همین قاعده دربارۀ نقل‌قول‌ها هم صدق می‌کند. جملۀ «دیوانگی یعنی کاری را بارها تکرار کنی و انتظار نتیجۀ متفاوت داشته باشی» در هزاران پست به اینشتین نسبت داده شده است، اما هیچ نشانی از آن در نوشته‌ها و گفته‌های او پیدا نشده است؛ کهن‌ترین نمونه‌های شناخته‌شدۀ آن به دهۀ ۱۹۸۰ و نوشته‌های گروه‌های ترک اعتیاد برمی‌گردد. شایعه‌سازها می‌دانند که نام بزرگان به حرفشان وزن می‌دهد. شاعران و نویسندگان فارسی‌زبان هم از این بلا در امان نمانده‌اند و جمله‌هایی که هرگز ننوشته‌اند، با نام آن‌ها دست‌به‌دست می‌شود. پیش از بازنشر یک نقل‌قول، بپرسید: در کدام کتاب، کدام سخنرانی، کدام تاریخ؟ اگر پاسخی نیست، به احتمال زیاد جعلی است.

–نظری

بینش‌های اجتماعی در برداشت بنیادینشان از طبیعت بشر با یکدیگر متفاوت‌اند. اگر موجودی از کهکشانی دیگر بخواهد با خواندن پژوهشی در باب عدالت سیاسی (۱۷۹۳) اثر ویلیام گادوین دربارهٔ بشر اطلاعاتی کسب کند، انسانی را که در این کتاب تصویر شده است، به‌سختی با آن موجودی که تنها پنج سال پیش‌تر در مقالات فدرالیست توصیف شده بود، یکی خواهد دانست. اگر او انسان را در آثار توماس پین با ادموند برک، یا در روزگار ما، در آثار جان کنت گالبرایت با فریدریش هایک مقایسه کند، این تضاد تنها اندکی کمتر خواهد بود. حتی پیشاتاریخ نظری (speculative pre-history) انسان در مقام موجودی وحشی در طبیعت نیز میان آن موجود آزاد و معصومی که ژان ژاک روسو در ذهن داشت و آن مشارکت‌کنندهٔ بی‌رحم در جنگ خونین همه علیه همه که توماس هابز تصویر می‌کرد، از زمین تا آسمان تفاوت دارد.

تعارض بینش‌ها اثر توماس سول
–رضا شعبانی

اسمیت در سال ۱۷۵۹، یعنی نزدیک به بیست سال پیش از آنکه آوازه‌اش به‌عنوان اقتصاددان بپیچد، در مقام یک فیلسوف در کتابش، نظریهٔ عواطف اخلاقی، چنین می‌گوید:
فرض کنیم امپراتوری پهناور چین با انبوه مردمانش، ناگهان با زلزله‌ای در کام زمین فرو رود. حال ببینیم یک اروپایی انسان‌دوست، که هیچ پیوندی با آن سوی جهان ندارد، با شنیدن خبر این فاجعهٔ سهمگین چه واکنشی نشان خواهد داد. گمان می‌کنم نخست، با حرارت تمام، برای شوربختی آن مردمان تیره‌روز اظهار تأسف کند و به تأملاتی حزن‌انگیز در بابِ بی‌ثباتیِ حیات بشر و پوچیِ کوشش‌های آدمی، که در لحظه‌ای چنین نابود می‌شود، فرو رود. شاید هم اگر اهل تحلیل باشد، به بررسی اثرات این فاجعه بر تجارت اروپا و کسب‌وکار جهان بپردازد. اما همین که این فلسفه‌بافی‌های دلنشین به پایان رسد و این عواطف بشردوستانه به‌شایستگی ابراز شود، او کار و لذت و استراحت و تفریح خود را با همان آسودگی و آرامش پیشین از سر خواهد گرفت، گویی هیچ اتفاقی نیفتاده است. پیش‌پاافتاده‌ترین مصیبتی که گریبان‌گیر خود او شود، آشفتگی‌ای بس واقعی‌تر در او پدید می‌آورد. اگر قرار باشد فردا انگشت کوچک خود را از دست بدهد، امشب خواب به چشمانش راه نمی‌یابد؛ اما به شرط آنکه هرگز آن مردمان را ندیده باشد، بر ویرانه‌های صد میلیون همنوعِ خویش، با خیالی آسوده خروپف خواهد کرد....

تعارض بینش‌ها اثر توماس سول
–رضا شعبانی

در دست ترجمه

... نظرهای مشابهی را الکساندر همیلتون نیز در مقالات فدرالیست بیان کرده است:
سرنوشت همهٔ نهادهای بشری، حتی کامل‌ترینشان، آن است که در کنار کمالات، نقایصی نیز داشته باشند – در کنار گرایش‌های نیک، گرایش‌های شر. ریشه‌اش در نقص آن نهادساز یعنی انسان دارد.

–سول

اسمیت در اثر کلاسیک متأخر خود، ثروت ملل، گامی فراتر نهاد. [به باور او] منافع اقتصادی برای جامعه، عمدتاً محصول نیت افراد نیست، بلکه به‌شیوه‌ای نظام‌مند از دلِ تعاملات بازار و زیر فشار رقابت و انگیزهٔ سود شخصی سربرمی‌آورد. نقش عواطف اخلاقی تنها به شکل‌دهی به آن چارچوب کلی قانونی محدود می‌شد که این فرایند سازمان یافته در بستر آن به کار خود ادامه دهد.

–سول

اگر در اندیشهٔ آدام اسمیت، رفتار اخلاقی و سودمند اجتماعی را تنها می‌شد با انگیزه‌ها در انسان برانگیخت، در اندیشهٔ ویلیام گادوین، فهم و سرشت بشر این قابلیت را داشت که آگاهانه منافع اجتماعی بیافریند. گادوین نیتِ خیررسانی به دیگران را «جوهر فضیلت» می‌دانست و فضیلت را نیز راهی به سوی سعادت بشر می‌پنداشت. از نظر گادوین، منافع اجتماعیِ ناخواسته چندان درخور توجه نبود. بینش او، همان بینش نامقیّد دربارهٔ طبیعت بشر بود؛ بینشی که در آن، انسان می‌توانست بی‌واسطه، نیازهای دیگران را مهم‌تر از نیازهای خود احساس کند و در نتیجه، همواره منصفانه عمل کند، حتی اگر پای منافع خود یا خانواده‌اش در میان باشد...

تعارض بینش‌ها اثر توماس سول
–رضا شعبانی

در دست ترجمه

سلام و‌درود به‌همراهان هشیوار،

🧠 ایدئولوژی با مغز انسان چه می‌کند؟
عصب‌شناسی تعصب، ابتذال شر و اخلاقی شدن خشونت
چگونه یک انسان عادی و قانون‌مدار می‌تواند به عامل خشونت تبدیل شود و اعمال خود را نه جنایت، بلکه «وظیفه» یا «ضرورت اخلاقی» بداند؟ چگونه ایدئولوژی می‌تواند خشونت را توجیه و حتی به فضیلتی اخلاقی تبدیل کند؟
در این قسمت از هشیوار، در تقاطع علوم اعصاب، فلسفه اخلاق و جرم‌شناسی، به بررسی سازوکارهای شناختی، اجتماعی و حقوقی تعصب، انسان‌زدایی و اطاعت از قدرت می‌پردازیم.

👥 مهمانان:
🔹 سپیده سادات طباطبایی؛ پژوهشگر جرم‌ شناسی، علوم اعصاب و حقوق عصب‌ شناختی
🔹 دکتر حسین قاضی‌زاده؛ حقوقدان، جرم‌شناس و استاد دانشگاه

🎤 میزبان: دکتر مهدی شفا

🔬 محورهای اصلی گفت‌وگو:
🧠 مغز ایدئولوژی‌زده، جزم‌اندیشی و انعطاف شناختی
⚖️ چگونه خشونت به وظیفه و ضرورت اخلاقی تبدیل می‌شود؟
🔬 نقش مغز، محیط و ساختارهای اجتماعی در تعصب و افراط‌گرایی
👥 انسان‌زدایی، قبیله‌گرایی و سلب مسئولیت اخلاقی
📖 «ابتذال شر» هانا آرنت، آزمایش میلگرام و جرائم اطاعت
⚖️ اخلاقی‌سازی خشونت در قوانین کیفری ایران؛ از مهدورالدم تا امر آمر
🏛️ ایدئولوژیک شدن دستگاه قضایی و تبدیل قانون به ابزار قدرت
🌱 راهکارهای علمی، آموزشی و حقوقی برای کاهش تعصب و پیشگیری از خشونت

📚 کتاب‌های مطرح‌شده در گفت‌وگو:
📘 مغز ایدئولوژی‌زده — لئور زمیگرود (ترجمه مهدی شفا، نشر درنگ)
📗 خوب زیستن بدون اراده آزاد — گرگ کاروسو
📕 آیشمن در اورشلیم؛ گزارشی درباره ابتذال شر — هانا آرنت
📙 جرائم اطاعت — هربرت کلمن و وی. لی همیلتون
📖 بینوایان — ویکتور هوگو

💬 پرسش محوری: آیا خطرناک‌ترین شکل خشونت زمانی پدید می‌آید که انسان تصور می‌کند با خشونت‌ورزی در حال انجام وظیفه‌ای اخلاقی است؟

━━━━━━━━━━━━━━

🎙️ پادکست هشیوار
🎧 شنیدن در اپلیکیشن‌های پادکست

📸 اینستاگرام

▶️ یوتیوب: هشیوار

✈️ تلگرام

#پادکست_هشیوار #مغز_ایدئولوژی_زده #علوم_اعصاب #جرم_شناسی #ابتذال_شر #فلسفه_اخلاق #خشونت #ایدئولوژی

... آدم همچنین کنجکاو می‌شود که آیا «دکتر» رابرت او. یانگ، شیاد نام‌آور قلیایی‌سازی، که ادعا می‌کند سرطان از اسید بیش از اندازه است و قلیایی‌سازی راه‌حل است، شنیده است که هیچ پژوهشی دربارۀ جوش‌شیرین یافت نشد؛ جوش‌شیرینی که از نظر او، همراه با رژیمی گیاه‌خوارانۀ مطلق که ظاهراً «قلیایی‌کننده» است، بخشی از «درمان قلیایی» برای همه‌چیز است، از سرطان تا سپسیس تا بیماری قلبی. البته اگر «baking soda cancer» را در جعبۀ جست‌وجوی PubMed بنویسید، در واقع بیش از ۳۵۰ مقاله بیرون می‌آید. اما هیچ‌یک ظاهراً پژوهش همه‌گیرشناختی نیستند. این مرا به یاد چیزی انداخت. باید دوباره سراغ آن ادبیات بروم و نوشته‌ای درباره‌اش بنویسم. اما از موضوع دور شدم.

–گورسکی

احتمالا تو اینستاگرام این مورد رو از دکترهای دوره‌گرد مجازی دیدید درباره معجزه pH. منم سر همین فرستادم تا یه لگدی به اونا انداخته باشم.

گرچه من اهل پیگیری اخبار نیستم. ولی حسین رفیقم، اخبار رو از منابع معتبر میگیره و خلاصه‌شو می‌ذاره. که میتونید حتی با زدن روی موضوعات همونا رو سریع بخونید.

ص ۲۳

فال‌گیری (روانکاوی) این مدل تحلیل از راه دور هیچگونه ارزشی نداره. نمیتونید با اما و اگر، شاید، اگر بپذیریم و... شخصیت دیگران رو تحلیل کنید.

و در نهایت من PDF این کتاب رو میذارم تو کانال و توصیه به خوندنش هم میکنم و حتی جناب میلانی متهم به این شده که زیادی هوای سلسله پهلوی رو داشته! ولی با وجود مستندات خیلی قوی اون بخش روانکاویش رو به کل قبول ندارم. نه چون مخالف عقاید منه. من دونه به دونه علامت میزنم و می‌ذارم، و اگر چیزی خلاف منطق و علم بود میتونید اعتراض کنید!

#میلانی

بته‌جقه

ص ۳۴

همانطور که کتاب بوف کور، صادق هدایت رو منبع جغدشناسی نمیکنه، شازده احتجاب هم گلشیری رو منبع نمادشناسی نمیکنه.

ملی‌گرایی باستان‌گرای رضا شاه رو نه از نماد روی دستمال گردن، بلکه از روی تقویم، معماری، تغییر نام کشور و... میفهمیم.

#میلانی

ص ۳۶

حرف‌های بی‌معنی

#میلانی

ص ۴۶

پدری پسر دوازده ساله‌شو برا تحصیل فرستاده به سوئیس.
میلانی: گند زدی به کودکی بچه، متاسفم. من خیر پسرتو بهتر از تو می‌دونم.

#میلانی

ص ۴۸

فال‌گیری (روانکاوی) ریشه اتفاقات دوران سلطنت رو تا اتفاقات فوتبال مدرسه، اونم چهارده سالگی دنبال کرده! چه می‌کنه این تاریخ‌پژوه روانکاو

#میلانی

ص ۵۱

تماما کرسی شعر، گفتیم پیر شدی دیگه نگفتیم که خرفت هم شدی. 😂
همین دو دقیقه قبل ازت تعریف کردم. بکش بیرون از روانکاوی.

یه بچه ۱۵ ساله تو مدرسه رفیق پیدا کرده، دیگه داستان رو چرا جنایی می‌کنی؟

#میلانی