Forwarded from گفت‌وشنود
تئوری ذهن
پلی به سوی دیگری
یک آزمایش معروف در روان‌شناسی را تصور کن: به یک کودک چهارساله نشان می‌دهند که عروسکی به نام «سالی» تیله‌اش را در یک جعبه می‌گذارد و می‌رود بیرون.
بعد عروسک دیگری، «ان»، تیله را برمی‌دارد و در جای دیگری می‌گذارد.
از کودک می‌پرسند: «سالی وقتی برگردد، تیله را کجا دنبال می‌کند؟» کودک چهارساله درست می‌گوید: «همان جعبه اول»، چون می‌داند سالی خبر ندارد تیله جابه‌جا شده. اما وقتی همین آزمایش با کودکی سه‌ساله انجام شود، کودک سه‌ساله می‌گوید «جای جدید»، چون نمی‌تواند تصور کند ذهن سالی چیزی غیر از واقعیت را باور دارد.
این آزمایش، معروف به «آزمون سالی-ان»، توسط سایمون بارون-کوهن، آلن لزلی و اوتا فریث در سال ۱۹۸۵ طراحی شد و نقطه عطفی در مطالعه مفهومی به نام «تئوری ذهن» بود: توانایی درک اینکه دیگران باورها، دانش و احساساتی متفاوت از ما دارند.
تئوری ذهن، پایه بیولوژیک همدلی است؛ چون پیش از اینکه بتوانی با کسی همدلی کنی، باید اول بفهمی او دنیا را از زاویه‌ای متفاوت از تو می‌بیند.
بدون این توانایی، گفت‌وگو فقط تلاشی است برای اینکه دیگری «مثل من فکر کند»، نه تلاشی برای فهمیدن او همان‌طور که هست.
این موضوع در جامعه‌ای مثل ایران، با فاصله نسلی عمیق و طیف گسترده‌ای از باورهای سیاسی، مذهبی و سبک زندگی، اهمیت ویژه‌ای دارد.
پدری که باور می‌کند فرزندش «باید مثل خودش فکر کند»، یا فردی که تصور می‌کند هر کسی با باور متفاوت، حتما «بی‌اطلاع» یا «بدخواه» است، در واقع دارد از اعمال تئوری ذهن طفره می‌رود؛ یعنی نمی‌پذیرد ذهن دیگری می‌تواند بر اساس تجربه‌ها و اطلاعات متفاوتی، به نتیجه‌ای متفاوت برسد.
دفعه بعد که با کسی اختلاف‌نظر پیدا کردی، از خودت بپرس: آیا دارم تلاش می‌کنم بفهمم او از کجا به این نتیجه رسیده، یا فقط منتظرم او را قانع کنم که ذهنش مثل ذهن من باشد؟
#تئوری_ذهن #همدلی #علوم_شناختی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
پلی به سوی دیگری
یک آزمایش معروف در روان‌شناسی را تصور کن: به یک کودک چهارساله نشان می‌دهند که عروسکی به نام «سالی» تیله‌اش را در یک جعبه می‌گذارد و می‌رود بیرون.
بعد عروسک دیگری، «ان»، تیله را برمی‌دارد و در جای دیگری می‌گذارد.
از کودک می‌پرسند: «سالی وقتی برگردد، تیله را کجا دنبال می‌کند؟» کودک چهارساله درست می‌گوید: «همان جعبه اول»، چون می‌داند سالی خبر ندارد تیله جابه‌جا شده. اما وقتی همین آزمایش با کودکی سه‌ساله انجام شود، کودک سه‌ساله می‌گوید «جای جدید»، چون نمی‌تواند تصور کند ذهن سالی چیزی غیر از واقعیت را باور دارد.
این آزمایش، معروف به «آزمون سالی-ان»، توسط سایمون بارون-کوهن، آلن لزلی و اوتا فریث در سال ۱۹۸۵ طراحی شد و نقطه عطفی در مطالعه مفهومی به نام «تئوری ذهن» بود: توانایی درک اینکه دیگران باورها، دانش و احساساتی متفاوت از ما دارند.
تئوری ذهن، پایه بیولوژیک همدلی است؛ چون پیش از اینکه بتوانی با کسی همدلی کنی، باید اول بفهمی او دنیا را از زاویه‌ای متفاوت از تو می‌بیند.
بدون این توانایی، گفت‌وگو فقط تلاشی است برای اینکه دیگری «مثل من فکر کند»، نه تلاشی برای فهمیدن او همان‌طور که هست.
این موضوع در جامعه‌ای مثل ایران، با فاصله نسلی عمیق و طیف گسترده‌ای از باورهای سیاسی، مذهبی و سبک زندگی، اهمیت ویژه‌ای دارد.
پدری که باور می‌کند فرزندش «باید مثل خودش فکر کند»، یا فردی که تصور می‌کند هر کسی با باور متفاوت، حتما «بی‌اطلاع» یا «بدخواه» است، در واقع دارد از اعمال تئوری ذهن طفره می‌رود؛ یعنی نمی‌پذیرد ذهن دیگری می‌تواند بر اساس تجربه‌ها و اطلاعات متفاوتی، به نتیجه‌ای متفاوت برسد.
دفعه بعد که با کسی اختلاف‌نظر پیدا کردی، از خودت بپرس: آیا دارم تلاش می‌کنم بفهمم او از کجا به این نتیجه رسیده، یا فقط منتظرم او را قانع کنم که ذهنش مثل ذهن من باشد؟
#تئوری_ذهن #همدلی #علوم_شناختی #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
🕊14👌7❤2💯1