ان‌در امیدواری...
1.11K subscribers
823 photos
155 videos
217 files
544 links
سرگردانم بین شعر و فلسفه
دانشجوی دکتری فلسفه هنر
Download Telegram
دو روز تعطیلات را رفتیم باغ. همه چیز اینقدر خوب بود که نمی‌خواستم تمام شود. برگ‌ها در هوا با رنگ‌های سبز سیرشان معلق بودند. هوا سنگینی و لطافت خاصی داشت. دود آتش در آن میل بالا رفتن نداشت. می‌ایستاد در هوا. هوایی که تعلیق و تعلق خاصی داشت به آن و در آن لحظات.
من حیاط را آب و جارو کردم. برگ‌ها را ریختم پای درخت‌ها. ته سیگارها را جمع کردم از لابه‌لای بوته‌ها.

امیر و‌ ننی رقصیدند. ما خندیدیم. هوا ساکن بود.

برگشتیم. افتادیم به چرخ ساب روزگار.

دیروز عصر با حمدا رفتیم دشت. کدام دشت؟ کویر. از آن‌همه باغ و درخت جز بوته‌های خار چیزی نمانده
حالا فرزند آن باغ‌بانان که باغ را رها کرده بودند تا بخشکد برگشته‌اند. هر جا چهار تا نهال انداخته‌اند و تانکری آب به این امید که باغ‌ها و آب‌ها برگردند.

امروز خوابیدیم تا من راه بیفتم. بیدار که شدیم مادر گفت آخ پام، باز پاییز شد. سالها چه تند می‌روند.

پدر رفته بود مغازه.
بلند شدم. رفتم زیر دوش و گریستم. گریستم که پدر خودش را تنها می‌کند. که مادر پیر می‌شود. که امیر تنها مانده، بچه‌های ننی قد می‌کشند. بچه‌ی امیر قد می‌کشد. می‌گویم مانیار اینجا قلب من است. دست کوچکش را می‌زند به سینه‌اش و تکرار می‌کند: گلب منه. می‌گویم: تو توی قلب منی. تکرار می‌کند: گلب منی.
گریستم و خنده‌ام گرفت. نگاه کردم به بند کاشی‌های حمام تقریبن هم سن من هستند. به‌حتم یک‌روز همین‌ها هم می‌توانند اشکم را در بیاورند.
آمدم بیرون. سر و تنم را خشک کردم. دم‌نوش مادر را خوردم و راه افتادم.
سه راهی نوژه نگاه کردم به دشتی که پشت پلک‌هایم سبز مانده است.
رفتم.
نامه‌ی سی و سوم
آلی جان
حوصله و دل و دماغ نوشتن ندارم. یعنی فکر می‌کنم نوشتن از هر چیزی به ضد خودش بدل می‌شود. نقد چسناله می‌شود. اعتراض ماجرایی نمایشی. در وضعیتی گرفتار شده‌ایم که هر چیزی را از معنای اصلی‌اش تهی می‌کند. تهی آنچنان که قضیه مضحک و بی‌اثر می‌شود. سکوت در پیش است اما حتا سکوت هم مضحک است. هوایی که بالای سرماست هوای بی‌اثر کردن است. تندترین نقدها را دچار بی‌اثری می کند. امروزم همه این حرف بود که روشنفکر باید چشم جداکننده داشته باشد. چشم جداکننده. مثلن چطور؟ این‌طور که طرف تا می‌شنود اسلام دست از دهان برمی‌دارد و خط می‌کشد بر آن. اما نمی‌شود این‌طور. اول باید به دین و جایگاه و کارکردش در طول تاریخ فکر کرد. چه کرده و چه نکرده؟ بعد دین اسلام، اسلام به عنوان دین چه نقشی داشته در تاریخ هی باید ریز شد و ریزتر. باید فرق گذاشت بین اسلام به عنوان فکر و اسلام فقیهان. بعد بین شاخه‌های مختلف مذاهبش فکر کرد. روشنفکر ایرانی اگر به تاریخ اسلام و تشیع و نقش و کارکرد تاریخی‌اش اشراف نداشته باشد بخشی از تاریخ خودش را نمی‌داند. همین ماجرای عاشورا هزار چهره دارد. رخی تاریخی، رخی مردم‌شناختی، رخی سیاسی، رخی مذهبی... باید این‌ها را از هم جدا کرد و حقیقت هر چهره را دید و سنجید. می‌دانم این حرف‌ها فحش خریدن است. رفتن به سمت اتهام‌خوردن‌هاست. چه باک؟ آنکه چشم تفکیک‌گر ندارد بگذار دهانش را باز کند و یک خط به ناسزا بکشد روی من و این حرفها ولی تو دقیق شو. دقیق در کار و بار دین در تاریخ‌مان. تن به حرف‌های کلی نده. جای و جایگاه هر چیز را باید در زندگی پیدا کرد. رد اسلام و تشیع در ذره ذره‌ی فارسی پیداست. حالا بگذار ردش کنند و آخر سر هم بگویند ان‌شاالله درست می‌شود. این‌طور که دوستان می‌گویند ما مدام کوچکتر می‌شویم. از این حرف نزن چون سنگر حکومت است از آن حرف نزن چون سنگر این‌هاست. بعد ما دیگر حرفی نداریم. جایی نداریم به اندازه‌ی سوراخی تنها برای استنشاق هوای عفنی که همه چیز را بدل به هیچ می‌کند. ماشین تسخیر زور هم که سیری ندارد می‌خواهد همه‌جا را بگیرد. همه‌جا را آن‌طور که خودش می‌خواهد بکند. تمام عرصه‌های در دست غیر از خودش باید تهی از اثر بشود. برهوت. کار روشنفکر مبارزه با همین برهوت‌سازی است. مبارزه با میل تسخیر دستگاه زور و وسیع‌تر کردن حیطه‌ی فکر و عمل. همه‌جا باید باشد اما با پرچم خودش، با نگاه خودش. نگاهی که نقش‌های متضاد یک چیز را هم‌زمان در وقت‌های مختلف می‌بیند. حرف زدن از اسلام کی امکانی بوده برای رهایی کی فرصتی برای همدست شدن با زور؟ دین در فارسی اگر نادیده بماند فارسی راه به جایی نمی‌برد.
۹۳/۹/۲۱
#فریاد_ناصری —------------باز نشر نامه های آلی @faryad_naseri
در بین کانال‌های تلگرامی کانالی هست به نام «نامه‌‌های حوزوی» تقریبن از روزهای خلوتش تا این روزها که رونق رسانه‌ای دارد می‌خوانمش.

شاید برای‌تان عجیب باشد شبیه آن خانومی که برای جلسه‌ی شعرخوانی‌ام آمد و از ارجاعات و اشارات شعرها و حرف‌های من به دین متعجب شده بود.

اما برای من در نهایت دو‌ نهاد و دو قشر قرار است در ترازوی مقایسه قرار بگیرند. نهادی با نام حوزه و تاریخی طولانی و تمرین‌های مدام حضور و جهت‌دهی و نهادی نمادین برای روشنفکران یعنی دانشگاه البته به‌طور خاص‌تر «کانون نویسندگان».

در کنار تمام تفاوت‌هایی که در بین این دو قشر و‌ گروه هست یک تفاوت مهم سرنوشت‌شان را رقم می‌زند.

نهاد حوزه چه وقتی با قدرت بوده و چه وقتی بی قدرت -منظورم قدرت حاکمه‌ است- به هیچ شکلی کنار نکشیده از عرصه‌ی‌ عمومی اما روشنفکران به هر اتفاقی قهر کرده‌اند.

در نهایت هم بهانه داشته‌اند که ببین این‌ها همه جا هستند. مردم هم درست شدنی نیستند. و با این استدلال عرصه را رها کرده‌اند.

آینده‌ی این ملک هر چه باشد در دلش یک تصمیم بزرگ نهفته است. تصمیمی که با سرنوشت حوزه گره خورده است.
@faryad_naseri
سر کلاس‌های هنر و رسانه همیشه تکرار کرده‌ام هیچ رسانه‌ای علیه‌السلام نیست. جهت‌دهی فرهنگی و اقتصادی دارد.

با این‌همه خودم مرض پیگیری اخبار دارم. و هیچ‌وقت نتوانستم این حرف پوپر را بفهمم که اگر خبری مهم باشد به تو خواهد رسید.

پشت کردن به رسانه و غرق شدن در رسانه‌ هر دو یک‌روی سکه‌اند. به قول امیل چوران برای زیستن در تعادل و آرامش باید حدی از آگاهی را رعایت کنیم.

نشان کامل حفظ تعادل در فرهنگ خودمان حافظ است و‌در فرهنگ غرب گوته.

این دو چهره به جای غرق شدن در آگاهی شوق و اشتیاق را در کار و بارشان پرورده‌اند.

و همین نکته به نظر من پاشنه‌ی آشیل روشنفکران امروز ماست. از هدایت تا به امروز، همه در تاریخ شکست و فجایع امروز غرق شده‌اند، طوری که زیستن برای‌شان فاجعه شده است.

@faryad_naseri
از کتاب شرح حال و اقدامات شیخ محمد خیابانی.
ایرانشهر. برلین ۱۳۰۴
@faryad_naseri
نطق‌های خیابانی در این کتاب واقعن قابل تامل‌اند. نطقی راجع‌به اضطراب دارد که از این مفهوم سوبژکتیو کارکردی اجتماعی عینی بیرون می‌کشد.
@faryad_naseri
قانون ملت نمی‌سازد بلکه ملت قانون می‌سازد.


رضا زاده شفق

مقدمه‌ی شرح حال خیابانی
@faryad_naseri
ان‌در امیدواری...
نکته‌ای بر مطلب بالا: شعری که به صفدر نسبت داده شده سروده ی ایشان نیست و خاص ترکهای همدان هم نیست و در بین تمام ترکها هم رواج دارد۰ در ایران علوی، بکتاشی نداریم۰ طریقت بکتاشی و علوی تنها در مستعمرات سابق عثمانی رواج دارد و خود این طریقت ها هم بامهاجرت دراویش…
جنبش یارسان تاریخا در منطقه زاگرس شکل گرفته و ادامه یافته و احتمالا طی قرون هشتم و نهم به آناتولی و مناطقی همچون درسیم و عفرین و ... رسیده و در گذر زمان با طریقت های دیگر موسوم به علوی آمیخته است. البته در دوره پردیوری ( قرن هشتم) شخصیت ها و گروه هایی از مناطق مختلف به جنبش یارسان پیوسته اند. قوشچی اوغلو که خود یکی از "چهلتنان" صاحب ذات است از آذربایجان به پردیور ( در قلمرو هورامان) رفته است. دفتر کلام او از مهم ترین دفاتر یارسان است که به ترکی نوشته شده. به طور کلی "اهل حقیقت" را در ایران و عراق و سوریه و ترکیه به ترتیب یارسان، کاکه ای، علوی و بکتاشی خوانده اند. البته یارسان مقیم آذربایجان تا قزوین و تهران طی دوره هایی علوی / بکتاشی نامیده شده اند. شمار کثیری از یارسان آذربایجان امروزه خود را " گوران" می خوانند. غلامحسین ساعدی در کتاب و تک نگاری " ایلخچی" به زندگی اجتماعی مردم یکی از همین مناطق در جنوب تبریز پرداخته است.
#فرهاد_گوران
@faryad_naseri
[ Photo ]
اعلان رئيس ماليه همدان علي آبادي به تاريخ 25 مرداد 1313. در روزنامه اطلاعات @faryad_naseri
فریاد ناصری:
نامه‌ی سی و چهارم
آلی جان
هر روز صبح که از خواب بیدار می‌شوم یک سطر، یک بند از ترانه و نوحه‌هایی که در کودکی شنیده‌ام همین‌طور خودش در سرم است. کودکی که می‌گویم تا همان نه/ ده سالگی. ترانه‌هایی که پدر صداشان را می‌پیچاند در ماشین و جاده‌ها. جاده‌ها. سفر. بعد نوحه‌ها. نوحه‌های استخوان‌سوز ترکی. این صداها انگار در استخوان سرم حک شده‌اند. آن هم من که هیچ شعر درست‌درمانی از بر ندارم. از هرجا سطری، خطی، طرحی مبهم. امروز که بلند شدم دیدم در من جماعتی سوگوار سینه می زنند.
«یوخدیر وفاداریم
سندن سورا قارداش
سرداریم»
این‌همه سوگ، این غم رفته در جان ما مرا می‌ترساند. من از آینده سوگوار می‌ترسم. می‌ترسم و دست‌وپا می‌زنم از جانم هرچه تلخ و تاریک را بریزم بیرون. دیشب به یکی از دوستان شاعر که بوی بیست سالگی می‌دهد گفتم: تمام تلاش من این بود تصویر شاعر و نویسنده‌ی عاطل و بیکار عملی داغان را تا هرجا دستم می‌رسد پاک کنم شما حداقل تصویر با ارج و قرب‌تری بکشید.
تصویر شاعری که بر سرش تاجی از گل نهاده‌اند اما نه برای بیرون‌کردن از شهر. بل برای این‌که شهر شکل گرفته از زیبایی شاعر. بعد دوستان دور و نزدیک، حتا آن‌ها که از زندگی‌ام گذاشته‌ام بیرون خواب ویرانی مرا می‌بینند. نمی‌فهمند چه می‌ترسم. چه بیزار می‌شوم وقتی می‌گویند: فلانی خواب دیدم در اطراف امام‌زاده‌ای غریب هستی. لاغر. موهای سرت تنک شده بود. معلوم بود در تنداب‌های روزگار افتاده‌ای اما مثل همیشه که به روی خودت نمي‌آوری، می‌خندیدي.
فلانی خواب دیدم... چرا دوستان من خواب‌های تاریک برایم می‌بینند آلی؟ چرا من از خواب‌های دوستانم می‌ترسم؟
۹۳/۹/۲۷
#فریاد_ناصری------باز نشر نامه‌های آلی
@faryad_naseri
چند روز پیش به واژه‌ی تلفن فکر می‌کردم. ابزاری که در ساختنش سهمی نداشته‌ایم و تا امروز هم در نامیدنش نقشی نه.

اما فکر کردم بعد از این‌همه حضور آیا این چیز حالا آنقدر خانگی نشده که نامی برایش دست و پا کنیم.

نام خودش ترکیب صحبت کردن و صداست.
فارسی پر از پسوند و پیشوندهای کاراست.

پیشنهاد من واژه‌ی «گپوک» است.

مثلن: گپوک زنگ زد، برداشتم.
یک لحظه پشت گپوک بمانید تا برگردم.

@faryad_naseri
نامه‌ی‌سی و پنجم
آلی جان
بلاخره زمستان رسید. یعنی امسال هم بوی الرحمان‌اش بلند شد. امسال از تبه‌ترین سال‌ها بود. هیچ. امیدوارم از این به بعدش خوش باشد. خوش عین برف باریدن. خوش عین سر خوردن بر برف‌ها به وقت تعطیلی مدرسه. خوش عین غلت خوردن بر برف. خوش عین این شعر «برف نو، برف نو سلام سلام» می‌بینی چه خوش است احوال این شعر اصلن انگار "‌«زمستان» نیست. امیدوارم این باشد زمستان امسال.
می‌خواستم چیز دیگری بگویم. زمستان حرف را عوض کرد. زمستان است دیگر. تازه از زیر سلطه‌ی رنگ‌های شعله‌ور درآمده است. به فکر جادوی سفید خودش است. اما این زمستان که می‌گوییم همه یک چیز می‌فهمند؟ زمستانی که ‌بر من می‌رود با زمستان آن پیرزن تنها که در روستای کوهستان کردستان زندگی می‌کند یکی‌ست؟ زمستان یک راننده با زمستان معلم یکی نیست. این چیزی که اسم‌اش زمستان است بر هرکس سرمای دیگری دارد عزیزم. آن‌وقت آیا همه‌ی این زمستان‌ها برابرند؟ بگوییم زمستان و خلاص. بگوییم همه زمستان از سر گذارندند و خلاص. بی هیچ فرقی. نه آلی جان فرق دارد عزیزم. زمستان طی شده کنار شومینه فرق دارد با زمستان زیر کرسی، شعله‌های آبی گاز فرق دارد با هیزم بر پشت و سوخت کود حیوانی. فرق دارد اگر اینها از زمستان بگویند. نمی‌شود گفت اینها از یک چیز می‌گویند. حالا حق با کدام‌شان است آلی؟ نه نمی‌شود گفت همه‌شان درست می‌گویند. من علیه این حرفم. علیه برابری نظرهام. علیه برابری نظرها. این یک مزخرف به تمام معناست. چرند خالص که یک مشت بی‌مغز ابله جا انداختند. زمستان طی شده در انفرادی زندان با زمستان طی شده در آغوش یکی نیست، فرق دارد این‌ها. اما کدام‌شان زمستان را بهتر دیده‌اند؟ لابد می‌گویی اگر زمستان ریاضی بود، اگر زمستان شیمی بود.، اگر زمستان پزشکی بود... ها زمستان، زمستان هم علم است. هر کس نمی‌تواند از زمستان چنان بگوید که دانای زمستان‌. می‌گویی دانای زمستان کیست؟ با همه‌ی غلط‌های بزرگش می‌گویم مثلن این معلم جامعه‌شناسی یوسف اباذری همین چندروز پیش دانای زمستان بود و آن دخترک باید خفه می‌شد اما اما این برابری نظرها نمی‌خواهد دانایی رخ نشان بدهد. چهره داشته باشد. می‌خواهد خط بیندازد و مخدوش کند. ها؟ برابری آنجاست که اباذری هم حرفش را می‌زند و آن دخترک هم حتا در یک سطح در یک فضا و در یک سالن ولی آن اساتید ترس‌خورده از «برابری نظرها» جرأت نمی‌کنند به آن دختر بگویند تو دانای این‌کار نیستی. و مدام می‌خواهند دلجویی کنند تا «برابری نظرها» مبادا زیر سؤال رفته باشد. اما من علیه برابری نظرهام. علیه برابری نظرها. چرا که نظرها اصلن برابر نیستند آلی.
۹۳/۱۰/۱
 
#فریاد_ناصری —--------------باز نشر نامه های آلی @faryad_naseri
final,technic 2013_20161024_095410.ppt
8.9 MB
چند روز پیش رسول جعفریان در کانالش از خلا آموزش جستجو در وب نوشته بود. خلا آموزشی که در شیوه‌های تحقیق به درستی قابل حس است. این فایل می‌تواند کمک خوبی برای این موضوع باشد. @faryad_naseri
رستگاری؛ بله بار جهان را به دوش می‌برد. و عاقبت گوشت تنش خواهد ریخت اما از چهره‌اش شناخته خواهد شد، کسی که بار جهان را بر دوش برده است.

عکسی از میانمار از صفحه‌ی اینستاگرام سعید آرمات
@faryad_naseri
او زن زیبایی است، یکی باید ترجمه‌اش کند

او زن زیبایی است یکی باید ترجمه‌اش کند
«شعر در ترجمه
به جسد مرده‌ی بیگانه‌ای می‌ماند
که امواج به ساحل ما آورده‌اند،»
مرد جوان دوست داشت این را بگوید،
سپس،
مکث کند تا استعاره ته‌نشین شود،
برخی شنوندگان متفکرانه سر تکان دهند،
و او به آن‌ها بگوید:
حالا ترجمه‌ام از شاعر رومی ناشناسی را می‌خوانم،
ورق‌هایش را زیرورو کند، سپس خیره شود
به تاریکیِ تالار سخنرانی.
جسد مرده از خاموش ماندن سر باز زد
امواج بسی عاشقش بودند،
به ساحلش راندند
و دوباره به دریا غلتاندند.
و این‌گونه راهش را به سوی ساحل پیمود
برای دمی فرود آمد، شاید هم چند دم
بر ماسه‌های خیس
پس بیرون جهید
در میان آمریکایی‌های شناگر.
*
صد و بیست بیگانه در قایقی سوراخ
بی‌شمار است،
پس اقیانوس از شعر لبریز می‌شود،
برخی چندوچون زبانِ نخستین را حفظ می‌کنند،
اما برخی سیه‌روز در زبان نو غرق می‌شوند.
«ایناهاش‌ام، این‌طرف!
دکل‌های نفتی‌تان را می‌بینم
که می‌درخشند بر افق،»
این را زن جوان می‌گوید ـ همان که کسی گوش‌ نمی‌دهد به او ـ
یا هیچ نمی‌گوید،
چنگ زده به لبه‌ی قایق خیس،
قایقی که سراسر شب بر آن شناور بوده
در میان جسدهای رانده شده،
چند تایی از آن‌ها در میان دکل‌های نفتی گیر افتادند،
و دیگران آرام رسیدند به ساحل ما.
*
شعری که از نقطه‌ی رخدادش
راه درازی آمده بود،
وقتی در بخش شلوغ ساحل فرود آمد،
دگرگون شد ـ چنان‌که شناگران از وحشت گریختند،
شما، بیگانه‌ها در بی‌شمار کشتی‌های بادبانی‌تان،
بیایید به امپراتور بپیوندید! مترجم آهنگین صدا سر داد،
از تریبونِ نورافشانش،
و شنوندگان آه کشیدند.
«اینا‌هاش‌ام، این طرف!»
صدای کوچکی در ترجمه گفت،
صدایی که هیچ‌کس ـ حتا مترجم ـ
نتوانست بشنود.
*
شنونده‌ها
آمده بودند که بشنوند
درس‌گفتاری درباره‌ی شعر در ترجمه
و حالا مترجم می‌گفت
از گرایش شعر روم باستان به جذب شدن
و درنتیجه دگرگون شدن،
فرهنگ بیگانه،
خدایان‌شان و غذاهاشان.
بیرون تالار، همه جا تاریک شده بود،
در این شب تابستانی شگرف.
هزار کشتی
بر اقیانوس بزرگ سیاه
درخشیدند و تکوین یافتند،
*
و روزها، جسدها به ساحل آورده شدند
آن‌گاه کارگران آمریکایی
آن‌ها را در کیسه‌های پلاستیکی
ریختند،
که در استعاره‌ی مترجم
به نوعی منتشر می‌شوند
*
اما چه چیزی برای گفتن هست
از آن زن جوان که
برای آمدن به شعر من
هنوز بر آن آهن‌پاره‌ چنگ زده است
از دو روز پیش.
باران ملایم تابستانی
پوستش را می‌سوزاند. می‌گوید، اینا‌هاش‌ام!
نگاه می‌کند به دکل‌های نفتی ـ چندک زده میان او و ساحل ـ
اینا‌هاش‌ام!
*
او زن زیبایی‌ست
و یکی باید ترجمه‌اش کند.
کِوِن پروفر
پاریس ریویو، شماره‌ی ۲۲۰، بهار ۲۰۱۷
برگردان اکرم پدرام‌نیا
از سایت خوابگرد
@faryad_naseri
Forwarded from Deleted Account
Audio
Deleted Account
Audio
این صدا که در استخوان‌هایم می‌خواند