ايران را هرچه كمتر ببينم بيشتر دوست دارم
http://www.mghaed.com/interviews/travellers&travelling.htm

انقلاب اسلامی نامی است از نوع بـِرند برای مجمع‌الدستجات قدرتهای خیابانی که سالهاست بر سر شیوهٔ درست و نادرست زندگی با اکثریت عظیم جامعه بگومگو دارند.  مهمترین ناسازگاری خرده‌فرهنگ‌های ایران سبک زندگی از نظر جایگاه زنان درس‌خواندهٔ شهری است.
http://www.mghaed.com/essays/observation/sweet-taste-of-white-meat.htm

قيمه و پرگار وجود
 
مسافران هواپيمايی از ايران رسيده را در فرودگاه كشور همجوار تا فيهاخالدون تفتيش می‌كنند؛ در ايران ترجيع‌بند هميشگی را سر می‌دهند: اينها يك مشت تازه به دوران رسيده‌اند در اميرنشينی يك‌وجبی.  كشوری ديگر در را كلاً به روی ايرانی‌ می‌بندد؛ در ايران صفحۀ سوزن‌خورده را روی گرامافون می‌گذارند: اينها نوكر در ِ خانۀ بابای ما بودند و ولشان كرديم بروند.

در فهرست دراز افراد مظنون و مشكوك و متهم به عمليات تروريستی عليه غرب، تاكنون اسم ايرانی‌‌تبار يا دارندۀ گذرنامۀ ‌ايرانی ديده نشده است.  اما شهروندان ايران از نظر سهولت دريافت رواديد در ته فهرست قرار دارند، ‌حتی پس از اتباع يمن‌، عربستان و پاكستان كه خاستگاههای تروريسم‌اند.

عربها افتخار می‌كنند كه دوستدار شكار با شاهين، مسابقۀ اسبدوانی و شتردوانی و فعاليتهايی‌اند‌ منحصراً مردانه اما دسته‌جمعی و در فضای باز.  در حالی كه ايران دارای يك درصد جمعيت دنياست، رئيس پليس اين كشور می‌‌گويد پنج درصد از 25 ميليون معتاد دنيا ايرانی‌اند.  ايران احتمالاً تنها كشور دنياست كه مواد مخدر به لايۀ‌ بسيار بالا و بسيار پائين ‌جامعه محدود نمی‌شود و بخشی گسترده از اقشار ميانی هم حال‌كردن را می‌پسندند. ملچ‌ملوچ‌كردن مجری و مصاحبه‌شوندۀ فاضل ايرانی با چشمهايی كه پيلی‌پيلی می‌خورد در تلويزيونهای داخل و خارج نادر نيست.

حتی وقتی قصد سوئی نداريم و شيله‌پيله‌ای در كار نيست، مردم جوامع مجاور ‌از برخی فكرهای ‌ما (و از نوع حال‌كردن‌مان) می‌هراسند.  لنترانی‌پراندن به ديگران كمكی‌ به كاهش اين نگرانی نمی‌كند.  آدمها معمولاً به خودساخته‌بودن خويش مفتخرند اما كمتر كسی وقتی از بالا و به چشم از زيربوته درآمده به او نگاه كنند بی‌تفاوت می‌ماند.  اين يكی از گرفتاريهای‌ مردم ايران اين است كه می‌كوشند كمبود اعتمادبه‌نفس را با پرخاش جبران ‌كنند.
 
 

 
بحرين در دهۀ 1840 در زمان محمدشاه قاجار به دست بريتانيا ‌افتاد (تقريباً همزمان با تصرف هنگ‌‌ كنگ).  صدوسی سال بعد، سازمان ملل استقلال آن كشور را به رسميت شناخت.  اينكه دولت ايران موضوع سه جزيره را، كه برای ختم قضيه عملاً با آن تاخت زده شد، روی كاغذ نياورْد، مشكل ايران و رودربايستی بين حكومت و ملت آن است.

اگر قرار بر اعادۀ‌ وضع اوليه باشد بايد به عهد آدم ابوالبشر برگشت.  زمان تصرف بحرين از سوی بريتانيا يك قرن پس از لشكركشی نادرشاه افشار به هند بود.  انتقال گنجينۀ جواهرات ملت صلح‌جو اما مغلوب به خيابان فردوسی ِ تهران (بعد از قتل عام بيست‌هزار نفر در يك روز در دهلی) هم جزو تحولاتی است كه از عهد دقيانوس تاكنون اتفاق افتاده.

در سال 1300، دولت اتحاد جماهير شوروی روی تعهداتی كه تزارها بر ايران تحميل كرده بودند قلم كشيد به اين شرط كه همسايۀ‌ جنوبی‌ به دشمنان شوروی جای پا ندهد.  با شاخ‌وبرگ دادن به اين افسانه كه شوروی درياچۀ ‌خزر را پنجاه‌ـ پنجاه با ايران تقسيم كرد، حالا در ايران می‌گويند كشورهای جديد ساحل آن بروند سهمشان را از روسيه بگيرند.  كسانی در ايران معتقدند بايد سازمان ملل نوينی ايجاد كرد.  اين طرز استدلال هم لابد جزو اصول سازمان جديد است.

ايران وجودی‌ نبود تا شوروی با آن وارد معامله شود يا درياچه‌ای را كه راه ورودی‌اش فقط ولگاست پنجاه‌ـ پنجاه تقسيم كند.  حكومت اسمی ِ طهران به‌زحمت از سعدآباد تا شاه عبدالعظيم را تحت امر داشت، و مجمع‌القبايلی ‌متشكل از يك مشت خان مسلح ساير ولايات را.
 

  
ايران نقطۀ ‌پرگار آفرينش نيست كه سر و كلۀ‌ ديگران بعداً در حومۀ‌ آن پيدا شده باشد.  چه در زمان محمدشاه قاجار و چه در دهۀ 1920، در سراسر دنيا حكومتهايی محو می‌شدند و حكومتهايی جديد شكل می‌گرفتند.  آنچه امروز كشور ايران خوانده می‌شود بخشی از نتايج ادغامها و ايجادها در اين ناحيه است.  در آن طوفانهای عظيم، موهبت بزرگ چاههای‌ نفت برای اين مردم باقی ماند.  می‌توانست نمانده باشد، همچنان كه برای تركيه نماند.

فكر انسان را شرايط می‌سازد.  اما فكر انسان می‌تواند بر محيط زندگی و اجتماعش اثر بگذارد. بدترين نوع فكر، ‌خيالی است كه عين واقعيت فرض شود.  ”خليج هميشه فارس“ هم، مانند‌ ”كوی دوست“ و ”رخ جانان“، صرفاً مضمونی ادبی‌ است.  درهرحال، بسياری مكانهای جغرافيايی بيش از يك اسم دارند و ملتها پذيرفته‌اند كه نام اين دريا يا خشكی در زبانی ديگر غير از چيزی ‌است كه خودشان به كار می‌برند.

اينكه ايرانيهايی امضا جمع ‌كنند تا اسم يك مكان فقط و فقط همانی باشد كه آنها می‌گويند و می‌خواهند، خبر از غيرت ملی می‌دهد اما شايد بتوان نشانۀ ‌نارس‌بودن هم در آن ‌ديد.  خود عناوين باستانی ايرانشهر و پارس از زمان هوخشتره چند بار تغيير كرد و قرنها به فراموشی سپرده شد.  و در اسفند سال 57 در ايران كسانی گفتند اسم اين پيشرفتگی آب در خشكی‌، ”خليج اسلامی“ باشد.

خيلی خوب است كه هركس نظرش را با صراحت بر زبان بياورد.  اما بايد احتياط كرد آدمها به مـُهر لاستيكی تبديل نشوند كه قربة‌الی‌الله برای حال‌دادن به شب يلدا و نوروز، و ضدحال‌زدن عليه اين فيلم هاليوودی و آن شيخ، بيانيه صادر كنند.  حريفان هم، كه تعدادشان كمتر از ما نيست، امضا جمع‌كردن بلدند.
 

  
مسئله اين است: فاصلۀ آبادان و بندرعباس، از نظر تجدد و مدنیـّت، با كيش، و فاصلۀ كيش با جنوب خليج فارس زيادتر می‌شود و روحيۀ‌ ملی ما از اين بابت خراب است.  عربها پروژه‌های سی‌‌سالۀ ما را سه‌ساله به نتيجه می‌‌رسانند زيرا می‌دانند كه نمی‌دانند و يكی را استخدام می‌كنند كه بداند.  ما حتی قادر نيستيم تهران را قدری شبيه كيش كنيم زيرا جزيره نيست و بی‌دروپيكر است.

حق آدميزاد است كه از كسانی خوشش نيايد اما مدام طعنه‌زدن به مساحت خاك ديگران خبر از پختگی فكر نمی‌دهد و سعی (بی‌‌حاصل) در تحقير ديگران، آن هم صرفاً از روی رشك، درمان درد ما نيست.  نه همسايه‌های معاصر، ‌هرچه هستند يا نيستند،‌ حقمان را خورده‌اند و نه از نظر تغذيه فرقی می‌كند كه قيمه را با غين بنويسيم يا با قاف.  ”درگذر از نام و بنگر در صفات.“  قدری لپه و گوشت و همت بايد.

در ايران كسانی، برای به‌رسميت‌نشناختن دعاوی، در نقل صحبت حريفان می‌نويسند: خ ل ی ج  ع رب ی.  اين بحثی است جدی‌ يا در پارك نشسته‌ايم جدول حل می‌كنيم؟
 
فصلنامۀ ‌ سفر، شمارۀ هفدهم، اسفند 87  

بریان می‌دیدم: پرنده پشت پنجره و در قابلمه
http://www.mghaed.com/essays/observation/birdie-nam-nam.htm

فیلمهای دارای مضمون پرنده یا نام آن، پرنده‌باز آلکاتراز را سالهای دبیرستان دیدم.  از نسخهٔ شانزده میلیمتری‌ پرندگان زشت، پرندگان کوچک پازولینی به زبان اصلی چیزی یادم نمانده اما آمارکورد فلینی را ذره‌ذره به خاطر دارم و پس از بارها دیدن همچنان برایم تازگی دارد: همزمان با جهش آدرِنالین در خون راوی نوجوان و توجهش به انحنای اندام لوندترین زن شهر در دامن چسبان، فرود طاووس رنگین‌پر در برف فرا رسیدن بهاری گرمی‌بخش نوید می‌دهد (از فدریکوی جاودانی نقل است که گفت ”زندگی مخلوطی است از شعبده و پاستا“ ــــ بخوانید چشم‌بندی و ترید، یا تیلیت.  فرمایشی هم عامیانه و هم ‌عرفونی).
 
در دنیای امروز که رئیس جمهور (پیشین) آمریکا بوقلمون سفید شکرگزاری را می‌بخشاید تا به چَرا ادامه دهد، بریدن سر طاووس کاری است غیرقابل‌تصور و به مراتب وحشتناک‌تر از پوشیدن پوست پلنگ در ملأ عام، اما اعیان روزگار قدیم طاووس بریان سر سفره‌ می‌گذاشتند. در یک منوی ضیافت کاخ رضا شاه، گرچه شخصاً اهل بریزوبپاش و خوشگذرانی نبود، گمانم کباب طاووس به چشمم خورد، یادم نیست به چه مناسبتی، شاید عروسی ولیعهد.  و تنها ترانهٔ ایرانی که داستانی دارای توالی روایت می‌کند "طاووس" است، کار پرویز یاحقی و رحیم معینی‌کرمانشاهی در دستگاه شور با صدای مرضیه.

در فیلم پارتی، صحنهٔ پرنده‌نوازی در اقامتگاه سوپرلوکس تهیه‌کنندهٔ سینما که پتر سلرز، سیاهی لشکر هندی، اشتباهاً به آن دعوت شده و ور رفتنش با طوطی عظیم در قفس عظیم‌تر و حرفی که از سیستم صوتی خانهٔ درندشت پخش می‌شود بامزه است. ”بـِردی نام نام“ در دوبلهٔ فارسی ”خوراک پرنده“ ترجمه شده که رساست.  در اصل انگلیسی هم بهتر می‌بود ”نان نان“ باشد (تکرار واژهٔ  فارسی با کاربرد گسترده در زبانهای آسیایی).  در فرانسه یک گروه موزیک هیپ‌هاپ عبارت پیتر سلرز را تابلو خودش کرده است. 

پرندگان آلفرد هیچکاک ماجرایی روایت می‌کند (اقتباس از داستان کوتاه دافنه دو موریه) از هجوم دسته‌جمعی و خصمانهٔ مرغان سپید دریایی و کلاغهای سیاه به شهری کوچک کنار خلیج سانفرانسیسکو.  همپروازی ِغریب و بینهایت نامحتمل.

اما شاید نه مطلقاً ناممکن.  تازگی چند اهل ورزش در شهری کوچک در ایالت آریزونای آمریکا خبر داده‌اند هنگامی ‌دویدن سحرگاهی، جغدها به سروکله‌شان پریده‌اند.  پرندهٔ شب‌شکار نه عادت به خوردن انسان دارد و نه توان این کار، اما در چشم تیزبینش هر جنبنده‌ای در حیطهٔ متعلق به او یا طعمه است یا مزاحم.

در فصل (کامل نه این کلیپ)  غذاخوری  فیلم  پرندگان، در نگاه مادر راد تیلور این گمان را می‌بینیم که زن بلوند ِ تازه‌وارد قاپ پسرش را دزدیده است.  بانویی دیگر با اطمینان اظهارنظر می‌کند حملهٔ پرنده به انسان امکان ندارد زیرا در کتابهای بسیاری که ایشان دربارهٔ هزارها نوع پرند‌ه خوانده حرفی در این باره نیست.  عرقخور گوشهٔ بار آیات انجیل دربارهٔ مرغان هوا که نه می‌کارند و نه می‌درَوَند و نیز نزول فاجعه قرائت می‌کند و یکی جواب می‌دهد صبح ‌اول ‌صبح زغنبوت ریختن به خندق بلا خلاف تعالیم انجیل است.  و اندکی پیش از هجوم پرنده‌ها، مرغ بریان سفارش می‌دهند.

در آن طنز سیاه کم‌مانند جا داشت یک نفر از بانوی عالمهٔ فاضلهٔ‌ عاقله استفتا ‌کند پرندهٔ ‌حلال‌گوشت چنانچه به فرض محال ‌به انسان حمله کند به‌‌سیخ‌کشیدنش همچنان مجاز است یا باید آن را پرندهٔ گوشتخوار و لذا حرام تلقی کرد (ظاهراً ذهن این کیبورد هنوز از وسوسهٔ باربکیوکردن پرنده‌ها کاملاً رها نشده است).
 
طنز در زندگانی بشر کم نیست. ”پرُفسور ماتاهاری“ در کتاب مسئلهٔ حجاب(حالا چرا مسئله؟) می‌‌فرماید آلفرد هیچکاک گفته زن هرچه پوشیده‌تر باشد خواستنی‌تر است.  در واقعیت، بعدها نوشتند کارگردان شهیر و حجیم پدر خودش را در آورد تا مگر به وصال خانم بلوند این فیلم (و مارنی) نائل آید اما جز دست ردّ و تحقیر نصیبش نشد.    

محمد قائد را برخی در قامت یک مولف، برخی مترجم و کسانی روزنامه‌نگاری برجسته به حساب می‌آورند. اما نام او بیش از هر یک از این عناوین، یادآورِ مهارت در مقاله‌/جستار نویسی‌ست. بسیار پیش از آن‌که چنین ژانری در میان فارسی‌زبانان محبوبیت یافته (و چه بسا مُد شود)، قائد در این شکل از متن صاحب‌سبک و صاحب‌نظر قمداد شد و مقالات‌اش هویت و تشخصی برجسته یافت و به‌اصلاح "امضای" خود را داشت. در نتیجه، برای طرفدارانِ مقاله/جستار و از میان کتاب‌های تالیفیِ او، "دفترچه‌ی خاطرات و فراموشی" جایگاه منحصربفردی به دست آورد؛ مجموعه مقالاتی در قالب یک کتاب با پرداختن به موضوعاتی گوناگون از زوایایی متفاوت.
در ادامه‌ی جلسات نقد و بررسیِ کتاب‌های تالیفیِ محمد قائد، و در آخرین جلسه، به "دفترچه‌ی خاطرات و فراموشی" رسیده‌ایم. حضور تک‌تکِ کسانی که به آن کتاب، بحث‌هایش و سبک و ژانر نوشتارش توجه یا علاقه دارند، به اعتبار و پرباریِ جلسه خواهد افزود. از طریق لینک زیر در کلاب‌هاوس منتظرتان هستیم.
https://www.clubhouse.com/event/P09vBAoL?utm_medium=ch_event&utm_campaign=ON9Mxcv-shLtMi8HhuGx3Q-367339
یک‌شنبه 10 مهرماه 1401 ساعت 21:30 به وقت تهران
2 اکتبر 2022 ساعت:
11:00 صبح به وقت ونکوور | 14:00 به وقت نیویورک | 19:00به وقت لندن

آن‌چه تا روز جلسه به شکل مستمر در این صفحه قرار خواهد گرفت بُرش‌هایی از برخی مقالات کتاب است. به این امید که خواندن‌شان برای کسانی که آن را پیشتر مطالعه کرده‌اند، یادآور بحث‌های اصلی کتاب باشد، از طرفی، برای آن‌ها که نخوانده‌اند شاید انگیزه‌ای شود تا به سراغ این کتاب خواندنی بروند. در جلسه‌ی پیشِ رو تلاش خواهیم کرد امکانی برای گفتگو در بابِ جنبه‌های متنوع این کتاب فراهم کنیم. منتظر شما خواهیم بود...
|پیش درآمد|
یکی از مضامین مقاله‌های کتاب حاضر این پرسش است: آیا انسان ابتدا می‌اندیشد، سپس تصمیم می‌گیرد و دست به عمل می‌زند، یا برعکس، ناخواسته در شرایطی قرار می‌گیرد و ناچار از دست‌زدن به رفتارهایی می‌شود و آن‌گاه، چون پس‌گرفتن عمل انجام‌شده امکان ندارد، برای خلاص‌شدن از ناسازگاریِ ذهن و واقعیت، فکر خویش را طوری تنظیم می‌کند که با شرایط تطابق یابد؟
| | |||
مقاله‌های این کتاب حاصل مشاهداتی‌اند در پاره‌ای تلقی‌ها، رفتارها و موضوع‌ها در جامعه و جهان ما، برخی مضامین مطرح شده در این نوشته ها دم دست ترند و برخی را باید پشت مفاهیم دیگری جستجو کرد یا دوباره به تعریف آنها پرداخت. ناچاریم این نوشته ها را مقاله بنامیم. گرچه این عنوان راضی کننده نیست، عنوان رایج و رسای دیگری در دست نداریم.
از جنبه محتوا، محور این مقالات مشاهده پاره‌ای رفتارها و کردارها و گفتارها، تأمل در معناهایی که بدیهی به نظر می‌رسند، یا تدقیق در مفاهیمی است که در مرز مشترك دو یا چند روش (جامعه شناسی، روان شناسی، هنر، تاریخ و جز آن قرار می‌گیرند. وجه مشترك این مشاهدات، نگاه به يك موضوع، به پیرامون آن موضوع و نگاه به کسی است که به موضوع و به پیرامون آن می نگرد. این موضوع‌ها و مفاهیم را عمدتا از جنبه‌ی روان‌شناسی اجتماعی بررسی کرده‌ایم، یعنی از زاویه‌ی برداشت انسان ناظر از پدیده‌های اجتماعی، و از جنبه تأثیر این احساس و ادراك بر تصویر آن پدیده ها.

علی صدر

كسانى اصرار دارند فرهنگ غربى را نيرويى متخاصم قلمداد كنند. كششها و تضادها انكارناپذيرند اما فلاكتِ شهرى مانند تهران بيشتر نتيجه پيشروىِ فرهنگ زمخت روستاست تا هجوم فرهنگ فريبنده غرب. تمدنِ شهرنشينى در ايران متناوباً لگدمال #صحرانشينان بوده است و ستيزِ فرهنگىِ كنونى بيشتر تهاجم #فرهنگ_روستا به تمدن شهر به‏ نظر مى‏رسد تا تقابل #سنّت و #تجدد. سنّت از چيزى دفاع مى‏كند و در جا مى‏زند اما مؤتلفش، فرهنگ صحرانشينى، نه موافق شهرى‏هاست و نه مخالف آنها: در جهت توليدِ مادّى زحمت مى‏كشد اما به‏ عنوان نوعى شنِ روان و عامل ايلغار، جنبه ‏هاى مثبت فرهنگ شهر را تباه مى‏كند. زنان مدرسه‏ رفته نسل جديد يكى از قربانيان اين تهاجم فرهنگى‏اند.

|درباره‌ی نوستالژی|
در نوستالژی، گرچه کیفیتی عمیقا عاطفی است، جنبه‌ای عقلی هم وجود دارد، عقلی که با گذشت زمان حاصل شده و، در نگاه به پشت سر، معماهای سابقا پیچیده را قابل حل کرده‌است. در آدم‌هایی که سبك سادہ زندگی پدران خویش را ادامه می‌دهند، احساس حسرت گذشته به تأسف از ظهور دردهای جسمانی جدید و رنج کهولت محدود است. حتی در این احساس هم آدم‌های ساده‌تر، با دایره‌ی محدودتری از تجربه، از نظر فلسفی رواقی‌تر و به جبر زندگی و تقدير محتوم انسان دل‌نهاده‌ترند. آنچه نوستالژی را به احساسی دردناك و دائمی تبدیل می‌کند دریغ بر نبود امکان‌های امروز است در شرایط دیروز، نه صرفا بر آنچه دیروز وجود داشت و امروز از دست رفته است.
| | |||
برخی چیزها که روزی در آرزوی داشتن آنها بودیم، امروز پیش پاافتاده‌اند. اما حسرت‌ها درد آورند: آنچه امروز می‌توانیم داشته باشیم و دیروز دل ما می‌خواست صاحب آنها باشیم اما نمی‌توانستیم. از همین‌رو، احساس نوستالژی مزمن و عمیق گاه به حد حسرت برای چیزهایی می‌رسد که هرگز وجود خارجی نداشته‌اند.
فرو ریختن کاخ آرزوها البته واقعیت دارد و یکسره وهم نیست. چه در زندگی شخصی و چه اجتماعی، کسانی بد آورده‌اند و از اسب افتاده‌اند و به خود حق می‌دهند از گردش روزگار بنالند و به یاد روزگار خرمی خویش مویه کنند. تعیین حد فاصلی بین روزگار خوش پیشین و روزگار بد امروز با ذهن فرد است. آدم‌هایی هم ظاهرا در گذشت زمان چیزی از دست نداده اند، اما از تغییر در اوضاع جهان و به هم خوردن روابط سنتی ناخشنودند.

دوستان و همراهان،
اگرچه مشتاق برگزاری این جلسه بودیم، اما زمان ایستاد و روز و شبِ مردمی که چنین گفتگوهایی به شوق آنان بود و خواهد بود، هر دو تاریک شد. جلسه را به زمانی دیگر موکول و از همین طریق اطلاع‌رسانی می‌کنیم.

جرقه در الدورادو و اهمیت فزایندهٔ ماهیچه
http://www.mghaed.com/essays/observation/flex_thy_muscles.htm

حقیقت و مَجاز
بالای فهرست مکانهای بیشترین شمارهٔ‌ دیدارکنندگان این سایت، به نام سانی‌‌‌وِیل برمی‌خورم.  کجاست؟
شهری با  140000 نفر جمعیت در ایالت کالیفرنیا در منطقهٔ سیلیکان ولی، قطب کامپیوتر آمریکا.
از برادرم که سایت در ید قدرت اوست می‌پرسم در آن شهر کلاً چند ایرانی و فارسی‌دان پیدا می‌شود که ارتکابات من این تعداد خواهان دارد؟  پاسخ می‌دهد آن‌جا تمهیدات فیلترشکن فراوان است.  می‌گویم دیدن این سایت (دست‌کم هنوز) نیازی به فیلترشکن ندارد.  نظر می‌دهد کاربرها وقتی به فیلترشکن وصل می‌شوند معمولاً هر سایتی بخواهند ببینند از همان راه تماشا می‌کنند.
گاه در گزارشها نام شیراز هم دیده می‌شود که لابد به همشهری‌گری بی‌ارتباط نیست.  اما پیشتر شهر یزد را هم در فهرست دیده‌ام.  ساکنان یزد علاقه‌مند این قلم شده‌اند؟ یا در آن شهر هم ابزار فیلترشکن چنان فراوان است که برای خودش چیزی در مایهٔ سیلیکان ولی شده؟
به نام "پارس، ایران" هم بر‌خورده‌ام.  ایران شهری به این نام ندارد اما گرفتاری و معما بسیار دارد.
درصد وصل‌شوندگان از آمریکای شمالی بیش از 55 درصد، و بازدیدکننده از ایران کمتر از نصف آن است.  ظاهراً کل لیست را می‌توان اسامی قرارگاه دستگاههای پراکسی‌ برای دُور زدن فیلتر دانست.
در جهانی که شبکه‌ای زیرزمینی یا هوایی، ناپیدا اما همه گیر و همه‌جاگیر کل بشریت را به هم پیوند می‌زند، کسانی ناامیدانه می‌کوشند سپهر عنترنت را در قوطی کنند و کلیدش را شخصاً به دست بگیرند و به دکمهٔ‌ جلیقه یا لیفهٔ تنبان ببندند.
درهرحال، تلاش کم‌اثری ا‌ست از این نظر که طرف ِ ضعیف‌تر معادله می‌کوشد وجود چنین دنیایی را از اساس انکار کند.  فیسبوک،‌ پرمشتری‌ترین شبکهٔ اجتماعی جهان، را در ایران فیلتر کرده‌اند اما جوینده یابنده است، فوری و کم‌زحمت.
پرسه‌زدن "افسران نرم" در عنترنت، از جمله فیسبوک، برای خودش داستانی است.  تظاهر به داشتن عقیدهٔ باطل و تجاهر به فسق به منظور چوب‌زدن زاغ‌سیاه خلایق و ردیابی منتقدان سیاسی جواز شرعی دارد؟  کار خداپسندانه‌ای است آدم آخرتش را فدای حفظ وضع موجود کند؟ بعد که همه شبیه همدیگر به نظر رسیدند از کجا می‌توان حق را از باطل تمیز داد؟    
حکیمان و عارفان روزگار قدیم در این باب بسیار سرودند و نوشتند مَجاز به درد نمی‌خورد و باید طالب حقیقت بود.  اما امروز حتی از پایگاه کامپیوتر شدن یزد هم شگفت‌انگیزتر است: دنیای مجازی نه رقیب یا مخالف حقیقت، بلکه حامل حقیقت و حتی عین حقیقت انگاشته می‌شود.
گویی شعار اهل معرفت شده باشد: طالب وقوف به حقیقتی؟ به دنیای مَجازی سر بزن.
١۰ شهریور ٩۰

منطقهٔ حائل؟
...
در نبردی که نوار حائل بین طرفین مدام کوچک‌تر می‌شود و جایی برای خط سوم وجود ندارد کنار کشیدن از دعوا عملا یعنی پیوستن به طرف مقابل. یا با اونایی یا با اینا.
....
اما اینک که نوار حائل و منطقهٔ ثالثی وجود ندارد و طرفین رو در رو ایستاده‌اند، کار از طرد و حذف گذشته.  وخامت وضع شخص متجاسر امروزی با آخر و عاقبت وزیروکیلی که سال ۴۲ کنار می‌کشید و می‌رفت خانه‌اش می‌نشست قابل مقایسه نیست.  امروز تمام آنچه را فرد طی چهل سال گذشته از طریق غنایم ۵٧، چپوهای بعدی یا از هر راهی حتی بیزنس قانونی صاحب شده از او می‌گیرند و هر اتهام ساختگی یا واقعی و هر پروندهٔ معوقه‌ای داشته باشد به جریان می‌اندازند به نحوی که دل سنگ به حالش کباب شود.

در ایران کنونی مشکل بتوان گفت چیزی از نوار حائل فرضی باقی مانده باشد.  منطقهٔ حائلی برای اعراض و اعتراض و تک‌روی وجود ندارد.  در ادامهٔ نبرد فرسایشی، اسلام و ایران شاخ به شاخند.  یا با اونایی یا با اینا.
۱٨  آذر ٩٨

در آن نخستين روزها از بقيهٔ آينده، تكيه‏‌كلام ديگرى هم رايج بود: مردم از رهبران سیاسی و روشنفکرها جلوترند.  در همان حال که اهل نظر در ستایش دموکراسی سخنرانی می‌کردند و مقاله می‌نوشتند و رهبران سياسى سرگرم مذاكره بودند، جماعت مى‌‏ريختند و جايى را مى‌‏گرفتند، آتش مى‌‏زدند يا ويران مى‌‏كردند.  شرايط هر روز با زد و خوردهاى تازه تغيير مى‌‏كرد و مواضع رهبران سياسى مخالف شاه مطابق تغييرها عوض مى‌‏شد.  آن زد و خوردها و سربرآوردن قدرتهاى خيابانى در مجموع انقلاب اسلامى نام گرفت. انقلاب جز اين نمى‏‌تواند باشد.

بخشهايى از كتاب هجدهم برومر كارل ماركس را مى‏‌توان توصيف ايران در سالهاى پس از ٥٧ (و نیز دههٔ ٨٠) دانست.  مطلع  داستان دو شهر چارلز ديكنز هم (كه در ابتداى اين مطلب نقل شد) مى‏‌تواند بیانگر حال‌‏وهواى آن روزها باشد.

اگر كسى بخواهد آن متنهاى كلاسيك را در انطباق با اوضاع و احوال ايران به‌‏روز كند مى‏‌تواند به ابتدا و انتهاى آنها بيفزايد: خورد به انقلاب.
بهمن ۹۲
http://www.mghaed.com/ay/earlier_days_of_remains_of_future.htm