زیر سقف آسمان

♦️کورش برای گیلان چه دارد؟

استاد نازنین و همکار متعهد
جناب آقای دکتر محدثی

مدتی‌ست ناظر ساکت تلاش‌های حضرت‌عالی در راستای تشریح روایتتان از کورش و مناسبات تاریخی دوره هخامنشی در عرصه عمومی هستم. مکاتبات اخیرتان با چند منتقد، با یا بی‌هویت واقعی، تحریکم کرد چند نکته را با کمال احترام عرض و در یک خصوص، با لحاظ صمیمیت حرفه‌ای، انتقادی مطرح کنم.

یکم، دسترسی مستقیم به اسناد دست‌اول مکشوفه از دوره هخامنشی برای پروژه‌های غیرجانبدارانه پژوهشی بسیار سخت و اعتماد به روایت نویسندگان پیشین، بدون در نظر گرفتن وابستگی‌ها و منافع لژها، مؤسسات سرمایه‌گذار و سازمان‌های ذی‌نفعشان، بسیار سخت‌تر است. ازاین‌رو، مرور ادبیات فارسی مرتبط با این دوران، بیش از آنکه چیدمانی روشمند برای طرح مسئله باشد، نیت‌خوانی و تحلیل اغراض و گرایش‌های نویسندگان به کانون‌های قدرت را در پی خواهد داشت. ازاین‌رو، میزان ثمربخشی کتاب شما جهت تنویر نقاط کور این بخش از تاریخ باستان ــ که هم در بطن استراتژی‌های استعمار هویتی است و هم در قلب متون مقدس اصحاب قدرت ــ با اپیستمی فعلی برایم جای تردید است. چراکه مسئله به‌قدری از قالب علمی بیرون می‌زند که راهکار علمی شما محتملاً کارساز نخواهد بود.

دوم، نیک می‌دانید که ما ایرانی‌ها از ممتازترین مردم در ایدئولوژی‌پذیری و شبه‌علم‌باوری هستیم. این ویژگی ما را حکومتمان از هر کس دیگر بهتر شناخته است. جمهوری اسلامی استادانه از هر چیز ممکن ابزار می‌سازد و به مردمی که عاجزانه به دنبال راه‌حل‌های ساده برای مسائل پیچیده هستند، می‌فروشد. کورش اگر نقشی نمادین در نمایش مشروعیت‌بخشی به دستگاه پهلوی داشت، جایگاهی کاملاً ابزاری در حکومت فعلی پیدا کرد. هر زمان به کارش آمد، به لطایف‌الحیلی رقصاندش و هر جا مصرفش کرد، به انبار بازگرداندش. آخر ما که می‌دانیم پس از استقرار نظم نوین در خاورمیانه این موج باستان‌گرایی و کورش‌بازی به کجا ختم خواهد شد، چرا باید در بازی جنگ‌سالاران بیفتیم؟ منتقدانه یا مداحانه، پایبند به واقعیت یا متوهمانه، علمی یا غیرعلمی، پرداختن به کورش تنومندسازی گفتمانی‌ست که حاکمیت و اپوزیسیون جاهلش علم کرده‌اند تا به مسئله اصلی پرداخته نشود. مسئله خلأ حقیقت در بود اینجایی و اکنونی ایرانیان. مسئله گسست پیوندهای شفقت میان ما. مسئله نابودی "ما".

سوم، یک زوج از میان دوستان بنده صاحب فرزندی شده‌اند که هزاران کیلومتر دور از وطن «گیلان» نام گرفته. گیلان به جمع ما مهاجران ــ بخوانید تبعیدی‌های مضطرب خانه ــ کمی حواس‌پرتی از جنگ و کمی تبسم آورده. ولی دریغ که مادرش قصه‌ای ندارد که برای گیلان بخواند. آخر تا چند سال دیگر من باید به صفحات دکتر گیلوایی سر بزنم و نه یک نوشته گیلکی ببینم، نه خطی از تاریخ گیلان، نه قصه‌ای از مردمش؟ مگر گیلان صف‌شکن تجدد نبوده؟ حزب نداشته، پرچم نداشته، قهرمان و مبارز نداشته که من باید قصه تکراری هخامنش را که هزار بار بالاجبار شنیده‌ام، برای بار هزار و یکم هم بشنوم، درحالی‌که حتی به اندازه یک جستار از تاریخ، زبان، عادات و سنن گیلک نمی‌دانم؟ یعنی مادری که تک‌تک سلول‌هایش برای وطنش در عطش بوده و نام عزیزترینش را گیلان گذاشته، حق ندارد از جامعه‌شناسش بخواهد چند خط هم برای او بنویسد؟

کلام آخر، همسر من پیش از ازدواج با بنده نه یک کلمه تورکی شنیده بود، نه شعری خوانده بود که شعرایش به جرم زبان شکنجه شده باشند و نه از پنج هزار سال تاریخ آذربایجان پنج کلمه شنیده بود. خوشبختی من بود که کمی از خودم را با او قسمت کنم و به تناسب از ایشان بگیرم. باور دارم ایران زمانی به سعادت می‌رسد که من برای سربلندی آذربایجان بکوشم و شما محافظ تاریخ و فرهنگ گیلان باشید. گیلان زیبای ما به تازگی شش ماهه شده. اگر دوست داشتید، به من از گیلان کهن خودتان بگویید تا آیینه ای باشد بزرگ در برابر آیینه کوچک من، تا شاید ابدیت "ما" هم این‌گونه ساخته شود.

✍یکی از همین مردم
۷ شهریور ۱۴۰۵

#گیلان
#کورش
#زبان_گیلکی
@NewHasanMohaddesi

👍12❤4🤣1

1.59K viewsedited 04:02