ان‌در امیدواری...
1.11K subscribers
823 photos
155 videos
217 files
544 links
سرگردانم بین شعر و فلسفه
دانشجوی دکتری فلسفه هنر
Download Telegram
فروریختن پلاسکو پایان نیست
فریاد ناصری

پلاسکو نه یک ساختمان که یک نشانه‌ی بزرگ بود. نشانه‌ای که حالا با آوارش و کمی بعدتر با فقدانش حضور خواهد داشت. هر شهری یک ساختار است و ساختارها به تغییرات نشانگانی خود حساسیت نشان می‌دهند؟ حساسیت تهران به این تغییر بزرگ و ناگهانی چه خواهد بود؟ مسلمن بازخوانی حضور این نشانه در ابعاد مختلف یکی از واکنش‌ها و حساسیت‌هاست. بازخوانی تاریخی، سیاسی، اجتماعی حتا نوستالژیک این نشانه‌ی بزرگ از دست رفته بخشی از واکنش‌ها خواهد بود اما پرسشی که مدام ذهنم را به خود می‌خواند این است که حالا چه می‌شود؟ خبرها هجوم می‌آورند و می‌شود از دل این خبرها به عملکرد این ساختار نگاه کرد. اولین نکته تجمع مردم برای تماشاست. آیا باید بر اینان خرده گرفت، پیش از خرده‌گیری بر مردم آیا چیزی نیست؟ آموزش. آموزش و دادن آگاهی برای رفتار مناسب در بحران‌ها و موقعیت‌ها وظیفه‌ی کیست؟ در یک ساختار کلانی چون تهران و ساختار کلان‌تری چون کشور تا کنون چه تمهیداتی برای تربیت رفتاری شهروندان اندیشیده شده است؟ نمی‌شود همه چیز را به شور و شعور و مسائل اخلاقی فروکاست، چرا که با رفتن به سمت چنین ایده‌هایی باید پاسخ‌گوی نگرانی مردم هم باشیم. مردمی که مال و اموالشان و عزیزانشان در معرض خطر و بحرانند. نمی‌شود به کسی که تمام زندگیش و عزیزانش در دل خطرند به راحتی گفت: متفرق شوید. او باید پیش از این آموزش می‌دید و از این آموزش اطمینان حاصل می‌کرد که اگر اتفاقی بیفتد با همه آسیب‌ها جای نگرانی نیست. به‌طور مثال بیمه. مرکزی چنین بزرگ در بحث بیمه آن‌طور که در خبرها آمده بود ضعف دارد؟ بیمه‌ای اگر بود بخش اعظمی از نگرانی‌های مالی کاسبان پلاسکو برطرف می‌شد.
دومین نکته اما سویه‌ی مثبتی دارد. حساسیت شهر به مدافعانش، توجه افکار عمومی به جایگاه و اهمیت شغلی و رفتاری آتش‌نشانان و رفتار انسانی اینان در مواجهه با بحران‌ها. شهر و مردمان شهر در این حساسیت‌های رفتاری‌شان نشان می‌دهند که قابلیت فراوانی برای داشتن جامعه‌ای انسانی دارند حتا در دل تمام سختی‌ها و فشارها. نه تنها تهران بلکه تمام ایران به رشادت‌ این عزیزان پاسخ می‌دهند. این حساسیت‌ها به ما می‌گوید با کمی مدیریت پیش از بحران می‌شود از این همه میل به دوستی و جانفشانی بهره‌های انسانی بیشتری حاصل کرد. اگر بازتاب تلخی‌های این خبر می‌تواند بر اذهان غبار غم بنشاند. بازتاب رفتار آتش‌نشانان در چنین موقعیت‌هایی می‌تواند روحیه تلاش و مبارزه و گذشت را به ما بیاموزد. اما سوال اینجاست چرا باید بگذاریم کار به جایی بکشد که برای آموختن چنین مفاهیمی این‌همه هزینه بدهیم؟ آیا نمی‌شود ساختار چنان تعریف شود که بناها ایمن باشند. مردمان در بحران‌ها مطمئن که کمترین هزینه را خواهند داد و در پس همه‌ی اینها مطمئن باشیم ما مردمانی هستیم که برای حفاظت از خان و مان و جان دیگران از هیچ کوششی دریغ نمی‌کنیم. گمانم به لطف رسانه‌های اجتماعی شما هم دیدید و شنیدید آن روایت را که آتش نشانی می‌گفت: به دوستم گفتم نرو. پاسخ او اما این بوده است: مال مردمه.
می‌شود بسیار زودتر از این بحران‌ها این‌ها را دید و نشان داد و فراگیرش کرد. پلاسکو حالا فروریخته است و با فرو ریختنش به ما هشدار می‌دهد که هر لحظه اتفاق دیگری می‌تواند در این ساختار متناقض دوباره رخ دهد. اتفاقی که با رخ دادنش هم خبر از سستی‌ها و ضعف‌ها دارد و هم عرصه‌ایست برای تماشای اخلاق جوانمردان.
اما مهم‌ترین نکته کماکان برای من چگونگی جبران خسارتهای این واقعه است. ای‌کاش تمهیدی اندیشیده شود تا بیمه به‌صورت قانونی و فراگیر الزامی شود یا حداقل برای حادثه دیدگان چنین بحران‌هایی راه چاره‌ای باشد. چرا که فروریختن پلاسکو پایانی برای یک خاطره و نشانه نبود بلکه با فروریختنش خانواده‌های زیادی را درگیر بحران‌های بزرگی می‌کند که به خاطر در دید نبودنشان ممکن است نادیده گرفته شوند و این نگرانی از آنجا می‌آید که ضعف در بحث آموزش شهروندی و الزامات جهان تازه در ساختارهای زیستی امروز ما کاملن مشهود است. با نگاهی به سیستم‌های آموزشی کشورهای دیگر می‌شود به اهمیت کاربردی چنین آموزش‌هایی پی برد به طور مثال آموزش‌های پیشگیری از بحران در ژاپن که به صورت برنامه‌ی درسی حتا در مقاطع پایین‌تر نیز وجود دارد و به صورت هفتگی تمرین می‌شود.
#پلاسکو
#فریاد_ناصری
این یادداشت پیش از این در جریده‌ی بهار منتشر شده است.
@Faryad_naseri
شعر در دهه‌ی هفتاد

1)
یکی از شاخصه‌های شعری دهه‌ی هفتاد نه در همه‌شان، که این شاخصه اصیل‌تر از آن است که همه گیر شود. برای همین هم کم‌تر دیده شده است. آن دور شدن از نوجویی در بازسازی بخش پیشرو سنت بود. همان که رویایی و عده‌ای از حجمی‌ها روی آن تاکید داشتند. آن شاخصه‌ی مد نظر در عبارت دیگر می‌شود این: نجات نوجویی از شطح نویسی، که رویایی و دیگری‌ها پیش رو‌اش نشان داده بودند.

2)
اتفاقات شعری دهه‌ی هفتاد پیش از هر چیزی در متن بررسی‌های جامعه شناختی، چشم‌گیرتر و رواتر دیده می‌شوند. این اتفاقات برآیند رفتارهای نسل و نسل‌های پیشین بود و تامل‌ها و نظر‌ها وخشم‌های نسل رقم‌ زننده‌ی آن شعرها از آن رفتارهای مذکور، شعر دهه‌ی هفتاد غرش خشم جوانان بود.
برای نشان دادن هرچه که برای آن‌ها در متن بود و برای نسل پیش در یک حاشیه‌ی دور و غیر قابل اعتنا. شعر دهه‌ی هفتاد شعر حاشیه‌ها بود و در این حاشیه ایهام را هم مد نظر داشته باشید.
26-6-88


3)
امتناع ِ شعر از زبان صریح در دهه‌ی هفتاد
شعر در دهه‌ی هفتاد دچار زبانی شده بود که از صراحت و آشکارگی‌یی که سهم خود زبان شعر است امتناع داشت. گفتم صراحت و آشکارگی‌یی که سهم زبان شعر است تا با هر صراحت نثری و بیان‌گرانه‌ای تفاوت‌اش را حفظ کنم.
این امتناع تا حدود زیادی برخاسته از بازی دوگانه‌ی جریان سیاسی‌‌یی بود که پرچم‌دار حرکت‌های نو شده بود و در کل بسیاری از اصول و قواعد قدرت والای نظام سیاسی و چارچوب‌های آن را قبول نداشت اما برای ادامه‌ی بازی و ماندن در میدان بازی تلویحن آن‌ها را می‌پذیرفت و در عمل آن‌ها را طرد می‌کرد.
نداشتن جرات بیان در برهم زدن آن اصولی که نمی‌پذیریم به هزار دلیل یکی مثلن همین قدرت قهری‌ی‌ ِ حاکمیت ِبالاسر که بی هیچ درنگی می‌تواند نفس‌ات راغارت کند و جسدت را جنازه، صراحت را از زبان سرخ می‌ستاند.
سر سبز ما مگر از همین جنبیدن‌ها و جنبش‌ها سری توی سرها در آورد که مجالی به زبان‌مان داده‌است تا کمی صریح‌تر شویم. تا کمی صراحت‌مان گل کند.
20-2-89
یادداشتها با تاریخ‌هایشان
#فریاد_ناصری
#شعر_دهه_هفتاد
@Hekmatkalame
@Faryad_naseri
برانداختن الگویِ «حقیقت تلخ است»

فریاد ناصری

دوستی هر بار به بهانه‌ای از یک ناشر قدیمی نقل قول می‌کند که «کتاب و نکبت با همند».
در این گزاره کتاب مجاز از اندیشیدن است و نکبت نشان از این که اندیشیدن مایه‌ی عذاب است، البته در فرهنگ ما این نگاه بسیار رایج است که آگاهی مایه‌ی عذاب و رنج است. عذاب و رنجی که بیشتر صبغه‌ی شخصی دارد. یعنی آن کسان که صاحب آگاهی‌اند به سبب همین آگاهی رنجشان نیز بیشتر است. سویه‌ی دیگر این رنج و عذاب غیر شخصی و تحمیلی است. یعنی صاحب آگاهی از سوی دیگر کسان و نهادها تهدید می‌شود و آزار می‌بیند.
اما چرا ما با این گزاره همدلی می‌کنیم؟ آیا به تحقیق و تجربه نمی‌توانیم هیچ مثال نقضی برای این گزاره پیدا کنیم که دانایی، به واسطه‌ی آگاهیش صاحب آرامش شود و از سوی اجتماع و نهادها هم قدر ببیند و بزرگ داشته شود؟
اگر چنین مثال نقضی بیابیم پس این گزاره نمی‌تواند چون قانونی باشد که شمولیت دارد. با این‌همه هنوز می‌شود پرسش‌های دیگری پیش کشید. پرسش اول می‌تواند این باشد چگونه فرهنگی به این نتیجه می‌رسد که آگاهی مایه‌ی عذاب و رنج است؟ کدام تجربه‌های تاریخی ذهن او را از آگاهی و دانستن اینقدر مکدر کرده است؟ نه مگر یکی از اهداف برین زیستن آگاه شدن و رسیدن به معرفت است؟ پس چرا و چطور این هدف برین در فرهنگ ما با عذاب نشان‌دار شده است؟ و هزاران شعر و مثل و ترانه در تایید چنین نگاهی تولید کرده است. آگاهی و دانستن خبر از عقل می‌دهند و ناآگاهی و جهل خبر از بی‌خردی که استعاره‌اش جنون و‌دیوانگی است، سفاهت و بی‌خبری هم. فرهنگی که به جای ستایش خرد، دیوانگی را می‌ستاید. دیوانگی و خندیدن را یار هم می‌داند از رهگذر کدام تجربه‌های زیسته به اینجا رسیده است؟ اگر کتاب واقعن یار مهربان است چگونه بیشینه‌ی اهل کتاب از قرین شدن با این یار هزار نامهربانی دیده‌اند؟ کتاب و اندیشیدن و عقل و خرد و آگاهی این خویشان که هر جا فرا هم بیایند باید آبادانی و خوشی و آرامش بیاورند در فرهنگ ما جا نمی‌افتند چرا که فرهنگ ما حقیقت را تلخ می‌داند. چنین فرهنگی را باید از بیخ بر انداخت، لااقل این‌سویه‌هاش را.
تنها زمانی آن گزاره‌ی نخست کاذب و بی معنی می‌شود که ذهن جمعی ما باور کند حقیقت تلخ نیست، پس برای رسیدن به آن اندیشیدن و عقل و خرد و تخیل را پاس بدارد و به واسطه‌ی پاسداشت اینها باور داشته باشد که کتاب یار مهربان است که ما را از غرق شدن در مرگ هر روزینه شدن نجات می‌دهد. و ببیند که آنکه تن به روزمرگی نمی‌دهد مدام قدر می‌بیند و بزرگ داشته می‌شود نه آنکه متحمل هزاران رنج میشود چرا که اندیشه کرده است، اندیشه‌ای خلاف عادت جمع. آنگاه دیگر کتاب نه با نکبت که با حرمت با هم می‌شوند.
تا وقتی که چنین نباشد و ما کماکان حقیقت را تلخ بدانیم. تلخایی که پی گرفتن و رسیدن به آن هم رنج شخصی دارد هم آزارهای رسیده از دیگر‌جاها پس باید هم بگوییم کتاب و نکبت با همند.
http://www.bahardaily.ir/fa/Main/Pdf/99/11
#فریاد_ناصری
#یادداشت
@Hekmatkalame
@Faryad_naseri
👍1
«در دفاع از حرمت به تاراج رفته‌ی انسان»

۱. اگر می‌شد همین ابتدای سطر به احترام نام‌هایی چون براهنی و رویایی وَ باباچاهی و شمس لنگرودی می‌ایستادم. احترامی برای تمام لحظاتی که اینان نوشته‌اند و کوشیده‌اند چراغ کلمه و انسان را روشن نگه‌دارند. هر چند احترام به پاس صبغه و نیت هرگز در خود قضاوت بوطیقایی نخواهد داشت. اینان همه به یک میزان محترمند اما از نظر من در ترازو و سنجه‌ی ادبی به یک میزان نیستند ، چرا که رویایی و براهنی برای ناخلفی در ادبیات فرزندان خلف‌تری هستند.

۲. بزرگی از بزرگان غرب نوشته بود که در نقد بیش از هر چیزی خیرخواهی است (نقل از حافظه) این ذهن آموخته در لاشه‌ی متعفن دندان سفید و زیبا ببیند. بعله این لاشه است اما دندان سفید و زیبایی دارد. فکرش خلاقه‌ است. دستگیری و بهبودی وضع است. مخالفتش نه با انسان که با هر چیزیست که ناانسانی است. برای مخالفتش هم راه و روش دارد. شیوه دارد. «من حاضرم بمیرم تا تو حرفت را بزنی» اما کدام حرف؟ حتا اگر حرفت علیه من است. حرمت انسانیم را نگه دار و بگو حرفت را. این‌روزها اما در ساحت ادبیات فارسی هر مخالفتی نه با فکر و عقیده و نظر است که در مغالطه‌ای عظیم اینها پله‌ای برای بی حرمت کردن انسان است. چنین خطایی وقتی دهشتناک می‌شود که صاحب شأنی بی‌دقتی می‌کند. نظرش را نه با آداب نقد که بی آداب می‌گوید. آداب فرم است. نقد هم آداب و فرمی دارد. ستیهنده‌ترین نقد هم اگر خارج از آداب باشد دیگر نقد نیست.

۳. امید شمس در یادداشتی یک لحظه خطا می‌کند و تندخوییش دستاویز می‌شود که بکوبیمش چنان درشت که برود در لک. شمس لنگرودی در گپی یک لحظه آداب نقد را فراموش می‌کند. کار چنان بالا می‌گیرد که بر سر هر سوق که می‌گذری. مشتی رند ایستاده‌اند که ببینند از شمسیانی یا از رویاییان تا لت و‌ کوبت کنند.
علیرضا عباسی حرفی می‌زند و آنگاه ماجرا چنان کوچه بازاری شده که کسی معروفه در بلوا ساختن، تمام مرزها را زیر پا می‌گذارد و سخیف‌ترین کلامات را چون زهرابه‌ای بر سطرها جاری می‌کند. باید بگویم اگر کسی برای دیده شدن در سمت کانون نویسندگان می‌ایستد خوشا او، اگر کسی اثرش را به دید می‌آورد و برای نشر زیبایی و انسانیت می‌کوشد خوشا او. اما دریغ از زمانی که سکان دکان عفن رسانه به دست هرزه‌درایان افتاده است. بهزاد خواجات اگر اهل فجر می‌شود، بر او نقد وارد است اما کم شعر خوب ندارد، خوشا شعرش. و باز دریغ از زمانه‌ای که سکان دکان عفن رسانه به دست هرزه‌درایان افتاده است.

#فریاد_ناصری
#یادداشت
@Hekmatkalame
@Faryad_naseri
نشانه‌های زوال

من رییس‌جمهور نیستم. چهره‌ی سینمایی نیستم. خواننده نیستم. من هیچ‌کسم یکی از همین هیچ‌کسان که هر روز در خیابان از کنار هم می‌گذریم. سالهاست به این از کنار هم گذاشتن‌هامان خیره‌ام. ما همدیگر را نمی‌بینیم. ما هیچ چیز را نمی‌بینیم.
بعد از جنگ افغانستان مدام گوشم به اخبار افغانستان تیزتر شد. هر خبر انتحار در کنارش دو خبر امیدوار کننده داشت، دارد. یادم نمی‌رود آن تصویر را که جوانان افغان نوشته بودند، اینجا ایران نیست اینجا افغانستان است و آزادی وجود دارد.
از شما، از همه‌ خودمان ای هیچکس‌ها می‌پرسم، آیا از کتابهای تاریخ چیزی یادتان مانده است؟ علل انحطاط و فروپاشی حکومت‌ها و ملت‌ها یادتان است؟
سعی کنید به خاطر بیاورید. نشانه‌های افول و فروپاشی کشورها را: ظلم حاکمان، ظلم طبقه‌ی روحانی، ظلم نظامیان، ناامن شدن شهرها و راه‌ها... بیشتر به یاد بیاورید. بیشتر.
اکنون این روزها طبیعت با تمام قوا این فیزیک زوال را پیش چشم‌هامان آورده است. ما بیدار می‌شویم که از فاجعه‌ای با خبر شویم. از یک اتفاق نادر. بیدار می‌شویم تا از آتش‌سوزی‌ جنگل‌ها با خبر شویم. از سوختن دو کودک کار، از سوختن پالایشگاه، از سوختن ساختمان‌ها درست در خیابان «جمهوری اسلامی» بیدار می‌شویم از تصادفات زنجیره‌ای، قتل‌ها، دزدی‌ها، اعتصاب غذاها باخبر شویم. بیدار می‌شویم زنده‌زنده سوختن انسانها را ببینیم. رودها، خشک شده‌اند. جنگل‌ها سوخته‌اند. بنا‌ها می‌سوزند و فرو می‌ریزند. انسان‌ها می‌سوزند. این‌ها آیا نشانه‌های فروریختن نیست؟ نشانه‌های زوال؟ پوست، خبر از درون می‌دهد، گلی اگر به روی گونه باشد خب درون مصفاست. صورت جمعی زندگی ما اما سالهاست، گله‌گله می‌سوزد، بی‌خبریم و زیست کریهی پیدا کرده‌ایم طوری‌که همسایه‌هامان هم از ما می هراسند.

#فریاد_ناصری
#یادداشت
@Hekmatkalame
@Faryad_naseri
هر روز خودش را بلند می‌کند
می‌گوید بایست
نمی‌ایستد خود

خودش را می‌برد دشت
می‌گوید سبز شو
نمی‌شود خود

می‌برد خیابان به گشت
نمی‌گردد خود

خود سجده کرده در جهت امواجِ زمین به شکل فرادی
خودی رفته تا فنا

در راه‌های استخوانی سینه‌ام
سواری گفت:
حیوان زود باش
قلبم دوید
قلبم دوید و‌ آمد به دهانم

خود‌ می‌خواست که نظر کند
به قلم گفت مرا نگه دار

حرکت که کرد

دست افتاد
پا افتاد
سر افتاد


به علف سبز گفت مرا نگه دار

_ای محزون
سخت می‌گذرد باد

به شهر گفت نگهم دار
شهر در راه‌های بلندش برگشت و گفت: بیا
بیا بگردانمت

خود سرش را برداشت
دستش را برداشت
پایش را برداشت
و نظر کرد و دید
زمین موج برداشته می‌دود به شکل فرادی

پرسید: آنکه ایستاده با نامش در اول حیوان و ‌حیات
چگونه دوست ندارد انسان را؟

و زمین خطوط باریکی بود انگار رشته‌های نازک نخ
انگار گیس‌های زنی جوان
که می‌شود با آن‌ها در جهات زیادی خیال کرد.

#شعر
#فریاد_ناصری
@Hekmatkalame
@Faryad_naseri
ستایش شاعرانه با ما چه می‌کند؟

در اول قدم روشن کنم که شاعر و آگاهم که اگر مرزهای ملاحت شاعرانه دست واقعیت را رها کنند ستایش منجر به غلو و اغراق می‌شود و شیوع چنین رسمی جامعه را، جامعه‌ای متملق می‌کند.
حرف من اما اینجا چیز دیگریست، حرف بر سر ستایش از معشوق است، چرا لب به تحسین و تعریف از زیبایی‌های معشوق می‌گشاییم؟آیا در این تعریف و تحسین ما انسانی از واقعیت بریده‌ایم؟ یعنی وقتی شاعری از موزونیت قامت و رفتار معشوقش می‌گوید به تمامی باور دارد که او نمونه‌ی ایده‌آل و مثالی تمام خوبی‌هاست؟
به گمان من در گذشته واقعن چنین بوده است. عاشق و باورش این همان می‌شدند تا جایی که حاکمی در کسوت عقل، عاشقی را صدا بزند که هزار بار بهتر از یار تو در میان کنیزان من هست و او هم بگوید که در چشم من بنشین. این دعوتی که عاشق دارد. در چشم نشستن. دعوت به تجربه‌ایست که ماجرا را دیگر کرده است متاسفانه عاشق در بیشتر مواقع چیزی نگفته تا ما بدانیم که آیا او واقعن مرزهای واقعیت را گم کرده است یا نه، با وقوف بر آنها باورش را مؤکد می‌کند. گمان من این است که او به تمامی از واقعیت دست می‌شسته است اما انسان مدرن دیگر این امکان و شانس را ندارد که به تمامی غرق در باورش شود. آن تجربه در چشم نشستن را گویا ما از دست داده‌ایم. تجربه‌ی زیسته‌ی انسان امروز مانع از این است که او تنها در چشمی غرق شود، چرا که نهادهای زیستی امروز طوری در هم ترکیب شده‌اند که سرسپردگی تام به باوری را در ناهنجاری‌های اجتماعی و سیاسی و روانی تقسیم‌بندی می‌کنند. پس چگونه هنوز عشق وجود دارد و ستایش از معشوقان با زندگی ما چه می‌کند؟
تخیل و عشق و ستایش‌های شاعرانه یکی از آخرین دروازه‌های باستانی بازمانده برای عروج است. عروج به معنای وسعت بخشیدن به حدود انسانی‌مان. به معنای از دست نگذاشتن جسارت‌ها و جراتهای انسانی. به معنای باز پس گرفتن آخرین مرزهای قهرمانی که جهان امروز می‌خواهد از انسان بگیرد. ستایش از معشوق و تخیل و عشق تکرار امید بستن به دستهای انسان است که می‌تواند بال باشد و ما را به آسمانها ببرد. همین خیال اما گاهی برای بسیار کسان ترسناک است.آنها نمی‌خواهند پرواز کنند. چرا که پرواز و عروج با خود احتمال سقوط هم دارد و هر چه فرازتر رفتن، سقوطش سخت‌تر، پس انسان امروز می‌گوید: بهتر است مرا نستایی. مرا از واقعیت جدا نکن. بگذار بر زمین باشم. پرواز را به خاطرم نیاور٬ چون ممکن است ناگهان طوفان کلمات بخوابد و‌ من سقوط کنم.
انسان امروز اطمینان زمین را برتر از شوق و اشتیاق وافر لحظه‌ی پرواز می‌داند. پرواز و رها شدن را هم با طنابی که او را نگه دارد، امتحان می‌کند.

#فریاد_ناصری
#یادداشت

@Hekmatkalame
@Faryad_naseri
ادبیات و روشنفکری

اگر زمانی رهبری روشنفکری ایران نه به تمامی اما نمادین و بیشینه در دست شاعران و نویسندگان بود. اکنون چند دهه است که ادبیات از ارایه‌ی الگوهای روشنفکری ناتوان شده است. مشخصن بعد از مرگ چهره‌های بارز این نحله در اواخر دهه‌ی هفتاد، هر نوع تلاشی برای باز سازی تقلیدگونه‌ی آن چهره‌ها همه شکست خورده‌اند. نباید فراموش کرد چهره از درون و کرد و‌کار است که نمود خاص می‌یابد. بی کرد و ‌کار و درون خاص اتفاقی نمی‌افتد. حکومت در اوایل انقلاب تلاش بسیاری برای ساخت و ارایه‌ی الگوهای بدیل داشت. در شعر، در سینما... اما واقعیت این بود که نمایندگان دولتی قدشان کوتاه‌تر از چهره‌های اصیلی چون شاملو و گلشیری و بیضایی بود اما اکنون چه؟ ما چه بدیلی داریم؟ آیا بدیلی نداریم یا نمی‌شناسیم یا ما نیز نمی‌گذاریم در بین‌مان کسی سر برآورد مباد که ما دیده نشویم؟
اکنون روشنفکری هم ارز با سلبریتی بودن شده است؟ در انتقادی‌ترین سطحش نادر فتوره‌چی، حالا مقایسه کنید با شاملو، خنده دار است نه!؟ داستان‌نویس‌هایمان را مقایسه کنید با گلشیری و براهنی، بیشتر شبیه شوخی‌اند مگر نه؟
اینان ناتوان از درک درست زمانه، شدن و چهره شدن را در انگشت شصت این و آن یافته‌اند. در حالی که حتا معنای این انگشت نیز تغییر کرده است. چهره‌ی روشنفکری بیشتر یک بیلاخ بزرگ به هر چه بزک و دوزک و دروغ و دغل بوده است.
امروز اما آنچه یکی بود دو نیمه شده است. چهره‌ی شاعر و داستان‌نویس روشنفکر از هم تفکیک شده، تا اینجا باز هم اشکال چندانی نیست. یکی میخواهد فریادی باشد یکی نه، سر به نوشتن خود دارد. داستان از آنجا آغاز می‌شود که این دو سویه‌ی از هم جدا شده صاحب مدعیانی دروغین می‌شود. آنکه فریاد می‌زند که دیده شود، آنکه می‌نویسد بی آنکه حرفی داشته باشد.

#فریاد_ناصری
#یادداشت

@Hekmatkalame
@Faryad_naseri
👍1
الگوی انسان بی نشان

چگونه آدمی چهره‌اش را می‌زداید؟ چهره‌ای که هویت اوست. اینجا چهره هم در مقام صورت است، هم تمام نشانه‌های هویتی پیکر او.
باری پیش از این هم از همین، دقیقن از همین مسئله نوشته‌ام. که زمانی بود که قومیت‌ها چهره داشتند. پیکرشان پر از نشانه‌های هویتی‌شان بود. از لباس بگیر تا شکل آرایش و پیرایش سر و صورتشان و با همین نشانگان می‌شد بدانی این آدم از کجا و کدام خاک می‌آید. جهان گذشته گویا بسیار بیش از انسان امروز این مرزها و الگوهای انسانی را می‌شناخته و برای آن اعتبار قائل بوده است. اگر به روایتی که می‌گوید مسلمانان سبیل تراشیدند تا از ایرانیان که سبیل می‌گذاشتند متمایز باشند، توجه کنیم بی آنکه بخواهیم پی صحت و سقم اعتبار تاریخی‌اش را بگبریم. این روایت از نشانگان هویت، از چهره است که سخن می‌گوید.
اکنون و امروزه روز اما همه چیز باید پاک و محو شود نشانه‌ها از زبان و بدن؛ باید شبیه شویم. شبیه یک الگوی بی‌ریشه، بی هویت که معلوم نیست از کجا آمده است و بیشتر گول و هول و وهم و فریب است. به آنی می‌ریزد. به چهره‌هامان برگردیم. به لباس‌هامان، هر چقدرتر بومی‌تر، جهانی‌تر. این را می‌شود این‌طور هم گفت هر چقدر خودتر، پر ارج‌تر.
از الگوی هیچ بودن، از الگوی یکسان سازی و غارت هویت و‌چهره‌هامان تبعیت نکنیم. زبانمان، گویش و لهجه‌مان را نتراشیم. دماغ و صورت‌مان را نتراشیم. تراش‌خوردگی و صیقل یافتگی این نیست. آن گوهری که تراش می‌خورد، شبیه نمی‌شود بلکه بیشتر خودش می‌شود. آنچه که باید بشود.

#فریاد_ناصری
#یادداشت
@Hekmatkalame
@Faryad_naseri‌
👍1
ایده‌های حین تدریس در کلاس «سواد هنری»:

آنچه هست می‌شود سه ساحت را طی می‌کند. ساحت اول ساحت ایده‌های کلی و خام است. قصد و دلیل هست شدنش هست اما هنوز مانده تا شکل بگیرد که چگونه باشد؟ به فرض مثال کسی می‌خواهد چیزی خلق کند که آن چیز بنویسد؛ مثلن خودکار. او تنها قصد خلق چیزی را دارد اما هنوز نمی‌داند این چیز چگونه باید باشد. قلم‌های خوشنویسی و سنتی به او‌ کمک می‌کنند، برای او تصویری را از راه تداعی فراهم می‌آورند.
پس تصاویری از راه تداعی به وجود می‌آیند، این جا ساحت تصور است. خیال در این عالم و ساحت بسیار کارا و‌ مؤثر است. خیال است که رانه‌ی قوی تصور است. در ساحت تصور آنچه که می‌خواهد باشد اولین جسمانیت خود را تجربه می‌کند. عینی و واقعیتی ذهنی می‌شود. ساحت بعدی ساحت تحقق است. هر گونه تحقق فیزیکی آنچه که می‌خواهد باش، مرحله‌ی تحقق واقعیت عینی آن چیز است. ممکن است پیش از تحقق تام و‌تمامش٬ تحقق ترسیمی پیدا کند در ترسیم نقشه‌اش. با این همه او در عالم فیزیک و واقع تحقق یافته است. حال تحقق ترسیمی یا تحقق این همان با عین ذهنی‌اش، پس سه ساحت چیزها، این ساحت‌ها هستند: ساحت ایده‌های خام و کلی، ساحت تصور، ساحت تحقق.


#فریاد_ناصری
#یادداشت
@Hekmatkalame
@Faryad_naseri
👍1
Forwarded from نشر حکمت کلمه
zogh hiyom.pdf
222.1 KB
مفهوم ذوق در آراء هیوم
#ذوق#هیوم
#فریاد_ناصری
@hekmatkalame
Forwarded from نشر حکمت کلمه
علیه دوپینگ.docx
20.2 KB
مقاله‌ای در باب امر طبیعی، ماده و امکانات ماده
#ماده
#طبیعت
#فریاد_ناصری

@hekmatkalame
#الگوی_انسان_مدرن


هر اندیشه و سامان فکری‌ای الگو و چهره‌ای از انسان می‌سازد‌. می‌شود گفت تا پیش از تفکر مدرن بسیاری از تفکرات و اندیشه‌ها در بحرانی‌ترین لحظات هم از انسان الگویی فرو پاشیده به دست نمی‌دادند. این مدرنیته است که چنین الگویی از انسان می‌سازد و در تمام شکل‌های ممکن آن را عرضه می‌کند. انسان پاره‌پاره، سرگردان، تکیده از رنج‌ها و فشارها و در نهایت انسانی که انسجام عقلی و روانیش را از دست داده است. جالب‌تر اینکه این انسان و الگو در آثار ادبی جلوه‌های زیبایی‌شناختی به خود گرفت و هر چه بیشتر عرضه شد. حتا از رسانه‌های مخالفانش، اما فراگیر شدن چنین الگویی از انسان تنها به خاطر حقیقت مستتر در آن است؟ آیا تنها الگوی ممکن عصر ما، تنها الگوی وفادار به این عصر، انسانی «بکت‌وار» است؟ روحی سرگردان و خودباخته. سلطه و هژمونی اندیشگانی چنین الگویی از انسان آیا مشکوک و قابل پرسش نیست؟
اکنون می‌توانیم وارد مثال شویم. به‌طور مثال این الگو که ایرانیان صاحب فرهنگی پذیرنده‌اند، از کجا آمده‌است؟ یا این الگو که ایرانیان ملتی هستند با تاریخ قیام و شکست یا شکستهای تاریخی ما در مقابل آنها که بر ما تاخته‌اند، ما را خموده و عرفان زده و دنیا ستیز کرده است؛ این الگوها آیا به تحقیق اثبات شده‌اند یا تنها تفسیرها و نظریاتند؟ اگر به تحقیق اثبات ناشده‌اند پس چرا مدام تکرار می‌کنیم؟
مثالی دیگر: بیشتر تحلیل‌های روانشناختی در حوزه‌ی بزهکاری به ما می‌گوید افراد بزهکار از خانواده‌هایی فروپاشیده و تنگدست و با والدین مسئله‌دار می‌آیند. و این آنقدر تکرار می‌شود که شکل توجیه رفتارها را پیدا می‌کند. از بزهکار می‌پرسند که چرا چنین کردی؟ پاسخ می‌دهد: پدرم معتاد بود. او طبق الگوی مسلط خودش را محق می‌داند.
و تمام حرف ما این است که باید این الگوها را به پرسش کشید. انسان فراتر از این الگوهاست.

#فریاد_ناصری
@Hekmatkalame
@faryad_naseri
👍3
خدایا من قتل‌گاه توام
منِ فقر
منِ آزادی
زیر این گلدسته‌ها از من چه می‌خواهی؟
-------
دست از تازگی بردار. اسماعیل سراب. حکمت کلمه
#کتابخانه
@hekmatkalame
@Faryad_naseri
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
فیلم کوتاه بر اساس شعر The Wasteland تی. اِس. اِلیُوت
دِیوید جُوزِف
David Joseph
آوای متن: جِرِمی آیرِنز بازیگر معروف انگلیسی هآلیووُد
Jeremy Irons
@filmkootah0
🌹
@Faryad_naseri