این سلوك عرفانی در طریق صبحانه
سالها پیش در توفیق ماهانه داستانى خواندم از نویسنده‌اى شاید چك با این مضمون كه گذر راوى به مطب پزشك می‌افتد و دكتر پس از معاینه به او هشدار میدهد چیزى به پایان عمرش نمانده است مگر اینكه جمیع عادات مضرّ را ترك كند. راوى منكر هر عادت نامعقولى مىشود، جز اینكه صبحها یك آبنبات ترش مىخرد و خوشخوشك در دفتر كارش مى‌مكد. دكتر با تأكید اعلام خطر مىكند كه یا از این عمل شنیع دست بردارد یا آمادۀ مرگى فجیع باشد. در آخرین جملۀ داستان، راوى به خوانندگان ندا میدهد سالهاست بسیارى شبها را تا دیر وقت در كافهها و كاباره‌ها مىگذراند، استیك‌هاى عظیم مىبلعد، از آبیارى ِ خویش غفلت نمیورزد و فرتفرت سیگار میكشد، اما آبنبات ترش هرگزــــ و این است راز تندرستى و شادكامیاش.
گاه سر صبحانه به یاد راز سلامتى آن راوى چك ــــ یا درست یادم نیست كجایى ــــ میافتم. صبحانه براى من حاوى لحظاتى است درخشان و اگر در جایى كتابى با عنوان یادداشت‌های صبحانه یا تفكرّات صبحانه یا همچو چیزى ندیده بودم، از این عنوان براى ارتكاب اثرى احتمالاً فناناپذیر استفاده میكردم.
صبحانۀ سبكدار در زندگى من نقش بازى مىكند: پانصد سىسى، یعنى شش استكان متوسط و خرده‌ای، مخلوطِ چاى قلمی هندی و چای دارجلینگ نسبتاً پررنگ (”نسبتاًً“ را به معنى قویاً بگیرید)، دم‌كشیده در قوری فلزی كه حرارت را خوب پخش می‌كند، به اضافۀ این هوا پنیر تبریز. پودرهای مشهور به تی‌بگ را دوست ندارم و شكر و قند حبۀ تهیهشده از شكر هم تلخى ِ چاى قلمی را مى‌گیرد و آن را به آبنبات مایع شبیه مىكند. هواخواه قند كلّه‌ام، و در حداقل، آن هم فقط براى صبحانه؛ در اوقات دیگر اگر مجبور به نوشیدن چاى شوم تلخ مى‌خورم. با دیدن چاى كم‌رنگ به یاد چاى چینى مىافتم كه به نظر من بیشتر آبزیپوست تا چاى. آیا آبزیپو را در انگلیسى مى‌توان ’واترزیپو‘ ترجمه كرد؟ اگر بشود، پس برنج طبخشده در نواحى شمال كشور را كه به نظر پارهاى منتقدان سختگیر معمولاً عارى از هر مزهاى است مى‌توان واترپلو نامید ــــ یعنى پلویى كه مزۀ آب بدهد.
آقاى مدرّس ِ جداً معترض ِ دانشگاه با دقتى خریدارانه هدف مى‌گیرد، چند تكه قند را یكى بعد از دیگرى بر مىدارد و توزین و معاینه مىكند، سرانجام پس از مقادیرى دستمالى و بههمزدن قندها، یك تكـّه را با فشار انگشتان هر دو دست مىشكند، با مهارتى بسكتبالیستى، در همان حال كه نیمى را با یك دست به دهان مىاندازد، نیمۀ دوم را با دست دیگر به درون قندان پرتاب مىكند و ادامه مىدهد: ”بعله آقا، نخیر، كو تا این مردم آدم شوند.“ با شما همعقیدهام كه از سر چنین افرادى چاى آب‌زیـپو هم زیاد است.
وقتى در روزنامه می‌خوانم دانشمندان كشف كردهاند چاىْ اكسیر ِ اعظم است و هرچه بیشتر چاى بخورید عمر طولانىترى مىكنید، سعى مىكنم خبر پریروز همان روزنامه را كه دانشمندان گفتهاند چاى پررنگ كـُشندۀ قلب است از گوش دیگر در كنم. دانشمندانى دربارۀ مادّهاى اعلام خطر مى‌كنند و دانشمندانى در یك جاى دیگر دنیا مژده مىدهند كه همان مادّه عصارۀ حیات است. آیا نتایج تحقیقات علمى به سفارش بقــّالها و خواربارفروش‌ها تهیه مى شود؟ درهرحال، حرف من كه فقط صبحها داوطلبانه چاى مى‌خورم صاف و ساده است: اگر طى روز یك لیتر آبزیپو بنوشید، در حكم این است كه صبح ٥٠٠ سىسى چاى دبش و پررنگ نوشیده باشید. غلط مىگویم؟
در مواقعی از نگاههاى اطرافیانم متوجه مىشوم در نوشیدن چاى پررنگ و قلبخرابكن ــــ البته نه داغ ــــ حتى از آذربایجانىها جلو زدهام. كمتر كسى از اهالى آن خـِطـّه همچنان به سبك كلاسیك چاى مىخورد: هورتكشیدن چاى جگرسوز از فراز تكهاى قند عظیم در گوشۀ لـُپ. شاید آذرىهاى مدرن عادات اجدادىشان را به فراموشى سپرده باشند و كسانى بگویند آذرى هم آذرى‌های قدیم. درهرحال، نان لواش آذرى نقطۀ درخشانى است در عرصۀ ناشتایى آریایى‌ـ اسلامى.
چنین صبحانهاى، در كنار همه حُسن‌هاى خوب و بد و صرفنظر از كیفیات عقلانىاش، از جنبۀ تأملات قابل توجه است و براى نگارنده نوعى فرصتِ مطالعاتى به حساب مىآید. طى این سير ِ پررنگ و سلوك دبش در انفـُس، به یاد موضوعهاى مختلفى مىافتم. مثلاً طى استكانهاى اول و دوم به این فكر مىكنم كه چرا زبان این آقایان دكاتیرِ تولید انبوه در عصر جدید براى درسخواندههاى نسل مقدم آنها تا این حد غرابت دارد: ”تفهّم“، ”مفاهمه“، ”فاهمه“، ”تفطـّن“، ”استعلایى“، ”ایرانیـّت“، ”شاكله“ و بسیارى دیگر از این قبیل كلمات سوپردولوكس ناگهان از كجا آمد؟ ما كه توریست و غیرخودى نبودیم: همین جاها مدرسه رفتیم و همین كتابها و متون قدیمه و فلسفى را خواندیم، اما تا دیروز خبرى از این كلمات نبود.
سالها پیش در توفیق ماهانه داستانى خواندم از نویسنده‌اى شاید چك با این مضمون كه گذر راوى به مطب پزشك می‌افتد و دكتر پس از معاینه به او هشدار میدهد چیزى به پایان عمرش نمانده است مگر اینكه جمیع عادات مضرّ را ترك كند. راوى منكر هر عادت نامعقولى مىشود، جز اینكه صبحها یك آبنبات ترش مىخرد و خوشخوشك در دفتر كارش مى‌مكد. دكتر با تأكید اعلام خطر مىكند كه یا از این عمل شنیع دست بردارد یا آمادۀ مرگى فجیع باشد. در آخرین جملۀ داستان، راوى به خوانندگان ندا میدهد سالهاست بسیارى شبها را تا دیر وقت در كافهها و كاباره‌ها مىگذراند، استیك‌هاى عظیم مىبلعد، از آبیارى ِ خویش غفلت نمیورزد و فرتفرت سیگار میكشد، اما آبنبات ترش هرگزــــ و این است راز تندرستى و شادكامیاش.
گاه سر صبحانه به یاد راز سلامتى آن راوى چك ــــ یا درست یادم نیست كجایى ــــ میافتم. صبحانه براى من حاوى لحظاتى است درخشان و اگر در جایى كتابى با عنوان یادداشت‌های صبحانه یا تفكرّات صبحانه یا همچو چیزى ندیده بودم، از این عنوان براى ارتكاب اثرى احتمالاً فناناپذیر استفاده میكردم.
صبحانۀ سبكدار در زندگى من نقش بازى مىكند: پانصد سىسى، یعنى شش استكان متوسط و خرده‌ای، مخلوطِ چاى قلمی هندی و چای دارجلینگ نسبتاً پررنگ (”نسبتاًً“ را به معنى قویاً بگیرید)، دم‌كشیده در قوری فلزی كه حرارت را خوب پخش می‌كند، به اضافۀ این هوا پنیر تبریز. پودرهای مشهور به تی‌بگ را دوست ندارم و شكر و قند حبۀ تهیهشده از شكر هم تلخى ِ چاى قلمی را مى‌گیرد و آن را به آبنبات مایع شبیه مىكند. هواخواه قند كلّه‌ام، و در حداقل، آن هم فقط براى صبحانه؛ در اوقات دیگر اگر مجبور به نوشیدن چاى شوم تلخ مى‌خورم. با دیدن چاى كم‌رنگ به یاد چاى چینى مىافتم كه به نظر من بیشتر آبزیپوست تا چاى. آیا آبزیپو را در انگلیسى مى‌توان ’واترزیپو‘ ترجمه كرد؟ اگر بشود، پس برنج طبخشده در نواحى شمال كشور را كه به نظر پارهاى منتقدان سختگیر معمولاً عارى از هر مزهاى است مى‌توان واترپلو نامید ــــ یعنى پلویى كه مزۀ آب بدهد.
آقاى مدرّس ِ جداً معترض ِ دانشگاه با دقتى خریدارانه هدف مى‌گیرد، چند تكه قند را یكى بعد از دیگرى بر مىدارد و توزین و معاینه مىكند، سرانجام پس از مقادیرى دستمالى و بههمزدن قندها، یك تكـّه را با فشار انگشتان هر دو دست مىشكند، با مهارتى بسكتبالیستى، در همان حال كه نیمى را با یك دست به دهان مىاندازد، نیمۀ دوم را با دست دیگر به درون قندان پرتاب مىكند و ادامه مىدهد: ”بعله آقا، نخیر، كو تا این مردم آدم شوند.“ با شما همعقیدهام كه از سر چنین افرادى چاى آب‌زیـپو هم زیاد است.
وقتى در روزنامه می‌خوانم دانشمندان كشف كردهاند چاىْ اكسیر ِ اعظم است و هرچه بیشتر چاى بخورید عمر طولانىترى مىكنید، سعى مىكنم خبر پریروز همان روزنامه را كه دانشمندان گفتهاند چاى پررنگ كـُشندۀ قلب است از گوش دیگر در كنم. دانشمندانى دربارۀ مادّهاى اعلام خطر مى‌كنند و دانشمندانى در یك جاى دیگر دنیا مژده مىدهند كه همان مادّه عصارۀ حیات است. آیا نتایج تحقیقات علمى به سفارش بقــّالها و خواربارفروش‌ها تهیه مى شود؟ درهرحال، حرف من كه فقط صبحها داوطلبانه چاى مى‌خورم صاف و ساده است: اگر طى روز یك لیتر آبزیپو بنوشید، در حكم این است كه صبح ٥٠٠ سىسى چاى دبش و پررنگ نوشیده باشید. غلط مىگویم؟
در مواقعی از نگاههاى اطرافیانم متوجه مىشوم در نوشیدن چاى پررنگ و قلبخرابكن ــــ البته نه داغ ــــ حتى از آذربایجانىها جلو زدهام. كمتر كسى از اهالى آن خـِطـّه همچنان به سبك كلاسیك چاى مىخورد: هورتكشیدن چاى جگرسوز از فراز تكهاى قند عظیم در گوشۀ لـُپ. شاید آذرىهاى مدرن عادات اجدادىشان را به فراموشى سپرده باشند و كسانى بگویند آذرى هم آذرى‌های قدیم. درهرحال، نان لواش آذرى نقطۀ درخشانى است در عرصۀ ناشتایى آریایى‌ـ اسلامى.
چنین صبحانهاى، در كنار همه حُسن‌هاى خوب و بد و صرفنظر از كیفیات عقلانىاش، از جنبۀ تأملات قابل توجه است و براى نگارنده نوعى فرصتِ مطالعاتى به حساب مىآید. طى این سير ِ پررنگ و سلوك دبش در انفـُس، به یاد موضوعهاى مختلفى مىافتم. مثلاً طى استكانهاى اول و دوم به این فكر مىكنم كه چرا زبان این آقایان دكاتیرِ تولید انبوه در عصر جدید براى درسخواندههاى نسل مقدم آنها تا این حد غرابت دارد: ”تفهّم“، ”مفاهمه“، ”فاهمه“، ”تفطـّن“، ”استعلایى“، ”ایرانیـّت“، ”شاكله“ و بسیارى دیگر از این قبیل كلمات سوپردولوكس ناگهان از كجا آمد؟ ما كه توریست و غیرخودى نبودیم: همین جاها مدرسه رفتیم و همین كتابها و متون قدیمه و فلسفى را خواندیم، اما تا دیروز خبرى از این كلمات نبود.
❤1👍1
فرهنگستان زبان فارسی حق خودش مىداند به ساندویچ بگوید ”درازلقمه“ و به همبرگر بگوید ”گردلقمه“ (لابد به ساندویچ ژامبون خنزیر هم بگوید حراملقمه)، اما حیطۀ فعالیتش زبان عربى را كه دربرنمىگیرد و قرار نیست براى آن زبان هم لغت بسازد. پس این آقایان چنین واژههایى را از كجا مىآورند؟ آیا چون اعتمادبهنفس كافى ندارند لازم مىبینند در هر فرصتى تختگاز بفضلند؟
در فاصلۀ استكانهاى دو و سه به یاد امثال پرُفسور ام. ج. جانىلارى مىافتم و با خودم فكر مىكنم آیا ما یك مشت خنگعلى هستیم و درك مسائل جهان به نحوى طاقتفرسا دشوار است، یا این اشخاص بیش از حد لازم صاحب تفطـّن‌اند؟ و آیا هركس از خوان قدرت نصیبى داشته باشد خودبهخود متفكرى بزرگ به حساب مىآید؟
در فاصلهٔ سه و چهار فكر مىكنم آیا تضادى طنزآمیز میان عبدالرحمان وحید (كه بدجورى، به‌اصطلاح باطرىسازها، یككنتاكتى و نورپایین بود) و خانم مگاواتى سوكارنو پوترى كه آمپرش از كیلووات هم بالا زده وجود دارد و مبارزۀ واقعى در اندونزى بین باطرىسازها و سیمكشهاست؟ و به یاد كاریكاتورهاى غلامعلى لطیفى از مهدى بازرگان مىافتم با استكان چاى و قاشق داخل آن كه همیشه كنار دست نخست وزیر دولتِ موقت بود. شاید طفلك عبدالرحمان وحید هم ملتفت قاشق داخل استكان نبوده و به خودش صدمه زده است.
در فاصلۀ چهار و پنج متوجه مىشوم كه هرگز نمىتوانم این پنیرهاى پاستوریزۀ بهداشتى اما شور و چربوچیلى را جدى بگیرم و (با اجازۀ ادارۀ محترم بهداشت) پنیر یعنى دستكم پنجششماهه و متخلخل و كمنمك كه از اعماق حلـََب استخراج شده باشد. گاهی هم شخصاً پنیركی حاوی زیره و ترخون درست می‌كنم. به یاد مىآورم زمانى عشایر پنیرى درست مىكردند از شیر بز و در خیكى از پوست همان حیوان. این پنیر محشر كه همان موقع هم كمیاب بود به‌اصطلاح تیز مىشد، یعنى نوعى قارچ در داخل خیك رشد مىكرد و ترشح آنزیم در مقابل آن، مزۀ پنیر را تغییر مىداد. بعدها وقتى از مشابه فرانسوى این نوع پنیر ِ تند خوردم فوراً به یاد پنیر خیك بچگىمان در شیراز افتادم.
اخیراً دیدم كارخانهاى وطنى بستهاى گرانقیمت بهعنوان پنیر تخمیرشده به بازار فرستاده است، و یك قطعه خریدم. در خانه دیدم پنیرى است معمولى كه انگار یك مشت كپك سبزرنگ در سوراخپوراخهایش وارد كرده باشند. كپك لعنتى با سرعتى موحش رشد مىكرد و پنیر را كه بیشتر شبیه جنگافزار شیمیایى بود صبح روز بعد به سطل پرتاب كردم. این چیز ِ پست‌مدرن اصلاً cheese نبود و نمونۀ خوبى براى بازگشت به خویشتن خویش به شمار نمىآمد. كپك قلاّبى در سلوفان كجا و مزۀ تند در خیك اصیل كجا. اسمى از قارچ و كپك شنیدهاند اما در مسیر خیكباورى هنوز به این فاهمه نرسیدهاند كه شاكلۀ گزارهها چیست. شاید بد نباشد پنیرسازهاى ما قدرى با فلاسفۀ جدیدالتأسیس ــــ كه در كره‌‌گرفتن از آب و درستكردن دوغ پرچربى از ماستهاى خیالى صاحبنظرند ــــ گفتمان كنند تا در نتیجۀ تفطـّن ِ تعاملى ِ آنها ادبیات صبحانۀ خلایق استعلا یابد.
در فاصلۀ پنج و شش (اگر استكان ششمی در قوری فلزی باقی مانده باشد) به یاد دستاندازها و پنچری‌هاى مطلبى مىافتم كه شب پیش تا بوق سگ نوشتهام و تصحیحات را روى كاغذى كه كنار بساط صبحانه است یادداشت مىكنم.
گاهى قدرى مرباى شاه توت، گردو، گوجهفرنگى یا ریحان تازه زینتافزاى بساط است، اما ستون خیمۀ صبحانه، پنیر و چاى است و بس. آدمهایى مىشناسم كه براى صبحانه جایگاهى والا قائل نیستند و اگر هم جور نشود اهمیتى نمىدهند. دوستى دارم كه مىگوید صبحانه را به این شوق مىخورد كه بلافاصله سیگار روشن كند ــــ یعنى استفادۀ ابزارى از صبحانه. چون ذاتاً بسیار دموكراتم، از روى تساهل و تسامح در برابر این تقدّسشكنىها حرفى نمىزنم.
گاهى هم كه دیگران را به صبحانه دعوت مىكنم، چند بیضۀ ماكیان ِ املتشده در روغن زیتون و/یا كره به بساط میافزایم، با فلفل سیاه و زیره و لایهاى پنیر پیتزا روى آن. مىدانم این حجم از كلسترول و ترىگلیسریدِ لذیذ هم خاكریز آسیبپذیر دیگرى است در برابر هجمۀ دلهرهآور اهل طبابت، اما چه باید كرد با دل. به گفتۀ ظریفى، مقدار هر مادّهاى كه مثل چربى و قند كوپنى شود معمولاً در خون شهروندان بالا مىرود، شاید چون نوع بشر فطرتاً احتكارگر است.
نوشیدن این حجم چاى پررنگ و بلعیدن این مقدار پنیر در واقع مىتواند سپر بلا باشد. چنانچه گذر پوست به دبـّاغى بیفتد و آقا یا خانم پزشك نچنچكنان اعلام خطر كند كه یا باید دست از عادات مضرّ بردارم یا آمادۀ فنا باشم، همانند آن نویسندۀ چك، بخش اعظم صبحانۀ غیربهداشتىام را فدا خواهم كرد و دست از این همه پنیر كلسترول‌آلود و چاى قلبخرابكن بر خواهم داشت تا سایر عاداتم محفوظ بماند ــــ مثل ناخدایى كه عدلهاى گرانقیمت را براى
در فاصلۀ استكانهاى دو و سه به یاد امثال پرُفسور ام. ج. جانىلارى مىافتم و با خودم فكر مىكنم آیا ما یك مشت خنگعلى هستیم و درك مسائل جهان به نحوى طاقتفرسا دشوار است، یا این اشخاص بیش از حد لازم صاحب تفطـّن‌اند؟ و آیا هركس از خوان قدرت نصیبى داشته باشد خودبهخود متفكرى بزرگ به حساب مىآید؟
در فاصلهٔ سه و چهار فكر مىكنم آیا تضادى طنزآمیز میان عبدالرحمان وحید (كه بدجورى، به‌اصطلاح باطرىسازها، یككنتاكتى و نورپایین بود) و خانم مگاواتى سوكارنو پوترى كه آمپرش از كیلووات هم بالا زده وجود دارد و مبارزۀ واقعى در اندونزى بین باطرىسازها و سیمكشهاست؟ و به یاد كاریكاتورهاى غلامعلى لطیفى از مهدى بازرگان مىافتم با استكان چاى و قاشق داخل آن كه همیشه كنار دست نخست وزیر دولتِ موقت بود. شاید طفلك عبدالرحمان وحید هم ملتفت قاشق داخل استكان نبوده و به خودش صدمه زده است.
در فاصلۀ چهار و پنج متوجه مىشوم كه هرگز نمىتوانم این پنیرهاى پاستوریزۀ بهداشتى اما شور و چربوچیلى را جدى بگیرم و (با اجازۀ ادارۀ محترم بهداشت) پنیر یعنى دستكم پنجششماهه و متخلخل و كمنمك كه از اعماق حلـََب استخراج شده باشد. گاهی هم شخصاً پنیركی حاوی زیره و ترخون درست می‌كنم. به یاد مىآورم زمانى عشایر پنیرى درست مىكردند از شیر بز و در خیكى از پوست همان حیوان. این پنیر محشر كه همان موقع هم كمیاب بود به‌اصطلاح تیز مىشد، یعنى نوعى قارچ در داخل خیك رشد مىكرد و ترشح آنزیم در مقابل آن، مزۀ پنیر را تغییر مىداد. بعدها وقتى از مشابه فرانسوى این نوع پنیر ِ تند خوردم فوراً به یاد پنیر خیك بچگىمان در شیراز افتادم.
اخیراً دیدم كارخانهاى وطنى بستهاى گرانقیمت بهعنوان پنیر تخمیرشده به بازار فرستاده است، و یك قطعه خریدم. در خانه دیدم پنیرى است معمولى كه انگار یك مشت كپك سبزرنگ در سوراخپوراخهایش وارد كرده باشند. كپك لعنتى با سرعتى موحش رشد مىكرد و پنیر را كه بیشتر شبیه جنگافزار شیمیایى بود صبح روز بعد به سطل پرتاب كردم. این چیز ِ پست‌مدرن اصلاً cheese نبود و نمونۀ خوبى براى بازگشت به خویشتن خویش به شمار نمىآمد. كپك قلاّبى در سلوفان كجا و مزۀ تند در خیك اصیل كجا. اسمى از قارچ و كپك شنیدهاند اما در مسیر خیكباورى هنوز به این فاهمه نرسیدهاند كه شاكلۀ گزارهها چیست. شاید بد نباشد پنیرسازهاى ما قدرى با فلاسفۀ جدیدالتأسیس ــــ كه در كره‌‌گرفتن از آب و درستكردن دوغ پرچربى از ماستهاى خیالى صاحبنظرند ــــ گفتمان كنند تا در نتیجۀ تفطـّن ِ تعاملى ِ آنها ادبیات صبحانۀ خلایق استعلا یابد.
در فاصلۀ پنج و شش (اگر استكان ششمی در قوری فلزی باقی مانده باشد) به یاد دستاندازها و پنچری‌هاى مطلبى مىافتم كه شب پیش تا بوق سگ نوشتهام و تصحیحات را روى كاغذى كه كنار بساط صبحانه است یادداشت مىكنم.
گاهى قدرى مرباى شاه توت، گردو، گوجهفرنگى یا ریحان تازه زینتافزاى بساط است، اما ستون خیمۀ صبحانه، پنیر و چاى است و بس. آدمهایى مىشناسم كه براى صبحانه جایگاهى والا قائل نیستند و اگر هم جور نشود اهمیتى نمىدهند. دوستى دارم كه مىگوید صبحانه را به این شوق مىخورد كه بلافاصله سیگار روشن كند ــــ یعنى استفادۀ ابزارى از صبحانه. چون ذاتاً بسیار دموكراتم، از روى تساهل و تسامح در برابر این تقدّسشكنىها حرفى نمىزنم.
گاهى هم كه دیگران را به صبحانه دعوت مىكنم، چند بیضۀ ماكیان ِ املتشده در روغن زیتون و/یا كره به بساط میافزایم، با فلفل سیاه و زیره و لایهاى پنیر پیتزا روى آن. مىدانم این حجم از كلسترول و ترىگلیسریدِ لذیذ هم خاكریز آسیبپذیر دیگرى است در برابر هجمۀ دلهرهآور اهل طبابت، اما چه باید كرد با دل. به گفتۀ ظریفى، مقدار هر مادّهاى كه مثل چربى و قند كوپنى شود معمولاً در خون شهروندان بالا مىرود، شاید چون نوع بشر فطرتاً احتكارگر است.
نوشیدن این حجم چاى پررنگ و بلعیدن این مقدار پنیر در واقع مىتواند سپر بلا باشد. چنانچه گذر پوست به دبـّاغى بیفتد و آقا یا خانم پزشك نچنچكنان اعلام خطر كند كه یا باید دست از عادات مضرّ بردارم یا آمادۀ فنا باشم، همانند آن نویسندۀ چك، بخش اعظم صبحانۀ غیربهداشتىام را فدا خواهم كرد و دست از این همه پنیر كلسترول‌آلود و چاى قلبخرابكن بر خواهم داشت تا سایر عاداتم محفوظ بماند ــــ مثل ناخدایى كه عدلهاى گرانقیمت را براى
❤1👍1
نجات كشتى به دریا مىاندازد.
آبان ٨٠
آبان ٨٠
❤1
دریاب که از دالـَر جدا خواهی رفت
در پردهٔ اسرار فنا خواهی رفت
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
گزارشی بی‌مانند از سقوط نهایی کابل و ورود وحوش غارهای تورَه بورَه به ارگ ریاست جمهوری افغانستان
https://www.facebook.com/M.Khairullah.Azad/posts/4995992343746122
در پردهٔ اسرار فنا خواهی رفت
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
گزارشی بی‌مانند از سقوط نهایی کابل و ورود وحوش غارهای تورَه بورَه به ارگ ریاست جمهوری افغانستان
https://www.facebook.com/M.Khairullah.Azad/posts/4995992343746122
Facebook
Log in or sign up to view
See posts, photos and more on Facebook.
پیام به کلابخانه
در صدمین سال ورود میرزاده عشقی به صحنه ادبی هنری و سیاسی جامعه ایران
در صدمین سال ورود میرزاده عشقی به صحنه ادبی هنری و سیاسی جامعه ایران
نشر هردمبیل ایران
===========
یک کتاب قاعدتاً پس از دو یا سه بار ترجمه‌کردن باید ایرادهایش بر طرف شده باشد. چطور بعد از 13 بار ترجمه‌کردن، ترجمهٔ سیزدهم از اولی بهتر نیست؟
===========
یک کتاب قاعدتاً پس از دو یا سه بار ترجمه‌کردن باید ایرادهایش بر طرف شده باشد. چطور بعد از 13 بار ترجمه‌کردن، ترجمهٔ سیزدهم از اولی بهتر نیست؟
حیا و هاراکیری
دفتر مشق خط دوران دبیرستان صفحه‌ای داشت برای تمرین خوشنویسی با این جمله یا مصرع: "آبی که آبرو ببرد در گلو مریز." بزرگترها و مدیرمعلم‌ها در کلهٔ محصل فرو می‌کردند آبرو رکن رکین و جوهر زندگی است.
در مفهوم آبرو پروا از شرم نهفته است اما مدیرمعلم‌ها برای پیشاپیش آگاهاندن نوجوان‌ها از موج تستوسترون که در آستانهٔ جوشش بود می‌گفتند لا حیاء فی‌الدین، یعنی در برخی موضوعهای مهم باید صریح بود و دین و ایمان رودربایستی برنمی‌دارد. امروز حجت‌الاسلام دکتری که مشتاق است مدرن و روزآمد و آزادفکر به نظر برسد وقتی در برابر دوربین فیلمبرداری به خانمهای محجّبهٔ حاضر در جلسه‌ای رسمی تکنیک سکس (یا به تلفظ خلخالی، sekes) می‌آموزد ظاهراً از همان اصل عبور مجاز از خط قرمز حیا استفاده می‌کند.
اعلامیهٔ تسلیم ژاپن در پایان جنگ جهانی دوم را نه نمایندهٔ امپراتور یا فردی نظامی یا نخست وزیر، که وزیر خارجهٔ آن کشور امضا کرد. دلیلی که کسانی می‌آوردند جای تأمل داشت: نظامی ِ شکست‌‌خورده‌ای که امضا پای چنان متنی بگذارد بر پایهٔ سنت شرف در جامعهٔ آبروستای ژاپن باید خودکشی کند. این توجیه بیش از آنکه پاسخ باشد سؤال در پی داشت: چرا که نه؟ ژنرال شرمگینانه امضا کند و سپس سرفرازانه دست به هاراکیری بزند. هم رعایت مصلحت میهن و هم حفظ شرافت خویش.
در ایران معاصر گاه این پرسش مطرح می‌شود که اگر آبرو در حکم خون مؤمن است و نماز بازدارنده از منکرات، چرا مثلاً متهم به کلاهبرداری از خلایق و دزدی از بیت‌المال در یکی از دادگاههای مفاسد اقتصادی رژیم اسلامی می‌گوید "نمی‌دانم چرا این اثر مهر [بر پیشانی‌ام] گاهی هست و گاهی نیست. هرچه هم با ناخن می‌تراشم نمی‌رود."
کار از ناخن گذشته است. با قطع جریان دلار، بالارفتن دمای جامعه و پیش‌لرزه‌های فزاینده، رندان حق‌پرست ظاهراً دست‌به‌کار پاک‌کردن استامپها با لیزر و بوتاکس شده‌اند. مـُد اسلامی رایج در دههٔ سراسر سرقت 80 که مدتی گواه طاعت و عبادت و سجده‌های ماراتن بود اکنون چه بسا خبر از همدستی در چپو و زمینخواری بدهد.
در کنار اهل احتیاط، ندرتاً آدم خجالتی هم پیدا می‌شود. اوایل سال 58 ناصر میناچی وزیر شدیداً حق‌به‌جانب ارشاد و معاون پرخاشگرش مهدی ممکن در صدد بودند قانونی بگذرانند تا روزنامه‌ها ملزم شوند موضع سیاسی خود را بالای صفحهٔ اول اعلام کنند. با تعطیل گستردهٔ مطبوعات مستقل در مردادماه چنان طرحی بلاموضوع شد.
همان سال از سفارت آمریکا کاغذهایی بیرون آمد که در یکی از آنها میناچی دربارهٔ دخالت اهل حوزه و منبر در امور دولت حرف دلش را به مأموران آمریکایی زده بود. در همان حال که به اهل جراید فشار می‌آورد موضعشان را به چماقدار و حاکم شرع نشان دهند، موضع خودش را به جواسیس نشان می‌داد. یکی دو شب در هلفدونی خوابید و تا پایان زندگی، چندین دهه روزهٔ سکوت گرفت و مطلقاً جیک نزد. هم هراس دایم از انفرادی و هم شاید شرم از هارت‌وپورت ریاکارانهٔ خویش.
شرمنده‌تر از او: حسین تکبعلی‌زاده یکی از عاملان آتش‌زدن سینما رکس آبادان و جزغاله‌کردن چند صد نفر در مرداد 57. در سالهای بعد تبلیغات رژیم اسلامی به تکرار انتساب آتشسوزی به ساواک ادامه داد. او که مأموریت برآشوبیدن آبادان و مناطق نفتی را به انجام رسانده بود مصراً خواستار رفع چنان تهمت خفـّت‌باری شد.
سال 59 محکمه‌ای حتی با معیارهای حکومت اسلامی بسیار عجیب و نامعقول، حکم به قتل تکبعلی‌زاده و نیم‌دوجین بخت‌برگشته از جمله دو افسر شهربانی داد، بدون احضار آمرانی دامت افاضاته که متهم معترض بود به او حکم شرعی و وجوهات و تینر دادند اما حالا که ماجرا بر ملا شده خودشان را کنار کشیده‌اند. آتشسوزی یا کار آدمهای رژیم سابق بود یا کار نیروهای اسلام. هر دو با هم نمی‌شد. درهرحال، صاحب و مدیر سینما چرا کیفر دیدند؟
پیشتر کسی با تکبعلی‌زاده کاری نداشت. اگر رگ غیرتش بیرون نزده بود و تن داده بود که دروغ مصلحت‌آمیز لازمهٔ دینداری و دنیاداری است، حالا شاید برای خودش کسی و کاره‌ای بود و صاحب مال‌ومنال بادآورده. "عسس مرا بگیر" او از مصادیق بارز هاراکیری ژاپنی بود: مردن در راه اجرای تکلیف الهی بهتر است از زیستن با اتهامی ننگین. از میناچی هم باحیاتر بود.
در عهد استیلای عربهای شمال آفریقا بر آندلس، در قرن نهم میلادی طغیانی درگرفت که آن را "مسابقهٔ مرگ" نامیده‌اند. کسانی از مردم مغلوب اسپانیا با اهانت علنی به مقدسات مسلمانهای فاتح داوطلبانه به کام مرگ می‌رفتند. نوشته‌اند شمار موارد این گونه خودکشی از 44 تن گذشت.
مسلمین دیگر بار به آندلس دست نیافتند و آن گونه سرکوبی را در سرزمین‌های خودشان اِعمال می‌کنند. امروز در ایران خودکشی، انتحار، استشهاد یا هاراکیری دسته‌جمعی و اعلام‌شده در شیوه‌ای جدید سر برمی‌آورد: زنان و مردانی از خود گذشته و خط‌شکن، بسیاری‌شان غیرمشهور، با سر در شکم نظام ولایی می‌روند و به بانگ رسا خواهان برچیدن بساط موجود می‌شوند. جای تردید نیست، به گفتهٔ شاعر، "آنان به مرگ خود آگاهانند" و نامحتمل نیست معترضانی در سیاهچال زجرکُش شوند و پایان کار را نبینند. محکومتیهای فوق‌سنگین قرار است خیال قهرمان‌شدن را از سرها به در کند و جماعت را سر جایشان بنشاند. مصداق ارهاب و ترهبون. برعکس، حیرت عمومی که قدری فرو بنشیند احکام باورنکردنی شاید برانگیزانندهٔ گروههایی تازه از آدمهای جسور شود.
در مقابل، عقلاً و شرعاً و عرفاً و اخلاقاً سرکردگان رژبم مقدس مشکل بتوانند از پسربچه‌های گوشت دم‌توپ باز هم توقع فداکاری داشته باشند. آن تودهٔ ارزان ِ بی‌شکل به اندازهٔ کافی به اسپانسرها سرویس داد. در جنگ با عراق، جمهوری اسلامی از پسربچه‌های یکبارمصرف برای صف‌شکنی و عبور موج انسانی از میدان مین استفاده می‌کرد. در فاز کنونی نبرد اسلام و ایران که در گستره‌ای مدنی شامل خانه و کارخانه، و نه تنها دانشگاه و خیابان، جریان دارد گسیل چماق‌به‌دست کفایت نمی‌کند. با این همه، مشهورترین روحانی ژوراسیک توصیه می‌کند از جوانها استفاده شود ـــــ دوبله به لـُری: باز هم مقداری بزن‌بهادر ازمکتب‌گریخته به میدان بفرستیم بزنند شل‌وپـَل کنند.
اما نوبت چمباتمه‌زنندگان و جاخوش‌کردگان بر "سر سفرهٔ انقلاب و نظام" است که پس از رساندن پولهای مسروقه و خانم و بچه‌ها به جایی امن در بهشت خارجه، دست‌کم تک‌وتوک سامورایی‌وار دست به هاراکیری بزنند تا همگان ببینند بارقه‌ای از حیا و شرف باقی مانده است و جای مهر بر پیشانی تنها برای فریب خلق نیست.
پیشنهاد اخیر را مزاح تلقی کنید. خودکشی با هر اسمی گناه کبیره است و مانع دخول فرد در جنّت.
6 شهریور 98
محمد قائد
Forwarded from مهدی فاتحی
پرفروش‌های آن روزها
محمد قائد
بخشی از مقاله‌ای از کتاب در دست انتشار داستان آیندگان
فروردين ٥٨ در صفحهٔ فرهنگ روزهاى چهارشنبهٔ آيندگان ستونى جديد راه افتاد: كتابهاى زير چاپ، تازه و پرفروش هفته. در ايران مقايسهٔ فروش كتابها آسان نيست. منطقاً قرار است بر مبناى عدد و رقم باشد، اما ارقام از كجا بايد به دست آيد؟ تشخيص مطرح يا مهم‌بودن كتاب بنا به ارزيابى خوانندگانى خاص آسان‌تر است اما پاسخى به اين پرسش نمى‌دهد كه در مدت زمانى معين چند نسخهٔ آن را خريده‌اند. نقد و بررسى در نشرياتى پرخواننده و بگومگويى احتمالى بر سر محتواى اثر ممكن است آن را سر زبان بيندازد اما لزوماً مشخص‌كنندهٔ فروش نيست. رمانهاى به‌اصطلاح بازارى به مراتب بيش از كتاب پرسروصدا خريدار و خواننده دارند و داستانهاى عشقى و پرماجراى عامه‌پسند به تيراژهايى بسيار بالاتر از متنهاى نظرى و جدلى دست مى‌يابند. از اين رو، بيشتر احتمال دارد منتقد به كتابهاى خواص‌پسند، و نشريه به آثار مورد توجه ويراستارانش توجه كند تا صرف ارقام. دفعات چاپ هم در تمام موارد گويا نيست. اين را بايد ناشر اعلام كند اما اگر او نخواهد واقعيت را بگويد، زيرا معيار تعيين حق‌وحقوق مؤلف يا مترجم و نيز مبناى ماليات خواهد شد، چه؟ در سناريويى كه در دهه‌هاى اخير رايج شده، برخى عنوانها را چنان پياپى و با عجله تجديد چاپ مى‌كنند كه گويى جماعتى عظيم در صفى پايان‌ناپذير براى خريدن آنها هجوم آورده‌اند. اما ناظران بازار كتاب، با توجه به كيفيت نازل متن ظاهراً پرفروش و فقدان بازتاب آن در جامعه، در مواردى حتى در فروش رفتن تمام نسخه‌هاى چاپ اول ترديد دارند...
ادامه را در سایت زنو بخوانید
https://zenoaward.com/%d9%be%d8%b1%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%b4%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d9%86-%d8%b1%d9%88%d8%b2%d9%87%d8%a7/
محمد قائد
بخشی از مقاله‌ای از کتاب در دست انتشار داستان آیندگان
فروردين ٥٨ در صفحهٔ فرهنگ روزهاى چهارشنبهٔ آيندگان ستونى جديد راه افتاد: كتابهاى زير چاپ، تازه و پرفروش هفته. در ايران مقايسهٔ فروش كتابها آسان نيست. منطقاً قرار است بر مبناى عدد و رقم باشد، اما ارقام از كجا بايد به دست آيد؟ تشخيص مطرح يا مهم‌بودن كتاب بنا به ارزيابى خوانندگانى خاص آسان‌تر است اما پاسخى به اين پرسش نمى‌دهد كه در مدت زمانى معين چند نسخهٔ آن را خريده‌اند. نقد و بررسى در نشرياتى پرخواننده و بگومگويى احتمالى بر سر محتواى اثر ممكن است آن را سر زبان بيندازد اما لزوماً مشخص‌كنندهٔ فروش نيست. رمانهاى به‌اصطلاح بازارى به مراتب بيش از كتاب پرسروصدا خريدار و خواننده دارند و داستانهاى عشقى و پرماجراى عامه‌پسند به تيراژهايى بسيار بالاتر از متنهاى نظرى و جدلى دست مى‌يابند. از اين رو، بيشتر احتمال دارد منتقد به كتابهاى خواص‌پسند، و نشريه به آثار مورد توجه ويراستارانش توجه كند تا صرف ارقام. دفعات چاپ هم در تمام موارد گويا نيست. اين را بايد ناشر اعلام كند اما اگر او نخواهد واقعيت را بگويد، زيرا معيار تعيين حق‌وحقوق مؤلف يا مترجم و نيز مبناى ماليات خواهد شد، چه؟ در سناريويى كه در دهه‌هاى اخير رايج شده، برخى عنوانها را چنان پياپى و با عجله تجديد چاپ مى‌كنند كه گويى جماعتى عظيم در صفى پايان‌ناپذير براى خريدن آنها هجوم آورده‌اند. اما ناظران بازار كتاب، با توجه به كيفيت نازل متن ظاهراً پرفروش و فقدان بازتاب آن در جامعه، در مواردى حتى در فروش رفتن تمام نسخه‌هاى چاپ اول ترديد دارند...
ادامه را در سایت زنو بخوانید
https://zenoaward.com/%d9%be%d8%b1%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%b4%e2%80%8c%d9%87%d8%a7%db%8c-%d8%a2%d9%86-%d8%b1%d9%88%d8%b2%d9%87%d8%a7/
Wikipedia
محمد قائد
روزنامه‌نگار و نویسنده ایرانی
تقلب مدار و آبرومحور
اصل داستان شاید در این دنیای شلوغ چندان قابل توجه نباشد: جوانی انگلیسی اعلام می‌كند كامپیوتری دستی برای فروش دارد. كسی 375 پوند برای او می‌فرستد اما پس از مدتها تأخیر كامپیوتری دریافت می‌كند كه خراب است. و قربانی كمر به انتقام می‌بندد: كامپیوتر را تعمیر می‌كند، اعماق آن را می‌كاود و بخشی از عكسها و مطالبی را كه موفق به استخراج آنها شده است روی سایت می‌گذارد. حیثیت فروشندۀ كامپیوتر (و یحتمل خانواده‌اش) سخت لطمه می‌بیند و شاید مسیر زندگی او در نتیجۀ این نادرستی عوض شده باشد.
ماجرا دست كم سه عنصر اساسی دارد: 1) تقلب در دادوستد در جامعه‌ای كه راستگویی اصل به حساب می‌آید و دروغ نه تنها گناه است بلكه می‌تواند جرم هم باشد؛ 2) بخش پنهانی ِ ذهن كامپیوتر؛ 3) ایرانی تباربودن ِ فروشندۀ مسئولیت‌نشناس. شاید اگر به سبب نكتۀ سوم نمی‌بود موضوع دعوای حقوقی كوچكی میان دو نفر چنان اهمیتی نمی‌یافت كه آن را بر سر كوچه بازارهای اینترنتی در پنج قارۀ عالم جار بزنند.
متن کامل را در سایت بخوانید
http://mghaed.com/safar/Safar09.htm
اصل داستان شاید در این دنیای شلوغ چندان قابل توجه نباشد: جوانی انگلیسی اعلام می‌كند كامپیوتری دستی برای فروش دارد. كسی 375 پوند برای او می‌فرستد اما پس از مدتها تأخیر كامپیوتری دریافت می‌كند كه خراب است. و قربانی كمر به انتقام می‌بندد: كامپیوتر را تعمیر می‌كند، اعماق آن را می‌كاود و بخشی از عكسها و مطالبی را كه موفق به استخراج آنها شده است روی سایت می‌گذارد. حیثیت فروشندۀ كامپیوتر (و یحتمل خانواده‌اش) سخت لطمه می‌بیند و شاید مسیر زندگی او در نتیجۀ این نادرستی عوض شده باشد.
ماجرا دست كم سه عنصر اساسی دارد: 1) تقلب در دادوستد در جامعه‌ای كه راستگویی اصل به حساب می‌آید و دروغ نه تنها گناه است بلكه می‌تواند جرم هم باشد؛ 2) بخش پنهانی ِ ذهن كامپیوتر؛ 3) ایرانی تباربودن ِ فروشندۀ مسئولیت‌نشناس. شاید اگر به سبب نكتۀ سوم نمی‌بود موضوع دعوای حقوقی كوچكی میان دو نفر چنان اهمیتی نمی‌یافت كه آن را بر سر كوچه بازارهای اینترنتی در پنج قارۀ عالم جار بزنند.
متن کامل را در سایت بخوانید
http://mghaed.com/safar/Safar09.htm
تکنیک ِ تقــّه و خوراندن
برای بازکردن سر قوطی، یا یک پیچ، گاه به آن ضربه می‌زنیم اما چنانچه ضربه از حدی شدیدتر باشد باز نمی‌شود و تبدیل به گره کور خواهد شد. در مهندسی مکانیک و سازه، هنگام سوارکردن قطعات یک سیستم حد فشار لازم باید رعایت شود. مثلاً فشار آچار برای بستن قطعات متحرک موتور اتومبیل باید طبق جدول باشد وگرنه (مانند برخی انواع خودرو که در ایران می‌سازند) تا مدتی خوب کار نمی‌کند و بعد لق می‌شود و به روغن‌سوزی می‌افتد زیرا قطعات ِ بیش از حد تحت فشارْ همدیگر را می‌سایند و خراب می‌کنند.
در ایران گاه قطعه‌ای ناهمخوان با یک سیستم را روی آن نصب می‌کنند، وسیله‌ای یدکی را که برای موتور دیگری طراحی شده است روی خودرویی متفاوت می‌بندند، جلوپنجرهٔ یک اتومبیل را روی مدلی کوچک‌تر می‌نشانند. مکانیکها و صافکارها به چنین ابتکاری خوراندن می‌گویند (صرف فعل: ’می‌خورونیمش‘، ’خوروندیمش‘ و الی آخر).
به سبب طراحی و مشخصات فنی قطعهٔ ناهمخوان، مثلاً تعداد و زاویهٔ شیار پیچها و تفاوت آن با مختصات جایی که قطعه به آن خورانده می‌شود، برای انجام چنین کاری قدری زور و فشار لازم است. از این رو استفاده از ابزاری که به طور استاندارد برای چنین تعویض قطعه‌ای کاربرد ندارد لازم می‌آید. مثلاً آن را با انبر قفلی می‌چرخانند و همزمان به ضرب چکش در محل مورد نظر می‌نشانند. به این طرز کار، تقــّه‌زدن می‌گویند و بخشی از تکنیک خوراندن است.
البته پیامدهایی دارد. وقتی دلکوی رامبلر را با ضرب چکش به دوج بخورانیم ممکن است دستهٔ سیمهای آن که نه عمودی بلکه از کنار استوانه خارج شده گرفتار اصطکاکی دائمی و خطرساز با بدنهٔ داغ سیلندرها شود. این هم چاره دارد: تکه‌ای مقوای کهنه از داخل جوی آب برمی‌داریم (چنین تعمیراتی معمولاً کنار خیابان انجام می‌گیرد)، بین کابل برق و آهن ِ معمولاً داغ می‌گذاریم و روی آن چسب نواری می‌کشیم.
ادامه متن را در سایت بخوانید
http://www.mghaed.com/essays/observation/improvisational_social_engineering.htm
برای بازکردن سر قوطی، یا یک پیچ، گاه به آن ضربه می‌زنیم اما چنانچه ضربه از حدی شدیدتر باشد باز نمی‌شود و تبدیل به گره کور خواهد شد. در مهندسی مکانیک و سازه، هنگام سوارکردن قطعات یک سیستم حد فشار لازم باید رعایت شود. مثلاً فشار آچار برای بستن قطعات متحرک موتور اتومبیل باید طبق جدول باشد وگرنه (مانند برخی انواع خودرو که در ایران می‌سازند) تا مدتی خوب کار نمی‌کند و بعد لق می‌شود و به روغن‌سوزی می‌افتد زیرا قطعات ِ بیش از حد تحت فشارْ همدیگر را می‌سایند و خراب می‌کنند.
در ایران گاه قطعه‌ای ناهمخوان با یک سیستم را روی آن نصب می‌کنند، وسیله‌ای یدکی را که برای موتور دیگری طراحی شده است روی خودرویی متفاوت می‌بندند، جلوپنجرهٔ یک اتومبیل را روی مدلی کوچک‌تر می‌نشانند. مکانیکها و صافکارها به چنین ابتکاری خوراندن می‌گویند (صرف فعل: ’می‌خورونیمش‘، ’خوروندیمش‘ و الی آخر).
به سبب طراحی و مشخصات فنی قطعهٔ ناهمخوان، مثلاً تعداد و زاویهٔ شیار پیچها و تفاوت آن با مختصات جایی که قطعه به آن خورانده می‌شود، برای انجام چنین کاری قدری زور و فشار لازم است. از این رو استفاده از ابزاری که به طور استاندارد برای چنین تعویض قطعه‌ای کاربرد ندارد لازم می‌آید. مثلاً آن را با انبر قفلی می‌چرخانند و همزمان به ضرب چکش در محل مورد نظر می‌نشانند. به این طرز کار، تقــّه‌زدن می‌گویند و بخشی از تکنیک خوراندن است.
البته پیامدهایی دارد. وقتی دلکوی رامبلر را با ضرب چکش به دوج بخورانیم ممکن است دستهٔ سیمهای آن که نه عمودی بلکه از کنار استوانه خارج شده گرفتار اصطکاکی دائمی و خطرساز با بدنهٔ داغ سیلندرها شود. این هم چاره دارد: تکه‌ای مقوای کهنه از داخل جوی آب برمی‌داریم (چنین تعمیراتی معمولاً کنار خیابان انجام می‌گیرد)، بین کابل برق و آهن ِ معمولاً داغ می‌گذاریم و روی آن چسب نواری می‌کشیم.
ادامه متن را در سایت بخوانید
http://www.mghaed.com/essays/observation/improvisational_social_engineering.htm
👍1
معنی واقعه، پایداری خاطره، دستکاری تاریخ
مقاله به عنوان ژانر ادبي
http://www.mghaed.com/interviews/essay_as_genre.htm
http://www.mghaed.com/interviews/essay_as_genre.htm