#ایرج_میرزا :

یکی از انگلستان پند گیرد
یکی با روس‌ها پیوند گیرد
تجارت نیست، صنعت نیست، ره نیست
امیدی جز به #سردار_سپه نیست...
.
.
.
#پروین_اعتصامی :

خسروا، دست توانای تو، آسان کرد کار
ورنه در این کار سخت امید آسانی نبود
شه نمی‌شد گر‌ در این گمگشته‌کشتی ناخدای
ساحلی پیدا از این دریای طوفانی نبود


در دورۀ پدر، ایران همچو ققنوس دوباره از خاکستر برخاست و کارش چنان بالاگرفت که برای زمین زدنش لازم بود متفقین (جناح پیروز جنگ جهانی دوم) با تمام قوا از چندین جهت به کشور بتازند و در دورۀ پسر بود که بلآخره شکوه و عظمت امپراتوری باستانی ایران به چنان جایگاهی رسید که ابرقدرتهای جهانی نیز دیگر امکان ضربه زدن به آن از بیرون نداشتند، پس چاره کار را در پشتیبانی از یک غدۀ سرطانی درونی یافتند.

ایران را نه صفوی زنده کرد که با حملۀ افغان تمام دستاوردهای آن نابود شد، و نه افشار که به محض قتل نادر، چیزی از ایران باقی نماند. ایران را پهلوی زنده کرد که باقیماندۀ نیمه جان ارتش شاهنشاهی‌ش کشور را در جنگ حفظ کرد و تا امروز هر جفایی بر آن کردند و کردیم، خم به ابرو نمی‌آورد!

شرح عکس: پدر و پسر ایران‌ساز در تخت‌جمشید

@NaqdeMosaddeq

۱۵ فروردین درگذشت #پروین_اعتصامی، نامدارترین بانوی چکامه سرای ایرانی و از نوابغ ادبیات ایرانی:

بشناس فرق دوست ز دشمن بچشم عقل
مفتون مشو که در پس هر چهره چهره‌هاست

عکس: پروین اعتصامی در کنار شاهنشاه ( در زمان ولیعهدی)

@PN_KFP

‏‌زن در ایران، پیش از این گویی که ایرانی نبود‏پیشه‌اش جز تیره‌روزی و پریشانی نبود‏زندگی و مرگش اندر کنج عزلت می‌گذشت‏زن چه بود آن روزها، گر زآنکه زندانی نبود؟!
#پروین اعتصامی‏⁧⁩

🔗 @behzadmehrani

@PN_KFP

.
بی تردید اکثر ما در دوران نوجوانی این قصیده درخشان بانو #رخشنده_اعتصامی معروف به #پروین_اعتصامی با این مطلع را در کتاب‎های درسی خوانده‎ایم:

زن در #ایران پیش از این گویی که ایرانی نبود
پیشه‎اش جز تیره‎روزی و پریشانی نبود

زندگی و مرگش اندر کنج عزلت می‌گذشت
زن چه بود آن روزها، گر زآنکه زندانی نبود؟

اما چه بسا کمتر بدانیم که این قصیده درباره اعطای حق آزادی به زنان در دوران #شاهنشاه #رضاشاه_بزرگ سروده شد؛ و سه بیت آخر این قصیده که به تجلیل از رضا شاه بزرگ و این اقدام او می‎پردازند، از کتاب‎های ما - و حتی از کتاب‎های موجود در بازار - حذف شده بودند:

خسروا دست توانای تو آسان کرد کار
ورنه در این کار سخت، امید آسانی نبود

شه نمی‌شد گر‌ در این گمگشته‌ کشتی ناخدای
ساحلی پیدا از این دریای طوفانی نبود

باید این انوار را پروین به چشم عقل دید
مِهر رخشان را نشاید گفت نورانی نبود

و حال اگر به بیت‎های آغازین این قصیده بازگردیم، خواهیم دید که مطلع این قصیده یعنی «زن در ایران پیش از این گویی که ایرانی نبود» برگرفته از سخنرانی رضا شاه بزرگ به مناسبت روز آزادی زن در ایران است؛ و در حقیقت پروین نثر رضا شاه بزرگ را به نظم کشیده است:

«بی‌نهایت مسرورم که می‌بینم خانم‌ها در نتیجه دانایی و معرفت به وضعیت خود آشنا و به حقوق و مزایای خود پی برده‌اند. همانطور که خانم تربیت اشاره نمودند، زن‌های این کشور به واسطه خارج بودن از اجتماع نمی توانستند استعداد و لیاقت ذاتی خود را بروز دهند؛ بلکه باید بگویم که نمی‌توانستند حق خود را نسبت به کشور و میهن عزیز خود ادا نمایند و بالاخره خدمات و فداکاری خود را آنطور که شایسته است انجام دهند؛ و حالا می روند علاوه بر امتیاز برجستۀ مادری که دارا می‌باشند، از مزایای دیگر اجتماع نیز بهره‌مند گردند.

نباید از نظر دور بداریم که نصف جمعیت کشور ما به حساب نمی‌آمد؛ یعنی نصف قوای عاملۀ مملکت بیکار بود. هیچوقت احصائیه [سرشماری] از زن‌ها برداشته نمی‌شد، مثل اینکه زن‌ها یک افراد دیگری بودند و جزء جمعیت ایران به شمار نمی‌آمدند. خیلی جای تأسف است که فقط یک مورد ممکن بود احصائیه زن‌ها برداشته شود؛ و آن موقعی بود که وضعیت ارزاق در مضیقه می‌افتاد و در آن موقع سرشماری می‌کردند و می‌خواستند تامین آذوقه نمایند...»

پروین، پیش از این در بخشی از سخنرانی خود در خرداد ماه 1303 خورشیدی در روز جشن فارغ‌التحصیلی‎اش در «مدرسه‌ دخترانه آمریکایی تهران» با عنوان «زن و تاریخ» درباره ستمی که در طی قرون و اعصار، در شرق و غرب به زنان روا داشته‌اند‌ سخن گفته بود. بخشی از این سخنرانی:

«سرانجام زن پس از قرن‌ها درماندگی، حق فکری و ادبی خود را به دست آورد و به مرکز حقیقی خود نزدیک شد... در این عصر، مفهوم عالی «زن» و «مادر» معلوم شد و معنی روحبخش این دو کلمه که موسس بقا و ارتقاء انسان است، پدیدار گشت. این که بیان کردیم، راجع به اروپا بود. آنجا که مدنیت و صنعت، رایت فیروزی افراشته و اصلاح حقیقی بر اساس فهم و درک تکیه کرده... آن‌جا که دختران و پسران، بی‌تفاوت جنسیت، از تربیت‎های بدنی و عقلی و ادبی بهره‌مند می‌شوند... آری آن‌چه گفتیم در این مملکت‌های خوشبخت وقوع یافت. عالم نسوان نیز در اثر همت و اقدام، به مدارج ترقی صعود نمود. اما در مشرق که مطلع شرایع و مصدر مدنیت علام بود... کار بر این نهج نمی‌گذشت.

اخیراٌ کاروان نیک‌بختی از این منزل کوچ کرد و معمار تمدن از عمارت این مرز و بوم، روی برتافت.... درطی این ایام، روزگار زنان مشرق زمین، همه‌جا تاریک و اندوه‌خیز، همه‌جا آکنده به رنج و مشقت، همه‌جا پر از اسارت و مذلت بود... مدت‎هاست که آسایی از خواب گران یأس و حرمان برخاسته، می‌خواهد آب رفته را به جوی باز آرد. اگرچه برای معالجه‌ این مرض اجتماعی بسیار سخن‌ها گفته و کتابها نوشته‌اند، اما داروی بیماری مزمن شرق، منحصر به تربیت و تعلیم است. تربیت و تعلیم حقیقی که شامل زن و مرد باشد و تمام طبقات را از خوان گسترده‌ی معرفت مستفید نماید.

ایران، وطن عزیز ما که مفاخر و مآثر عظیمه‌ آن زینت‌افزای تاریخ جهان است، ایران که تمدن قدیمیش اروپای امروز را رهین منت و مدیون نعمت خویش دارد، ایران با عظمت و قوتی که قرن‎ها بر اقطار و ابحار عالم حکمروا بود، از مصائب و شداید شرق سهم وافر برده، اکنون به دنبال گم‌شده‌ خود می‌دود و به دیدار شاهد‌ نیکبختی می‌شتابد... امیدواریم به همت دانشمندان و متفکرین، روح فضیلت در ملت ایجاد شود و با تربیت نسوان، اصلاحات مهمه‌ اجتماعی در ایران فراهم گردد. در این صورت، بنای تربیت حقیقی استوار خواهد شد و فرشته‌ اقبال در فضای مملکت سیروس و داریوش بال‌گشایی خواهد کرد.»
➖➖➖
@PN_KFP