اسطوره شناسی

سخنرانی بهرام بیضایی

@Filmkootahh

پرسشهایی که مدام در سرم آشوب به پا می‌کنند؟

چرا در سوریه جنگ به پاشد؟
چرا در یمن جنگ به پا شد؟
چرا از ترکهای اویغور چین خبری در رسانه‌ها نیست؟
جنگ بوسنی، مجاهدان چچنی، جنگ قره‌باغ، اینها چطور شروع شدند و خاتمه پیدا کردند؟
ترکیه چرا به سوریه حمله کرده است؟
آمریکا چرا ناگاه عقب کشید؟
آیا کردها حق دارند کشوری مستقل تشکیل بدهند؟
آن‌وقت کردهای ایران هم حق دارند از ایران جدا شوند و به آن کشور بپیوندند؟
ترکیه می‌خواهد امپراطوری عثمانی را احیا کند؟
کردها نمی‌گذارند آوارگان سوری به سوریه برگردند؟
هلال شیعی از ایران تا فلسطین آیا فکر احیای نقشه‌ی بزرگ ایران زیر لوای تفکر شیعی نیست؟
این پول‌ها و اسلحه‌ها از کجا می‌آیند؟
تغییر نقشه‌ی خاورمیانه چه تاثیری در آینده‌ی کشورها خواهد داشت؟

در نهایت با خودم می‌گویم. آه از آن خانه‌ای که خراب تصمیمات سیاستمداران می‌شود. آه از آن مرد و زن و‌ کودکی که می‌میرند.

آه از آن رزمنده‌ی ایرانی که فکر کرد سرباز حسین است در سوریه
آه از آن سرباز ترک که فکر کرد «سپاه محمدی» است در حمله به سوریه.

در زمان جنگ ایران و عراق دو سرباز شیعی همزمان با گفتن یا علی ماشه را می‌کشیدند.

جنگ چهره‌ی کریه انسان است.

(لطفن بخوانید و به اشتراک بگذارید)

مدارا

با کسی نرمی و ملاطفت کردن؛ به‌نرمی و حسن خلق با کسی رفتار کردن: ◻︎ مدارا خرد را برادر بُوَد / خرد بر سر دانش افسر بُوَد (فردوسی: ۷/۱۸۰)

تسامح
 دهخدا

تسامح . [ ت َ م ُ ] (ع مص ) با یکدیگرآسان فاگرفتن . (زوزنی ). همدیگر آسانی کردن . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء). آسان گرفتن . (غیاث اللغات ) (آنندراج ). تساهل . (زوزنی ) (متن اللغة) (اقرب الموارد) (المنجد). سهل انگاری و اغماض و چشم پوشی و بی احتیاطی و بی پروایی و بی اهتمامی و نرمی و ملایمت بپاس خاطر کسی . (ناظم الاطباء). || جوانمردی کردن . (غیاث اللغات ) (آنندراج ). || استعمال لفظ در غیر معنی حقیقی آن بدون قصد علاقه ٔ مقبوله ، و بدون نصب قرینه ای که دلالت بر آن کند. باعتماد بر فهم مخاطب .(چلیبی در حاشیه ٔ تلویح ). و در اصطلاحات سیدجرجانی : تسامح عبارتست از اینکه غرض از گفتار دانسته نشود، وبرای فهم آن نیازمند باشند بتقدیر لفظی دیگر. (از کشاف اصطلاحات الفنون ). رجوع به تعریفات جرجانی شود.

تعصب
۱. جانبداری کردن از مذهبی.
۲. به چیزی دلبسته و مقید بودن و سخت از آن دفاع کردن.
۳. [قدیمی] کینه؛ دشمنی

اینها را نقل می‌کنم و می‌دانم امیدی نیست. در این مملکت کافیست اشتباه کنی یا نظری غیر از نظر دیگران بگویی باز هم گیرم به‌تمامی خطا.

آن‌وقت می‌بینی آن روشن‌فکر پیش رویت که تا دیروز از آرمان‌های انسانی می‌گفت چطور از یک بوقچی و اوباش جلوتر می‌افتد.

اینان خطرناک‌تر از جاهلانند. جاهل نمی‌داند و امید هست که بداند. اینان سخت به خود اعتقاد دارند.

در این چند روز که اردوغان به کردها حمله کرده بسیاری به‌درستی این کار را تقبیح کرده‌اند.

تحلیل و نظر داده‌اند. اما کم‌کم می‌بینم همین عزیزان صاحب نقاب دانایی با روشن کردن آتش نفرت میان اقوام کرد و ترک فتنه‌ای را آغاز می‌کنند که خنده از دهان دهر می‌دزد.

اینکه بنویسیم ترکان تازه و به زور مدرن شده‌اند ذاتن وحشی و غارتگرند چه هنری دارد.

یا آن‌سویی‌ها بنویسند که کردها فلانند باز هم چه سود دارد جز دشمنی و نفرت؟

دوستان عزیز! دارید ترسناک می‌شوید. کمی به خودتان نگاه کنید. حواستان باشد در غرب و شمال غرب ایران ترک و کرد همسایه‌اند. رفیقند. باهمند. کاری که شما می‌کنید پراکندن تخم نفرت است.

اردوغان و هر سیاستمدار دیگری درگیر برنامه‌ها و بازی کثیف خود است.

بیش از هر چیز بپرسید چه اتفاقی افتاد که چنین شد؟

من دوستانی دارم عزیز در میان کردها و در میان ترکان.
اگر همینطور ادامه بدهید یا باید به شما شک کنم یا به خودم اما حتمن افسوس خواهم خورد.

(بخوانید و برای دوستانتان هم بفرستید)

سه کتاب شعر از حکمت کلمه در دور پنجم جایزه شعر احمد شاملو
#سفر_سفر
#وحید_داور
#از_رنج_اشیاء
#نگین_فرهود
#و_من_فقط_نگاه_می‌کنم
#افسانه_مرادی

نشر حکمت کلمه
پر افتخارترین ناشر تخصصی شعر در این چند سال اخیر است.
حضور با سه کاندید در دور سوم جایزه شاملو، حضور با یک کاندید در دور چهارم، برگزیده‌ی دوم در جایزه‌ی ادبی بوشهر و حضور با چهار کاندید در جایزه‌ی ادبی الوند
#شعر_بخوانیم
#شعر_خوب_بخوانیم

کلیپس یا کریپس

کلیپس واژه‌ایست فرانسوی معادل clipeus، وسیله‌ای به شکل میله‌ی خمیده‌ی فلزی یا پلاستیکی برای نگه داشتن ورقه‌های کاغذ، مقوا و مانند آن، گیره.

و البته وسیله‌ایست که خانم‌ها با آن موهایشان را می‌بند و به‌قید می‌کشند، همان گیره‌ی مو.

http://www.etemadnewspaper.ir/fa/main/detail/135493/راه-جستن-به-درون-هستي



امروز در اعتماد مقاله‌ای دارم که موجز و مختصر و به شکلی کاربردی نشان داده‌ام هنرها چه جایگاهی در فلسفه‌ی شوپنهاور دارند و هر هنری و شعر در عینیت‌یابی اراده چه میزان توفیق داشته است.
#فریاد_ناصری

سرژ رجیانی
شیفته‌وار شعری از بودلر می‌خواند.

ساعت مست کردن

مقايسة اقوال ايزديها با كلامات
يارسان در پرتو برخي سروده هاي
ايراني غربي

نوشته : دكتر اميد طبيب زاده

@erfaneeslami1

http://www.ibna.ir/fa/doc/book/282536/%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D9%88%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1

گزیده‌ی اشعار میخاییل کوزمین
#بابک_شهاب
#نشر_حکمت_کلمه
#ایبنا

ما دوستی داشتیم که هر کجا که هست عمرش دراز باد قبل از سال‌ هشتاد و هشت ما را مدام به کار سیاسی تشویق و ترغیب می‌کرد.
من هم مدام ذکر خیر میرزا حسن رشدیه و آخوندزاده را می‌کردم که قبل از کار سیاسی کار فرهنگی، چون باور دارم کسی که نفهمد در سیاست هم خطا می‌کند.
گذشت و گذشت و گذشت حالا امروز که نود و هشت است بعد ده سال حرفم هنوز همان است.
ملتی که زورش می‌آید خبر و تبلیغ یک کتاب را بپسندند و به اشتراک بگذارد عاقبتش می‌شود این مشارکت گله‌ای در یک فریب بزرگ.
ملتی که نمی‌خواهد بخواند و بفهمد به صورت گله‌ای هجوم می‌آورد به رقت قلب، به احساسات مد روز، به ابزار شدن برای مشتی احمق.
علاج این مملکت فرهنگ است. فرهنگ هم زوری نمی‌شود.

✔️ چشم بستن
نگاهم می‌کردی
ولی هرگز نشد
مرا به عنوان مرد زندگی‌ات
انتخاب کنی
از آن سوی بطری‌ها، از آن سوی اجساد
نگاهم می‌کردی
و من فکر می‌کردم
شاید که می‌خواهی بازی‌ام بدهی
بی‌تردید پنداشتی آن‌قدر دیوانه هستم
که به پشت چشمانت وارد شوم
به چاه سرگشوده‌ی این آسانسور

پس چشم بستم
و منتظر ماندم تا تو یک درخت نخل شدی
با یک کلاغ
یا اقیانوس خاکستری و پهناور باد
یا اقیانوس خاکستری و پهناور ذهن
حالا به من نگاه کن
که با هر که بگویی ازدواج کرده‌ام جز با تو #کتاب_خواستن
#لئونارد_کوهن
ترجمه: #آزاده_کامیار
#نشر_حکمت_کلمه
#شعر

در برابر اشغال چه استراتژی‌ای داریم؟

گیرم حتا یک نفر در میان جمع به غیرعادی‌ترین شکل ممکن ناساز است. جمع باید با او چه کند؟ آن غیر عادی‌ترین را در حادترین شکل‌های روانی هم تصور کنید.

یعنی بین دو بازه‌ی تعقل و منطق که شکل‌های گوناگونی دارد. جنون نیز شکلی از تعقل است.

شکلی از عقلانیت - بدون بحث بر سر سستی یا درستی پایه‌های استدلالی‌اش- حاکم می‌شود و شروع می‌کند به روفتن شکل‌های دیگر، این پیکرهای روفته‌شده چه باید بکنند؟

این دیگری‌ها جمع شوند، گروه و حزب تشکیل بدهند با تکیه بر اکثریت گروه مقابل را از قدرت برکنار کنند؟
- گروه مقابل تمام راه‌های چنین جریانی را از پیش بسته است-

این دیگری‌ها جمع شوند با چوب و چماق و سلاح به گروه مقابل حمله کنند؟
-گروه مقابل سنگها را نه تنها بسته و سگ‌ها را گشاده است بلکه سنگ‌ها از پیش برای خودش جمع کرده است-

دیگری‌ها جمع کنند بروند، خاکی دیگر پیدا کنند و ریشه‌‌شان را در آنجا به زمین فرو کنند. گرفت و نگرفتش هم معلوم نیست.
-گروه مقابل چنان برخورد کرده که هیچ خاکی به روی کل این جماعت تر و خشک باز نیست، بعد گیرم که باز باشد خانه را چطور رها کنیم؟-

دیگری‌ها هر چیزی را دوست دارند طرف مقابل آن چیز را حذف می‌کنند، پاک می‌کنند، محو می‌کنند.

این دیگری‌ها چه باید بکنند؟ افسرده شوند؟ خودکشی کنند؟ خود را به نفهمی و ندیدن بزنند؟
این دیگری‌ها...

من یکی از این دیگری‌هام و در مقابل این روایت، روایت دیگری دارم.
مثل روایت حمام، تلویزیون، رادیو، ویدئو، ماهواره، چادر و مانتو... روایت آب جاری زندگی که سنگ را هم می‌سابد.

سعدی نوشته است:
چون نداری ناخن درنده تیز
با ددان آن به که کم‌ گیری ستیز

اما ننوشته است دد که به خان و مانت زد چه کن.

استراتژی ایرانی همیشه این بوده است. از دو جوان یکی به قربانگاه برود و یکی را رهاند.

بعد هم گفته است: سر هر کوی و برزن کارد بر گلوی گوسفندان است. نسل گوسفند آیا برافتاده است؟

من اما می‌گویم آن جریان زندگی را تقویت کنیم.
#فریاد_ناصری

این کتاب‌ها هر کدام قصه‌ای دارند و وجودشان جهان و مرزهای جهان مرا رنگ می‌زند.
قصه‌هایشان را مدام در ذهنم مرور می‌کنم از کجا آمدند و چطور ذره‌ذره شکل گرفتند و چطور به دنیا آمدنشان را شادی کردم گاهی حتا بیش از مؤلفان و مترجمانشان.
برای تک‌تک‌شان تلاش می‌کنم.
تلاش می‌کنم تا به دست‌های بیشتری برسند. دستهایی که آنها را ورق می‌زنند. بر روی خطهایشان می‌روند.

و این تصویر و تصور روحم را جلا می‌دهد چراکه من هنوز از هیچ‌چیز چون کتاب بر سر ذوق نمی‌آیم.
یادم می‌افتد دوران دبیرستان کیف بزرگی داشتم. هر شب که می‌رفتم تا پیش مادر بزرگم بمانم تا تنها نباشد پرش می‌کردم از کتاب انگار فرصتم همان یک‌شب است.

فکر کنید هر شب دیوان عراقی و وحشی و سعدی و مولانا را با خودم می‌بردم انگار که شب کش خواهد آمد تا من همه را ببلعم.

تصور خوانده شدن این کتاب‌ها در من آن حسی را زنده می‌کند که در نوجوانی از خواندن داشتم و تا اکنون با من است.

هنوز از خطی، ایده‌ای، تصویری مست می‌شوم و می‌گردم کسی را پیدا کنم و بگویم ببین! ببین چه کرده و چه گفته است.

پس بیایید نزدیک‌تر تا بگویمتان که ببینید چه کرده‌اند و چه نوشته‌اند.

مشتاق بودن یعنی آزادی


پرنده‌ی اسیر در قفس، توانایی پرواز دارد، اما نمی‌تواند بال‌هایش را باز کند و اوج بگیرد. باید به خودم یادآوری کنم آن‌کس که در هر شرایطی مشتاق می‌ماند مثل پرنده‌ی آزادی‌ست که به بلندی‌ها می‌رسد.


#دانش_شادی
#ددی_جانکی
#آرزو_حیدری
#مسابقه
#جایزه
#نشر_حکمت_کلمه
#حکمت_کلمه

برای جنگیدن با حزن چیزی جز شعر ندارم. حزن که چنگ می‌اندازد بر راه نفسم. حزنی که می‌رود تا پشت پلک و آب می‌شود من چنگ به شعر می‌زنم.
شعر می‌خنداندم. می‌گوید این نیز بگذرد.

چند شب پیش بیتی با دو ضبط دیدم. بیت از سنایی است و مولانا در مکتوباتش آورده:
از صدف در طلب ز آهو ناف
دل ز مردان طلب ز نادان لاف
به حدیقه‌الحقیقه سنایی سر زدم
دیدم ضبطش این است:
از تقی دین طلب ز رعنا لاف
از صدف در طلب ز آهو ناف
از هم‌دم پرسیدم کدام بیت خوش‌تر است گفت: بیت مولانا!
نظر شما چیست؟ من فعلن با آنکه گفت بیت مولانا قوتی مهیا کنم تا بعد بگویم کدام بهتر است.
#فریاد_ناصری

گل قحبه


بیت سنایی یا مولانا

اگر چه بیت مولانا روان‌تر است اما بیت سنایی در جهان شعری عالمانه‌تر است و کنج و گوشه‌های قشنگ‌تری دارد اگر دقت کنیم.

در ظاهر امر رعنا و آهو نسبت دارند. هر دو زنانه‌اند اگر چه در مفهوم زنانگی را در سمت لف نهاده است و البته این هم خود با آرایه‌ای ادبی ساخته شده است.

اما حرف من زن‌ستیزی در شعر کلاسیک نیست بلکه می‌خواهیم ببینیم کدام بیت از امکانات شعری بیشتری بهره‌ برده است.

از تقی دین طلب ز رعنا لاف
بار سنگین این مصرع بر دوش رعنا است.

و اما رعنا:

۱. زیبا و خوشگل.
۲. [مجاز] خوش‌قد‌وقامت؛ بلند: سرو رعنا.
۳. [قدیمی] زن گول و نادان.
۴. [قدیمی] زن خودبین و خودآرا
که مترادف با

۱. ابله، احمق
نیز آمده است.
و رعنا:

(تلفظ: raenā) (عربی) زیبا و دلفریب ؛ زن خویشتن آرا ؛ (در قدیم) ویژگی آن که یا آنچه به سبب داشتن ظاهر زیبا ، قدرت ، یا ثروت بسیار ، خودخواه و گستاخ شده است ؛ (به مجاز) بلند و کشیده ؛ گلی که از درون سرخ و از بیرون زرد باشد.

شعر سنایی با این بیت آغاز می‌شود:
دوستی با مقامر و قلاش
یا مکن یا چو کردی آن را باش...

این قلاش است که رعنا را معنادار می‌کند و در جهان این شعر رعنا و قلاش یکی‌اند و هم معنا.

اما قلاش:

۱. بیکاره؛ ولگرد.
۲. مفلس؛ بی‌چیز: ◻︎ کمال نفس خردمند نیک‌بخت آن است / که سرگران نکند بر قلندر قلاش (سعدی۲: ۴۶۳).
۳. رند: ◻︎ سرّ قلاشان ندانی راه قلاشان مرو / دیدۀ بینا نداری راه درویشان مبین (سنائی۲: ۶۳۷).
۴. حیله‌گر

و هنر سنایی در این شعر تعلیمی آنجاست که معنای تمثیلی «گل رعنا» را با زر بیان می‌کند.

اما گل رعنا:

گل رعنا

لغت‌نامه دهخدا

گل رعنا. [ گ ُ ل ِ رَ ] (ترکیب وصفی ، اِ مرکب ) گل دوروی . (آنندراج ). گل دورنگ و آن گلی باشد از اندرون سرخ و بیرون زرد. (غیاث ). وردالحماق . (تحفه ٔ حکیم مؤمن ). گل قحبه . وردالفجار : 
جفت پرکبر نیش بی شهد است 
گل رعنا دوروی و بدعهد است .

سنایی (حدیقةالحقیقة). (البته این بیت مثال از شعر مورد نظر نیست هرچند از عجب روزگار این هم از سنایی و حدیقه است)

خب چگونه این زردی و سرخی گل رعنا به طلا محول می‌شود تا در ذهن تداعی‌ها کار خودشان را بکنند؟

زرد رویی زر از قریت بدست

ورنه سرخست تا قرین خودست

سنایی در پشت حرف جهان شعری را برمی‌سازد. با مقامر و قلاش و رعنا و آهو زرد و سرخ گل‌رعنا و زر تا در این دوگانه از امر اصیل و‌ جعلی سخن بگوید.

اینجاست که نسبت معنایی و تناسبی رعنا در شعر او برتر از کنایه‌ی دل طلبیدن مولانا می‌ایستد. دلی که مجاز از شجاعت و اصالت می‌شود اما آیا مخالف و متضاد دل داشتن نادانی‌ است؟

آیا نادانی می‌تواند آن شبکه‌ی معنایی مقامر و قلاش و رعنای سنایی را برساند؟


تکمله:
نکته‌ی دیگر این است که موضع اصلی بیت در نزد سنایی لف‌ونشر است. تقی که امر اصیل است و صدف و در نشانه‌اش وَ رعنا جعلی است و آهو و ناف نشان آن. اما در مولانا این موضع اسلوب معادله می‌شود. هرچند کماکان دوتایی‌های حاضرند و نشانه‌ها هم. تنها این‌که همانطور که گفتم در سنایی تقی و رعنا (در و ناف و نافه) در تقابل و‌تضاد هستند اما در مولانا مردان و نادان آن تقابل تقی و رعنا را ندارند.

#فریاد_ناصری