مقاله‌ی ارزشهای جاویدان هنر اسلامی/ تیتوس بورکهارت
گردآوری علی تاج الدینی
کتاب مبانی معرفت هنری
ارائه‌ی #فریاد_ناصری
@andaromidvari

مدخلی بر اصول و معیارهای هنر جهانی/ فریتدهوف شوان/ بخش دوم
گردآوری علی تاج الدینی
کتاب مبانی معرفت هنری
ارائه‌ی #فریاد_ناصری
@andaromidvari

یک نکته پیرامون #فرم

تاتارکیویچ تعاریف متداول را دسته‌بندی کرده است.
ذیل تناسب
ذیل نظم
ذیل شکل هندسی
ذیل ذات هر شی ( ارسطویی) می‌شود گفت فرم درونی
ذیل فرم کانتی که ذهن هنگام ادراک و مقوله بندی به چیزها می‌دهد
... اما وقتی امروزه از فرم حرف می زنیم تقریبا همه‌ی این‌ها در سایه کلمه هستند
@andaromidvari

کاملا مشخص است که جهانِ هدایت، دو روزگار داشت: روزگاری سیاه و پراندوه که تباهی و یأس از در و دیوارش چکه می‌کرد و روزگاری سرخوشانه و پرطنز، که بخشی از ماندگارترین آثارش را در آن آفرید.

تکه و بهره‌ای از نکته‌سنجی‌های محسن فاتحی است درباره‌ی صادق خان هدایت.

این دوگانگی در خون و ژن و جن و جان ایرانی است. تنها راه نجات ایرانی یک‌رو شدن است که یکبار برای همیشه تکلیف خودش را با آن آبشخور و چشمی که تلخی و ویرانی و فلاکت می‌بیند _ فکر نکنید این چشم با تفکر غربی و اندیشه‌های بنیان‌برانداز غرب در سر ما نشسته است، نه، بلکه در ما بود که تلخ و تاریک ببینیم. آن‌ها هم که آمدند برجانمان نشستند و سویه‌های الهیاتی و آخرالزمانی با سویه‌های اقتصادی و اجتماعی و جنسی هم‌دست شدند که هاویه را تکمیل کنند_ چشم دیگر اما چشم خوش‌باشی و خوش‌بینی و هرچه که چشم به ایده‌آل و آرمان دارد. همان که عمری در نگاره‌هامان نگاریدیم. فقط نکته‌ی این چشم این است که خلاف آن‌یکی دید که تا بیخ چسبیده به واقعیت است، واقعیت را رها کرده در عالمی بریده از واقعیت خوش است.
انسان ایرانی آرزوی زایش بی‌درد دارد. آرزوی زایشی دارد که زایش بدنش را از ریخت نیندازد. استخوانش را نپکاند. برای همین زه زده است.
در عوض تو نی را بردار و بنال شروه‌خوان واقعی زیاد است. دوبنی، بنیاد ایرانی است و ایرانی بین این دو بن پاره شده است. نه نمی‌تواند این دو را یکی کند که چاره همین است. نه می‌تواند از خدا یا خرمایش بگذرد لااقل.

@andaromidvari

مدخلی بر اصول و معیارهای هنر جهانی/ فریتدهوف شوان/ بخش اول
گردآوری علی تاج الدینی
کتاب مبانی معرفت هنری
ارائه‌ی #فریاد_ناصری
@andaromidvari

مدخلی بر اصول و معیارهای هنر جهانی/ فریتدهوف شوان/ بخش دوم
گردآوری علی تاج الدینی
کتاب مبانی معرفت هنری
ارائه‌ی #فریاد_ناصری
@andaromidvari

مدخلی بر اصول و روش هنر دینی/ تیتوس بورکهارت
گردآوری علی تاج الدینی
کتاب مبانی معرفت هنری
ارائه‌ی #فریاد_ناصری
@andaromidvari

و اما...
نظریه‌های هنر که تاکنون توانسته‌اند دل و ذهن اهل فکر را مشغول خود کنند:

نظریه‌ی محاکاتی، مایمسیسی، تقلیدی و... در این نطر هنر تقلید و رونوشت و بهره‌مند از چیزی دیگر است.

نظریه‌ی فرمالیستی، شکل‌گرایان یا شکل‌باوران در این نظر هنر چیدمان پیچیده‌ی منحصربه‌فرد اجزای هر اثر یکه است.


نظریه‌ی بیانی که در آن هنر همان انتقال عواطف و احساسات است.

نظریه‌ی نهادی که در این نظر هنر همان است که اعضای عالم هنر آن را هنر می‌دانند.

نظریه‌ی نشانه‌شناختی هنر این نظر بر آن است که 《آثار و فرم‌های هنری را باید در قالب مقولات منطقی_زبانی تحلیل کرد》

به جز این نظریات کلان نظرهای دیگری نیز وجود دارد:

نظر تالستوی که رسالت هنر انتقال دادن عواطف اخلاقی به مخاطب است.


نظر شیلر که هنر از ارکان 《تعلیم و تربیت زیبایی‌شناختی》 است و هدف هنر چیره شدن بر تناقض‌های متافیزیکی‌ نهفته در سرشت آدمی است تا شاید به انسانیت برسیم.

نظر طبیعت‌باوران که هنر به نیازهای روان‌شناختی آدمیان پاسخ می‌دهد... چراکه هدف هنر با هدف زندی پیوند دارد.

#فریاد_ناصری

@andaromidvari

سال‌ها فکر می‌کردیم که از قرن نهم به بعد مانویت و مانویان در دل تاریخ گم شده‌اند اما امروز و در این نشست براساس آخرین اخبار و مطالعات که برحسب اتفاق رقم خورده است بر آفتاب افتاد که دین روشنی هنوز در چین زنده است و نفس می‌کشد و آیین و شعائرش برقرار است.
چه شادمانم من
@andaromidvari

شکاکان در مدرسه‌ی آتن. جزم‌گرایان ادعا می‌کنند که دانش دارند، شک‌گرایان آکادمیک ادعا می‌کنند که دانش غیرممکن است، درحالی‌که پیرونیست‌ها هیچ گزاره‌ای را تایید نمی‌کنند و قضاوت را در مورد هر دو معلق می‌کنند.

پرسشی در تاریکی: شدی؟
#فریاد_ناصری

@andaromidvari

یاد بیژن کلکی
فریاد ناصری


من و تو که بمیریم
معلوم نیست
سرنوشت زمین
چه خواهد شد.
@andaromidvari

اشارات و تنبیهات محمد رستم
برای اهالی علوم انسانی
بسیار جذاب و خواندنی است.
@andaromidvari

کیرکگارد در فلسفه خود بر این باور بود که سه روش برای زندگی وجود دارد:

Aesthetic mode of life

زندگی با هدف لذت جویی،

بهره مندی از زندگی و زیبایی دوستی

Ethical mode of life

زندگی با هدف پایبندی و

تحقق باور و هدفی اخلاقی

Religious mode of life - leap of faith

جهش ایمان و خود را به تاریکی ناشناخته پرتاب کردن

برای زیستن پرشورِ آنچه به آن ایمان داریم.


با همه‌ی اهمیت و تأثیر کیرکگارد، عده‌ای او را مبلغ مذهبی می‌دانند تا فیلسوف یا او را فیلسوفی ضد استدلالی می‌دانند.
@andaromidvari

《تاریخ غضبناک فارسی》



بدنت یک‌جاهایی از تاریخ خودش را پاک می‌کند و
عشق. معیوب می‌شود


بدنت که تاریخ دست‌های مرا دارد
بدنت که بوسه‌های من است
بدنت که هر جا زمین خورده‌ام


می‌دوم در حافظه‌ی سلول‌های مرده‌ات مثل اتم
حتی کوچک‌تر از آن
همان ذره‌ی نو
می‌دوم برسم به آن مدار که می‌گردد حول شگفت


بدنت تاریخ غضبناک فارسی است بعد هجرت
بدنت که نامه‌ی خسرو پرویز
بدنت که یک‌جاهایی پاک می‌کند و
دست‌های من به‌ خالی می‌روند
نشسته‌ام به تماشای عیب‌های برجسته‌ی فارسی در تن تو
که قاجار من شمع‌آجینش کرده است
ای نور چشم!

#سرزدن
#فریاد_ناصری
#نشر_حکمت_کلمه

پیشنهادهای من برای همکاری با یک مؤسسه‌ی آموزشی
مایلید در کدام شرکت کنید؟

یکی از کهن‌ترین مناقشات در جهان فلسفه، مناقشه‌ی کهن بین بود و نمود است. به‌عبارتی دیگر مناقشه‌ی بین ایدئالیسم و رئالیسم _حقیقتا وقتی این دو نام را نوشتم، شک داشتم که آیا به‌اندازه‌ی بود و نمود برایمان قابل فهم است یا نه؟_ از خوشبختی‌های ما و البته شاید از بد حادثه که خود سبب رهزنی بشود، این بوده است که ادبیات ما پر از نمودهایی است که از بودی برخاسته‌اند و ما خیلی راحت _باز هم این‌جا دوبه‌شکم البته _ نمودهای یک بود را می‌فهمیم.
قبل از نیما، عرفان و تفاسیر عرفانی از قرآن و متون تمثیلی به‌شکلی این مناقشه‌ی بود و نمود را در ما به صلح رسانده بودند.
ما نمودها را مجازی می‌دانستیم که پله‌ی رساندن ما به بود مطلق است. چیزها و جهان و امورات را مراتبی می‌دانستیم که 《 از مرتبه‌دانی‌ست که این مرتبه داری》 بود‌ها در برابر بود مطلق صاحب مرتبه‌ای از بودن، بودند و خود نمودی از او بودند و نمودِ بود‌ها هم در بهترین حالت خبرآوری _احتمالا پر خطا برایمان بودند_ آدمی در تاریکی جهان دست می‌سود و فیل هر بار چیزی می‌نمود که درواقع نبود. حس خطاکار است. از حس باید گذشت تا بود واقعی را به جا آورد.
این مناقشه در غرب بسیار بغرنج‌تر شده بود چراکه بودِ مطلق مرده بود و حالا بودها مرجع خودشان باید می‌شدند و نمودها سرگردان مانده بودند در جهان فهم.
انسان غربی دنبال این بود که بفهمد چیزها چگونه در ما، در ادراک ما منطبع می‌شود؟
و #نیما شاید نخستین ایرانی است که وارد مناقشه‌ی بود و نمود از این‌سوی بغرنج ماجرا می‌شود و یادداشت‌های متعددی از خود به جا می‌گذارد تا بفهمد این انطباع چگونه ساختاری دارد.
#فریاد_ناصری
@andaromidvari

نیما یادداشتی دارد با عنوان "دوره‌های فهم 1" در این یادداشت می نویسد: دوره‌ی فهم دو دوره‌ی متمایز است. دوری که از روی دلالات می‌فهمیم... اما دوره‌ی بعدی ما با تن خود و جان خود و عروق خود به معانی آن می‌چسبیم.
تحشیه:
این دو دستگی‌ای که در حرف نیما می‌بینید در بیشتر فرهنگ‌ها به شکلی وجود دارد. حتا در کار و بار بیشتر اهل فکر و هنر هم هست مثل هایدگر، ویتگنشتاین اما ما در حوزه‌ی کلان‌تر آن را پی می‌گیریم. در سنت‌های فکری و فرهنگی: "]در سنت فرهنگ غرب، غالباً نظر بر این بوده است که[ شعر ابژه‌اش را در تملک دارد بی آن‌که آن را بشناسد در حالی‌که فلسفه ابژه‌اش را می‌شناسد بی آن‌که آن را داشته باشد. بنابراین، در فرهنگ غربی کلمه به دو پاره‌ی مجزا تقسیم شده؛ از یک‌سو کلمه‌ای که ناآگاه است، از آسمان نازل شده و ابژه‌ی دانایی را با بازنمایی آن در قالبی به تملک خویش درآورد. و از سوی دیگر، کلمه‌ای که از خوداگاهی و جدیت برخوردار است ولی ابژه‌اش را در تملک خود ندارد چون نمی‌داند چطور آن را بازنمایی کند"-1
اما باید به یاد بیاوریم که شرح دیگری هم در همین فلسفه‌ی غرب از این دوشقگی وجود دارد کاملن خلاف شرح بالا: کی‌یرکگارد با پذیرش شناخت ابژکتیو و شناخت سوبژکتیو این دو تکه و دو شقه بودن شناخت را در ساحت کلمه می‌پذیرد -2 و حتا تملک را در هر دو ساحت می‌داند اما در ساحت شناخت ابژکتیو: شناخت نظاره‌گرانه سوژه چیزی را می‌داند و با آن فاصله دارد هر چند آن را دارد. در حال‌که در ساحت شناخت سوبژکتیو دانسته با داننده یکی‌ست. فاصله‌ای نیست. دانا و داننده عین آن چیزی‌ست که می‌داند و دارد. "شناخت عشق عین دلباختگی است؛ شناخت فلسفه نیز همان فیلسوف بودن"
شرح نیما در سمت شرح کی‌یرکگارد قرار داردبالاخص که نکته‌ی دیگری نیز به آن اضافه می‌کند. سوژه از نظر نیما وقتی در ساحت فهم قرار می‌گیرد این دو تکه‌گی را درک می‌کند و مرحله‌ی دوم که مشابه شناخت سوبژکتیو کی‌یرکگارد است نه تنها با فهم و عقل که با تمام تن و جان و عروق و پوست خود به معانی می‌چسبد. به عبارت دیگر اگر در ساحت اول سوژه از ابژه جداست و فاصله دارد و شناخت حاصله شناخت تاملی است اگر واقعن چنین شناختی به‌طور ناب و محض امکان داشته باشد، شناخت ساحت دوم شناختی است که ساختار ادراکی ما در ان مبتنی است بر جسمیت‌یافتگی ما. ما با تن‌مان در جهان حاضریم و با حضورمان درک می‌کنیم و حضورمان جدای از تن‌مان نیست. "در واقع، تجربه‌ی ما دارای کیفیات متعددی است که اگر جدا از واکنشی که در بدن ما برمی‌انگیزند مورد مطالعه قرار گیرند، تا حدود زیادی از معنا تهی خواهند شد."-3 حال یک بار دیگر به جمله‌ی نیما دقت کنیم و به یاد بیاوریم حکایت ساختگی دیدار بوسعید و ابوعلی را که از آن این جمله را در حافظه داریم: آن‌چه تو می‌دانی ما می‌بینیم.

در این حکایت بوعلی در سمت فلسفه است. در سمت فاصله‌ی دانا از عین دانستن اما بوسعید در سمت دیدن است و دیدن در مقام تملک آمده است برای همین بوسعید در سمت اتحاد علم و عالم و معلوم به عبارت صدرایی‌اش ایستاده است. فعل دیدن می‌خواهد بگوید دانا عین دانستن است. با این تفاوت که جهان گذشته ادراک را به اشتباه مدام در حوزه‌ی دیدن قرار می‌دهد و دیگر حواس را چندان معتبر نمی‌داند. برای همین دیدن در فارسی معناهای زیادی به خود می‌پذیرد از خواندن تا فهمیدن. نیما اما با فعل چسبیدن پوست و تمام تن را به جای چشم می‌گذارد. با تغیر فعل جهان عوض می‌شود. پوست و تن به جای چشم به میدان می‌آید. چرا که در چسبیدن تماس در پوست است و بی‌واسطه است برای همین ادراک و حوزه‌اش از چشم به پوست و تن منتقل می‌شود.

#فریاد_ناصری
#نیما
#دوره_ها_ی_فهم_1
@andaromidvari

حریت همان آزادی است؟

نیما در یادداشت رای و آزادی و مالکیت از تقابل آرا اکثریت و آرا عالی اقلیت حرف می‌زند و درون این تقابل از انسان ایده‌آلی حرف می‌زند که حریت دارد. کسی که آزادی‌خواه است و می‌گوید: کسی که اسیر نفس خود است نمی‌تواند از این افراد باشد.

در تعریف حریت می‌نویسد:
"شخص حر مقامی دارد. باید اسیر نفس هم نباشد. حافظ حدود و حقوق همه باشد."

نیما به تمایز کلمات و معانی‌شان دقت نمی‌کند که هر جهانی اصطلاحات و عبارات خودش را دارد. حریت ربط چندانی به واژه‌ی آزادی ندارد که از آن آزادی‌خواهی ساخته می‌شود. حریت بیشتر به وارستگی نفسانی اشاره می‌کند که مفهومی‌ست در جهان الهیاتی_عرفانی، آزادی اما در این کارکردش مفهومی نو، مدرن و سیاسی و اجتماعی است.

☆ البته این خلط و اشتباه گرفتن‌ها پس از نیما هم ادامه داشته و دارد. هنوز منطق ساحت‌های مختلف به‌رسمیت شناخته نشده است و انسان ایرانی هزینه تداخل منطق‌هایش را می‌پردازد. ممکن است که ما با انسان‌وارسته و حری روبه‌رو شویم که از علم روزگار هیچ‌ نداند و اگر در مسائل‌ علمی به او رجوع کنم، متضرر شویم او هم نباید چنین خطایی کند و همین‌طور ممکن است کسی انسان دانشمندی باشد و از حریت و وارستگی‌های نفسانی بهره‌ای نبرده باشد.
این انسان همه‌چیز تمام، نه تجلی یک شخص که آرزوی یک اجتماع و پیکره است. اجتماع و پیکره‌ای که همه‌چیزش سر جای خود و هماهنگ است.

#نیما
@andaromidvari

نیما در یادداشت "زندگی و معنویت" می نویسد: زندگی محتاج به معنویت است ]دارد[. انسان پس از برآورده ساختن احتیاجات مادی خود، باز زندگی می‌کند. قمار، موسیقی، شعر، نقاشی، شراب‌خواری، مخدرات با زن‌ها همه انواع پیوستگی به آن زندگی است.
تحشیه:
به دلیل عدم بلاغت و صراحت در متن به ضرس‌قاطع نمی‌شود گفت که نیما آنچه را برمی‌شمارد از خواص و لوازم معنویت می‌داند یا نه، اما از وجنات و سیاق جمله چنین برمی‌آید که برای او معنویت معنای دیگری دارد نسبت به آنچه در فرهنگ از این واژه بیان می‌شود.
معنویت او بیشتر رخ فرهنگی و آزاداندیشی دارد با چاشنی‌های عیش. البته می‌شود پرسید که شراب‌خواری و مخدرات را چطور می‌شود هم‌ارز و هم‌سان شعر و نقاشی و موسیقی گذاشت در این عالم معنویت؟
مسلماً عوالم دیگری هستند که با نظام‌های منطقی خود چنین چیزهایی را معنویت که نمی‌دانند هیچ، بلکه آن‌ها را فساد و انحراف و گمراهی می‌دانند. علی‌الخصوص با تکیه‌ی نیما بر روی انسان‌های عالی و آرا عالی می‌شود چنین پرسید که: آیا انسان‌های عالی در کنار زندگی مادی و پرداختن به شعر و موسیقی و نقاشی در حال مصرف مخدرات و مسکرات و مشغول با زن‌ها هستند؟ و اینکه خود آن زندگی مادی اگر شامل این‌ها نیست پس دقیقاً چیست؟
#نیما
@andaromidvari