اکنون می‌شود به آن ساختار معنوی و معنایی سطر نخست برگشت که نیما در مقام احیاکننده‌ی آن ظهور می‌کند و در فرهنگ ما می‌درخشد. آن‌چه نیما می‌بیند این است: 《دوره‌ی ما دوره‌ی آزادی نیست. دوره‌ی از بین بردن آثار قدیم است _بدتر از مغول_ دوره‌ای‌ست که نمی‌گذارد فکر سرپا باشد_ و مغول این‌طور نبود...

این مقاله را مجله‌ی وزن دنیا شماره‌ی اسفند ۱۴۰۲ بخوانید.
#نیما #فریاد_ناصری
@andaromidvari

دوستان در گروه جلسات نشر پرسشی طرح کردم. دوست داشتید شما هم پاسخ بدهید.
پرسش این است: به جز نیما، اخوان، فروغ و شاملو و سپهری آثار کدام یک از شاعران معاصران را خوانده‌اید؟

با تشکر

دوستان عزیز
امشب قرار است پیرامون این مطلب در گروه صحبتی داشته باشم.

ما در حجاب زبانیم. وقتی می‌گوییم شعر یک چیزی مراد می‌کنیم که محصول زبان فارسی است، درحالی‌که در غرب ماجرا متفاوت است.
تفکر در غرب در یک تقسیم‌بندی تئوریک و پراتیک و پوئتیک است. تفکر پوئتیک همان است که ازش poetry و poem ساخته شده است. آن‌وقت فقط شعر به معنای هنری زبانی فقط و فقط شعر نیست. هرچیزی که حاصل تفکر پوئتیک باشد، شعر است.
این تفکرات را با نظر به مفاهیم، ایتوس، پاتوس، لوگوس / Ethos , Pathos , Logos
و سه نقد کانت یعنی، نقد عقل محض، نقد عقل عملی و نقد قوه‌ی حکم در حد حوصله خواهم کاوید.
اگر دوست داشتید در جلسه باشید، پیام بدهید.

در جلسه‌ی دیشب تلاش کردم یکی از وجوه امتداد مفهوم غرب را نشان دهم. چرا غرب از سده‌ها پیش از مسیح و تا امروز در مقام جغرافیا و فرهنگی مشخص قابل شناخت است در‌حالی‌که اگر شرقی در برابر غرب باشد درون یک کلیت قابل شناخت با وجوه مشترک حضور و بروزی ندارد. حتی برای یک کاسه کردن شرق در یک‌سری مفاهیم نیز تلاشی غربی است. وقتی می‌گوییم غرب از یونان تا همین امروز اروپا را ذهن می‌پذیرد اما وقتی می گوییم شرق اولین پرسش این است کدام شرق؟ خاور دور؟ خاور میانه؟ خاور نزدیک؟ حتی در این دور و نزدیک هم دوری و نزدیکی غرب لحاظ شده است.
سعی کردم نشان دهم که زمانی که غرب داشت مهم‌ترین و کهن‌ترین دسته‌بندی‌هایش را رقم می‌زد و آن‌ها را مکتوب می‌نمود تا میراثی باشد ماندگار و آن را روایتی کند که تا می‌تواند بگسترد، شرق چه می‌کرد؟ هرگز نمی‌گویم ما دسته‌بندی نکرده‌ایم. هرگز نمی‌گویم ما شرق ساخته شده در برابر غرب فکری و مکتوبی نداشته‌ایم بل‌که ما پراکنده بوده‌ایم و امتداد نداشته‌ایم و روایتمان غالب نبوده است. البته اگر روایت‌های دینی را لحاظ نکنیم. چرا که مسیحیت تفکری برخاسته از همان شرق ساخته‌شده است که در غرب شایع شده است. پیش از آن مانویت و مهرپرستی هم پنین بوده‌اند.
اما ببینید وقتی ارسطو شناخت را، معرفت را طبقه‌بندی می‌کند و اپیستمه را تئوریک و پراتیک و پوئتیک می‌کند چیزی را پایه و پی می‌کند که تا هنوز در غرب اس و اساس است. آنها سه حیطه‌ی شناخت و معرفت و تفکر را پیدا می‌کنند و از هم جدا می‌کنند که نظریه و عمل و خلاقیت را می‌توانند در آن تعریف کنند. چنانکه هنوز هم در مباحث آموزشی در همین سه حیطه سخن می‌رانند: دانش، مهارت، نگرش. ارسطو این تفکیک را حتی در قالب کایروس یا سه توانایی ریتور یا گوینده هم رعایت می‌کند. ریتور باید اتوس داشته باشد و در حیطه‌ی پاتوس هم توانا و سخنش محکم از لوگوس باشد. دانشی داشته باشد و مهارتی برای ارائه و اثرگذاری و استدلالی. گفتم که غربی وقتی می‌گوید تئوری، مثل ما نظریه نمی‌شنود او در کنار نظریه تئو و امر الهی را هم می‌شنود. پس چقدر تفاوت است در فهم چیزی که نظریه است با چیزی که نظریه/امر الهی است.
غرب از زمان ارسطو تا امروز اپیستمه و شناخت را در همین بن و بنیادها کاویده و گسترش داده است. تمام اندیشمندانش از هراکلیتوس تا هایدگر غافل از مفاهیم مهمی چون اتوس نبوده‌اند. اگرچه اتوس هراکلیتوسی با اتوس هایدگر تمایز و تفاوت دارد اما این طبقه‌بندی و این مفاهیم و اندیشیدن مدام به آن‌ها یکی از وجوه مهم حفظ امتداد مفهوم غرب است. بعد نشان دادم که سه کتاب مهم کانت در همان سه حیطه‌ی ارسطویی است و غایات تازه‌تری را دنبال می‌کند
اما آیا ما چه پیش و چه پس از اسلام طبقه‌بندی و تعریفی از شناخت‌ یا علم‌ها به دست داده‌ایم؟ اگر داده‌ایم توانسته‌ایم آن‌را مستدل و به‌جا و شایسته رواج دهیم؟ فی‌الحال و فی‌المجلس مثلا بگویم که حدیثی از رسول اسلام می‌تواند بیانگر طبقه‌بندی علم در میان مسلمانان باشد. العلم علمان علم الادیان و علم الابدان، علم و دانش، دو نوع است: یکی دانش ادیان و آئین‌ها، دیگری علم بررسی‌کننده بدن‌ها و جسم‌‏ها. حالا ببینید انسانی که چنین تفکری درباره‌ی علوم دارد و با آن انسان غربی چه تمایزاتی پیدا می‌کند. تازه ما هنوز نرفته‌ایم سراغ اینکه علم بدن‌ها چیست و علم دین‌ها چه‌ها می‌تواند باشد؟


پی‌نوشت: و این فرض را پیش کشیدم که اگر مسیحیت دینی توحیدی است این تثلیث از کجا بر آن بار شده است؟

این جلسات رایگان است و برای شرکت به این نشانی @Faryadnaseri پیام بدهید.

#فریاد_ناصری
@andaromidvari

دوستان بنا به‌درخواست تعدادی از عزیزان، احتمالا این جلسه با افزوده‌هایی تکرار بشه.
اگر مایلید در جلسه باشید، به من پیام بدهید.