در جوامع دموکراتیک نقش بسیار مهم رسانه‌ها نطارت بر اعمال دولت است. و این نقش چنان اهمیت دارد که رسانه‌ها از محافظت حقوقی خاصی در برابر مداخله‌ی دولت برخوردارند تا حدی که مداخله‌ی دولت را عملاً ناممکن می‌سازد.
چنین محافظتی مهم است، چراکه افشاگری رسانه‌هایی که قانون از آنها محافظت می‌کند، بهترین راه برای بازداشتن دولت‌هایی است که به دروغگویی به مردم یا پنهان کردن اشتباهات‌شان یا دستکاری افکار عمومی تمایل دارند.

ویلیام هیوز
مهارت‌های پایه‌ای تفکر انتقاد
@Tafakkor

پ.ن: به این ترتیب، آنچه در الگوی دموکراتیک، نظارت بر قدرت است، در ایران به ابزاری برای کنترل اطلاعات و سرکوب نقد تبدیل شده است.

و ما
زمستان دیگری
سپری خواهیم کرد
با عصیان بزرگی
که درون ماست
و تنها چیزی
که گرم‌مان نگه‌می‌دارد
آتش مقدس امیدواریست

ناظم حکمت
@Tafakkor

‍ ‍امروز‌‌دراین‌آیه‌‌تدبر‌‌می‌کنیم
👇به نام خدا

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ
پر و بال تواضع خويش را از روى محبّت و لطف، در برابر آنان(پدر و مادر) فرود آر
اسراء/۲۴
@Tafakkor
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅

آیا نمی‌دانند که زندگی در راه خدا، دشوارتر از مرگ در راه خداست؟

گاه ناچیزی مرگ
@Tafakkor

سیاسی و حکومتی دانستن اسلام در دهه‌های گذشته مستند به آن بود که مبارزه، مد روز بود و ما گمان می‌کردیم که این طرز فکر فایده دارد. ما برای اینکه جوانان را در برابر مکاتب مارکسیستی و ناسیونالیستی حفظ کنیم، اسلام را به عنوان یک دکترین جامع مادی و حکومتی معرفی کردیم، اما مواجهه با واقعیت به ما آموخت که قلمرو دین چیز دیگری است.

مهندس مهدی بازرگان
@Tafakkor

فرمانبرداری و‌ اطاعت

چه اتفاقی می‌افتد که آدم‌ها از بعضی افراد خاص اطاعت می‌کنند و چطور جامعه به گروه‌های مختلف تقسیم می‌شود؟

آذرخش مُکری
@Tafakkor

آدمیان چندان به اعتقادات خویش، یا بهتر است بگوییم به گمان باطلی که به درستی اعتقادات خود می‌ورزند، باور دارند که کبرفروشانه دیگران را خوار می‌دارند و به هیچ می‌انگارند، و سنگدلی‌ها و پیگردها از همین نخوت نابجای برمی‌خیزد که هیچ‌کس با دیگری که هم‌رأی و نظر او نیست، سر بردباری ندارد، به‌رغم این حقیقت که امروزه کمابیش به شماره آدمیان روی زمین، رأی‌ها گونه‌گون است و اندیشه‌ها رنگارنگ. با این همه فرقه‌ای پیدا نمی‌شود که همه دیگران را محکوم نشمارد و فرمانروایی را تنها از آن خود نخواهد. و از اینجاست همه‌ی این تبعیدها، آوارگی‌ها، به زندان افکندن‌ها، سوزاندن‌ها، حلق‌آویز کردن‌ها، کشتن‌ها و شکنجه‌کردن‌های ناجوانمردانه که هرروزه تنها به این سبب صورت می‌پذیرد که بزرگان و محتشمان را اعتقادی چند به دل خوش نمی‌نشینند و حتی گاه نیز بی‌دلیلی و سببی.

وجدان بیدار/اشتفان تسوایگ
@Tafakkor

اعدام‌های این روزها در ایران، دیگر نه خبر، که پس‌زمینه‌ی ثابتِ روزمره شده‌اند؛ آماری که از پشت میزهای اداری عبور می‌کند و به سرعت از خاطر می‌رود. هر حکم، نه فقط پایان یک زندگی، که بسته شدن پرونده‌ای است در سکوت خبری، با اعلامیه‌هایی که واژگان تکراریِ «محاربه» و «مفسد» را چون تمبری بر پیشانی محکومان می‌چسبانند. در این میان، موکداً ذکر این نکته ضروری است که فارغ از هرگونه داوری حقوقی، آنچه در ظاهرِ روند دادرسی و گاه در غیاب وکلای آگاه یا محاکماتِ شتاب‌زده، به چشم می‌خورد، تصویری از نظام قضاییِ شتاب‌زده‌ایست که بیش از آنکه در پی کشف حقیقت باشد، به سرعتِ عملیاتِ نمادینِ عبرت‌آفرینی می‌اندیشد؛ و این، نه سیاه‌نمایی که خوانشِ خامِ گزاره‌های موجود در گزارش‌های معتبر داخلی و بین‌المللی است که از نبودِ شفافیت در فرایند رسیدگی و گاه از اعدامِ افراد نوجوان یا با پیشینه‌ی روانپریشی سخن می‌گویند؛ چیزهایی که اگر نادیده گرفته شوند، معنای «عدالت» را به واژه‌ای توخالی برای حفظِ نظمِ موجود بدل خواهند کرد، نه ابزاری برای بازسازیِ اعتماد.
زهرا مهر
@Tafakkor

کهن دیارا ، دیار یارا !
دل از تو کَندم ، ولی ندانم،
که گر گُریزم؛  کجا گُریزم ، وگر بمانم؛ کجا بمانم؟
نه پای رفتن ، نه تابِ ماندن ، چگونه گویم ،
درختِ خشکَم

نادر نادرپور
@Tafakkor

‍ ‍امروز‌‌دراین‌آیه‌‌تدبر‌‌می‌کنیم
👇به نام خدا

أَ لَيْسَ اللهُ بِكافٍ عَبْدَهُ
آيا خداوند براى [نجات و دفاع از] بنده‌اش كافى نيست؟
زمر/۳۶
@Tafakkor
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅

قهرمانان حقیقی بشریت کسانی نیستند که بر گورستان‌های بی‌شمار و زندگی‌های بربادرفتهٔ مردمان، سلطنت گذرای خود را برپا می‌دارند؛ بلکه همانا آنانند که با دستِ تُهی و بی هیچ نیرویی در مبارزه با قهر کور از پا درافتاده‌اند.

استفان تسوایگ
@Tafakkor

گذار از دیکتاتوری و دستیابی به ساختاری دموکراتیک، فراتر از تغییر چهره‌های سیاسی، مستلزم یک تحول بنیادین در فرهنگ سیاسی و پذیرش اصل «تکثر» است. دیکتاتوری در جوهر خود، محصولِ «انحصار حقیقت» و «یکسان‌سازی اجباری» است. نظامی که در آن تنها یک روایت، یک ایدئولوژی و یک اراده بر جامعه تحمیل می‌شود و هرگونه تفاوت و تمایز، تهدیدی برای بقای قدرت تلقی می‌گردد.
در مقابل، دموکراسی بیش از آنکه مجموعه‌ای از نهادها باشد، بستری برای هم‌زیستی نیروهای متفاوت و گاه متضاد است. تا زمانی که نخبگان سیاسی و بدنه جامعه در اندیشه جایگزینیِ یک «استبداد» با استبدادی دیگر (به نام اکثریت یا ایدئولوژی مطلوب خود) باشند و سازوکاری برای به رسمیت شناختن «دیگری» ایجاد نکنند، چرخه دیکتاتوری تکرار خواهد شد.
پذیرش تکثر به معنای به رسمیت شناختن حقِ برابرِ همگان برای ابراز وجود، مشارکت و تفاوت در سلیقه و عقیده است؛ این پذیرش، زیربنای اصلی «تفاهم ملی» است که اجازه می‌دهد رقابت سیاسی به جای حذف فیزیکی یا روانی رقیب، در چارچوب‌های قانون‌مدار و هم‌افزا جریان یابد. بدون هضم این حقیقت که قدرت مطلق در دستان هیچ گروه، حزب یا طبقه‌ای نیست و حقیقتِ سیاسی برآمده از تکثرِ آراء است، هر تلاشی برای تغییر، تنها جابه‌جایی در سلسله‌مراتبِ قدرت خواهد بود، نه پایان دادن به ذاتِ سلطه‌گرِ استبداد.
بنابراین، گذار واقعی، گذار از «فرهنگِ حذف» به «فرهنگِ هم‌زیستی» است؛ جایی که تکثر نه یک تهدید، بلکه تنها ضمانتِ پایدار برای جلوگیری از بازتولید خودکامگی محسوب می‌شود.
زهرا مهر
@Tafakkor

سری نشست‌های بررسی كتب دينی (قرآن)
مجموع نقد و تحليل‌هاي معاصر

دکتر محمد جواد عظیمی
@Tafakkor

درس خوجه حاکم آلبانی به حاکم فرزانه جمهوری اسلامی

یدالله کریمی‌پور
لابد از تیتر حدس زدید کدام کشور و رهبر را می‌گویم. انور خوجه، رهبر آلبانی. او در سیاست خارجی با همه قدرت ها درافتاد. ابتدا با یوگسلاوی تیتو، سپس با شوروی خورشچف، و سرانجام با چین دنگ شیائو؛ پیش‌تر هم با آمریکا و اروپا. هیچ قدرتی را شایسته‌ی پیروی و الگوبرداری نمی‌دانست و نسخه‌ی نهایی حقیقت را تنها در ایدئولوژی و شیوه‌ی حکمرانی خودش می‌دید، نه بیش.

سرانجام، آلبانی را به منزوی‌ترین کشور جهان بدل کرد؛ کشوری که ارتباطش با بیرون(از سرمایه گرفته تا اطلاعات خارجی و...) تقریبا به‌کلی قطع شده بود. رادیو تیرانا از پگاه تا شام، رهبران جهان را توطئه‌گر، امپریالیست و دشمن معرفی می‌کرد و «خوجه‌ایسم» را تنها راه رستگاری می‌خواند. حتی پس از قطع کامل مناسبات با چین، کشور به خودکفایی اجباری و انزوای مطلق پناه برد.
آلبانی زیر سایه‌ی طرح‌ و برنامه های کمونیستی طراز خوجه، فقیرترین، بی‌چاره‌ترین و کم‌توسعه‌یافته‌ترین ملت-دولتِ اروپا شد؛ کشوری که با این‌همه، خود را برترین و مصلح‌ترین می‌پنداشت. جاه‌طلبیِ نظامیگرایانه و دشمن‌ستیزانه‌ی خوجه چنان اوج گرفت که پدیده‌ای جغرافیایی بی‌مانند در جهان آفرید. ساخت پرهزینه و کمرشکنِ نزدیک به ۱۷۳ هزار سنگر بتونی در سراسر آلبانی، برای دفاع از «خلق» در برابر امپریالیست‌هایی که جز در ذهن او وجود نداشتند.

خوجه در ۱۹۸۵ درگذشت، ولی یادگارهایش ماندند. کشوری فقیر، منزوی، هراسان و بی‌اعتماد به جهان. آلبانیِ پس از او در ۱۹۹۱ وارد دوره گذار شد، و صندوق بین‌المللی پول در همان آغاز، تیرانا را فقیرترین و منزوی‌ترین کشور اروپا توصیف کرد. با ۱۷۰ هزار سنگر بتون مسلح هم هیچ نکردند، چون‌هیچکاری نمی‌توانستند با آنها انجام دهند؛ سر جاهایشان ماندند، چون تخریب‌شان ده‌ها میلیارد دلار هزینه در بر داشت.
درس خوجه ساده بود: اگر همه‌ی جهان را خطاکار و تنها خود را محق بدانی، سرانجام شاید بر جهان پیروز نشوی، ولی کشور و ملتت را از جهان جدا خواهی کرد؛ بی‌آن‌که حتی خودت این جدایی را شکست بنامی.
@Tafakkor

در این سرای بی کسی کسی به در نمی‌زند
به دشت پر ملال ما پرنده پر نمی‌زند
گذر گهی ست پر ستم که اندرو به غیر غم
یکی صلای آشنا به رهگذر نمی‌زند

هوشنگ ابتهاج
@Tafakkor

‍ ‍امروز‌‌دراین‌آیه‌‌تدبر‌‌می‌کنیم
👇به نام خدا

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَٰنُ وُدًّا
خداوند، مؤمنین نیکوکار را در چشم خلق محبوب می‌کند.
مریم/٩۶
@Tafakkor
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅

جان همه روز از لگدکوب خیال
وز زیان و سود وز خوفِ زوال

نی صفا می‌ماندش نی لطف و فَر
نی به سوی آسمان راهِ سفر

خفته آن باشد که او از هر خیال
دارد اومید و کند با او مَقال

مولانا
@Tafakkor

«تفاوت بین آرامش و پرورش این است: اگر گیاهی داری که چون آن را در کمد تاریکی نگه داشته‌اید بیمار شده است و کلمات آرامش‌بخش برایش زمزمه می‌کنی، این آرامش است. اگر آن را از کمد بیرون آوری و در آفتاب بگذاری، به آن آب بدهی و بعد با آن حرف بزنی، این پرورش است.»

کلاریسا پینکولا استس

تفسیر:
کلاریسا پینکول استس با این تمثیل درخشان، مرز میان «دلداری‌دادن» و «رهایی‌بخشیدن» را نشان می‌دهد. بسیاری از ما در روابط‌مان، چه با دیگران و چه با خود، فقط بلدیم زمزمه‌های آرامش‌بخش کنیم، بی‌آنکه ریشهٔ تاریکی را برطرف کنیم. اما پرورش یعنی شجاعتِ تغییر شرایط؛ یعنی گیاهِ پژمرده را از کمد بیرون آوردن، به آفتاب سپردن و آب و نور را جایگزین تاریکی‌کردن. گاهی مهربانی واقعی، نه در کلمات تسلی‌بخش، که در عملِ نجات‌بخش است. خودت را فقط دلداری نده؛ خودت را رشد بده.
@Tafakkor

سری نشست‌های بررسی كتب دينی (قرآن)
مجموع نقد و تحليل‌هاي معاصر

دکتر محمد جواد عظیمی
@Tafakkor

در مراسم بزرگداشت بیل برادلی، سناتور نیوجرسی که در سال 1987 برگزار شد، اتفاق جالبی رخ داد؛
برادلی منتظر بود تا سخنرانی‌اش را ایراد کند.
پیشخدمتی که مشغول کار بود، تکه‌ای کره در بشقاب او گذاشت.
برادلی به او گفت: ببخشید ممکن است من دوتکه کره داشته باشم پیشخدمت جواب داد: خیر!
هرنفر، یک تکه.
برادلی گفت: گمان می‌کنم شما مرا بجا نیاوردید.
من بیلی برادلی، فارغ التحصیل آکسفورد، بازیکن حرفه ای بسکتبال،
قهرمان جهان و سناتور ایالات متحده هستم.
پیشخدمت گفت:
خب، شاید شما هم نمی‌دانید من چه کسی هستم؟
برادلی گفت: نه، نمی‌دانم. شما چه کسی هستید؟
پیشخدمت گفت: من مسئول کره‌ها هستم.

راستی "من" و "شما" در کجای این تربیت و رفتار ایستاده‌ایم؟
@Tafakkor

آقای بیهقی شما فرمودید:
«هیچ‌کس زَهره نبود که امیر را گوید که خطاست... و طرفه‌تر آن بود که هم فرو نمی‌ایستاد از استبداد.»
“تاریخ بیهقی”

آقای بیهقی ما گفتیم، به تمام مقدسات قسم ما سالها گفتیم به امیر که خطاست اما باز نایستاد از استبداد.
@Tafakkor

‍ ‍امروز‌‌دراین‌آیه‌‌تدبر‌‌می‌کنیم
👇به نام خدا

إِنَّهُ كَانَ وَعْدُهُ مَأْتِيًّا
یقیناً وعده خدا آمدنی است.
مریم/۶١
@Tafakkor
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅

کل نظام دولتی مدرسه به‌گونه‌ای است که تقریباً همه‌چیز به آنها یاد داده می‌شود به‌جز آموزشِ چگونگیِ استفاده از ذهن و داشتن تفکر مستقل.

ناپلئون هیل
@Tafakkor

«تقدم حق‌الناس بر حق‌الله در نگاه فرعونی»

سید‌بن‌طاووس، عالم شیعی قرن هفتم، در کتاب «الملاحم و الفتن» نکته‌ی بسیار عجیبی را درباره‌ی فرعون بیان می‌دارد که از حیث حکومت‌داری و نگاه به اقتصاد و زندگی مردمش حائز اهمیت است.
سید‌بن‌طاووس در باب نقل حدیثی می‌گوید: یکی از علل طولانی شدن سلطنت فرعون و تأخیر نفرین موسی و هارون علیهماالسلام، آن است که ما از بعضی از تفسیرها در ذیل این آیه که موسی و هارون علیهماالسلام می‌گویند: «رَبَّنَا إِنَّكَ آتَيْتَ فِرْعَوْنَ…یونس/٨٨» روایت کردیم که خدا به موسی و هارون وحی کرد: ما عمر فرعون را از این حیث طولانی کردیم که فرعون امنیت شهرها را حفظ می‌کند و با بندگان ما مدارا می‌نماید و انتقام از ظالم و فریادرسی را دوست می‌دارد، و اینکه ادعای رب بودن او ضرری به ما نمی‌رساند.

دقت کنید: می‌گوید ادعای رب بودن فرعون در قبال خدماتی که فرعون برای مردمانش انجام داده است، ناچیز و بی‌مقدار است و از آنجایی که این ادعا به پروردگار ضرری نمی‌رساند، خداوند از او در می‌گذرد، زیرا هدف از فرمان‌راندن بر خلق خدا بر مبنای عدل اهمیت بیشتری نسبت به شرک به او دارد.

سید‌بن‌طاووس در فصل ۹ از کتابش به نقل از یاقوت حموی در جلد هشتم کتاب «معجم البُلدان»می‌گوید: فرعون به هامان دستور داد که نهر سردوس را حفر کند، و هنگامی که هامان مشغول حفر جوی شد، اهالی قریه‌ها هر کدام می‌آمدند و مالی به هامان پرداخت می‌کردند که عبور آن نهر، از میان قریه‌ی آنها باشد.
هامان گاهی آن نهر را به طرف مشرق و گاهی به سمت مغرب و گاهی به طرف قبله می‌برد و بدین وسیله از هر قریه‌ای مبلغی می‌گرفت تا اینکه صد هزار دینار جمع کرد و پول‌ها را نزد فرعون آورد و قضیه را برای فرعون شرح داد.
فرعون گفت: وای بر تو! بر فرمانروا لازم است که بر بندگان خود ترحم کند و به آنها فیض برساند و طمع به مال آنها نکند.
پس به هامان دستور داد، فوراً پول‌های مردم را به آنها برگرداند.
گهامان هر چه از اهل قریه‌ها گرفته بود، به آنها رد کرد.
و در مصر نهری از نهر سردوس بهتر نیست، زیرا که هامان در حفر آن خیلی زحمت کشید.

ابن زولاق می‌گوید: وقتی هامان از حفر نهر سردوس فارغ شد، فرعون سؤال کرد: چقدر خرج آن شد؟ گفت: صد هزار دینار که آنها را اهل قریه‌ها به من دادند.
فرعون گفت: چقدر لازم و واجب است که گردن تو را بزنند!
تو از بندگان من پول می‌گیری که به نفع آنها کار کنی؟ فوراً اموال آنها را رد کن و هامان هم بالفور اطاعت کرد.

بنابراین و از همین رو فرعون به عنوان یک انسان مؤمن از دنیا رفت.
«آمَنْتُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا الَّذِي آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِيلَ وَأَنَا مِنَ الْمُسْلِمِينَ یونس/٩٠»
«ایمان آوردم که خدایی جز آنکه بنی‌اسرائیل به او ایمان دارند نیست و من از تسلیم شدگانم.»

دکتر مسعود کی‌منش
@Tafakkor