#تەندروستی
🔴هەشت هەنگاو بۆ كەمكردنەوەی كۆلیسترۆڵ و پاراستنی دڵ

1.  بایەخ بە خواردنی ریشاڵ بدە، وەكو شۆفان، پاقلەمەنییەكان، كاهو، ماش و سڵق.
2. رێژەی خوێ لە خواردنەكانت كەمبكەرەوە یان بە تەواوی تێیمەكە.
3. سیستمی خۆراكی تەندروستت هەبێت و گرنگی بە میوە و سەوزە بدە، وەكو سێو، مۆز، پرتەقاڵ، هەرمێ و سەوزە گەڵا تۆخەكان.
4. لە جگەرەكێشان و خواردنەوەی كحول دوربكەوەرەوە.
5. دوربكەوەرەوە لەو خواردنانەی زیان بە تەندروستی دڵ دەگەیەنێت، وەكو چەوری، تیژی، خواردنە رەنگە دەستكردەكان، پەنیر و شیرینەمەنی.
6. كێشی جەستەت ئاسایی بكەرەوە، ئەگەر هەست دەكەیت كێشت زیادە كەمی بكەرەوە.
7. ئۆمێگا-3 بۆ خواردنەكانت زیاد بكە، كە لە ماسی سەلەمون، تونە و ساردین هەیە.
8. بەشێوەیەكی رێكخراو وەرزش بكە، رۆژانە 20 خولەك بۆ وەرزشكردن تەرخان بكە.

✅پیرانشار رووداو
🆔: @piranshahrrudaw

‍ #تەندروستی

➖ڤیتامینەکان بۆ بەرگری لە تێکچوونی ئەقڵ(demential) زوال عقل

دواهەمین دەستکەوتنەکانی زانستی پزیشکی پێمان دەڵێن هەندێک لە ڤیتامینەکان تا ڕادەیەکی زۆر دەتوانن بەرگری لە تێک چوونی کاروباری مێشک بکەن

وەکوو:

ڤیتامینەکانی B-ب کۆمپلێکس بە تایبەت فولات یان هەمان فوولیک ئەسید(Folate) دەتوانێ تا ڕادەیەکی زۆر بەرگری لە تێک چوونی ئەقڵ بکات.

هەروەکا ئێسکۆربیک ئەسید(Ascorbic acid) یان هەمان ڤیتامین C(سی)
و ڤیتامین E(ئی) کاریگەرێکی زۆریان لەسەر لێهاتووی مێشک(Cognitive skill) هەیە.

سەرچاوەی ڤیتامینB کۆمپلێکس(ب):
ماسی
جەرگی مانگا
هێلکە و شیرەمەنییەکان(لبنیات)
دانەوێڵەکان بە تایبەت هەموو جۆرەکانی لووبیا
جۆ
کاکڵەکان(ئاجیل)
ئەسپەناغ/ کاهوو/ توور
پەڕشەکان(برینجی قاوەیی/ ساوار/ گەنم..)
مۆز

سەرچاوەکانی فوولیک ئەسید:
هەموو جۆرەکانی دانەوێڵە بە تایبەت لووبیاچیتی و نیسک
تۆوی گوڵەبەڕۆژە
جەرگ
هێلکە
سۆیا
ئەسپەناغ و هەمۆ جۆرەکانی سەوزی گەڵاپان
بایمە
گوڵەپێغەمبەرە(ذرت)
مۆز
بادام خاکی
کەلەم برووکلی

سەرچاوەکانی ئێسکۆربیک ئەسید:
هەموو جۆرەکانی سەبزی و میوەی تازە

سەرچاوەکانی ڤیتامین E(ئی)
هەمۆ جۆرەکانی گۆشتی ماسی و قاز
هەمۆ جۆرە کاکڵەکان(ئاجیل)
ئەسپەناغ

هەروەها لە ژێر چاودێری پزیشک دەتوانن لە تەواوکەرە خۆراکێکانیش کەڵک وەربگرن.

جێگای ئاماژایە جەرگ و کاکڵە سوێرکراوەکان و گوڵەپێغەمبەرەی تۆقاو(برێشکە) بۆ خاتوونە دووگیانەکان قەدەغەیە.
جەرگ بۆ ئەو خاتوونانەی منداڵی بەرمەمکانیشیان هەیە قەدەغەیە.
و بۆ کەڵک وەرگرتن لە شتەکانی دیکەش دەبێ لە پزیشک ڕاوێژ وەربگرن.

وەرگێڕ: ئەوین سەعیدی کارناسی ڕاوێژکاری خورد و خۆراکی دایک و منداڵ.
سەرچاوە:
Gis Gil Martínez V, Avedillo Salas A, Santander Ballestín S. Vitamin Supplementation and Dementia: A Systematic Review. Nutrients. 2022 Feb 28;14(5):1033

✅پیرانشار ڕووداو
🆔: @piranshahrrudaw