🖋 یکی از مفاهیم کلی، که به طور معمول از آن برای بیان ویژگی ذاتی هر امر دینی استفاده میشود مفهوم فوق طبیعی است. منظور از فوق طبیعی اشاره به سنخی از چیزهاست که درک آن از حد توانایی فهم ما بیرون است؛ فوق طبیعی، جهان راز، جهان ناشناختنی، جهان نادریافتنی است. پس دین نوعی نظرورزی دربارۀ همۀ آن چیزهایی خواهد بود که در قالب علم و، به عبارت کلیتر، در قالب اندیشۀ تمایزیافته نمیگنجند. اسپنسر میگوید: "ادیان [مختلف]، که از دیدگاه اصل اعتقادی جزمی خویش هیچ سازشی با هم ندارند، به طور ضمنی با هم همداستاناند که جهان رازی است که چگونگیاش باید تبیین شود"؛ یعنی از نظر وی، ادیان اساساً عبارتند از "اعتقاد به وجود همه جا حاضر چیزی که تعقل ما از ادراک آن عاجز است". ماکس مولر هم عقیدهای مشابه داشت و در هر دینی "کوششی برای درک درکنشدنی، برای بیان بیانناپذیر، یعنی نوعی گرایش به سوی نامتناهی" میدید.
🖋 تردیدی نیست که احساس راز هم در برخی ادیان، به ویژه در مسیحیت، نقش مهمی بازی کرده است. هر چند باید اضافه کنیم که اهمیت این نقش در لحظات متفاوت تاریخ مسیحیت فرق میکرده؛ بعضی دورهها هست که در آنها این مفهوم راز نقش فرعی دارد و جای خود را به مفاهیمی دیگر داده است. به عنوان مثال، از نظر مردمان قرن هفدهم، در اعتقاد به اصل پایهای و جزمی دین مسیح، هیچ چیز آشفتهسازی از دیدگاه عقل وجود ندارد؛ ایمان، بی هیچ زحمتی با علم و فلسفه آشتی داشت، و متفکرانی چون پاسکال، که احساس شدیدی از این داشتند که موضوعی عمیقاً ناروشن در ذات چیزها هست، با دوران خویش آنچنان ناهماهنگ بودند که معاصرانشان آثار آنان را درک نمیکردند. همین روحیه [آشتی بین ایمان و عقل] را در دوران اسکولاستیک هم میبینیم: فلسفۀ این دوره را «ایمانِ جویای عقل» تعریف میکردند.
📚 از کتاب «صور بنیانی حیات دینی»، نوشتۀ امیل دورکیم، ترجمۀ باقر پرهام 📚
@philosophycafe
🖋 تردیدی نیست که احساس راز هم در برخی ادیان، به ویژه در مسیحیت، نقش مهمی بازی کرده است. هر چند باید اضافه کنیم که اهمیت این نقش در لحظات متفاوت تاریخ مسیحیت فرق میکرده؛ بعضی دورهها هست که در آنها این مفهوم راز نقش فرعی دارد و جای خود را به مفاهیمی دیگر داده است. به عنوان مثال، از نظر مردمان قرن هفدهم، در اعتقاد به اصل پایهای و جزمی دین مسیح، هیچ چیز آشفتهسازی از دیدگاه عقل وجود ندارد؛ ایمان، بی هیچ زحمتی با علم و فلسفه آشتی داشت، و متفکرانی چون پاسکال، که احساس شدیدی از این داشتند که موضوعی عمیقاً ناروشن در ذات چیزها هست، با دوران خویش آنچنان ناهماهنگ بودند که معاصرانشان آثار آنان را درک نمیکردند. همین روحیه [آشتی بین ایمان و عقل] را در دوران اسکولاستیک هم میبینیم: فلسفۀ این دوره را «ایمانِ جویای عقل» تعریف میکردند.
📚 از کتاب «صور بنیانی حیات دینی»، نوشتۀ امیل دورکیم، ترجمۀ باقر پرهام 📚
@philosophycafe
Forwarded from پیوست
بهشتِ موعودِ دینباورِ نوین را طبیعتاً بایستی بر زمین جست نه در آسمانها. زیرا نگرش مسیحیت به زندگانی ابدی بهشتی، به همراه دیگر دلداری دهندگیهایش اکنون برای هر کسی که حتا با نیمچه اعتقادی نیم بند در زمرهی پیروان اشتراوس وارد شده باشد، به کلی رخت بربسته است. اینکه چگونه دینی بهشت موعودش را به تصویر بکشد، حائز اهمیت شایانی است. اگر راست باشد که مسیحیت مشغلهای جز موسیقی و آواز در بهشت موعودش نمیشناسد، فرهنگستیزِ پیروِ اشتراوس نمیتواند چشمانداز تسلیبخشی از ورود به چنین بهشت موعودی داشته باشد. کتاب باورهای اشتراوس در صفحه ۲۹۴، حاوی نویدی با فرازی بهشتی است که: فرهنگستیزِ خوشاقبال نخست این عتیقه را بگشای! ملکوتِ آسمانها به سویت نزول میکند! اشتراوس میگوید:
«ما تنها باید به آن چه میکنیم و سالهاست بدان مشغولیم اشارتی کنیم. ما علاوه بر حرفهمان - زیرا ما به حرفههای عدیدهای سرگرمیم - به هیچ وجه، تنها اهل دانش و هنرمند نیستیم، بلکه کارمند و نظامی، بازرگان و مالک نیز هستیم، پس ما شماری اندک نه ایم که بدین راه افتاده باشیم، بلکه هزاران نفریم - آن هم نه از بدترینهای این سرزمین. گذشته از اشتغالات حرفهای، میکوشیم ذهن خود را تا حد امکان برای جلب متعالیترین منافع بشری، بازتر نگه داریم. در سالهای اخیر به بهترین وجه در جنگ بزرگ ملی و نیز در پیریزی دولت آلمان مشارکت داشتهایم؛ و از آنجا که تاریخ پر مرارت آلمان اکنون به این کامیابی شکوهمند دست یافته است، عمیقاً - با آگاهی از هویت ملی خود احساس والایی و فرازمندی میکنیم. درک خود را از این امور، با مطالعات تاریخی که در سالهای اخیر حتا برای طبقهی کم سواد نیز در پی انتشار کتب تاریخی جالب و مردمپسند، آسان شده است، تقویت میکنیم. در این اثنا، جویای آنیم که بر آگاهی و دانش خود از طبیعت نیز بیفزاییم، و خوشبختانه در این زمینه نیز - چون زمینهی تاریخ ۔ ابزارها و امکانات بسیاری برای ترویج و تکامل درک عمومی در دسترس قرار گرفته است. سرانجام ما در آثار شاعران بزرگ و اجراهای قطعات موسیقی آهنگسازان برجستهی معاصرمان بسیاری عوامل مهیج روح، دل، تخیل و احساس و از همه نظر خرسند کننده داریم. این است که شادمانه به زندگانی خود ادامه میدهیم.»
حریف ما از قماش آنهاست که وقتی فرهنگستیز فرهنگی دوران ما، اثر وی را میخواند، بانگ بر میآورد. این همان شیوهی زندگی روزمرهی ماست، ما همه روز چنین زندگی میکنیم. مثلاً وقتی وی به مطالعات تاریخی به مثابهی ابزاری برای درک اوضاع سیاسی اشاره میکند، به یقین مرادش روزنامه خواندن است و وقتی از مشارکت فعالانهی ما در ساختن دولت آلمان و ایجاد هویت ملی سخن میگوید، به یقین مقصودش رفتن هر روزه به آب جو فروشی سر خیابان است. آیا نه این است که قدم زدن در باغ وحش از دیدگاه او «همگانیترین ابزار برای فهم همگانی از طبیعت» است؟ و سرانجام، آیا تماشاخانهها و کنسرتهای محرک نیروی تخیل و حس طنزپردازی، همان وضعیت آرمانی نیست که دیگر نمیتوان چیزی بر آن افزود؟ با چه مایه ذوق و شوق و آب و تاب، این مرد، کارها و رفتارهای سادهی عامیان را، چنین شکوه و عظمت میبخشد. ما به او میگرویم، او پذیرفتهی ماست؛ زیرا بهشتِ او بهشتِ ماست!
🖋️فردریش نیچه
📘تاملات نابهنگام ، صفحه77
______________
@Philosophycafe
«ما تنها باید به آن چه میکنیم و سالهاست بدان مشغولیم اشارتی کنیم. ما علاوه بر حرفهمان - زیرا ما به حرفههای عدیدهای سرگرمیم - به هیچ وجه، تنها اهل دانش و هنرمند نیستیم، بلکه کارمند و نظامی، بازرگان و مالک نیز هستیم، پس ما شماری اندک نه ایم که بدین راه افتاده باشیم، بلکه هزاران نفریم - آن هم نه از بدترینهای این سرزمین. گذشته از اشتغالات حرفهای، میکوشیم ذهن خود را تا حد امکان برای جلب متعالیترین منافع بشری، بازتر نگه داریم. در سالهای اخیر به بهترین وجه در جنگ بزرگ ملی و نیز در پیریزی دولت آلمان مشارکت داشتهایم؛ و از آنجا که تاریخ پر مرارت آلمان اکنون به این کامیابی شکوهمند دست یافته است، عمیقاً - با آگاهی از هویت ملی خود احساس والایی و فرازمندی میکنیم. درک خود را از این امور، با مطالعات تاریخی که در سالهای اخیر حتا برای طبقهی کم سواد نیز در پی انتشار کتب تاریخی جالب و مردمپسند، آسان شده است، تقویت میکنیم. در این اثنا، جویای آنیم که بر آگاهی و دانش خود از طبیعت نیز بیفزاییم، و خوشبختانه در این زمینه نیز - چون زمینهی تاریخ ۔ ابزارها و امکانات بسیاری برای ترویج و تکامل درک عمومی در دسترس قرار گرفته است. سرانجام ما در آثار شاعران بزرگ و اجراهای قطعات موسیقی آهنگسازان برجستهی معاصرمان بسیاری عوامل مهیج روح، دل، تخیل و احساس و از همه نظر خرسند کننده داریم. این است که شادمانه به زندگانی خود ادامه میدهیم.»
حریف ما از قماش آنهاست که وقتی فرهنگستیز فرهنگی دوران ما، اثر وی را میخواند، بانگ بر میآورد. این همان شیوهی زندگی روزمرهی ماست، ما همه روز چنین زندگی میکنیم. مثلاً وقتی وی به مطالعات تاریخی به مثابهی ابزاری برای درک اوضاع سیاسی اشاره میکند، به یقین مرادش روزنامه خواندن است و وقتی از مشارکت فعالانهی ما در ساختن دولت آلمان و ایجاد هویت ملی سخن میگوید، به یقین مقصودش رفتن هر روزه به آب جو فروشی سر خیابان است. آیا نه این است که قدم زدن در باغ وحش از دیدگاه او «همگانیترین ابزار برای فهم همگانی از طبیعت» است؟ و سرانجام، آیا تماشاخانهها و کنسرتهای محرک نیروی تخیل و حس طنزپردازی، همان وضعیت آرمانی نیست که دیگر نمیتوان چیزی بر آن افزود؟ با چه مایه ذوق و شوق و آب و تاب، این مرد، کارها و رفتارهای سادهی عامیان را، چنین شکوه و عظمت میبخشد. ما به او میگرویم، او پذیرفتهی ماست؛ زیرا بهشتِ او بهشتِ ماست!
🖋️فردریش نیچه
📘تاملات نابهنگام ، صفحه77
______________
@Philosophycafe
Telegram
📎
📌ضرورت اخلاقی زیستن
بخش اول
◾(نگاهی به کتاب ایشمن در اورشلیم)
کتاب ایشمن در اورشلیم که بعد از گذشت سالها پس از چاپ ان به تازگی به فارسی برگردانده شد و در صدر فروشهای فصل تابستان و پاییز در ایران قرار گرفت، با همه حواشی که پیرامون آن پیش امد، موجب رونق گیری مجدد کتابفروشیهای کشور و بحث های مربوط به کتاب در کشور شد. قرار است در این نوشته کوتاه به خود مسئله کتاب و دغدغه هانا ارنت در باب مسئله ایشمن بپردازیم و نکاتی را که موجب بحث برانگیز بودن این اثر درجامعه فرهنگی غرب است، را بررسی خواهیم کرد. خود کتاب متشکل از پانزده فصل هست که محوریت اصلی بحث در انها چگونگی اطلاق مفهوم گناهکار بریک فرد در سیستم حقوقی مدرن غربی است. نمیتوان نثر ارنت را چندان جذاب دانست و پینوشت های مترجم نیز تا فصل 4 و 5 این کتاب نمیتواند ان فضای موجود را برای خوانندگان ایرانی تداعی کند؛ البته ترجمه روان مترجم این نقطه ضعف را پوشش میدهد. بهرحال قرار است صحبت درباره محتوای کتاب را اغاز کنیم با اتکا به ترجمه خانم زهرا شمس.
▫️ایشمن کیست و چه کرده است ؟ ایا بالواقع همان طراح اصلی راه حل نهایی هیتلر او بوده؟ فردی که هیچگونه نسبتی با اندیشه های یهود ستیزانه ندارد و حتی چندتن از اشنایان و دوستانش نیز یهودی هستند (ارنت در این کتاب اشاره به گزارشهای میکند که از رفتار او در اداره یهودیان اتریش درزمان نازی به دست امده است و نشان از رفتار با حسن نیت او دارد) چگونه ممکن است دچار همچین جنایتی در حق یهودیان شود؟ باید این نکته را مورد توجه قرار داد که ایشمن نسخه عجیبی از یک انسان معمولی نیست، کسی که روانشناسان او را مبرا از هرگونه بیماری روانی میدانستند، او کسی است که نسبت خاصی از لحاظ ایدئولوژیکی با یهودستیزی ندارد. چه حوادثی قرار است رخ بدهد که ایشمن را به این دادگاه بکشانیم و او را به خاطر انجام جنایت در ابنای نوع بشر محکوم نماییم؟ ایا میتوان ایشمن را که هیچگونه کنش انگیزه داری نسبت به یهودیان نداشته است و صرفا درحال اجرای فرامین بود، متهم دانست؟ ارنت با گستراندن این مسئله در زندگی روزمره ما را به درنگی عمیق وامیدارد تا کمی بیشتر به کنش های اطراف خودمان بیاندیشیم و مجددا کارهایی را که انجام داده ایم مورد بازنگری قرار دهیم. میتوان گفت که بحث اصلی او در یازده فصل از کتاب که روایت زندگی ایشمن نیز هست، ارائه این موضوع است که ایا میتوان با خونسردی تمام میلیونها انسان را ،بدون عذاب وجدان،از حق زندگی محروم کرد.
__________________
🖋️احسان قیچی ساز
@Philosophycafe
بخش اول
◾(نگاهی به کتاب ایشمن در اورشلیم)
کتاب ایشمن در اورشلیم که بعد از گذشت سالها پس از چاپ ان به تازگی به فارسی برگردانده شد و در صدر فروشهای فصل تابستان و پاییز در ایران قرار گرفت، با همه حواشی که پیرامون آن پیش امد، موجب رونق گیری مجدد کتابفروشیهای کشور و بحث های مربوط به کتاب در کشور شد. قرار است در این نوشته کوتاه به خود مسئله کتاب و دغدغه هانا ارنت در باب مسئله ایشمن بپردازیم و نکاتی را که موجب بحث برانگیز بودن این اثر درجامعه فرهنگی غرب است، را بررسی خواهیم کرد. خود کتاب متشکل از پانزده فصل هست که محوریت اصلی بحث در انها چگونگی اطلاق مفهوم گناهکار بریک فرد در سیستم حقوقی مدرن غربی است. نمیتوان نثر ارنت را چندان جذاب دانست و پینوشت های مترجم نیز تا فصل 4 و 5 این کتاب نمیتواند ان فضای موجود را برای خوانندگان ایرانی تداعی کند؛ البته ترجمه روان مترجم این نقطه ضعف را پوشش میدهد. بهرحال قرار است صحبت درباره محتوای کتاب را اغاز کنیم با اتکا به ترجمه خانم زهرا شمس.
▫️ایشمن کیست و چه کرده است ؟ ایا بالواقع همان طراح اصلی راه حل نهایی هیتلر او بوده؟ فردی که هیچگونه نسبتی با اندیشه های یهود ستیزانه ندارد و حتی چندتن از اشنایان و دوستانش نیز یهودی هستند (ارنت در این کتاب اشاره به گزارشهای میکند که از رفتار او در اداره یهودیان اتریش درزمان نازی به دست امده است و نشان از رفتار با حسن نیت او دارد) چگونه ممکن است دچار همچین جنایتی در حق یهودیان شود؟ باید این نکته را مورد توجه قرار داد که ایشمن نسخه عجیبی از یک انسان معمولی نیست، کسی که روانشناسان او را مبرا از هرگونه بیماری روانی میدانستند، او کسی است که نسبت خاصی از لحاظ ایدئولوژیکی با یهودستیزی ندارد. چه حوادثی قرار است رخ بدهد که ایشمن را به این دادگاه بکشانیم و او را به خاطر انجام جنایت در ابنای نوع بشر محکوم نماییم؟ ایا میتوان ایشمن را که هیچگونه کنش انگیزه داری نسبت به یهودیان نداشته است و صرفا درحال اجرای فرامین بود، متهم دانست؟ ارنت با گستراندن این مسئله در زندگی روزمره ما را به درنگی عمیق وامیدارد تا کمی بیشتر به کنش های اطراف خودمان بیاندیشیم و مجددا کارهایی را که انجام داده ایم مورد بازنگری قرار دهیم. میتوان گفت که بحث اصلی او در یازده فصل از کتاب که روایت زندگی ایشمن نیز هست، ارائه این موضوع است که ایا میتوان با خونسردی تمام میلیونها انسان را ،بدون عذاب وجدان،از حق زندگی محروم کرد.
__________________
🖋️احسان قیچی ساز
@Philosophycafe
Forwarded from پیوست
📌ضرورت اخلاقی زیستن
بخش دوم
◾ارنت دقیقا بحث را از اینجا اغاز میکند که اگر قصد انجام دادن کاری غلط برای ارتکاب به جرمی، ضروری است؛ چگونه میتوان برای متهمی که اراده ایی برای انجام دادن یا اغازیدن امری غلط ندارد و صرفا مرتکب ان جرم میشود، حکم صادر کرد و او را در مظان اتهام قرار داد؟هانا ارنت ابتدا شروع به نشان دادن فعالیت های ایشمن میکند(بطور مثال چگونه توانست به اس.دی بپیوندد و چگون توانست دفترش در وین را به دست بیاورد). آرنت دقیقا روندی از نقش سیستم در عادی انگاری جرم برای ما نمایان میکند که شاید درخوانش اول از کتاب متوجه ان نشویم؛ او ابتدا نشان میدهد که ایشمن در حال انجام دادن کاری مفید و نسبتا بی حاشیه برای سیستم و یهودیان(مغضوبان سیستم) بوده است و انها را دعوت به خروج از کشور میکرده است. ایشمن با اعتقاد قلبی که نسبت به این کار داشته، شروع به مذاکره با رهبران انجمن صهیونیستها نیز میکند و انها از این امر نیز استقبال میکنند. حتی با او همکاری نیز میکنند، زیرا دارای عقیده مشترکی بودند مبنی بر این که زمینی مناسب باید جهت زندگی مستقل یهودیان تعبیه شود. این همکاری دوطرفه نه تنها منجر به حذف فیزیکی یهودیان همگون گرا(علاقمند به ادغام در ملت آلمان) میشود بلکه با ناامیدی انان از کمک های بین الدولی جهت مهاجرت، اماده نوعی مهاجرت غیرقانونی به فلسطین میشوند. کار حرفه ایی ایشمن در پروژه راه حل نهایی از همینجا اغاز میشود. آرنت در ادامه کتاب و بسط فعالیت های آیشمن در وین با آگاه سازی ما بدین نکته که با افزایش جمعیت یهودیان موجود در متصرفات المان نازی، به خصوص بعد از تصرف لهستان، هیچ دل ودماغی در دو طرف معامله وجود نداشت، ارام ارام خاموشی وجدان جهت راه حل دوم نیز به وجود میاید(مسئله تجمیع). بعد از نشست سران اس.اس در برلین با حضور ایشمن جهت بررسی راه حل های موجود و احمقانه جهت تجمیع و نگهداری انان(افرادی که هویتشان را رهبرانشان فروخته بودند، یهودیانی که در پی اطاعت از رهبرانشان بودند. )مقدمات بوجود امدن راه حل حذف فیزیکی نیز نمایان میشود.با آغاز این روند ایشمن با مشاهده صحنه های تراژیک کشتار یهودیان بوسیله گاز چه واکنشی نشان میدهد؟سعی میکند همان راه حل تجمیع را پیش بگیرد و به مدت چهار هفته وجدانش درست کار میکند، اما با مشاهده فضاحتی که به بار اورده است (به علت جمیعت بالا). وجدانش مسیر معکوسی را میپیماید و یهودیان را، دسته دسته چون میشی به مسلخ میفرستد. چه برسر وجدان لعنتی امده است؟ حتما با داستان ان فرد یهودی که میخواست مردم را از کشتن مسیح بازدارد اما وقتی مقاومت انها را دید منصرف شدو و عیسی را مصلوب کرد و در پایان کار دستانش را با اب تطهیر کرد تا نشانی از گناه بر ان نماند(ایشمن موقعیتها کمتری جهت پونتیوس پیلاطوس شدن، در زندگی خود نداشته است).آیشمن نیز بوسیله استفاده از عقل توانست وجدان خود را تطهیر کند و با هیچ مشکلی با خود کنار بیاید. دامنه ایده ارنت از طرح این مواجهه عقل و وجدان، هم فراتر میرود و به انجا میرسد که ما این سوال را از خود بپرسیم که ایا ان اراده ازادی که قرار است مورد کیفر قرار بگیرد اصن میتواند بی مشاهده کنشمندی دیگری، وجود داشته باشد؟ اینجاست که ارنت به نوعی سعی درنشان دادن این امر دارد که بازتعریف عمل شریر و مجرمانه در پوشش نوعی قصد و نیت بالفعل، موجب تقویت این گمان میشود که درنبود ازادی، آزادی را محکوم کنیم.
◻️میتوان گفت که نیت اصلی هانا آرنت، که در 14 فصل سعی میکند ان را موشکافی کند این است که رویه قضائیه مدرن میتواند پدیداورنده شکل جدید از اخلاق امتناع-ورزی شده باشد .این رویه قضایی با وضع تعریف جرم برنوعی نیت شرورانه از سوی خود فرد، مقدمات انکار حیطه عمومی را فراهم میاورد بی انکه لختی درنگ کند که مبادا با حذف حیطه عمومی ، خود امر حطیه خصوصی نیز دود شود و به هوا رود. دقیقا در همین محل است که ایشمن با اشاره به بدیلهای دیگر این ماجرا ، نشان از پیش پاافتادگی شر میکند.
♦️ارنت از وضعیتی که سقوط اخلاق و گمشدگی کلمات در زیر استبدادی که سیستم بر روی تک تک شهروندان خود پیاده میکند؛ سخن میگوید. به نوعی میتوان گفت: از بین رفتگی حیطه خصوصی نخستین چیزی است که میشود در اتوپیایی توتالیتر مشاهده نمود، انجایی که واژگان معنی خود را از دست میدهند و نمیتوان از امکان بدیل های دیگر، سخن گفت؛ انجایی که فرد دیگری در کنار تو مشاهده نمیشود و هرانچه هست کنش متقابل قلمداد نمیشود بلکه فرمان از بالا به پایین است. ه ممکن است به شکل عقل نیز ظهور کند)
ارنت بر این نکته پافشاری میکند که ضرورت اخلاقی زیستن منوط بر بودگی امکان حیطه خصوصی است که بتواند درمقابل حیطه عمومی سربلند کند. و گرنه همگی-مان- با پیش پاافتادگی شر در سطح زندگی روزمره خود مواجه خواهیم بود.(حالا چه بوسیله عقل و چه...)
__
🖋️احسان قیچی ساز
@Philosophycafe
بخش دوم
◾ارنت دقیقا بحث را از اینجا اغاز میکند که اگر قصد انجام دادن کاری غلط برای ارتکاب به جرمی، ضروری است؛ چگونه میتوان برای متهمی که اراده ایی برای انجام دادن یا اغازیدن امری غلط ندارد و صرفا مرتکب ان جرم میشود، حکم صادر کرد و او را در مظان اتهام قرار داد؟هانا ارنت ابتدا شروع به نشان دادن فعالیت های ایشمن میکند(بطور مثال چگونه توانست به اس.دی بپیوندد و چگون توانست دفترش در وین را به دست بیاورد). آرنت دقیقا روندی از نقش سیستم در عادی انگاری جرم برای ما نمایان میکند که شاید درخوانش اول از کتاب متوجه ان نشویم؛ او ابتدا نشان میدهد که ایشمن در حال انجام دادن کاری مفید و نسبتا بی حاشیه برای سیستم و یهودیان(مغضوبان سیستم) بوده است و انها را دعوت به خروج از کشور میکرده است. ایشمن با اعتقاد قلبی که نسبت به این کار داشته، شروع به مذاکره با رهبران انجمن صهیونیستها نیز میکند و انها از این امر نیز استقبال میکنند. حتی با او همکاری نیز میکنند، زیرا دارای عقیده مشترکی بودند مبنی بر این که زمینی مناسب باید جهت زندگی مستقل یهودیان تعبیه شود. این همکاری دوطرفه نه تنها منجر به حذف فیزیکی یهودیان همگون گرا(علاقمند به ادغام در ملت آلمان) میشود بلکه با ناامیدی انان از کمک های بین الدولی جهت مهاجرت، اماده نوعی مهاجرت غیرقانونی به فلسطین میشوند. کار حرفه ایی ایشمن در پروژه راه حل نهایی از همینجا اغاز میشود. آرنت در ادامه کتاب و بسط فعالیت های آیشمن در وین با آگاه سازی ما بدین نکته که با افزایش جمعیت یهودیان موجود در متصرفات المان نازی، به خصوص بعد از تصرف لهستان، هیچ دل ودماغی در دو طرف معامله وجود نداشت، ارام ارام خاموشی وجدان جهت راه حل دوم نیز به وجود میاید(مسئله تجمیع). بعد از نشست سران اس.اس در برلین با حضور ایشمن جهت بررسی راه حل های موجود و احمقانه جهت تجمیع و نگهداری انان(افرادی که هویتشان را رهبرانشان فروخته بودند، یهودیانی که در پی اطاعت از رهبرانشان بودند. )مقدمات بوجود امدن راه حل حذف فیزیکی نیز نمایان میشود.با آغاز این روند ایشمن با مشاهده صحنه های تراژیک کشتار یهودیان بوسیله گاز چه واکنشی نشان میدهد؟سعی میکند همان راه حل تجمیع را پیش بگیرد و به مدت چهار هفته وجدانش درست کار میکند، اما با مشاهده فضاحتی که به بار اورده است (به علت جمیعت بالا). وجدانش مسیر معکوسی را میپیماید و یهودیان را، دسته دسته چون میشی به مسلخ میفرستد. چه برسر وجدان لعنتی امده است؟ حتما با داستان ان فرد یهودی که میخواست مردم را از کشتن مسیح بازدارد اما وقتی مقاومت انها را دید منصرف شدو و عیسی را مصلوب کرد و در پایان کار دستانش را با اب تطهیر کرد تا نشانی از گناه بر ان نماند(ایشمن موقعیتها کمتری جهت پونتیوس پیلاطوس شدن، در زندگی خود نداشته است).آیشمن نیز بوسیله استفاده از عقل توانست وجدان خود را تطهیر کند و با هیچ مشکلی با خود کنار بیاید. دامنه ایده ارنت از طرح این مواجهه عقل و وجدان، هم فراتر میرود و به انجا میرسد که ما این سوال را از خود بپرسیم که ایا ان اراده ازادی که قرار است مورد کیفر قرار بگیرد اصن میتواند بی مشاهده کنشمندی دیگری، وجود داشته باشد؟ اینجاست که ارنت به نوعی سعی درنشان دادن این امر دارد که بازتعریف عمل شریر و مجرمانه در پوشش نوعی قصد و نیت بالفعل، موجب تقویت این گمان میشود که درنبود ازادی، آزادی را محکوم کنیم.
◻️میتوان گفت که نیت اصلی هانا آرنت، که در 14 فصل سعی میکند ان را موشکافی کند این است که رویه قضائیه مدرن میتواند پدیداورنده شکل جدید از اخلاق امتناع-ورزی شده باشد .این رویه قضایی با وضع تعریف جرم برنوعی نیت شرورانه از سوی خود فرد، مقدمات انکار حیطه عمومی را فراهم میاورد بی انکه لختی درنگ کند که مبادا با حذف حیطه عمومی ، خود امر حطیه خصوصی نیز دود شود و به هوا رود. دقیقا در همین محل است که ایشمن با اشاره به بدیلهای دیگر این ماجرا ، نشان از پیش پاافتادگی شر میکند.
♦️ارنت از وضعیتی که سقوط اخلاق و گمشدگی کلمات در زیر استبدادی که سیستم بر روی تک تک شهروندان خود پیاده میکند؛ سخن میگوید. به نوعی میتوان گفت: از بین رفتگی حیطه خصوصی نخستین چیزی است که میشود در اتوپیایی توتالیتر مشاهده نمود، انجایی که واژگان معنی خود را از دست میدهند و نمیتوان از امکان بدیل های دیگر، سخن گفت؛ انجایی که فرد دیگری در کنار تو مشاهده نمیشود و هرانچه هست کنش متقابل قلمداد نمیشود بلکه فرمان از بالا به پایین است. ه ممکن است به شکل عقل نیز ظهور کند)
ارنت بر این نکته پافشاری میکند که ضرورت اخلاقی زیستن منوط بر بودگی امکان حیطه خصوصی است که بتواند درمقابل حیطه عمومی سربلند کند. و گرنه همگی-مان- با پیش پاافتادگی شر در سطح زندگی روزمره خود مواجه خواهیم بود.(حالا چه بوسیله عقل و چه...)
__
🖋️احسان قیچی ساز
@Philosophycafe
Do not go gentle into that good night,
Old age should burn and rave at close of day;
Rage, rage against the dying of the light.
Though wise men at their end know dark is right,
Because their words had forked no lightning they
Do not go gentle into that good night.
Good men, the last wave by, crying how bright
Their frail deeds might have danced in a green bay,
Rage, rage against the dying of the light.
Wild men who caught and sang the sun in flight,
And learn, too late, they grieved it on its way,
Do not go gentle into that good night.
Grave men, near death, who see with blinding sight
Blind eyes could blaze like meteors and be gay,
Rage, rage against the dying of the light.
And you, my father, there on the sad height,
Curse, bless, me now with your fierce tears, I pray.
Do not go gentle into that good night.
Rage, rage against the dying of the light.
🖋️Dylan Thomas
________________
@Philosophycafe
Old age should burn and rave at close of day;
Rage, rage against the dying of the light.
Though wise men at their end know dark is right,
Because their words had forked no lightning they
Do not go gentle into that good night.
Good men, the last wave by, crying how bright
Their frail deeds might have danced in a green bay,
Rage, rage against the dying of the light.
Wild men who caught and sang the sun in flight,
And learn, too late, they grieved it on its way,
Do not go gentle into that good night.
Grave men, near death, who see with blinding sight
Blind eyes could blaze like meteors and be gay,
Rage, rage against the dying of the light.
And you, my father, there on the sad height,
Curse, bless, me now with your fierce tears, I pray.
Do not go gentle into that good night.
Rage, rage against the dying of the light.
🖋️Dylan Thomas
________________
@Philosophycafe
در زمانه ای زندگی می کنیم که نفیها بر ایجاب ها پیشی گرفتهاند. همه با آنچه نمی خواهند بشوند آگاه ولی از آنچه می خواهند بشوند بیگانه و در نهایت ما به آنچه نمی خواهیم تبدیل میشویم.
نظرسنجی نگرش ایرانیان به رسانهها
ایرانیان برای دسترسی به اخبار و اطلاعات از کدام رسانهها بیشتر استفاده میکنند؟
محبوبیت هر یک از رسانههای داخل و خارج کشور در میان ایرانیان چقدر است؟
چه میزان از ایرانیان قصد دارند در انتخابات ۱۴۰۰ شرکت کنند؟
موسسه نظرسنجی «گمان» میخواهد با انجام یک نظرسنجی کوتاه و به شکل ناشناس، نگرش ایرانیان درباره رسانهها، میزان محبوبیت آنها و تمایل به شرکت در انتخابات را اندازهگیری کند.
مشارکت شما در این پژوهش، ما را در دستیابی به نمونهای هرچه جامعتر یاری میکند.
لطفا در نظرسنجی زیر شرکت کنید و آن را با دیگران به اشتراک بگذارید👇
gamaan.survey.fm/media
ایرانیان برای دسترسی به اخبار و اطلاعات از کدام رسانهها بیشتر استفاده میکنند؟
محبوبیت هر یک از رسانههای داخل و خارج کشور در میان ایرانیان چقدر است؟
چه میزان از ایرانیان قصد دارند در انتخابات ۱۴۰۰ شرکت کنند؟
موسسه نظرسنجی «گمان» میخواهد با انجام یک نظرسنجی کوتاه و به شکل ناشناس، نگرش ایرانیان درباره رسانهها، میزان محبوبیت آنها و تمایل به شرکت در انتخابات را اندازهگیری کند.
مشارکت شما در این پژوهش، ما را در دستیابی به نمونهای هرچه جامعتر یاری میکند.
لطفا در نظرسنجی زیر شرکت کنید و آن را با دیگران به اشتراک بگذارید👇
gamaan.survey.fm/media
قاتل ها الگو هستند و الگوها قاتل
ما هم دوست داریم قاتل بشویم
اصلا از کشتن لذت می بریم
لذتی که در کشتن وجود دارد در زندگی دادن نیست
کدام کشتن؟
کدام زندگی؟
ما همواره می کشیم
الگوها بزرگ نمی شوند مگر با کشتن
اصلا شاخص یعنی قاتل
هراکلیتوس، سقراط، افلاتون و ارستو، مولانا و شمس و بقیه دار و دسته این ها
این ها همه قاتل هستند
قاتل های ابعاد
برای شاخص ساز شدن در یک بعد باید سایر بعدها را کشت
نمی توان همه بعدها را رشد داد
پس باید قاتل بود
قاتل ابعاد
و قهرمان تک بعدی
اصولا آدم چند بعدی الگو نمی شود
دروغ است
بعدا داستان برایشان می سازند
شما باور نکنید
این ذو ابعادی یک اسطوره است
برای همین شما نمی تواند به مانند آن ها شوید
چون راه قاتل شدن را هنوز یاد نگرفته اید
قاتل ها دجال هستند
یا دجال ها قاتل هستند
ان ها فنای فی الف و ب و ج و دال می شوند.
فنای در یک حرف
میل به یکی شدنشان فوران می کنند
فیلو هستند
فیلوی آنچه می خواهند
همین عاشق خودخون
که یعنی یکی شدن
برای یکی شدن باید ببرید از هر چه غیر از آن یکی است
جامعه ما قاتل می خواهد
مثله می کند
یا باید قاتل شوید و یا مقتول
اگر نخواهید قاتل شوید یک مقتول بی عرضه می شوید
یک ادم عادی
یک پدر و یا مادر که برای فرزندانش هیچ چیز نیست جز یکی که شبیه همه است
اما نمی دانید وقتی که شاخص هم شوید هیچ چیز نمی شوید بجز یکی که قهرمان دیگری و خائن به خانواده خود است
اصلا مگر جز با کشتن اطرافیان می توان قهرمان شد؟
باید با پیکر این ها پلکان ساخت
و بیچاره طرفداران
کوه یخی که که نیمه پنهان آن بعدهای و اطرافیان یخ زده هستند.
ولی آیا هنوز من می خواهم یک فیلسوفِ یک دانشمند یا یک شاعر و هر شخص بزرگ دیگری شوم؟
نمی دانم شاید
به حدی میل به قاتل شدن در من قوی است که نمی توانم جلوی ان را بگیرم
میلی که خود را با تمثیل های زیبایی همچون عاشق نشان میدهد
شاعر عاشق است
فیلسوف عاشق است
ویروس هم عاشق است
عاشق کشتن
نمی توانم منکر این شوم که میل به قاتل شدن در من بسیار قوی است
قوی تر از انکه بتوان تصورش را هم بکنم
حتی حد تصورات من را هم به تسخیر در آورده است
بیچاره اطرافیانم
همسرم
نه بیچاره من
بیچاره من که باید این درد را تحمل کنم
من قاتل و مقتول خودم هستم
بالای پرونده ام بنویسید:
قاتل همان مقتول بود.
#امید_نادری
@PhilosophyCafe ♨️
ما هم دوست داریم قاتل بشویم
اصلا از کشتن لذت می بریم
لذتی که در کشتن وجود دارد در زندگی دادن نیست
کدام کشتن؟
کدام زندگی؟
ما همواره می کشیم
الگوها بزرگ نمی شوند مگر با کشتن
اصلا شاخص یعنی قاتل
هراکلیتوس، سقراط، افلاتون و ارستو، مولانا و شمس و بقیه دار و دسته این ها
این ها همه قاتل هستند
قاتل های ابعاد
برای شاخص ساز شدن در یک بعد باید سایر بعدها را کشت
نمی توان همه بعدها را رشد داد
پس باید قاتل بود
قاتل ابعاد
و قهرمان تک بعدی
اصولا آدم چند بعدی الگو نمی شود
دروغ است
بعدا داستان برایشان می سازند
شما باور نکنید
این ذو ابعادی یک اسطوره است
برای همین شما نمی تواند به مانند آن ها شوید
چون راه قاتل شدن را هنوز یاد نگرفته اید
قاتل ها دجال هستند
یا دجال ها قاتل هستند
ان ها فنای فی الف و ب و ج و دال می شوند.
فنای در یک حرف
میل به یکی شدنشان فوران می کنند
فیلو هستند
فیلوی آنچه می خواهند
همین عاشق خودخون
که یعنی یکی شدن
برای یکی شدن باید ببرید از هر چه غیر از آن یکی است
جامعه ما قاتل می خواهد
مثله می کند
یا باید قاتل شوید و یا مقتول
اگر نخواهید قاتل شوید یک مقتول بی عرضه می شوید
یک ادم عادی
یک پدر و یا مادر که برای فرزندانش هیچ چیز نیست جز یکی که شبیه همه است
اما نمی دانید وقتی که شاخص هم شوید هیچ چیز نمی شوید بجز یکی که قهرمان دیگری و خائن به خانواده خود است
اصلا مگر جز با کشتن اطرافیان می توان قهرمان شد؟
باید با پیکر این ها پلکان ساخت
و بیچاره طرفداران
کوه یخی که که نیمه پنهان آن بعدهای و اطرافیان یخ زده هستند.
ولی آیا هنوز من می خواهم یک فیلسوفِ یک دانشمند یا یک شاعر و هر شخص بزرگ دیگری شوم؟
نمی دانم شاید
به حدی میل به قاتل شدن در من قوی است که نمی توانم جلوی ان را بگیرم
میلی که خود را با تمثیل های زیبایی همچون عاشق نشان میدهد
شاعر عاشق است
فیلسوف عاشق است
ویروس هم عاشق است
عاشق کشتن
نمی توانم منکر این شوم که میل به قاتل شدن در من بسیار قوی است
قوی تر از انکه بتوان تصورش را هم بکنم
حتی حد تصورات من را هم به تسخیر در آورده است
بیچاره اطرافیانم
همسرم
نه بیچاره من
بیچاره من که باید این درد را تحمل کنم
من قاتل و مقتول خودم هستم
بالای پرونده ام بنویسید:
قاتل همان مقتول بود.
#امید_نادری
@PhilosophyCafe ♨️
پرسش با بههمریختگی (مشکل) متفاوت است. پرسشها را پاسخ و بههمریختگی را همریخت میکنند. بسیاری از ما پرسش نداریم و بل بههمریختگی (مشکل) داریم و در طرف دیگر بسیاری پرسش داریم و نه بههمریختگی. در فلسفه به طور خاص و جامعه به طور عام این دو ندانسته به جای هم به کار میروند و خود منجر به وجود آمدن یک بههمریختگی میشود و دقیقا درد اینجاست و شما هم زیاد با آن برخورد کردهاید و دقیقا این درد چیست؟ درد این است که در کشور ما پرسش را رفع و مشکل را پاسخ میدهند. به همین سادگی.
موفق باشید.
#امید_نادری
@PhilosophyCafe ♨️
موفق باشید.
#امید_نادری
@PhilosophyCafe ♨️
تو به هر سرای که داری
که کلاه زنی به کاری؟
یا کلاه ز سر پرانی
یا کلاه به سر گذاری!
#شیخ_فاراب
@PhilosophyCafe🎩
که کلاه زنی به کاری؟
یا کلاه ز سر پرانی
یا کلاه به سر گذاری!
#شیخ_فاراب
@PhilosophyCafe🎩
Forwarded from جَذوات
🔺آپوریا
🔸 به همین سان تردید (Aporia) نیز به شمارگریهای (استدلال) آخشیج گونه (متضاد) تعلق ندارد،...افزون بر این چنان رخ می دهد که "آفریده"/"معلول" را به جای "آفریننده"/"علت" برمی نهند و یا وارونِ آن....و نیز به همین سان چنین می نماید که برابری شمارگریهای آخشیج گونه نیز آفریننده ی /علتِ تردید باشد، زیرا هنگامی که شمارگری کردن در دو سوی، شمارگری ها در هر یک از دو سوی سراسر به ما همانند نموده می شوند، ما دچار تردید و سرگشتگی می شویم که کدام شمارگری را پیشه کنیم.(145ب4-20)
📚 ارگانون، ترجمه ی ادیب سلطانی، ص 814
🔸 به همین سان تردید (Aporia) نیز به شمارگریهای (استدلال) آخشیج گونه (متضاد) تعلق ندارد،...افزون بر این چنان رخ می دهد که "آفریده"/"معلول" را به جای "آفریننده"/"علت" برمی نهند و یا وارونِ آن....و نیز به همین سان چنین می نماید که برابری شمارگریهای آخشیج گونه نیز آفریننده ی /علتِ تردید باشد، زیرا هنگامی که شمارگری کردن در دو سوی، شمارگری ها در هر یک از دو سوی سراسر به ما همانند نموده می شوند، ما دچار تردید و سرگشتگی می شویم که کدام شمارگری را پیشه کنیم.(145ب4-20)
📚 ارگانون، ترجمه ی ادیب سلطانی، ص 814
🗯 گرداننده: خب روز میشه، همه چشماشون رو باز کنن. سر صحبت، جناب سقراط.
سقراط: راستش هنوز اول بازیه. نمیشه حدس زد کی مافیاست، کی شهرونده. فقط میتونم بگم چیزی نمیدونم. البته به نظرم کرکگور شهرونده.
افلاطون: منم با سقراط موافقم. کرکگور شهرونده. فقط یه تذکری بدم. خیلی بر اساس جزئیات حرکات چهره و بدن افراد قضاوت نکنیم که اونا شهروندن یا مافیا. این طرز قضاوت، ما رو به اشتباه میاندازه.
ارسطو: با افلاطون مخالفم. اتفاقاً باید به همین جزئیات چهره توجه کرد. افلاطون از وقتی چشمامون رو باز کردیم، با دستش آروم ضرب گرفته رو میز. استرس داره. افلاطون مافیاست. کرکگور هم شهرونده.
ماکیاولی: به نظر من همه مافیان، مگر اینکه خلافش ثابت بشه. بچرخه.
🗯 اسپینوزا: جناب ماکیاولی، بازی مافیا رو باید بر اساس استدلال و عقل جلو برد. برای چی به همه اتهام میزنی؟ اتهام نزن، بفهم و دلیل بیار.
هیوم: آقای اسپینوزا، نوار خالی پر میکنی؟ چرا نصیحت میکنی ما رو؟ مافیاهات کیان؟ دوستان، اسپینوزا از نظر من مافیاست.
کانت: ممنونم از هیوم که با اتهامی که به اسپینوزا زد، منو از خواب جزمیت بیدار کرد. همین بود جملۀ معروفم دیگه؛ درست گفتم؟ (اکثراً میخندند.) دوستان، دقت کنین. صریح میگم. هر کسی توی این بازی یهودی باشه، از نظر من مافیاست. شهروندان جهان، متحد شویم و بگردیم یهودیها رو پیدا کنیم.
هگل: اول اینو بگم که کانت جملۀ آخرش رو از توییتر مارکس کش رفته (همه با سر تأیید میکنن). کانتِ عزیزم، چرا اینقدر یهودستیزی میکنی؟ بازیمون رو خراب نکن لطفاً. این کار مافیاست که میخواد بازی رو هم بزنه.
🗯 شوپنهاور: پروفسور هگل، تو مافیای صَدِ منی. دوستان، هگل از ازل تا ابد مافیاست. قطعی بدونین. قبل از اینکه معلوم بشه کاپلستون مافیاست و بندازیمش بیرون، من مطمئن بودم هگل مافیاست. هگل نه تنها درون بازی مافیاست، بلکه بیرون از بازی هم یه شارلاتانه.
گرداننده: آقای شوپنهاور، لطفاً قسم نخورین. در این بازی، قسم ممنوعه.
شوپنهاور: مگه من قسم خوردم؟ من قسم نخوردم.
گرداننده: خوردین. خوب هم خوردین.
شوپنهاور: به جان مادرم من قسم نخوردم. اصلاً بازی ارزش قسم خوردن داره؟
گرداننده: پس من اشتباه شنیدم که قسم خوردین. چون به جون مادرتون قسم خوردین، قبول میکنم. نفر بعد جناب ویتگنشتاین.
🗯 (همه منتظر میمانند، اما ویتگنشتاین حرف نمیزند)
گرداننده: جناب ویتگنشتاین، ما منتظر شماییم تا نظراتتون رو در مورد مافیاها و شهروندهای بازی بگین. دارین کتاب میخونین وسط بازی؟
(ویتگنشتاین با دقت و اخم صفحات کتاب را نگاه میکند)
سقراط: فکر کنم ویتگنشتاین با این حرکتش داره به ما میگه "آنچه را که ما نمیتوانیم دربارهاش سخن بگوییم، باید با سکوت از آن چشمپوشی کنیم".
(ویتگنشتاین با شنیدن جملۀ سقراط سرش را بالا میآورد)
ویتگنشتاین: نه بابا. اون حرفها که جاش اینجا نیست. من یه کتاب از ادیبسلطانی پیدا کردم، دارم نوشتههاش رو نگاه میکنم. من اصلاً چیزی نمیفهمم ازش. اسپینوزا، اینو یه نگاه بنداز ببین چی میگه.
📢 (ویتگنشتاین کتاب را به اسپینوزا میدهد)
هگل: ویتگنشتاین، اگه شهروندی، که مطمئنم هستی، داری بد بازی میکنی. خواهش میکنم اگه شهروند هستی، خوب بازی کن.
نیچه: اگه مافیا بود، چطوری بازی کنه؟!
گرداننده: آقای نیچه و هگل به نوبت حرف بزنید وگرنه سکوت انضباطی میدم. آقای کرکگور، نوبت شماست.
کرکگور: کسی چالش میخواد؟
ماکیاولی: من میخوام. هر سه تا یونانیِ بازی گفتن که کرکگور شهرونده. میخواستم بگم به حرف یونانیها خیلی توجه نکنین. اونا گرایشهای جنسیشون رو توی بازی دخالت میدن.
(اسپینوزا کتاب را به ویتگنشتاین نشان میدهد و میگوید): برادر، این کتاب خودته. تراکتاتوسه.
✅ نقد و نظر: @Ali_soltanzadeh
"بین خودمان باشد. ادعای فلاسفه به داشتن خردمندی و حکمت، این ادعایی که نامعقولترین و گستاخانهترینِ ادعاهاست، و هر چند صباحی سروکلهاش در هندوستان یا یونان یا جاهای دیگر پیدا میشود، آیا قبل از هر چیز [نشانۀ] یک نیاز به پنهانکاری نبوده است؟... این نیاز فیلسوف است که بیرمقی، خشکی و جمود فکری خود را پشت این پرده پنهان کند." (حکمت شادان / فردریش نیچه)
@philosophycafe
سقراط: راستش هنوز اول بازیه. نمیشه حدس زد کی مافیاست، کی شهرونده. فقط میتونم بگم چیزی نمیدونم. البته به نظرم کرکگور شهرونده.
افلاطون: منم با سقراط موافقم. کرکگور شهرونده. فقط یه تذکری بدم. خیلی بر اساس جزئیات حرکات چهره و بدن افراد قضاوت نکنیم که اونا شهروندن یا مافیا. این طرز قضاوت، ما رو به اشتباه میاندازه.
ارسطو: با افلاطون مخالفم. اتفاقاً باید به همین جزئیات چهره توجه کرد. افلاطون از وقتی چشمامون رو باز کردیم، با دستش آروم ضرب گرفته رو میز. استرس داره. افلاطون مافیاست. کرکگور هم شهرونده.
ماکیاولی: به نظر من همه مافیان، مگر اینکه خلافش ثابت بشه. بچرخه.
🗯 اسپینوزا: جناب ماکیاولی، بازی مافیا رو باید بر اساس استدلال و عقل جلو برد. برای چی به همه اتهام میزنی؟ اتهام نزن، بفهم و دلیل بیار.
هیوم: آقای اسپینوزا، نوار خالی پر میکنی؟ چرا نصیحت میکنی ما رو؟ مافیاهات کیان؟ دوستان، اسپینوزا از نظر من مافیاست.
کانت: ممنونم از هیوم که با اتهامی که به اسپینوزا زد، منو از خواب جزمیت بیدار کرد. همین بود جملۀ معروفم دیگه؛ درست گفتم؟ (اکثراً میخندند.) دوستان، دقت کنین. صریح میگم. هر کسی توی این بازی یهودی باشه، از نظر من مافیاست. شهروندان جهان، متحد شویم و بگردیم یهودیها رو پیدا کنیم.
هگل: اول اینو بگم که کانت جملۀ آخرش رو از توییتر مارکس کش رفته (همه با سر تأیید میکنن). کانتِ عزیزم، چرا اینقدر یهودستیزی میکنی؟ بازیمون رو خراب نکن لطفاً. این کار مافیاست که میخواد بازی رو هم بزنه.
🗯 شوپنهاور: پروفسور هگل، تو مافیای صَدِ منی. دوستان، هگل از ازل تا ابد مافیاست. قطعی بدونین. قبل از اینکه معلوم بشه کاپلستون مافیاست و بندازیمش بیرون، من مطمئن بودم هگل مافیاست. هگل نه تنها درون بازی مافیاست، بلکه بیرون از بازی هم یه شارلاتانه.
گرداننده: آقای شوپنهاور، لطفاً قسم نخورین. در این بازی، قسم ممنوعه.
شوپنهاور: مگه من قسم خوردم؟ من قسم نخوردم.
گرداننده: خوردین. خوب هم خوردین.
شوپنهاور: به جان مادرم من قسم نخوردم. اصلاً بازی ارزش قسم خوردن داره؟
گرداننده: پس من اشتباه شنیدم که قسم خوردین. چون به جون مادرتون قسم خوردین، قبول میکنم. نفر بعد جناب ویتگنشتاین.
🗯 (همه منتظر میمانند، اما ویتگنشتاین حرف نمیزند)
گرداننده: جناب ویتگنشتاین، ما منتظر شماییم تا نظراتتون رو در مورد مافیاها و شهروندهای بازی بگین. دارین کتاب میخونین وسط بازی؟
(ویتگنشتاین با دقت و اخم صفحات کتاب را نگاه میکند)
سقراط: فکر کنم ویتگنشتاین با این حرکتش داره به ما میگه "آنچه را که ما نمیتوانیم دربارهاش سخن بگوییم، باید با سکوت از آن چشمپوشی کنیم".
(ویتگنشتاین با شنیدن جملۀ سقراط سرش را بالا میآورد)
ویتگنشتاین: نه بابا. اون حرفها که جاش اینجا نیست. من یه کتاب از ادیبسلطانی پیدا کردم، دارم نوشتههاش رو نگاه میکنم. من اصلاً چیزی نمیفهمم ازش. اسپینوزا، اینو یه نگاه بنداز ببین چی میگه.
📢 (ویتگنشتاین کتاب را به اسپینوزا میدهد)
هگل: ویتگنشتاین، اگه شهروندی، که مطمئنم هستی، داری بد بازی میکنی. خواهش میکنم اگه شهروند هستی، خوب بازی کن.
نیچه: اگه مافیا بود، چطوری بازی کنه؟!
گرداننده: آقای نیچه و هگل به نوبت حرف بزنید وگرنه سکوت انضباطی میدم. آقای کرکگور، نوبت شماست.
کرکگور: کسی چالش میخواد؟
ماکیاولی: من میخوام. هر سه تا یونانیِ بازی گفتن که کرکگور شهرونده. میخواستم بگم به حرف یونانیها خیلی توجه نکنین. اونا گرایشهای جنسیشون رو توی بازی دخالت میدن.
(اسپینوزا کتاب را به ویتگنشتاین نشان میدهد و میگوید): برادر، این کتاب خودته. تراکتاتوسه.
✅ نقد و نظر: @Ali_soltanzadeh
"بین خودمان باشد. ادعای فلاسفه به داشتن خردمندی و حکمت، این ادعایی که نامعقولترین و گستاخانهترینِ ادعاهاست، و هر چند صباحی سروکلهاش در هندوستان یا یونان یا جاهای دیگر پیدا میشود، آیا قبل از هر چیز [نشانۀ] یک نیاز به پنهانکاری نبوده است؟... این نیاز فیلسوف است که بیرمقی، خشکی و جمود فکری خود را پشت این پرده پنهان کند." (حکمت شادان / فردریش نیچه)
@philosophycafe
Forwarded from جَرَیان
❗️معنایی که در این نزدیکی است…❗️
🔸از کجا آمده ام، آمدنم بهر چه بود….(مولوی)
1️⃣ در حالی که دارید به سمت محل کارتان رانندگی می کنید یا با خوشحالی از تماشای تلویزیون لذت می برید ناگهان دچار احساسی عجیب اما آشنا می شوید. دیگر هیچ چیز برایتان لذت بخش نیست، هیچ چیز برایتان هیجان انگیز نیست و در یک کلمه همه چیز برایتان بی معنا شده است، بی معنا و پوچ.
فیلسوفان نام ملال را بر این وضعیت نهاده اند.
2️⃣ ملال چیزی بیش از بی حوصله گی است. شما می توانید بی حوصله گی را با بازی کردن، با وقت گذراندن در جمع دوستان رفع کنید، اما ملال را نه! ملال سمج تر از این حرفهاست!
ناگهان یقه تان را می گیرد و بعد مدام از خودتان می پرسید اصلاً اینجا چه کار می کنم؟ این کارها و رفتارها و این زندگی چه معنایی دارد؟ "خب اصلا کی چی!؟" به این ترتیب ساعتها و شاید روزها این پرسش باستانی درگیرتان کند.
3️⃣ اما چه میشد اگر میفهمیدیم که پاسخ به پرسش "خب که چی!؟" قرار نیست در جای دیگری غیر از همین جریان زندگی باشد.
چه میشد اگر میفهمیدیم که معنای زندگی همین جاست، درست در همین نزدیکی در همین کنش ها و رفتارهای بسیار بسیار پیش پا افتاده و عادی، فقط کافی است که رویکرد و نگاه مان را به آنها عوض کنیم.
کافی است روایتی که از آنها ساخته ایم و قصه ای را که برایشان پرداخته ایم تغییر دهیم.
4️⃣ این همان پاسخی است که به ویژه ادیان شرقی (و تا حدودی ادیان ابراهیمی) و فلسفه ها / روان کاوی های اگزیستانس به پرسش از معناداری زندگی می دهند.
5️⃣ انیمیشن روح (Soul) قصه روح سرگردانی به نام 22 را روایت می کند که نمی داند برای چه باید به زمین برود؛ به بیان دیگر زمین رفتن برای او هیچ معنایی ندارد.
22 اما طی حوادثی جذاب و گیرا و بعد از آنکه نگریستن به ستاره ها و قدم زدن را "زیست می کند"، متوجه میشود که این کنش های پیش پا افتاده نیز می توانند بسیار عمیق و حتی معنابخش باشند.
6️⃣ درست مثل "ارلینگ کاگه" که دیوانه وار عاشق پیادهروی است و آنچنان که در کتاب خود «پیاده روی و سکوت در عصر هیاهو» به زیبایی شرح می دهد به منظور مواجه با زیستن های جدید دو ماه پیاده به قطب جنوب سفر می کند و دو هفته در فاضلاب های نیویورک در میان لجن و حشرات مشمئز کننده پیاده روی میکند و حتی از فرصت بالا رفتن از پله های آپارتمان خود نیز چشم پوشی نمی کند.
7️⃣ کاگه نیز با 22 موافق است و فکر میکند پیاده روی می تواند بینهایت غنی و معنابخش باشد.
❓شما چه فکر میکنید؟ آیا در دیالوگ زیر از انیمیشن Soul با "جو گاردنر" موافقید و فکر میکنید قدم زدن چیزی نیست جز یک کار همیشگی، ملال انگیز و بی معنا، یا با 22 همدل اید و آن را عمیق و معنابخش می یابید؟
📕#پست_مکتوب
💡#روان_كاوى_زندگى
https://t.me/jarayanphilosophy
🔸از کجا آمده ام، آمدنم بهر چه بود….(مولوی)
1️⃣ در حالی که دارید به سمت محل کارتان رانندگی می کنید یا با خوشحالی از تماشای تلویزیون لذت می برید ناگهان دچار احساسی عجیب اما آشنا می شوید. دیگر هیچ چیز برایتان لذت بخش نیست، هیچ چیز برایتان هیجان انگیز نیست و در یک کلمه همه چیز برایتان بی معنا شده است، بی معنا و پوچ.
فیلسوفان نام ملال را بر این وضعیت نهاده اند.
2️⃣ ملال چیزی بیش از بی حوصله گی است. شما می توانید بی حوصله گی را با بازی کردن، با وقت گذراندن در جمع دوستان رفع کنید، اما ملال را نه! ملال سمج تر از این حرفهاست!
ناگهان یقه تان را می گیرد و بعد مدام از خودتان می پرسید اصلاً اینجا چه کار می کنم؟ این کارها و رفتارها و این زندگی چه معنایی دارد؟ "خب اصلا کی چی!؟" به این ترتیب ساعتها و شاید روزها این پرسش باستانی درگیرتان کند.
3️⃣ اما چه میشد اگر میفهمیدیم که پاسخ به پرسش "خب که چی!؟" قرار نیست در جای دیگری غیر از همین جریان زندگی باشد.
چه میشد اگر میفهمیدیم که معنای زندگی همین جاست، درست در همین نزدیکی در همین کنش ها و رفتارهای بسیار بسیار پیش پا افتاده و عادی، فقط کافی است که رویکرد و نگاه مان را به آنها عوض کنیم.
کافی است روایتی که از آنها ساخته ایم و قصه ای را که برایشان پرداخته ایم تغییر دهیم.
4️⃣ این همان پاسخی است که به ویژه ادیان شرقی (و تا حدودی ادیان ابراهیمی) و فلسفه ها / روان کاوی های اگزیستانس به پرسش از معناداری زندگی می دهند.
5️⃣ انیمیشن روح (Soul) قصه روح سرگردانی به نام 22 را روایت می کند که نمی داند برای چه باید به زمین برود؛ به بیان دیگر زمین رفتن برای او هیچ معنایی ندارد.
22 اما طی حوادثی جذاب و گیرا و بعد از آنکه نگریستن به ستاره ها و قدم زدن را "زیست می کند"، متوجه میشود که این کنش های پیش پا افتاده نیز می توانند بسیار عمیق و حتی معنابخش باشند.
6️⃣ درست مثل "ارلینگ کاگه" که دیوانه وار عاشق پیادهروی است و آنچنان که در کتاب خود «پیاده روی و سکوت در عصر هیاهو» به زیبایی شرح می دهد به منظور مواجه با زیستن های جدید دو ماه پیاده به قطب جنوب سفر می کند و دو هفته در فاضلاب های نیویورک در میان لجن و حشرات مشمئز کننده پیاده روی میکند و حتی از فرصت بالا رفتن از پله های آپارتمان خود نیز چشم پوشی نمی کند.
7️⃣ کاگه نیز با 22 موافق است و فکر میکند پیاده روی می تواند بینهایت غنی و معنابخش باشد.
❓شما چه فکر میکنید؟ آیا در دیالوگ زیر از انیمیشن Soul با "جو گاردنر" موافقید و فکر میکنید قدم زدن چیزی نیست جز یک کار همیشگی، ملال انگیز و بی معنا، یا با 22 همدل اید و آن را عمیق و معنابخش می یابید؟
📕#پست_مکتوب
💡#روان_كاوى_زندگى
https://t.me/jarayanphilosophy
Telegram
attach 📎
بربط بنواز برای دارالمصائب؛
ستم بزدا از دلهای اندوهگین له شده در هاون بلذیرین،
تا شاید غم کاسته شود
از گلوی خاک خورده ی رسته از باد شاعر،
موسیقی تشنه لبان بازنده ها
مرگ می نوازد در حال و هوای بسلطغا.
#سماک_رامح
#محمدعارف_عرب
@PhilosophyCafe🕳
ستم بزدا از دلهای اندوهگین له شده در هاون بلذیرین،
تا شاید غم کاسته شود
از گلوی خاک خورده ی رسته از باد شاعر،
موسیقی تشنه لبان بازنده ها
مرگ می نوازد در حال و هوای بسلطغا.
#سماک_رامح
#محمدعارف_عرب
@PhilosophyCafe🕳
Forwarded from Mafia Trader
https://bitcoin.black/bitcoin-black-v-bitcoin/?a_aid=6031bede1e84e
Bitcoin Black v Bitcoin. Get FREE coins ($36 value)!
Bitcoin Black v Bitcoin. Get FREE coins ($36 value)!
Bitcoin Black
Bitcoin Black v Bitcoin - Bitcoin Black
🖋 عقاید ما از روی ناچاری به محیط تن میدهند و با تغییرات محیط، عقاید ما نیز تغییر میکنند. به ندرت پیش میآید که عقاید ما به گونهای دیگر رفتار کنند، چون تا زمانی که چیزی در جهان تغییر نکند، این باورها نیز کم و بیش با محیط سازگاری مییابند و بنابراین، به شیوهای خشنودکننده کار میکنند. پس [در چنین زمانی] هیچ دلیل قانعکنندهای در دست نیست که چرا این عقاید باید تغییر کنند و از نو با محیط سازگار شوند. اما زمانی که شرایط به طور چشمگیری تغییر کند، به طوری که شکافی ژرف میان وضعیت بیرونی و عقاید ما -که با توجه به تغییر شرایط، کهنه شدهاند- پدید آید، مسئلۀ کلی جهانبینی یا فلسفۀ زندگی مطرح میشود. ... عقاید کهنۀ ما نمیتوانند به راحتی جای خود را به یک ترکیبِ عقلگرایانۀ نوین بدهند، زیرا چنین ترکیب عقلگرایانهای بر اساس وضعیت بیرونی طراحی شدهاند و نه نیازهای زیستی انسان.
🖋 از این گذشته، چنین ترکیبی نه تنها پلی برای دستیابی به انسان اصیل ایجاد نمیکند، بلکه راه را هم برای رسیدن به چنین مقامی سد میکند. چنین چیزی را در اهداف آموزش مارکسیستی میبینیم که میخواهد مثل خودِ خداوند، انسان را به قالب درآورد، اما فقط در قالب دولت. امروزه عقاید بنیادین ما به نحو چشمگیری عقلگرایانه شدهاند. فلسفۀ ما بر خلاف گذشته، دیگر شیوهای برای زندگی نیست؛ امروزه فلسفه منحصراً به امری روشنفکرانه و آکادمیک تبدیل شده است. مذاهب فرقهگرای ما با شعائر و مفاهیم کهن خود -که در جای خود به اندازۀ کافی موجهاند- دیدگاهی از جهان ارائه میدهند که در سدههای میانه مشکلاتی جدی به بار نمیآوردند، اما برای انسان امروز شگفتآور و غیرقابلفهماند. به رغم تضاد با چشمانداز مدرن علمی، غریزهای عمیق و ریشهدار انسان را به عقایدی پیوند میدهد که اگر تحتاللفظی به آنها نگاه کنیم [و بپذیریمشان]، باید همۀ پیشرفتهای فکری پانصد سال گذشته را کنار بگذاریم. هدف آشکار چنین اقدامی، جلوگیری از افتادن انسان در پرتگاه ناامیدیِ پوچگرایانه است.
📚 از کتاب «نفس نامکشوف»، نوشتۀ کارل گوستاو یونگ 📚
@philosophycafe
🖋 از این گذشته، چنین ترکیبی نه تنها پلی برای دستیابی به انسان اصیل ایجاد نمیکند، بلکه راه را هم برای رسیدن به چنین مقامی سد میکند. چنین چیزی را در اهداف آموزش مارکسیستی میبینیم که میخواهد مثل خودِ خداوند، انسان را به قالب درآورد، اما فقط در قالب دولت. امروزه عقاید بنیادین ما به نحو چشمگیری عقلگرایانه شدهاند. فلسفۀ ما بر خلاف گذشته، دیگر شیوهای برای زندگی نیست؛ امروزه فلسفه منحصراً به امری روشنفکرانه و آکادمیک تبدیل شده است. مذاهب فرقهگرای ما با شعائر و مفاهیم کهن خود -که در جای خود به اندازۀ کافی موجهاند- دیدگاهی از جهان ارائه میدهند که در سدههای میانه مشکلاتی جدی به بار نمیآوردند، اما برای انسان امروز شگفتآور و غیرقابلفهماند. به رغم تضاد با چشمانداز مدرن علمی، غریزهای عمیق و ریشهدار انسان را به عقایدی پیوند میدهد که اگر تحتاللفظی به آنها نگاه کنیم [و بپذیریمشان]، باید همۀ پیشرفتهای فکری پانصد سال گذشته را کنار بگذاریم. هدف آشکار چنین اقدامی، جلوگیری از افتادن انسان در پرتگاه ناامیدیِ پوچگرایانه است.
📚 از کتاب «نفس نامکشوف»، نوشتۀ کارل گوستاو یونگ 📚
@philosophycafe
حوالی سال ۹۰۰ هجری، یک ساعت مکانیکی ونیزی به سلطان عثمانی هدیه داده شد؛ مصنوعی در لبه فناوری زمان خود.
سلطان گفت: «الاسلام یعلو و لا یعلی علیه»؛ اگر مسیحیان چنین ساعتی ساختهاند، ما مسلمانان «هم» باید آن را بسازیم.
فراخوانی داده شد، اما سازندهای پیدا نشد. پیک سلطان به شرق حرکت کرد و شهر به شهر، خواسته سلطان را به اهل فن گفت. نهایتاً، محمد حافظ اصفهانی در هراتِ دوره تیموریان ساعتی مشابه ساخت.
خوشبختانه، رسالههای حافظ اصفهانی درباره ساعت و دیگر ابداعاتش به دست ما رسیده، اما جالب آن است که ساعت مکانیکی (و دیگر ابداعات او) هیچگاه در مناطق اسلامی به کار گرفته نشدند؛ تنها قرار بود اثبات شود «ما هم می توانیم». هنگامی که نمونه ساخته شد، تمنای سلطان برآورده شد. ساعت مکانیکی لعبتی موقتی بود که پس از مدت کوتاهی به پستو رفت یا شاید به هیزم یا ماده خام آهنگران بدل شد.
امروز هم که هیاهوی کاوشگرها و مریخنوردهای امید و استقامت را میبینم، همان تمنا، بگذارید بگویم همان عطش و شهوت را در چشمها و قلمها مییابم. بسیاری در آرزوی مریخنورد ایرانیاند (دیگر نه فقط مسیحیان سرخموی که اعراب هم کاوشگر مریخ دارند). به سنت مألوف، شاید هم صدها میلیارد تومان هزینه کنیم و کاوشگر ما مریخ و شاید فراتر را فتح کند. مدتی بر طبل شادانه میکوبیم، رپرتاژ میسازیم که «ایران پنجمین، ششمین یا هفتمین کشوری است که به فناوری ساخت مریخنورد دست یافت»، بی آنکه بدانیم این فناوریها در چه خاکی ریشه دارند و قرار است چه بکنند. آنگاه که عطشها فرونشانده شد و لحظاتی، سرخوشی احیای سروریِ باستانیمان را تجربه کردیم، مریخنوردمان آهنپارهای خواهد شد در گوشهای از کیهان.
ما سالهاست که گیج شدهایم. دویست سال پیش، هنگامی که شهرهای قفقاز یک به یک سقوط میکردند، ما جایی در تاریخ گم شدیم.
از آن پس، به رغم تلاشهای متنوعمان، هنوز طفیلی تاریخ غرب جدیدیم؛ در گوشهای کنارافتاده، به مراکز جدید عالَم نگاه میکنیم. آنچه آنها میکنند دل ما را ضعف میبرد و از سوی دیگر، همانها هستند که ما را در جنگ، در سیاست و در اقتصاد مغلوب کردهاند و میکنند.
جهان جدیدی که هم تمنایش را داریم و هم از آن بیزاریم، قطبنمای درونیمان را از ما گرفته است. «چرایی» کارها و تمناهایمان را نمیکاویم و هر چه میکنیم، «واکنشی» به جهان جدید است؛ از رد و انکار گرفته تا تقلید تا تلاش برای رفع «عقبماندگی» و تا توسل به قاعده نفی سبیل. این «در واکنش بودن» است که ما را بیتاریخ میکند؛ حتی اگر به مریخ برسیم.
✍️ یاسر خوشنویس
____________
@Philosophycafe
سلطان گفت: «الاسلام یعلو و لا یعلی علیه»؛ اگر مسیحیان چنین ساعتی ساختهاند، ما مسلمانان «هم» باید آن را بسازیم.
فراخوانی داده شد، اما سازندهای پیدا نشد. پیک سلطان به شرق حرکت کرد و شهر به شهر، خواسته سلطان را به اهل فن گفت. نهایتاً، محمد حافظ اصفهانی در هراتِ دوره تیموریان ساعتی مشابه ساخت.
خوشبختانه، رسالههای حافظ اصفهانی درباره ساعت و دیگر ابداعاتش به دست ما رسیده، اما جالب آن است که ساعت مکانیکی (و دیگر ابداعات او) هیچگاه در مناطق اسلامی به کار گرفته نشدند؛ تنها قرار بود اثبات شود «ما هم می توانیم». هنگامی که نمونه ساخته شد، تمنای سلطان برآورده شد. ساعت مکانیکی لعبتی موقتی بود که پس از مدت کوتاهی به پستو رفت یا شاید به هیزم یا ماده خام آهنگران بدل شد.
امروز هم که هیاهوی کاوشگرها و مریخنوردهای امید و استقامت را میبینم، همان تمنا، بگذارید بگویم همان عطش و شهوت را در چشمها و قلمها مییابم. بسیاری در آرزوی مریخنورد ایرانیاند (دیگر نه فقط مسیحیان سرخموی که اعراب هم کاوشگر مریخ دارند). به سنت مألوف، شاید هم صدها میلیارد تومان هزینه کنیم و کاوشگر ما مریخ و شاید فراتر را فتح کند. مدتی بر طبل شادانه میکوبیم، رپرتاژ میسازیم که «ایران پنجمین، ششمین یا هفتمین کشوری است که به فناوری ساخت مریخنورد دست یافت»، بی آنکه بدانیم این فناوریها در چه خاکی ریشه دارند و قرار است چه بکنند. آنگاه که عطشها فرونشانده شد و لحظاتی، سرخوشی احیای سروریِ باستانیمان را تجربه کردیم، مریخنوردمان آهنپارهای خواهد شد در گوشهای از کیهان.
ما سالهاست که گیج شدهایم. دویست سال پیش، هنگامی که شهرهای قفقاز یک به یک سقوط میکردند، ما جایی در تاریخ گم شدیم.
از آن پس، به رغم تلاشهای متنوعمان، هنوز طفیلی تاریخ غرب جدیدیم؛ در گوشهای کنارافتاده، به مراکز جدید عالَم نگاه میکنیم. آنچه آنها میکنند دل ما را ضعف میبرد و از سوی دیگر، همانها هستند که ما را در جنگ، در سیاست و در اقتصاد مغلوب کردهاند و میکنند.
جهان جدیدی که هم تمنایش را داریم و هم از آن بیزاریم، قطبنمای درونیمان را از ما گرفته است. «چرایی» کارها و تمناهایمان را نمیکاویم و هر چه میکنیم، «واکنشی» به جهان جدید است؛ از رد و انکار گرفته تا تقلید تا تلاش برای رفع «عقبماندگی» و تا توسل به قاعده نفی سبیل. این «در واکنش بودن» است که ما را بیتاریخ میکند؛ حتی اگر به مریخ برسیم.
✍️ یاسر خوشنویس
____________
@Philosophycafe
Forwarded from Arman Khademi
✅برایان مگی: یکی از دشوارترین امور برای غیر اهل فلسفه این است که چطور ممکن است تلاش برای پاسخ گفتن به مسائلِ فیصله ناپذیر، واقعاً به کسی کمک کند.
✅آیزایا برلین: همهی اینها مسائل فیصلهناپذیر نیستند، نه نه اینها مسائل فیصلهناپذیر نیستند، به هر حال میتوان راهی به سوی پاسخ آنها گشود. گاهی با روشن کردن مفاهیم پی میبرید که نحوهی طرح مسئله غلط بوده است، بعضی اوقات متوجه میشوید که مسئله مسئلهای تجربیست که با مسئلهای صوری درآمیخته. اجازه بدهید مثال دیگری از فلسفهی اخلاق بیاورم، اکثر مردم در همهی عمر به ناچار با مشکلات اخلاقی دست و پنجه نرم میکنند، فرض کنید مسئلهای بعضاً اخلاقی و بعضاً سیاسی طرح کنیم که در بیمارستانها مشکلی نسبتاً عادیست. دستگاه کلیهی مصنوعی بسیار گران و تا اندازهای کمیاب است. خیلی از مردم از بیماریهای کلیوی رنج میبرند و استفاده از این دستگاه برایشان حساسترین چیزهاست. سوال این است، باید از این دستگاه فقط برای افراد مهمی استفاده کنیم، که به نظر ما سود فراوان به جامعه میرسانند؟ اگر دانشمند بزرگی مبتلا به بیماری کلیه داشته باشیم، آیا باید تنها دستگاهی را که داریم برای او کنار بگذاریم؟ اگر کودکی در آستانهی مرگ باشد و این دستگاه بتواند او را نجات بدهد، چطور باید از آن دو نفر یکی را انتخاب کنیم؟ چه باید بکنیم؟ کدام یک از این دو نفر سود بیشتر به جامعه خواهد رساند؟ این واقعاً سوال زجرآوریست. فیلسوفِ اخلاق برای این نیامده که به این پرسش پاسخ بدهد، و بگوید دانشمند بزرگ را نجات بدهید یا بچه را، ممکن است به عنوان انسان یک چنین حرفی بزند اما اگر مضافاً یک فیلسوف اخلاق ورزیده ای هم باشد در مقامیست که به شما بگوید چه نوع ملاحظاتی در کار است. خواهد گفت هدف شما چیست؟ آیا فقط نگران خوشبختی نوع بشری؟ آیا این تنها ملاحظهی شماست؟ اگر هست شاید بشود گفت نجات دادن دانشمند درست است چون او احتملاً بیش از این بچه، هر چقدر هم معصوم باشد، سود عاید خواهد کرد. یا اینکه معتقدید که همهی انسانها بعضی حقوق بنیادین برابر دارند، و متساویاً استحقاق نجات دارند، و کسی نباید حتی بپرسد نجات کدام یکی از این دو نفر مهمتر است؟ آیا فکر شما این است؟ اگر هست، پس اینجا تعارض ارزشها وجود دارد. از یک سو شما به افزایش خوشبختی بشر معتقدید، اما از سوی دیگر اعتقاد دارید که درجهبندی حق حیات و سایر حقوق بنیادی و در نتیجه ایجاد سلسله مراتبی از حقوق به جای برابری نادرست است. هر دو را نمیتوانید بخواهید، این دو هدف با هم در تعارضند.
✅برایان مگی: وقتی در آن مثال دستگاه کلیهی مصنوعی گفتید که یک فیلسوف ورزیدهی اخلاق به ما نمیگوید که چه کنیم، درواقع چیزی فرمودید که از نظر بحث فعلی ما فوقالعاده مهم هست. خیلی از مردمی که به فلسفه روی میآورند میخواهند که کسی به آنها بگوید که چطور زندگی کنند، یا توضیحی دربارهی دنیا و همراه با آن توضیحی در خصوص زندگی دریافت کنند، اما به نظر من این که بخواهیم کسی به ما بگوید چطور زندگی کنیم، مساوی با انکار مسؤلیت شخصیست. ما نباید بخواهیم کسی چنین چیزی به ما بگوید، و بنابراین نباید در جستجوی جوابهای قطعی به فلسفه رو کنیم، این یکسره فرق دارد با اینکه در پی روشن شدن زندگی خودمان باشیم، یا روشن شدن موضوعاتی که در بعضی مشکلات خاص درکارند.
✅آیزایا برلین: آنچه شما میگویید بسیار دردناک است، ولی من با آن موافقم. اغلب مردم جواب میخواهند. "تورگنیف" گفته است که «یکی از گرفتاریهای من، و یکی از دلایلی که بعضی از خوانندگان از رمانهای من عصبانی میشوند این است که خوانندهی روسی این عصر میخواهد کسی به او بگوید که چطور زندگی کند، میخواهد اطمینان داشته باشد که قهرمان کیست و آدم شرور و خبیث کدام است، ولی من این کار را نمیکنم.» تولستوی، داستایوفسکی و نویسندگان بسیاری دیگری هم شکی در اینباره باقی نمیگذاشتند، اما تورگنیف میگوید «کار من فقط نقاشی چهرهی انسانهاست، آنطور که به چشم من میآیند، من درصدد هدایت خواننده نیستم، به او نمیگویم که خودم طرفدار کدام طرف هستم، و این باعث سرگردانی مردم میشود و مردم از چنین چیزی متنفرند.» نه فیلسوف اخلاف وظیفه دارد مردم را در زندگی راهنمایی کند نه رمان نویس. وظیفهی فیلسوف اخلاق این است که مردم را با مسائل مورد اختلاف روبرو کند و بگوید که بر اساس معتقداتشان چه راهی را و به چه دلیلی میتوانند انتخاب کنند.
🖌🖌قسمتی از مصاحبه ی "بریان مگی" با "آیزایا برلین" با موضوع "فلسفه چیست؟" در مجموعه برنامه ی "مردان اندیشه"
✅آیزایا برلین: همهی اینها مسائل فیصلهناپذیر نیستند، نه نه اینها مسائل فیصلهناپذیر نیستند، به هر حال میتوان راهی به سوی پاسخ آنها گشود. گاهی با روشن کردن مفاهیم پی میبرید که نحوهی طرح مسئله غلط بوده است، بعضی اوقات متوجه میشوید که مسئله مسئلهای تجربیست که با مسئلهای صوری درآمیخته. اجازه بدهید مثال دیگری از فلسفهی اخلاق بیاورم، اکثر مردم در همهی عمر به ناچار با مشکلات اخلاقی دست و پنجه نرم میکنند، فرض کنید مسئلهای بعضاً اخلاقی و بعضاً سیاسی طرح کنیم که در بیمارستانها مشکلی نسبتاً عادیست. دستگاه کلیهی مصنوعی بسیار گران و تا اندازهای کمیاب است. خیلی از مردم از بیماریهای کلیوی رنج میبرند و استفاده از این دستگاه برایشان حساسترین چیزهاست. سوال این است، باید از این دستگاه فقط برای افراد مهمی استفاده کنیم، که به نظر ما سود فراوان به جامعه میرسانند؟ اگر دانشمند بزرگی مبتلا به بیماری کلیه داشته باشیم، آیا باید تنها دستگاهی را که داریم برای او کنار بگذاریم؟ اگر کودکی در آستانهی مرگ باشد و این دستگاه بتواند او را نجات بدهد، چطور باید از آن دو نفر یکی را انتخاب کنیم؟ چه باید بکنیم؟ کدام یک از این دو نفر سود بیشتر به جامعه خواهد رساند؟ این واقعاً سوال زجرآوریست. فیلسوفِ اخلاق برای این نیامده که به این پرسش پاسخ بدهد، و بگوید دانشمند بزرگ را نجات بدهید یا بچه را، ممکن است به عنوان انسان یک چنین حرفی بزند اما اگر مضافاً یک فیلسوف اخلاق ورزیده ای هم باشد در مقامیست که به شما بگوید چه نوع ملاحظاتی در کار است. خواهد گفت هدف شما چیست؟ آیا فقط نگران خوشبختی نوع بشری؟ آیا این تنها ملاحظهی شماست؟ اگر هست شاید بشود گفت نجات دادن دانشمند درست است چون او احتملاً بیش از این بچه، هر چقدر هم معصوم باشد، سود عاید خواهد کرد. یا اینکه معتقدید که همهی انسانها بعضی حقوق بنیادین برابر دارند، و متساویاً استحقاق نجات دارند، و کسی نباید حتی بپرسد نجات کدام یکی از این دو نفر مهمتر است؟ آیا فکر شما این است؟ اگر هست، پس اینجا تعارض ارزشها وجود دارد. از یک سو شما به افزایش خوشبختی بشر معتقدید، اما از سوی دیگر اعتقاد دارید که درجهبندی حق حیات و سایر حقوق بنیادی و در نتیجه ایجاد سلسله مراتبی از حقوق به جای برابری نادرست است. هر دو را نمیتوانید بخواهید، این دو هدف با هم در تعارضند.
✅برایان مگی: وقتی در آن مثال دستگاه کلیهی مصنوعی گفتید که یک فیلسوف ورزیدهی اخلاق به ما نمیگوید که چه کنیم، درواقع چیزی فرمودید که از نظر بحث فعلی ما فوقالعاده مهم هست. خیلی از مردمی که به فلسفه روی میآورند میخواهند که کسی به آنها بگوید که چطور زندگی کنند، یا توضیحی دربارهی دنیا و همراه با آن توضیحی در خصوص زندگی دریافت کنند، اما به نظر من این که بخواهیم کسی به ما بگوید چطور زندگی کنیم، مساوی با انکار مسؤلیت شخصیست. ما نباید بخواهیم کسی چنین چیزی به ما بگوید، و بنابراین نباید در جستجوی جوابهای قطعی به فلسفه رو کنیم، این یکسره فرق دارد با اینکه در پی روشن شدن زندگی خودمان باشیم، یا روشن شدن موضوعاتی که در بعضی مشکلات خاص درکارند.
✅آیزایا برلین: آنچه شما میگویید بسیار دردناک است، ولی من با آن موافقم. اغلب مردم جواب میخواهند. "تورگنیف" گفته است که «یکی از گرفتاریهای من، و یکی از دلایلی که بعضی از خوانندگان از رمانهای من عصبانی میشوند این است که خوانندهی روسی این عصر میخواهد کسی به او بگوید که چطور زندگی کند، میخواهد اطمینان داشته باشد که قهرمان کیست و آدم شرور و خبیث کدام است، ولی من این کار را نمیکنم.» تولستوی، داستایوفسکی و نویسندگان بسیاری دیگری هم شکی در اینباره باقی نمیگذاشتند، اما تورگنیف میگوید «کار من فقط نقاشی چهرهی انسانهاست، آنطور که به چشم من میآیند، من درصدد هدایت خواننده نیستم، به او نمیگویم که خودم طرفدار کدام طرف هستم، و این باعث سرگردانی مردم میشود و مردم از چنین چیزی متنفرند.» نه فیلسوف اخلاف وظیفه دارد مردم را در زندگی راهنمایی کند نه رمان نویس. وظیفهی فیلسوف اخلاق این است که مردم را با مسائل مورد اختلاف روبرو کند و بگوید که بر اساس معتقداتشان چه راهی را و به چه دلیلی میتوانند انتخاب کنند.
🖌🖌قسمتی از مصاحبه ی "بریان مگی" با "آیزایا برلین" با موضوع "فلسفه چیست؟" در مجموعه برنامه ی "مردان اندیشه"