‍ ■ 🍂


🔸نیست


با چشمان نیست    دیدمت
در راه نیست    دنبالت آمدم
در شهر نیست    پی‌ات را گرفتم
در خیابان نیست
کوچه‌ی نیست
خانه‌ی نیست...
از پنجره‌ی نیست خندیدی
با لبان نیست    بوسیدمت
با دستان نیست     دستت را گرفتم
و خاطراتم این‌گونه شکل گرفت
دنیای نیست
قلبم را زنده کرده
قلبی را      که نیست.■



📝شاعر: #فریاد_ناصری


📙از کتاب: "سرزدن"، نشر "حکمت‌کلمه"

#شعر_فارسی

#کانال_جهان_شعر_و_ترجمه
#کانال_آستاراخان_کافه
دیدم این شعر این روزها زیاد در کانال‌ها و گروه‌ها منتشر می‌شود، گفتم شما هم بخوانید.
البته رسمِ خطش را تغییر داده بودند که اینجا درست‌ترش را می‌خوانید.
@andaromidvari

در خطه‌ی هند و کشمیر گویا زنان مقدس در آخرین مرحله از سلوک رخت برمی‌کنده‌اند و برهنه می‌گشته‌اند که این خود تسخری به سلطه‌ی مردان بوده است.
لالایوگشاوری و برهنگی و غزل‌های عاشقانه‌اش برای شاه همدان شهره است. گویند شاه که وارد کشمیر شد، لالا به تنوری پرید که اکنون مردی وارد شد.
ماهادوی یاکا، شاعر مشهور واکانانویس، هم چنین زنی بوده است. وقتی به‌سمت کالیانا، کانون قدیسان، رفت. علّامه از او پرسید:
چرا جامه از تن به در کرده‌ای؟ می‌پنداری جامه‌ی اوهام به دور افکنده‌ای؟ چرا گیسوان جامه‌ کرده‌ای؟ اگر چنین آزاده و پاکدلی، چرا گیسو جانشین «ساری» کرده‌ای؟

ماهادِوی می‌گوید:
پوست نیندازد
میوه‌ی خام...

@andaromidvari

سرنوشت تازه یا جهان در بوطیقای نیمایوشیج تلاش می‌کند، گام‌به‌گام دیگرشدن تعاریف کلی در جهان نیما را پی بگیرد و نشان بدهد با هر تغییری در مفاهیم، چه تغیرات مادی‌ای در جهان هنری او ایجاد می‌شود. هندسه‌ای که برای نمونه، نیما در شعر برپا می‌کند و باور دارد این هندسه و شکل تازه، قابل تعمیم به تمام زندگی امروز ماست. او گذشته را زیر پا می‌گذارد اما عناصر آن را در ترکیبی تازه دوباره پیش می‌کشد چراکه ترکیب‌های تازه، چیزهای تازه می‌سازند، برای همین است که می‌نویسد: «هر کس دست به کار تازه‌ای می‌زند، سرنوشت تازه‌ای پیدا می‌‌کند»
#نقد_ادبی
#فلسفه
#فلسفه_هنر
#نیما
#نیما_یوشیج
#فریاد_ناصری
#نشر_حکمت_کلمه
#حکمت_کلمه
#با_سیمرغ_واژه‌ها
#خواندنی‌_ها_کم_نیست

بیش از دوسال زمان برده است این کتاب تا نوشته شود. شش ماهش تمام کارها تعطیل بود و فقط پای نوشتن بودم.
هفت سال هم مانده است در گوشه و کنار تا ببینم حرف حسابش چیست.
همان‌طور که در مقدمه‌اش نوشته‌ام، سپاسگزار چند نفرم
به‌ویژه دکتر #مسعود_علیا که حضورش همیشه راهنماست، چراکه او راه‌ بلد است.
#بابک_بیات که هنوز آن روز اردیبهشتی نمایشگاه کتاب را به‌خاطر دارم که از این کتاب با او حرف زدم و بعدها نخستین ویراستار کار شد. از #محسن_توحیدیان که هم متن را خواند و نظرهای کارساز داد و هم جلد زیبای کتاب را طراحی کرد.
#سرنوشت_تازه
#نقد_ادبی
#نیما_یوشیج
#فلسفه
#فلسفه_هنر
#نشر_حکمت_کلمه
#خواندنی_ها_کم_نیست
#با_سیمرغ_واژه‌_ها

به تو چون
شاخه‌ای که لبه‌ی پرتگاه گرفته باشمش
نگاه می‌کنم.

احمد ارهان
#فریاد_ناصری

اختلال در طبیعت

انسان در مسیر دور شدن از طبیعت، زبان طبیعت را هم از یاد برده است. دست‌داشتن او را به فکر غلبه‌ و سلطه انداخته است اما زهی خیال باطل. البته در این نگاه به طبیعت حتماً یک چیز ثابتی دارد که منجر به قوانین همیشه ثابتی در آن شده است. اگر طبیعت را چیز همیشه سازگاری بدانیم، رفتار انسان با او مدام کشف امکانات طبیعت می‌شود. ولی آنچه من می‌بینم، دخالت است و غلبه و سلطه‌جویی. اما چگونه یک جز از طبیعت می‌تواند بر کل طبیعت غلبه بجوید و بیابد؟ آن‌هم جزئی که خود را علف و حیوانی می‌دیده است.
به‌طور فیزیکی و منطقی جز نمی‌تواند بر کل سلطه پیدا کند، این میل محال است. داشتن میل محال انسان را دچار آشفتگی می‌کند. چه طبیعت را چیزی بدانیم که قوانین همیشه ثابتی دارد، چه چیزی سازگار. انسان در حال محک زدن استعدادهای خود است. نه او می‌تواند بیش از آنچه هست سلطه بجوید نه طبیعتی که در آغوشش هستیم می‌گذارد بیش از این کج‌ومعوجش کنیم. این هستی و طبیعت است که مدام به ما، چون کودکی راه می‌دهد کشفش کنیم.
فشار بیش از حد به طبیعت و امر طبیعی ما و هستی را دچار اختلال‌های روانی می‌کند.
انسان امروز ناگزیر است نگاهش به طبیعت و امر طبیعی را عوض کند.
نه دیگر می‌شود با درخت‌ها و رودها عقد خواهر و برادری بست و نه این‌ها بردگان مایند. بلکه ما در کنار هم مجموعه‌ی حیات را شکل می‌دهیم. به‌طور مثال سیمان شکل مختل و اختلالی یک سنگ در طبیعت است. برای همین زیستن در خانه‌های سیمانی نسبت به خانه‌های گلین و آجری همیشه منفی‌تر دیده شده است.
@andaromidvari

باید پذیرفت، برای حصول سعادت و آرامش هرکسی باید راه خودش را برود. ناگزیر این روش انرژی و هزینه‌ی زیادی از آدمی گرفته و می‌گیرد. هیچ راهی نیست که طبق یک فرمول روشن و علمی به شما بگوید اگر چنین و چنان کنید، آرامش و سعادت را به چنگ می‌آورید. آرامش و سعادتی که درون ‌و بیرون وجودتان را آباد کند.
عرفا، انسان‌های روحانی، شمن‌ها، جادوگران، حکیمان و امروزه روز «تراپیست‌ها» که نقل قول از آن‌ها حکم نقل از مقدسین ایام گذشته را دارد، در غاری تاریک، چکش به دیواره‌‌های ناشناخته می‌کوبند و هیچ‌کدام اطمینان ندارند که اگر ضربه کاری باشد قرار است راهی به نور باز شود یا دالان تاریک‌تر دیگر پیش روست. این‌جا دیگر چیزی در دست انسان نیست، جز همان «حدس» سقراطی که در رسالات افلاطونی در نهایت معرفت‌آور است. همان «حدس صائب» ابن‌سینایی که پیامبران دارند.
اما انسانی که به قطعیت در رسیدن به سعادت راهی ندارد، با همین حدس‌ها، آزمون و خطاها چیزی را ساخته است که یاریگر اوست: علم.
علم او را از دست تلفات بیماری‌های کوچک و ریز و درشت نجات داده است. علم طول عمرش را زیاد کرده است. علم زیستش را آسان کرده است. علم چهره‌ای فلاکت‌بار زندگی‌اش را تغییر داده است.
و انسان را با یک دو راهی بزرگ‌تر مواجه کرده است. پذیرش هرآنچه قابل آزمایش و مشاهده است یعنی ایمان مطلق به علم یا باورمندی با جهان بی‌روش و پر از هزینه‌ی به قول امروزی‌ها «خرافات روحانی» اما نکته اینجاست امروزه روز علم با نزدیک شدن به قصه‌های جادویی و اساطیری گویی دنبال روحمند شدن است. حتماً قبول دارید که همه‌ی اتفاقات در حوزه‌ی فیزیک شبه‌علم نیست.
انسان ناچار است که الگوها و باورهایش را با جهان ترکیبی جدید بروز کند. تازه کند. نه جهان روحانی مقدسین و شمن‌ها، نه جهان اثبات پذیر و خالی از خیال علم‌باوران. پیش به سوی جهانی علمی که پر از رنگ‌های خیالین است.

#فریاد_ناصری
@andaromidvari

می‌دانید کشف و سرشار شدن از کشف چطور است؟ یک عمر آواز زایش از اسم مادر زرتشت می‌شنوی. چون ترکی و دغدو یعنی زایا. بعد یک‌هو پرده کنار می‌رود که دوغتر/ دختر ریشه‌اش کجاست، daughter ریشه‌اش کجاست. حالا شما ببین پدر چقدر در پیتر، ژوپیتر، هست. اصلا فعل پاییدن را ببین. پاپاست که ما را می‌پاید؟
#نشر_حکمت_کلمه

🎧 در روزگار عاشقی یکی از دیوانه کننده‌ترین راه‌ها، فرستادن موسیقی است.
وقتی هنوز، راه‌های ارتباطی این‌قدر آسان نشده بود، زنی بود که برای من در ایمیل آهنگ می‌فرستاد. هیچ‌گاه او را ندیده بودم. ندیدم. بعدها زنی که دوستش داشتم، با این روش دیوانه‌ام کرد و طعم جنون را به من چشاند اما مستی‌های عجیب، خماری‌های سنگین هم دارند.
حالا شما ۷۳۸ نفر لابد هر کدام کسی را دوست دارید، از عشق‌هایتان موسیقی را دریغ نکنید.

زیست کلیشه‌ای، زیستن در الگوهای کهن‌سال بدون بازنگری بزرگترین معضل ماست. در این گزاره‌ها احتمالاً هیچ شکی نکنید اما چطور می‌شود که تقریباً همه‌ی اهل فکر ما بر چنین چیزی متفق باشند و باز در حال تکرار همان الگوها باشیم. اصیل‌ترین انقلاب علیه چنین زیستی تنها در کاروبار نیما وجود دارد. ما نیازمند ادامه‌دادن همان روشیم. بنیاد براندازی و طرح‌افکنی در شیوه‌های دیدن، دیدن در معنای فهم، فهم در جهتی ناآشنا. به قول منوچهر آتشی چطور ملتی می‌تواند هفت قرن نسل به نسل از یک چیزی در اینجا حافظ به یک شیوه لذت ببرد.
از قضا اهل فکر ما بیشترین آسیب و صدمه را از این زیست کلیشه‌ای دیده است. برای نجات از این زیست کلیشه‌ای تنها راه، دقت در کوچک‌ترین رفتارهایمان است.
چرا کار تیمی در ایران جا نیفتاده چون الگوی «کس نخارد پشت من جز ناخن انگشت من» را در ذهنمان داریم. چرا هنرمندانمان برای آثارشان چنان که باید تلاشی نمی‌کنند، چون الگوی «مشک آن است که خود ببوید، نه آنکه عطار بگوید» در ذهنشان سلطه دارد و هزاران از این دست الگو و باور، که سد راه ماست.
#فریاد_ناصری
@andaromidvari

۱.
دو همسایه بودند. یکی پولدار و یکی فقیر و کارگر. شبی زن همسایه‌ی پولدار گفت: مرد سر از حساب و کتاب بیرون بیار. ببین این همسایه‌ی فقیر چه شاد است و هر شب بزن و برقص دارند.
مرد گفت: بسیار خب.
چند وقت بعد مرد پولدار، همسایه‌ی فقیر را به خانه دعوت کرد و به او پولی داد تا از رنج و زحمت خلاص شود و کاری دست و پا کند. بعد از آن شب دیگر از خانه‌ی مرد کارگر، صدای شادی شنیده نشد.



۲.
دو همسایه بودند. یکی پولدار و یکی فقیر. قضا را شبی همسایه‌ی فقیر سفره‌ی غذای همسایه‌ی غنی را دید اما متوجه شد که همسایه هزاران بیماری دارد و از همه چیز در پرهیز است الّا آب و نان خشک. برگشت به خانه و گفت ما یکی هستیم با این تفاوت که خدا را شکر ما سالمیم و پولدار هزاران مریضی دارد.

این دو حکایت را آوردم تا الگوهای فکری‌ای را که به‌طور ضمنی ترویج می‌دهند، پیدا کنید. این حکایت‌ها چه هنجار و الگو و باوری را در جامعه مسلط کرده‌اند. سینه به سینه آمده‌اند و زنده‌اند بی آنکه بدانیم چه کسی یا کسانی آن‌ها را برای چه ساخته‌اند.

#الگو
#باور
#فریاد_ناصری
@andaromidvari

در اینستاگرام دوستی استوری‌ای منتشر کرده بود، مبنی بر اینکه چپ‌ها ایران ستیز بودند و مثالِ نظرهای جنجالی شاملو درباره‌ی شاهنامه و فردوسی را زده بود.
و یک‌جایی نوشته بود که روشنفکرانِ چپ ضحاک را برهم‌زننده‌ی نظام طبقاتی معرفی می‌کردند، چراکه که الگوی مبارز کمونیستی را پیش چشم داشتند.
جدای از اینکه متن در لحن سوگیری داشت ولی این نکته‌اش برای من بسیار قابل تأمل است.
ما باید یاد بگیریم نقد روش دارد و همین روش ما را از نقد شخصیت دور می‌کند.
یعنی اگر رفتار و کردار مثلاً شاملو خطاست، ربطی ندارد که شاملو آدم بدی باشد. مگر به استدلال و سند اثبات کنیم شخصی با بدی و آگاهی به بدی خطایی کرده است.
اما وقتی این دوست می‌گوید این‌ها مدلی پیش چشم داشتند اصل حرف را زده است.
ذهن آدمی منطقی دارد و آن منطق مطابق با خودش دستوراتی را می‌سازد و می‌پذیرد که آن دستورات به یکسری هنجار و باور و الگو ختم می‌شود. آدمیان براساس این هنجارها و الگوها رفتار می‌کنند ‌و هرچه را هم‌خوان با این الگوها و باورها حقیقت می‌پندارند و ناهمخوان با آن را ناحقیقت.

همین جاست که من می‌گویم ادبیات و فرهنگ ما بیشتر الگوهای غلط را ساخته و رواج داده است. و شاعران و اهل فرهنگ ما خود بیشترین آسیب را از این الگوها و باورها دیده‌اند.
این الگوها همان کلیشه‌هایی‌اند که امروزه‌روز همه یکصدا در حرف موافقند که باید زدوده شوند تا انسان زیست اصیلی داشته باشد.
فقط انسان‌های اصیلند که در هر نوع زیستی به‌لحاظ اصالت قابل قبولند، باقی آدم‌ها که الگوپذیر و در کلیشه‌ها هستند اگر در الگوها و باورهایشان نظر انتقادی نکنند عاقبتشان می‌شود اینکه فکر می‌کنند راه درستی را می‌روند اما مثل نمونه‌ی یادشده علیه بود و هست خود می‌شوند.
روشنفکری ما دو الگوی اعلی داشته است: الگوی روسی و الگوی فرانسوی.
همان‌طور که مثلاً جاهل‌هامان الگو دارند. بچه‌مذهبی‌هامان، ورزش‌کارهامان، راننده‌ها، معلم‌ها، پزشک‌ها... به عبارت اهل نمایش اگر بگویم: داریم از تیپ و شخصیت حرف می‌زنیم. تنها شخصیت‌ها اصیلند و تیپ‌ها مقلدانی هستند که اغلب هم بسیار به خود مطمئنند.
پیدا کردن الگوهای فکری و باوری کار آسانی نیست، چنانکه مثلا آدم باهوشی مثل شاملو هم اشتباه می‌کند.

#الگوها
#باور
#فرياد_ناصرى
@andaromidvari

چند کتاب به رسم هدیه و ابراز دوستی برای دکتر محدثی فرستادیم. ایشان هم این‌طور بزرگواری کردند.
سرشان سلامت

هیچ پرچمی
ارزش پا کوبیدن ندارد
موهایت را یله کن
تا انگشت‌های نازکم را
به پیشانی‌ام بزنم
سر هیچ برج و باروئی
به تماشای ماه ننشسته‌ام
فقط خبردار ستاره‌هایی‌ام
که هر شب
مشت مشت به شانه‌های تو می‌دوزم
پا به هیچ طبلی نسپرده‌ام
نبضت را به من بده
تا جهان را
از پا در آورم
نه صبحگاه و
نه شامگاه
سرود ملی من
نام کوچک توست
که تنها
وقتی که مست می‌کنم
خوانده می‌شود

#فریاد_ناصری
#شعر
پی‌نوشت: برای آن‌ها که هنوز با شعر تسلی پیدا می‌کنند.

بین آن افلاطون‌خوانی که تعدادی از رسالات را هم اینجا برایتان خواندم و پروژه‌ی الگوها و آنچه هایدگر در سرآغازکاری هنری پی گرفته است، ربط محکمی هست.
یکی از مهم‌ترین نتایج این پیوند، در کتاب #سرنوشت_تازه قابل خواندن است.
سرنوشت در ساحت پدیدارشناسی معنامند است. در ساحت پدیدارشناسی است که تطور جهان و دیگر شدن جهان‌ها و خود نیما را دنبال کرده‌ام تا نشان دهم نیما شاعری‌ست که فکری کارا و کارساز دارد. آن فکر چیزی نیست جز تغییر بود و وجود ما. این بود و وجود را در عمیق‌ترین معناهای فلسفی‌اش بخوانید. او این تغییر را در بزرگترین میدان تاریخی وجودمان یعنی شعر و عالم شعرزبانی طرح می‌زند. رقم می‌زند. پی می‌افکند تا از این طریق پنهان‌ترین لایه‌های عادتی ما را هدف قرار دهد. بی‌توجهی به این نقشه‌ی نیما، عقب راندن آن ظهور تاریخی حقیقت وجودی ماست. آنگاه در هیبت دلقکی او را فقط در تغییر عروض و کوتاه و بزرگ کردن سطرها قبول کنیم.
این وقایع از عوارض رخ نمودن آن حقیقت تازه بود که نیما سعی می‌کرد وجودش را در زمین شعر مادی کند و بنا نهد.
#فریاد_ناصری
@andaromidvari

عناوین اصلی فهرست کتاب
فصل اول
جهان در اندیشه‌ی فلسفی
در این فصل معنا و مفهوم جهان، جهان خارجی، جهان ذهنی، جهان بین‌الاذهانی، زیست جهان را می‌خوانیم.

فصل دوم
اوصاف عام مفهوم جهان نزد نیما
در این فصل ایده‌ای گوهرین جهان خارج و دیدن و پیکربندی و جهان عینی و هماهنگی و گسست‌هایش را می‌خوانیم.

فصل سوم
جهان به منزله‌ی طبیعت در بوطیقای نیما
این فصل تطور مفهوم طبیعت را در کار و بار نیما بررسی می‌کند. طبیعت با چهار مفهوم در کار نیما قابل ردیابی است و هر چهار حضور خودشان انحا نوشتن و دیدن را رقم می‌زنند.

فصل چهارم
طبیعت در شعر و نثر نیما
در این فصل شکل پدیداری جهان و شیوه‌ی درک و تجربه‌ی نیما را در برابر پدیدارهای جهان می‌بینیم و می‌خوانیم.

فصل پنجم
جهان انسانی نزد نیما که با بخشِ شعر: مذهبی برای جهان آینده تمام می‌شود.

نتیجه‌گیری و فهرست منابع و چکیده‌‌ی انگلیسی نیز آمده است.

کتاب ۲۸۴ صفحه است.

#سرنوشت_تازه
#نیما_یوشیج
#فریاد_ناصری
#نشر_حکمت_کلمه
#خواندنی_کم_نیست
#با_سیمرغ_واژه_ها

https://mohsentowhidian.com/sarneveshtnima/
نخستین مطلب و معرفی را دوست نازنینم، محسن توحیدیان، داستان‌نویس درجه یک نوشته است.
سپاس از لطفش