیار کرد، طرز رفتار چنگیزخان و اخلاف اش با نخبه‌گان جوامع بود. سلوک چنگیزخان، خان جهان‌گشا و خون‌ریز چندخداپرست مغولی را مقایسه کردم با طرز سلوکی که در تاریخ ما با نخبه‌گان جامعه شده و حیرت کردم. بد نیست در باره‌ی سلوک چنگیزخان با نخبه‌گان به نقل از منابع تاریخی‌ اندکی بپردازم.

رفتار چنگیزخان با معتمدان بخارا: «بعد از آن پرسید که اُمَنا و معتمدان شما کیستند. هر کس معتمدان خود بگفتند و به اسم باسقاقی [یعنی شحنه‌گی و سرپرستی، توضیح مح.] جهت [هر یک] مُغولی و ترکی را معیّن کرد تا نگذارند لشکریان ایشان را تعرّضی رسانند» (همدانی، ۱۳۹۱: ۴۹۹؛ جامع‌التواریخ، ج ۱).

رفتار چنگیزخان با صنعت‌گران خوارزم: «از بیرون نیز اوزار جنگ هایج‌تر شد و بحر حرب مایج‌تر گشت و نکباء فتنه بر زمین و زمانه انگیخته‌تر شد. محلّه بمحلّه و سرای بسرای می‌گرفتند و می‌کند و تمامت خلق را می‌کشت تا تمامت شهر مسلّم شد خلایق را بصحرا راندند. آنچ ارباب حرفت و صناعت بودند زیادت از صد هزار را جدا کردند و آنچ کودکان و زنان جوان بود برده کرد و باسیری برد و باقی مردان را بر لشکر قسمت کردند. هر یک مرد قتال را بیست و چهار نفس مقتول رسید» (جوینی، ۱۳۹۱: ۱۹۷).

پیشه‌وران تنها گروهی که در حمله‌ی مغولان به نیشابور در امان ماندند و به ترکستان برده شدند: «تمامت خلق را که مانده بودند از زن و مرد بصحرا راندند و بکینة تغاجار [داماد چنگیز که در آن جنگ کشته شد؛ توضیح مح.] فرمان شده بود تا شهر را چنان خرابی کنند که در آنجا زراعت توان کرد و تا سگ و گربة آن را بقصاص زنده نگذارند و دختر چنگزخان که خاتونِ تغاجار بود با خیل خویش در شهر آمد و هر کس که باقی مانده بود تمامت را بکشتند مگر چهار صد نفر را که باسم پیشوری بیرون آوردند و بترکستان بردند و اکنون از بقایای ایشان فرزندان هستند» (همان: ۲۲۹).

اهمیت بازرگانی و بازرگانان در نزد چنگیزخان: «از دیرباز مغولان به اهمیت بازرگانی برای برطرف کردن نیازمندی‌هایشان و برای فروش فرآورده‌‌های عشیره‌ای خود و نیز پوستی که از راه شکار بدست می‌آوردند، پی برده بودند. چنگیزخان برای بازرگانان شرایط مناسبی تعیین کرد و به آنان امنیت کامل برای کارشان داد، و منکو حتی به‌منظور جلوگیری از تصادم میان بازرگانان و مراقبان بازار دستور داد جواز پیشه به نام بازرگانان صادر گردد. جنگ با خوارزمشاه نیز نتیجة کوشش‌هائی که برای برقراری روابط بازرگانی به‌عمل می‌آمد، درگرفت» (اشپولر، ۱۳۸۶: ۴۲۹؛ تاریخ مغول در ایران).

اهمیت صنعت‌گران و هنرمندان نزد مغولان: «آگاه هستیم که مغولان صنعت‌گران و هنرمندان را از مناطق مختلف جمع‌آوری می‌کردند، و در قراقروم نیز بسیاری از صنعت‌گران چینی ساکن بودند، که آثار آنان به مغرب زمین نیز رسیده است، به این جهت تصور می‌رود که صنعت و هنر در قلمرو مغولان از جهات مختلف تحت تأثیر قرار گرفته باشد» (همان: ۴۳۶).

معافیت کارگزاران دینی از پرداخت مالیات: «در فرمان‌های چنگیزخان و قاآن [یعنی اوگدی ...] گفته می‌شود که راهبان بودایی، کشیشان مسیحی، کاهنان دائوئیست، و روحانیون مسلمان مشمول هیچ وظیفه و پرداختی نیستند» (Atwood, 2004: 242; Holiness or Sovereignty).

این گوشه‌ای است از رفتار چنگیزخان با نخبه‌گان جوامع فتح شده. مقایسه کنید با رفتار حاکمان ایرانی با نخبه‌گان ایرانی در دویست سال اخیر (تاریخ گذشته پیش‌کش).


#چنگیزخان
#جای‌گاه_نخبه‌گان

@NewHasanMohaddesi

این یادداشت مدت‌ها قبل از گفت‌‌وگوی پرگار با دو محقق دوره‌ی مغول نوشته شده است.👆👆👆
۲ شهریور ۱۴۰۵

#چنگیزخان
@NewHasanMohaddesi

🔸🔸🔸مطلب وارده🔸🔸🔸


♦️آزاد را نبندیم؛ جامعه بیش از همیشه به گفت‌وگو نیاز دارد

✍دکتر علی‌رضا معینی
۲ شهریور ۱۴۰۵

در روزهایی که جامعه بیش از همیشه به گفت‌وگو، شنیدن صدای دیگری و تحمل تفاوت دیدگاه‌ها نیاز دارد، خبر منع رسانه «آزاد» از انتشار گفت‌وگوها، خبری قابل تأمل است. مهدی احمدی، مدیر و میزبان گفت‌وگوهای «آزاد»، اعلام کرده است که پس از مراجعه به دادسرا و تفهیم اتهام «نشر اکاذیب»، با قرار کفالت آزاد شده، اما رسانه «آزاد» تا اطلاع ثانوی از انتشار گفت‌وگو منع شده است.

من در مقام داوری حقوقی نیستم و اگر خطایی رخ داده باشد، قانون باید درباره آن داوری کند؛ اما یک پرسش اجتماعی و فرهنگی باقی می‌ماند: آیا برای خطای احتمالی یک رسانه، بهترین راه، متوقف کردن امکان گفت‌وگوست؟
«آزاد» در سال‌های فعالیت خود، گفت‌وگوهایی با موضوعات گوناگون اجتماعی، سیاسی و فکری منتشر کرده و اساس کارش بر نشاندن صاحب‌نظران در برابر دوربین و فراهم کردن امکان شنیدن دیدگاه‌های متفاوت استوار بوده است.

ممکن است با سخن یک مهمان موافق نباشیم؛ ممکن است حتی با بسیاری از دیدگاه‌های مطرح‌شده در «آزاد» مخالف باشیم. اما مخالفت با یک سخن، دلیل خوبی برای حذف امکان شنیدن آن نیست.

🔻پرسش مهم‌تر برای نسل جوان
جوان ایرانی امروز کجا می‌تواند در یک فضای نسبتاً آزاد، سخنان اقتصاددان، جامعه‌شناس، سیاست‌پژوه، استاد دانشگاه، روزنامه‌نگار، مدیر، منتقد و روشنفکر را بشنود و از تضارب آراء آنان دانش بیاموزد؟
این پرسش کوچکی نیست.

دانش فقط از کتاب و کلاس به دست نمی‌آید؛ گاهی از شنیدن دو انسان متفاوت که درباره یک مسئله دو نظر متفاوت دارند، چیزی می‌آموزیم که در هیچ کتابی به آن صورت نیامده است.

جامعه‌ای که گفت‌وگو را تمرین می‌کند، حتی از اختلاف‌هایش نیز دانش می‌سازد؛ اما جامعه‌ای که راه‌های گفت‌وگو را ببندد، ممکن است اختلاف را از میان نبرد، بلکه فقط آن را از فضای عقلانی و قابل نقد، به فضاهای غیرقابل کنترل منتقل کند.

🔻دفاع از «آزاد» دفاع از همه سخنان آن نیست
این نکته را باید روشن گفت: دفاع از ادامه فعالیت «آزاد»، به معنای تأیید همه مطالب یا همه مهمانان آن نیست.
اتفاقاً رسانه‌ای که امکان نقد شدن دارد، باید نقد شود؛ اگر سخنی نادرست است، پاسخ داده شود؛ اگر ادعایی خلاف واقع است، اصلاح شود؛ و اگر تخلفی صورت گرفته، قانون مسیر خود را طی کند.
اما میان نقد یک رسانه و خاموش کردن آن فاصله بسیار است.

🔻یک جامعه زنده، صدای مخالف را حذف نمی‌کند؛ آن را می‌شنود
به گمان من، ارزش «آزاد» بیش از آنکه در تک‌تک برنامه‌هایش باشد، در اصل ایجاد امکان گفت‌وگو است.
ما به رسانه‌هایی نیاز داریم که افراد مختلف بتوانند در آنها سخن بگویند، یکدیگر را نقد کنند و مخاطب نیز خود داور و انتخاب‌گر باشد.

امیدوارم این توقف، موقت باشد و بار دیگر شاهد ادامه گفت‌وگوهای «آزاد» باشیم؛ زیرا جامعه ایران امروز بیش از حذف صداها، به شنیدن صداها نیاز دارد.

و شاید بد نباشد از خود بپرسیم:
اگر «آزاد» نباشد، جوان ایرانی کجا باید از تضارب آراء بیست، پنجاه یا صد صاحب‌نظر مختلف دانش بیاموزد؟
جامعه را با گفت‌وگو می‌توان ساخت؛ نه با سکوت.

#گفت‌وگو
#علیرضا_معینی
@NewHasanMohaddesi

📝 ترم دوم کارگاه همنشینی فلسفی
مدرس: دکتر محسن محمودی (استادیار فلسفه دانشگاه) لینک کانال تلگرامی

📌جلسه‌ی اول رایگان (ظرفیت محدود)

۱۲ قدم فلسفی
قدم‌های ۷ تا ۱۲: از فروتنی تا مسئولیت وجودی
(خلاصه‌ای از قدم‌های ۱ تا ۶ ارائه خواهد شد)

بازسازی رابطه با خود و دیگری در شش گام تأملی

این کارگاه دعوتی است به مواجهه؛
مواجهه با ترس‌ها، تردیدها، انتخاب‌ها و پرسش‌هایی که معمولا به تعویق می‌اندازیم.
نه برای رسیدن به آرامش فوری، بلکه برای فهم عمیق‌تر خود و زیست آگاهانه‌تر.


ثبت نام از طریق تلگرام: @toakademi

🔹 نحوه‌ی برگزاری: حضوری/آنلاین
🔹 ظرفیت حضوری: ۲۰ نفر
🔹 ظرفیت آنلاین: ۵۰ نفر
🔹 تعداد جلسات: ۷ جلسه
🔹 هر جلسه: ۲ ساعت
🔹 تاریخ شروع: ۵ شهریورماه ۱۴۰۵
🔹 روز برگزاری: پنج‌شنبه‌ها
🔹 ساعت برگزاری: ۱۷:۰۰ تا ۱۹:۰۰
🔹 پلتفرم آنلاین: اسکای روم | گوگل میت
🔹 آدرس محل برگزاری: خیابان کلاهدوز (دولت)، نبش خیابان یارمحمدی، پلاک ۶۸، طبقه ۴، واحد ۱۷

🔔 عضویت در کانال آکادمی


.

♦️پیامی از استاد یوسفی‌ی عزیز در باره‌ی کودتای داریوش

✍حسن محدثی‌ی گیلوایی
۵ شهریور ۱۴۰۵

دی‌روز چهار شهریور پیامی مهربانانه و سخاوت‌مندانه و البته هم‌راه با انتقاداتی چند از استاد یوسفی‌ی عزیز دریافت کردم و اعلام کردند که ایشان در کتاب خود از کودتای داریوش سخن گفته اند.

من در بحث از کورش بارها به کار استاد یوسفی ارجاع داده ام و قسمت‌هایی از نوشته‌ی ایشان را تحسین و برخی موارد را نیز نقد کرده ام. اثر دو جلدی‌ی ایشان اثری محققانه و خواندنی است. وقتی کتاب ایشان را می‌خوانیم با ذهنی پرسش‌گر مواجه می‌شویم که تقلیدی سخن نمی‌گوید و بسیاری مواقع نظرات مورخان مختلف را به چالش می‌کشد و این روحیه بسیار آموزنده است و کتاب دو جلدی‌‌ی ایشان نکات آموزنده‌ی زیادی دارد.

با این حال، مهم‌ترین نقدی که به اثر استاد یوسفی وارد است، نادیده گرفتن متغیر چندخداپرستی‌ی شاهان هخامنشی و غفلت از نگاه دین‌پژوهانه در نگارش تاریخ هخامنشیان است. من به این نقد در کتاب ام پرداخته ام.

اما حالا با این پیام می‌دانیم که در میان روایت‌گران ایرانی‌ی تاریخ، بعد از احمد کسروی و باستانی‌ی پاریزی، استاد یوسفی نیز از کودتای داریوش سخن گفته است. مثلا ایشان در صفحه‌ی ۳۸۰ جلد اول کتاب ایران در روزگاران پیش از اسلام نوشته اند:

"بعدها داریوش در کتیبة مشهور بیستون و برخی کتیبه‌های دیگر، شرح این کودتا را تقریبا با ذکر جزئیات و با افتخار روایت کرده است که البته، به رغم اهمیت بسیار و گزارش منحصر به فرد آن از جهت قدمت آن، جای تردید و تامل دارد" (یوسفی، ۱۳۹۶ ج۱: ۳۸۰؛ انتشارات نقد فرهنگ).

ایشان به‌درستی می‌گوید روایت داریوش در کتیبه‌ی بیستون جای تردید و تامل دارد، زیرا این سند با این‌که درجه‌ی اول است، حکومتی است و ممکن است او بردیای راستین را کشته باشد، ولی او را بردیای دروغین معرفی کرده باشد.

از استاد یوسفی‌ی عزیز که هم‌چنان شاگردنوازی می‌کند، بسیار قدردانی می‌کنم! من در دهه‌های شصت و هفتاد خورشیدی و نیز دهه‌های دیگر توفیق شاگردی‌ی ایشان را داشتم؛ نخست از طریق خواندن نوشته‌های‌شان در روستا و سپس از طریق شرکت در جلسات‌شان در دوران دانش‌جویی در دانش‌گاه تهران و سپس دریافت متون تحقیقی‌ی تاریخی‌شان. در دهه‌های بعد نیز توفیق داشته ام به‌لطف خاص ایشان، نوشته‌های تاریخی‌ی ایشان را در باره‌ی تاریخ اسلام و ایران بخوانم و بیاموزم.

یاد ایام سخت دهه‌‌های شصت و هفتاد و هشتاد گرامی (کلا انگار سخت بوده)! و برای استاد عزیز که سال‌ها است دور از وطن می‌زیند و هرگز از کوشش برای آگاهی‌بخشی و تحقیق دست نکشیده اند، آرزوی سلامتی دارم! من از ایشان بسیار آموخته ام و همواره سپاس‌گزار وجود ارزش‌مندشان هستم!

وقتی به رابطه‌ی خود ام با استاد یوسفی فکر می‌کنم، درمی‌یابم که معلمان ما دو گونه هستند: معلمان فصلی که در دوره‌ای خاص از زنده‌گی‌مان از آن‌ها چیزی آموخته ایم؛ و معلمان دایمی که به‌طور مداوم و در دهه‌های مختلف زنده‌گی‌مان از آن‌ها آموخته ایم. این بدان معنا است که معلم دائمی کسی است که به‌طور مداوم خود را بروز می‌کند و همیشه چیزهای تازه‌ای برای آموزاندن دارد.

همین‌جا صمیمانه اعتراف می‌کنم که استاد یوسفی معلم دایمی‌ی من بوده اند و من در دهه‌های مختلف از او چیزهایی آموخته ام.

یکی نغز بازی کند روزگار
که بنشاندت پیش آموزگار

از نقدهای ایشان هم تشکر می‌کنم! امیدوار ام فرصتی برای گفت‌وگو پیش بیاید!

#بردیا
#داریوش
#احمد_کسروی
#استاد_یوسفی
#کودتای_داریوش
#باستانی_پاریزی
@NewHasanMohaddesi

♦️نقش مخل زبان مادربزرگ‌های ایرانی در گفت‌وگوی دو سلطنت‌طلب ملی‌گرا👇👇👇
بازنشر: ۶ شهریور ۱۴۰۵

https://youtu.be/-QqvC0m553M?is=1p0-g8tFkDAOavb5

#تکثر
#ایران
#گسست
#زبان_ملی
#مادر_بزرگ
#برساخت_تداوم
#برساخت_وحدت
#برساخت_هم‌سانی
#کلان_روایت_ملی‌گرا
#گفتمان_سلطنت‌طلبی
#زبان_مادر_بزرگ_ایرانی
@NewHasanMohaddesi

🔸🔸🔸مطلب وارده🔸🔸🔸

♦️اسکندر ذوالقرنین

✍️دکتر سیدعبدالمجید الهامی
۶ شهریور ۱۴۰۵

در رابطه با کورش ومسئله ذوالقرنین، ابوکلام آزاد هندی محترم نقلی را راه انداخت بدون سند تاریخی وفقط سر نقل وتفنن وعقیده خود وبعد هم علامه طباطبایی پای تفسیری از قرآن بر آن نهاد که هیچ گونه سندیتی نداشت. اعمال مستبدانه وسفاکانه کورش کجا به عملکرد توحیدانه ومومنانه ومردمی ذوالقرنین مطابقت می کند.

باید پرسید چرا تاریخ ایران اسکندر را ویران گر، وحشی وخون خوار معرفی می کند، این نیست جز خشم سیستماتیک یهود نسبت به اسکندر ذوالقرنین که بنیان آنان را فرو پاشید، نه تنها بازوی نظامی آنان (هخامنشیان) را در شرق میانه قطع کرد و به مسقط الراس خویش فرستاد، بلکه با فتح سرزمین یهود مرکز توطئه علیه مردمان و سرزمینهای شرق را برانداخت. به نقل بعضی از تفاسیر آثاری از این دیوار در تنگه داریال در قفقاز موجود است. چون اسکندر ۵ سال پس از ورودش به این نجد به اورشلیم نیز حمله می کند.

در بین ایرانیان مثلی رایج است که این موضوع را بهتر شرح می دهد "کاوه ای پیدا نخواهد شد اسکندری پیدا شود». این مثل که در بین ایرانیان از هر قشر و صنفی گاه در شرایط سخت و ناامید کننده رایج و نقل زبان و ادا می شود، بازتاب چه شرایطی است؟

    طبق داستان شاهنامه کاوه شخصی است که بین مردم علیه استبداد و ظلم و ستم ضحاک قیام کرد و با کمک به فریدون مردمی را از این ستم و خودکامگی رهانید. این خلاصه داستان و زمانه و کارکرد و موقعیت کاوه است. بنابرین کاوه در اوضاع و شرایط سخت ناامید کننده با کمک مردم علیه استبداد قیام کرد و توانست ضحاک را سرنگون سازد و بعد از آن مردم در رهایی و آسایش بسر بردند. اصل مسئله این که کاوه از دل مردم و با مردم بود.

   حال در اوضاع و شرایط ظلم و ستمی که در دوران هخامنشی ساری و جاری است و فریادرسی از بین مردم هم نیست که ندای مردم باشد بنابراین وضعیت به سمت ناامیدی سوق پیدا می کند تا مردم طالب کمک باشند تا انها را از استبداد و سلطه کشنده و سختی و مصائب طاقت‌فرسا برهاند.

   در این اوضاع است که ندایی برمی آید، و برای رهایی از شرایط استبداد شاهان هخامنشی اسکندرکبیر مقدونی یا همان ذوالقرنین علم رهایی را سر می دهد و نظام سراسر استبدادی و ظلم و جور را بر می اندازد. مردم هم به بهترین وجه از آن استقبال می کنند.

    اسکندر در نزد مردم محبوب و جایگاه پیدا می کند انچنان که نام او در اذهان و خاطره مردم و جامعه و تاریخ زنده و ماندگار و به نیکی نام برده می شود؛ به‌صورتی که تا این تاریخ، نام خیلی از مردم ایران و منطقه به نام او مزین می شود. نام او حتی در دواوین شعر و نزد عرفا و ادیبان ایرانی به نحو احسن یاد می شود و نام کتاب شعر خیلی از شعرای ایرانی است.

   "نه عمر خضر ماند و نه ملک اسکندر" شعر معروف حافظ

    اسکندرنامه عطار و نظامی گنجوی نمونه کمال یادکرد اسکندر است یا در دیوان مولوی به او اشارات رفته است یا سعدی و عرفا و شعرای زیادی به او منتسب می شوند و این نشانه اعتبار و جایگاه این شخصیت در نزد ایرانیان است. پس اسکندر اینجا به‌عنوان نماد رهایی مردم و ملتی از جور و ستم استبداد زمانه رخ می نماید.
  طبق حدیث مسلم، پیامبر "ملک کافر می تواند ماندگار باشد به شرطی که به خواست مردم برسد و عملکرد او به خلق آسیبی نرساند و خلایق در ملک او به رفاه و آسایش برسند کاری انسانی است."

  "خدا را بر آن بنده بخشایش است، که خلق از وجودش در آسایش است،"

    این بیت شعر سعدی دقیقا کارکرد انسان در رابطه با محیط و اجتماع را نشان می دهد که چگونه است، حتی اگر به احدیت اعتقاد نداشته باشد اما مخلوق از او در اسایش باشد عملی وحدانی است.

    همین است که اقای طالقانی در دیدار با هیئت کوبای می گوید هرکس و یا نیروی با استبداد و استعمار واستتًمار که نشانه پلیدی وضد انسانی ومخل آسایش مردم و ملت هست مبارزه بکند از این دید عملی الهی واسلامی است.

    استبداد وظلم ماندگار نیست وپایدار نمی باشد، حال اگر بخواهیم با تعصب ناسیونالیستی اصرار به یک عمل ضد انسانی داشته باشیم اما طبق شواهد و اذعان خلایق، این عمل مهدور ومقبور است وعاملان ان ضد انسانیت هستند.

ادامه👇👇👇


#اسکندر
#ذوالقرنین
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi

مردم از امدن نیرو وشخصی از درون خود به مانند کاوه ناامید هستند وبه نیروی غیر که این خواست آزادی ورهایی آنها را بر آورده کند آرزومند هستند.

   حال مثالی در بین ملت با آن ذهنیت از استبداد حکومتی می ماند که برای رهایی آن التجا به نیرو دیگر می نماید. واین مثل خود بهترین نشانه از حقانیت اسکندر است حتی اگر اعتقادی به وحدانیت ندارد و مومن نیست اما عملکرد او در راستای توحید ومردمی است. او با این عمل متجاوز به ملک وملتی نیست، بلکه نیروی رهانیدن مردمان از ظلم وخشونت وتهدید کننده نیروی ضد انسانی است. بنابه همین تعریف قصه ورود عربها ومغولان به نجد ایران هم در همین ردیف وراستاست، یعنی ازادی مردم از ستم وجور استبداد وپادشاهان خودسر است.


#اسکندر
#ذوالقرنین
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi

♦️تجاوز، جنایات، و حملات به سرزمین‌های دیگر را توجیه نکنیم (پاسخی به دکتر الهامی‌ی عزیز)

✍️حسن محدثی‌ی گیلوایی
۶ شهریور ۱۴۰۵

نوشته‌ی دوست عزیز ام دکتر سیدعبدالمجید الهامی در تمجید از اسکندر نوشته‌ی غریبی است، زیرا عملاً تجاوز به سرزمین‌های دیگر را مشروعیت می‌بخشد. به این فراز از نوشته‌ی ایشان بنگرید:


«حال مثالی در بین ملت با آن ذهنیت از استبداد حکومتی می ماند که برای رهایی آن التجا به نیرو دیگر می نماید. واین مثل خود بهترین نشانه از حقانیت اسکندر است حتی اگر اعتقادی به وحدانیت ندارد و مومن نیست اما عملکرد او در راستای توحید و مردمی است. او با این عمل متجاوز به ملک و ملتی نیست، بلکه نیروی رهانیدن مردمان از ظلم و خشونت و تهدید کننده نیروی ضد انسانی است. بنابه همین تعریف قصه ورود عربها و مغولان به نجد ایران هم در همین ردیف و راستاست، یعنی آزادی مردم از ستم و جور استبداد و پادشاهان خودسر است» (سیدعبدالمجید الهامی، https://t.me/NewHasanMohaddesi/14648).

بدین ترتیب، روی همه‌ی متجاوزان در تاریخ سفید می‌شود. هر متجاوزی مایل است خود را در چهره‌ی رهایی‌بخش معرفی کند و تجاوز به قلم‌روی دیگر را موجّه سازد. همین الان به روسیه به‌ره‌بری‌ی پوتین بنگرید! پوتین تجاوز روسیه به اوکراین را چه‌گونه معرفی کرد؟!

من می‌دانم که آقای دکتر الهامی در حال تلاش اند که حمله‌ی عربان به ایران را موجه سازند؛ به نام رهایی‌بخشی. امّا تجاوز به سرزمین‌های دیگر با هیچ نام و عنوانی قابل توجیه نیست. نه تجاوز کورش و داریوش و خشیارشا به قلم‌روهای دیگر قابل توجیه است و نه تجاوز عربان به ایران و نه تجاوز چنگیز و هلاکو و تیمور به ایران و نه تجاوز عراق و امریکا و اسراییل به ایران. (البته چنگیز می‌توانست بهانه‌هایی برای حمله به ایران جور کند؛ از جمله کشتن فرستادگان اش به دست حاکم شهر اُترار. امّا حمله‌ی مغولان به چین و روسیه و اروپا را چه‌گونه توجیه کنیم؟)

این هم که امثال ملک‌الشعرای بهار گفته اند: گر چه عرب زد به حرامی به ما / داد یکی دین گرامی به ما

توجیهی زشت بیش‌تر نیست؛ زیرا دین اگر «گرامی» است، نباید با تجاوز به دیگران تحمیل شود. خلاص! دین یا هر نظام اعتقادی‌ای اگر ارزش‌مند و محترم است، تنها می‌بایست از طریق تبلیغ و از راه صلح‌آمیز گسترش یابد. پس هیچ نوع تجاوز به سرزمین‌ها و قلم‌روهای دیگر را با هیچ بهانه‌ای توجیه نکنیم. بدین ترتیب، حمله به قلم‌روهای دیگر به بهانه‌ی ترویج و گسترش دین هم غیر قابل قبول است. دین اگر واجد حق و حقیقتی است، باید بتواند بدون تحمیل و زورگویی گسترش یابد.

فقط البته باید توجه داشته باشیم که در قرون ماضی کشورها مرز مشخصی نداشتند و از سوی دیگر فتح قلم‌روهای دیگر، مثل امروز این همه زشت و کریه نبود و در خود سرزمین متجاوزان، افتخاری بزرگ تلقی می‌شد. امروز امّا در خود امریکای تجاوزگر هم به‌آسانی نمی‌توان به متجاوزی چون ترامپ افتخار کرد.

این را هم اضافه کنم که در همان قرون ماضی هم خداوندگاران صلح وجود داشتند که می‌شد آن‌ها را با جنگ‌جویان جهان‌گشا مقایسه کرد و تفاوت خداوندگار صلح را از جنگ‌جوی جهان‌گشا تمیز داد. نمونه اش را می‌توانیم در تاریخ روم باستان پیدا کنیم: آنتونینوس پیوس که او را برخی مورخان غم‌خوار جهان خوانده اند.

پس تجاوز تجاوزگران را رهایی‌بخشی جا نزنیم. شاید وجهی داشته باشد که آن‌ها را قهرمانی تجاوزگر معرفی کنیم، اما نمی‌توان آن‌ها را رهایی‌بخش معرفی کرد؛ اگرچه گاهی ظالمان به جان هم می‌افتند و از دل جنایات آنان، ناخواسته برخی از مظلومان نیز نجات می‌یابند.

#دین
#اسکندر
#ذوالقرنین
#خداوندگار_صلح
#آنتونینوس_پیوس
#جنگ‌جوی_جهان‌گشا
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi

🔸🔸🔸نقد🔸🔸🔸


♦️[عربان به ایران حمله نکردند، اسلام را تبلیغ کردند]

✍️دکتر سیدعبدالمجید الهامی
۶ شهریور ۱۴۰۵

دکتر محدثی عزیز سلام
ممنون از توجه و اهتمام جنابعالی و تشکر از زحمات و تلاش بی شائبه برای روشنگری که انجام می دهید و کانال و گروهی را تاسیس نمودید تا محل تضارب ارا باشد و امتنان بی پایان از اینکه گاه و بیگاه دست نوشته ها و مکتوبات بنده را در کانال نشر می دهید و نقدی هم بر ان می نویسد.

بنده سعی می نمایم که در مقابل نقد به نوشتجات بنده سکوت نمایم و خطاها و نواقص را برطرف کنم و جواب ندهم.

اما عارضم در نوشته اخیر بنده اصلا و ابدا قصد توجیه و سفیدشویی یورش و حمله و تهاجم را نداشتم و خواهان آن هستم که روشن کنم اعمال حکمرانی بد و استبدادی و اجحاف و ستم حکومتی تا بدانجا می رسد که باعث می شود که مردمی مستآصل را وادارد تا به ان سمتی رود که در مقابل تجاوز بی عمل شوند.

اما این نوشته به ان دسته افرادی است که همه چیز را از دید ناسیونالیسم افراطی می ببند که افرادی مانند اسکندر و تموچین و عمر را متجاوز انگارند.

این افراد فاصله ای غریبی با تجاوز افرادی یا کشورهای مانند بریتانیا و امریکا و شوروی و بوش و ترامپ و استالین و پوتین دارند.

مردم فرانسه و ایتالیا و یونان و مردمان دیگر سرزمین ها از هجوم امریکا و انگلیس و رهاندن انان از استبداد داخلی و استیلا خارجی هیچ وقت گله نکردند بلکه تمام توجه را به نیروی مسلط داخلی داشتند.

اگر به کانال بنده رجوع نماید و تمام نوشته های بنده در ارتباط با هجوم خارجی در مخالفت و محکوم کردن انهاست و تجاوز از نوع امریکایی و اسراییلی و بریتانیایی نکوهش و محکوم کرده ام و هیچ وقت هم از این تجاوزهها حمایت نکرده بلکه در مخالفت با انها عمل نموده ام اما در مخالفت با تجاوز توجیه حمایت از استبداد نمی نمایم.

از طرف دیگر بنده اصلا اعتقاد ی ندارم که اعراب به منطقه فرس تهاجم نموده اند و در این رابطه مقالات متعددی نوشته ام که این مسئله را رد می کند. اما قصه امدن اعراب و اسلام با تجاوز و جنگ نبوده بلکه از اعمال تبلیغی مسلمانان بوده است. به یک نمونه اشاره می کنم. یکی از اولین اقدامات مسلمانان در ورود به سرزمینی جدید ان بوده که مسجد بنا می کردند کمااینکه در مدینه و یمن و مصر و سوریه و اسپانیا اولین عمل انان همین موضوع است که در همان بدو ورود انجام می شد.

اما در سرزمینی که الان موصوف به ایران است یا فرس قدیم اولین مسجد نه در سال ۱۴ یا ۱۸ یا ۲۰ یا پنجاه بوده است بلکه اولین بنا مسجد در شوشتر به ۲۸۳ ه.ق است توجه کنید یعنی اواخر قرن ۳ است انهم در خوزستان در بین انهرین هم به همین صورت است مسجدی که در سالهای اولیه ساخته شده اثاری از ان نیست در صورتی که تمامی مساجدی که در سالهای اولیه در سرزمین های دیگر بنا شده الان آثار ان هست.

در صورتی که می دانیم مسجد از ساخت و بناهای لازم و ضروی مسلمانان بوده است و در ساخت انها از ابزار و الات و لوازم و اسبابهای محکم استفاده شده و می شد چنانکه همین الان مساجد دیگر سرزمین ها هنوز پاربرجا هستند همانند مساجد دیگر که از قرن سوم و چهارم و پنجم و به بعد مسلمانان و مردم در فلات ایران ساختند نتیجه ای که گرفته می شود اینکه تهاجمی از سوی اعراب و مسلمانان به ان صورتی که ابراز شد نبوده است.
از اینکه نوشته مطول شد ببخشید


#دین
#اسکندر
#ذوالقرنین
#حمله‌ی_عرب
#خداوندگار_صلح
#جنگ‌جوی_جهان‌گشا
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi

♦️شیمی تبلیغه قوربان برار جان: پاسخی به دکتر الهامی‌ی عزیز

✍️حسن محدثی‌ی گیلوایی
۶ شهریور ۱۴۰۵

آقای دکتر الهامی‌ی عزیز می‌فرمایند عربان به ایران حمله نکردند بل‌که آن‌چه آن‌ها کرده اند، تبلیغ اسلام بوده است. می‌فرمایند عربان آمدند و مسجد ساختند. حالا من از ایشان می‌پرسم که آیا عربان اجازه می‌دادند مسیحیان بروند در سرزمین‌شان و مسیحیت را تبلیغ کنند و کلیسا بسازند یا زرتشتیان در سرزمین‌شان آتش‌کده و معبد بسازند؟! اگر آن‌چه عربان کردند تبلیغ بود، چرا برخی از شهرها را چند بار فتح کردند (معروف است که بخارا را چهار بار فتح کردند)؟ چرا تا مرزهای گیلان پیش آمدند و این همه قلم‌رو را فتح کردند و توسط دیلیمان متوقف شدند؟

اگر این‌ها تبلیغ بود و تبلیغ شما این‌جوری است، به قول ما گیلک‌ها «شیمی تبلیغه قوربان»!

عربان فقط مسجد نساختند دکتر عزیز. پادگان هم ساختند و باج و خراج هم گرفتند و حکامی را هم نصب کردند؛ کاری که همه‌ی فاتحان نظامی در قلم‌روهای فتح شده انجام می‌دادند.


#دین
#اسکندر
#ذوالقرنین
#حمله‌ی_عرب
#خداوندگار_صلح
#جنگ‌جوی_جهان‌گشا
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi