نامهی هفدهم
آلی جان
بهتر است به جای تلفکردن وقت در کنار دوستان دل را دوباره به تنهایی عادت دهم تا بتوانم بنشینم به نوشتن. چه فکرها که دارم و همینطور ماندهاند. مثلن کارکردن روی نقد ادبی بعد از انقلاب و جمعکردن مقالههای استخواندارش یا کارکردن روی تاریخ فکر ایرانی و فارسی بر حسب شاعران. میدانی فارسی در هر نقطهای رنگی از فکری داشته است. این رنگ فکر در شعر شاعراناش پیداست. چرا که آنها اس و اساس فکر فارسی بودهاند که بنا به مناسبات زمانه و کار وبارشان مقوم فکری در دورهای بودهاند. از اینرو میشود مباحثی را طرحریزی کرد که به صورت خامدستانهای چنین باشد: فردوسی و تعریف انسان ایرانی، عطار و کشف دوبارهی سپهر مینوی در خاک انسان، مولوی و شورمندی انسانی در برابر شور ایمانی، سعدی و روشنیهای زبان، حافظ و پیچیدگیهای انسان ایرانی، نظامی و جان قصهگوی ایرانی، خاقانی و فرهیختهمداری ادبی، خیام و نگاه خیره به تاریکیهای متعالی... البته و صدالبته که این چیزها که من الان نوشتم هر کدام میتواند غلط و خطا و ناروشن باشد. تنها نقشهی آرزوهاست. نقشهی خواستی که از سالیان پیش در من بوده است برای نوشتن مکاتب فکر ایرانی بدون توجه به جغرافیا آنگونه که در مکاتب ادبی شعر فارسی لحاظ شده تا حدودی، بل که سالیان است که میخواهم دورهها را با فکر و عقاید و هنرها و روابطاش بازبشناسم و طبقهبندی کنم تا جغرافیای فکر ایرانی را در دورههای گوناگوناش به دست دهم.
یاد حکایتی از زندگی بهرام صادقی افتادم با نقل این آرزوها. جایی خواندم –یادم نیست کجا، لعنت به حافظه- که بهرام صادقی هر بار میآمده میگفته ببینید این داستان چهطور است و بعد چیزی تعریف میکرده همه میگفتهاند خوب است. دفعهی بعد چیز دیگری تعریف میکرده، دوستانش میپرسیدهاند آن قبلی را چه کردی؟ نوشتی؟ میگفته: آن که هیچ. این را گوش کنید.
۹۳/۲/۸
#فریاد_ناصری —------------باز نشر نامه های آلی @faryad_naseri
آلی جان
بهتر است به جای تلفکردن وقت در کنار دوستان دل را دوباره به تنهایی عادت دهم تا بتوانم بنشینم به نوشتن. چه فکرها که دارم و همینطور ماندهاند. مثلن کارکردن روی نقد ادبی بعد از انقلاب و جمعکردن مقالههای استخواندارش یا کارکردن روی تاریخ فکر ایرانی و فارسی بر حسب شاعران. میدانی فارسی در هر نقطهای رنگی از فکری داشته است. این رنگ فکر در شعر شاعراناش پیداست. چرا که آنها اس و اساس فکر فارسی بودهاند که بنا به مناسبات زمانه و کار وبارشان مقوم فکری در دورهای بودهاند. از اینرو میشود مباحثی را طرحریزی کرد که به صورت خامدستانهای چنین باشد: فردوسی و تعریف انسان ایرانی، عطار و کشف دوبارهی سپهر مینوی در خاک انسان، مولوی و شورمندی انسانی در برابر شور ایمانی، سعدی و روشنیهای زبان، حافظ و پیچیدگیهای انسان ایرانی، نظامی و جان قصهگوی ایرانی، خاقانی و فرهیختهمداری ادبی، خیام و نگاه خیره به تاریکیهای متعالی... البته و صدالبته که این چیزها که من الان نوشتم هر کدام میتواند غلط و خطا و ناروشن باشد. تنها نقشهی آرزوهاست. نقشهی خواستی که از سالیان پیش در من بوده است برای نوشتن مکاتب فکر ایرانی بدون توجه به جغرافیا آنگونه که در مکاتب ادبی شعر فارسی لحاظ شده تا حدودی، بل که سالیان است که میخواهم دورهها را با فکر و عقاید و هنرها و روابطاش بازبشناسم و طبقهبندی کنم تا جغرافیای فکر ایرانی را در دورههای گوناگوناش به دست دهم.
یاد حکایتی از زندگی بهرام صادقی افتادم با نقل این آرزوها. جایی خواندم –یادم نیست کجا، لعنت به حافظه- که بهرام صادقی هر بار میآمده میگفته ببینید این داستان چهطور است و بعد چیزی تعریف میکرده همه میگفتهاند خوب است. دفعهی بعد چیز دیگری تعریف میکرده، دوستانش میپرسیدهاند آن قبلی را چه کردی؟ نوشتی؟ میگفته: آن که هیچ. این را گوش کنید.
۹۳/۲/۸
#فریاد_ناصری —------------باز نشر نامه های آلی @faryad_naseri
این راز نوشتن است:
از مصایب مایه میگیرد و از روزگار مکار
وقتی که دل آدمی را سر میگشایی
– اندا اوبراین
Enda O’Brien
@faryad_naseri
از مصایب مایه میگیرد و از روزگار مکار
وقتی که دل آدمی را سر میگشایی
– اندا اوبراین
Enda O’Brien
@faryad_naseri
انسان مشتاق به هیچ معیاری اعتنا نمیکند، حسابگر نیست، به تمامی بی قید است، بیقرار و از خود گذشته...او آخرین کسی است که از پا میافتد.
#امیل_چوران
#سپیده_کوتی
@faryad_naseri
#امیل_چوران
#سپیده_کوتی
@faryad_naseri
نامهی هجدهم
آلی جان
درون چهره را میسازد. چهره نمای درون است. شادیِ درون، آرایش چهره است و گرفتگی درون کثیفی رخ. چهره نمای جهان آدمی است. گفتار هم پشت این نماست. من گفت خاصی ندارم با مردم. مردم هم گفت خاصی با من ندارند. البته این خوب نیست. خودش نوعی محدودیت است و فروبستگی اما چارهای هم نیست. من به کلمه فکر میکنم. از کلمه فکر میکنم. با کلمه فکر میکنم. و این هم خوب نیست این که کلمه اینطور همهی جهان آدمی را بگیرد. کلمه تمام جهان نیست. بیرون از کلمات جهان شمایل دیگری دارد. زندگی شکل دیگری دارد نه که بریده باشد به تمامی از کلمه بل که همه چیزش کلمه نیست.
خب همین است که داستان ما شعر ما مانده بین شاعران و نویسندگان و خود اینها هم در این نوشتهها خودشان را و زندگیشان را نمیبینند. مردم چه گناهی دارند. آن گشایش بین دو سو باید رخ بدهد. یعنی اول گشایش به درون اهل کلمه بعد در درون تک تک آدمها. آن که جهان را تمام کلمه گرفته کمی به بیرون بچرخد و آن که کلمه را از یاد برده بفهمد بی کلمه جهاناش خشک و خالی است. حالا این گشایش از کدام سمت و سو باید رخ بدهد و چهگونه؟ من هم نمیدانم؛ فقط این را میدانم که رفاه و ثروت میتواند بستری برای گشایش باشد. گشایش با رفاه و ثروت ربط دارد. علم هم با تکیه به ثروت میتواند یار یگانه باشد. چهرهی تک تک ما در رنج از ادبار روزگار است کماند آنهایی که بر قافلهی باد نشسته و طرفی بستهاند. لشگری حیرانیم و این لشگر چهرهای جز پراکندگی ندارد. با این گرفتگی هرجا هم برویم و هر کاری هم بکنیم داستان همین است. شورهزار شده درونمان، در شورهزار هم هیچ تخمی بار و بر نمیدهد.
حالا چطور باید جهان را عوض کرد؟ خاک درون را چطور باید بارور کرد تا چهره نمای شادی بگیرد؟
۹۰/۱۲/۸
بازنویسی ۹۳/۷/۱۴
پ.ن:این نامه هجدهمین نامه نبود. چند تا را نفرستادم. این شد نامهی هجدهم. آنها بمانند پیش خودم که حرف خودم بودند.
#فریاد_ناصری ---------- باز نشر نامههای آلی
@faryad_naseri
آلی جان
درون چهره را میسازد. چهره نمای درون است. شادیِ درون، آرایش چهره است و گرفتگی درون کثیفی رخ. چهره نمای جهان آدمی است. گفتار هم پشت این نماست. من گفت خاصی ندارم با مردم. مردم هم گفت خاصی با من ندارند. البته این خوب نیست. خودش نوعی محدودیت است و فروبستگی اما چارهای هم نیست. من به کلمه فکر میکنم. از کلمه فکر میکنم. با کلمه فکر میکنم. و این هم خوب نیست این که کلمه اینطور همهی جهان آدمی را بگیرد. کلمه تمام جهان نیست. بیرون از کلمات جهان شمایل دیگری دارد. زندگی شکل دیگری دارد نه که بریده باشد به تمامی از کلمه بل که همه چیزش کلمه نیست.
خب همین است که داستان ما شعر ما مانده بین شاعران و نویسندگان و خود اینها هم در این نوشتهها خودشان را و زندگیشان را نمیبینند. مردم چه گناهی دارند. آن گشایش بین دو سو باید رخ بدهد. یعنی اول گشایش به درون اهل کلمه بعد در درون تک تک آدمها. آن که جهان را تمام کلمه گرفته کمی به بیرون بچرخد و آن که کلمه را از یاد برده بفهمد بی کلمه جهاناش خشک و خالی است. حالا این گشایش از کدام سمت و سو باید رخ بدهد و چهگونه؟ من هم نمیدانم؛ فقط این را میدانم که رفاه و ثروت میتواند بستری برای گشایش باشد. گشایش با رفاه و ثروت ربط دارد. علم هم با تکیه به ثروت میتواند یار یگانه باشد. چهرهی تک تک ما در رنج از ادبار روزگار است کماند آنهایی که بر قافلهی باد نشسته و طرفی بستهاند. لشگری حیرانیم و این لشگر چهرهای جز پراکندگی ندارد. با این گرفتگی هرجا هم برویم و هر کاری هم بکنیم داستان همین است. شورهزار شده درونمان، در شورهزار هم هیچ تخمی بار و بر نمیدهد.
حالا چطور باید جهان را عوض کرد؟ خاک درون را چطور باید بارور کرد تا چهره نمای شادی بگیرد؟
۹۰/۱۲/۸
بازنویسی ۹۳/۷/۱۴
پ.ن:این نامه هجدهمین نامه نبود. چند تا را نفرستادم. این شد نامهی هجدهم. آنها بمانند پیش خودم که حرف خودم بودند.
#فریاد_ناصری ---------- باز نشر نامههای آلی
@faryad_naseri
✔️ دکتر اکبر جباری
گفتگوی خانم فاطمه صادقی (دختر آیت ا...خلخالی) درباره پدرش و توجیه ضمنی عملکرد او در اول انقلاب و دهه نورانی شصت، گرچه با واکنش برخی از نویسندگان مواجه شد، اما یک موضوع در این میان مغفول مانده است.
من نمیخواهم درباره خلخالی و جنایات او حرفی بزنم. همینطور قصد ندارم درباره توجیه ضمنی دختر او سخنی بگویم. بلکه میخواهم یاداور نکته ای باشم که اغلب در چنین مواقعی امکان به دید آمدنش فراهم میشود، ولی در لابه لای تحلیلهای جورواجور دوباره به مغاک فراموشی میرود.
آن نکته این است که توجیه ضمنی یک جنایت توسط کسی دیگر (مانند دختر جنایتکار) به هیچ وجه نباید به یک واکنش عاطفی و احساسی تقلیل یابد.
در حقیقت میخواهم مدعی شوم، گرچه توجیه فعل پدر توسط دختر، یک جنایت است، اما تقلیل توجیه خانم فاطمه صادقی، به یک امر عاطفی، جنایتی بزرگتر از توجیه این دختر است. در واقع ما با سه جنایت مواجه هستیم. نخست جنایت پدر. دو دیگر جنایت توجیه دختر. سه دیگر، جنایت تقلیل توجیه دختر به یک امر عاطفی.
چرا این تقلیل و جنایت سوم، یک جنایت بزرگتر است؟
برای اینکه در این تقلیل، مبنای نظری قابل قبولی برای توجیه همه جنایتهای تاریخی فراهم میشود. در حقیقت، هیچ جنایتکاری در تاریخ مرتکب جنایت نمیشود، جز اینکه مطمئن باشد که همواره کسی یا کسانی از جنایت او دفاع خواهند کرد و راهی برای توجیه آن خواهند یافت. برای همین امر است که همه جنایت کاران تاریخ، با قلبی ارام و مطمئن، جنایت میکنند. پس به یک اعتبار توجیه گران جنایت، بیش از خودِ جنایتکار در جنایت شریک هستند. توجیه گران، فراهم کنندگان زمینه و بستر جنایت هستند.
این توجیه گران جنایت که اغلب از مفهوم موهوم «اقتضاء دوران» بهره میبرند تا جنایت را توجیه کنند و طبیعی جلوه دهند، به هیچ وجه در پارادایم روانی و احساسی قرار ندارند. بل کاملا به ابزار تاریخ و اجتماع مجهزند و گهگاه نیز از فلسفه و سیاست نیز سود میبرند. ما اساسا با یک پدیده روانشناختی طرف نیستیم. فاطمه صادقی، با ابزار تاریخ و سیاست و فلسفه دست به چنین جنایتی میبرد. او کاملا آگاهانه و با تیزهوشی از خاستگاه طبقاتی خود دفاع میکند. این رویه را در همه رجل سیاسی انقلاب و خاصه دهه شصت میتوان دید. شاید فرزند ایت ا...منتظری، نمونه ای استثنایی باشد که بطور اشکار بر گذشته تیره و تاریک اعتراف کرده و طلب عفو از مردم میکند. گرچه پدر او چندان نقشی در شکلگیری ان تاریکیها نداشت.
فاطمه صادقی خلخالی، یکی از سربازان شجرهٔ خبیثه جنایتکاران دینی در همه تاریخ میتواند باشد. سربازانی که رسالتشان، ایجاد ارامش وجدان و اطمینان برای جنایت کاران است. لشکر پیادهنظام رسانه ای جنایتکاران دهه شصت، امروز در هیئت فعالان رسانه ای اصلاح طلبان، همان نقش فاطمه صادقی را ایفا میکنند. پس تقلیل این فعالیت آگاهانه و رسالت تاریخی، به یک امر عاطفی و نسبت پدر و دختری، خود فی نفسه جنایتی است بزرگ که میکوشد ما این توجیه گران و بستر سازان تاریخی جنایتکاران را نبینیم.
جنایت را باید لخت و عریان دید. بی هیچ نقابی و بی هیچ واهمه ای. تنها راه رهایی همین است.
از کانال سگال ژرف
@faryad_naseri
گفتگوی خانم فاطمه صادقی (دختر آیت ا...خلخالی) درباره پدرش و توجیه ضمنی عملکرد او در اول انقلاب و دهه نورانی شصت، گرچه با واکنش برخی از نویسندگان مواجه شد، اما یک موضوع در این میان مغفول مانده است.
من نمیخواهم درباره خلخالی و جنایات او حرفی بزنم. همینطور قصد ندارم درباره توجیه ضمنی دختر او سخنی بگویم. بلکه میخواهم یاداور نکته ای باشم که اغلب در چنین مواقعی امکان به دید آمدنش فراهم میشود، ولی در لابه لای تحلیلهای جورواجور دوباره به مغاک فراموشی میرود.
آن نکته این است که توجیه ضمنی یک جنایت توسط کسی دیگر (مانند دختر جنایتکار) به هیچ وجه نباید به یک واکنش عاطفی و احساسی تقلیل یابد.
در حقیقت میخواهم مدعی شوم، گرچه توجیه فعل پدر توسط دختر، یک جنایت است، اما تقلیل توجیه خانم فاطمه صادقی، به یک امر عاطفی، جنایتی بزرگتر از توجیه این دختر است. در واقع ما با سه جنایت مواجه هستیم. نخست جنایت پدر. دو دیگر جنایت توجیه دختر. سه دیگر، جنایت تقلیل توجیه دختر به یک امر عاطفی.
چرا این تقلیل و جنایت سوم، یک جنایت بزرگتر است؟
برای اینکه در این تقلیل، مبنای نظری قابل قبولی برای توجیه همه جنایتهای تاریخی فراهم میشود. در حقیقت، هیچ جنایتکاری در تاریخ مرتکب جنایت نمیشود، جز اینکه مطمئن باشد که همواره کسی یا کسانی از جنایت او دفاع خواهند کرد و راهی برای توجیه آن خواهند یافت. برای همین امر است که همه جنایت کاران تاریخ، با قلبی ارام و مطمئن، جنایت میکنند. پس به یک اعتبار توجیه گران جنایت، بیش از خودِ جنایتکار در جنایت شریک هستند. توجیه گران، فراهم کنندگان زمینه و بستر جنایت هستند.
این توجیه گران جنایت که اغلب از مفهوم موهوم «اقتضاء دوران» بهره میبرند تا جنایت را توجیه کنند و طبیعی جلوه دهند، به هیچ وجه در پارادایم روانی و احساسی قرار ندارند. بل کاملا به ابزار تاریخ و اجتماع مجهزند و گهگاه نیز از فلسفه و سیاست نیز سود میبرند. ما اساسا با یک پدیده روانشناختی طرف نیستیم. فاطمه صادقی، با ابزار تاریخ و سیاست و فلسفه دست به چنین جنایتی میبرد. او کاملا آگاهانه و با تیزهوشی از خاستگاه طبقاتی خود دفاع میکند. این رویه را در همه رجل سیاسی انقلاب و خاصه دهه شصت میتوان دید. شاید فرزند ایت ا...منتظری، نمونه ای استثنایی باشد که بطور اشکار بر گذشته تیره و تاریک اعتراف کرده و طلب عفو از مردم میکند. گرچه پدر او چندان نقشی در شکلگیری ان تاریکیها نداشت.
فاطمه صادقی خلخالی، یکی از سربازان شجرهٔ خبیثه جنایتکاران دینی در همه تاریخ میتواند باشد. سربازانی که رسالتشان، ایجاد ارامش وجدان و اطمینان برای جنایت کاران است. لشکر پیادهنظام رسانه ای جنایتکاران دهه شصت، امروز در هیئت فعالان رسانه ای اصلاح طلبان، همان نقش فاطمه صادقی را ایفا میکنند. پس تقلیل این فعالیت آگاهانه و رسالت تاریخی، به یک امر عاطفی و نسبت پدر و دختری، خود فی نفسه جنایتی است بزرگ که میکوشد ما این توجیه گران و بستر سازان تاریخی جنایتکاران را نبینیم.
جنایت را باید لخت و عریان دید. بی هیچ نقابی و بی هیچ واهمه ای. تنها راه رهایی همین است.
از کانال سگال ژرف
@faryad_naseri
محمدرضا نیکفر_ رادیو زمانه
باز نشر این مطالب نشانه تایید یا حتا مخالفت نیست بل تنها باز نگه داشتن حرف است
@faryad_naseri
باز نشر این مطالب نشانه تایید یا حتا مخالفت نیست بل تنها باز نگه داشتن حرف است
@faryad_naseri
روتخر کپلاند، شاعر سرشناس هلندی، 1934 - 2012
*
اسب هایی در دور
اسبهایی در دور،
با همین چشم انداز باید کار کنم،
هر چند درک نکرده بودم که آنجا
در علفزار میان اسب ها ایستاده بودم،
می چریدم.
این هنگام که دوباره اسب گشته ام،
تنم انگار از این همه علف سنگین
و خوشبخت است.
حس غریبی ست که آدم همان باشد که بوده است،
اسبی در مرتعی دور.
و مادیانی از من پرسید که در میان آدمیان چگونه زیسته ام،
آدمی این پرسش را از من نکرده بود.
مادیان را سپاس، هر چند حرف او انگار آن نبود.
مه که فرو می نشیند بر علفزار،
آن مادیان سر را بر آن می هلد،
باران که می بارد،
برق می زند و تمام تنش چشم می شود،
آفتاب که می تابد
پشت را برای من، تنها برای من،
به زیبایی می لرزاند.
من می بینم.
*
Rutger Kopland
اکبر ایل بیگی
https://t.me/joinchat/AAAAAEHoIwUZABTEUicBxA
Forwarded from اغاني خالدة (Javad Pakravesh)
@Aghani2
بیسالونی - ورده الجزائریه
به گل شب بو می گویم
- چه فایده دارد چاپ سنگی شعر!
من دارم می میرم
پس چرا
روز روشن
به سراغم
هیچ کس نمی آید؟!
#بیژن_کلکی
@faryad_naseri
- چه فایده دارد چاپ سنگی شعر!
من دارم می میرم
پس چرا
روز روشن
به سراغم
هیچ کس نمی آید؟!
#بیژن_کلکی
@faryad_naseri
نامهی نوزدهم
آلی جان
در نامهی قبلی هم نوشتم راه، گشایش است اما راهِ گشایش را نمیدانم. خودم فروبستگیهای خودم را که بیل میزنم چیزهای زیادی پیدا میکنم. یکیش جوری فضای سلوکی است که از کودکی در من شکل گرفته است. تلاش من برای رهیدن از این فضای سلوکی، از این ساحت متافیزیکی فعلن بینتیجه مانده است. فعلن یعنی این که ریشه دارد. ریشه در تربیت کودکیهام اما رنج و درد من در این فضا بسیار طاقتفرسا شده است. توان آشتیدادن تمام من که بر زمین است و زمینی است. با آن ارادهی برتر که بر تمام شئون جهان حاکم است به نوعی ناشدنیست.
نفس کشیدنم در این ساحت بوده که مرا کشیده به سمت نماد و نشانه و اسطوره و افسانهها، به سمت تاویل و تفسیر و شرح. در این فضا تقلای مدام من رسیدن به گشایش بوده است. این فضا مدور و دایرهایست. دو قطبی است. قبض و بسط. فروبستگی و گشایش. که مدام در پی هماند و از پی هم آیایند. هم قبض و هم بسط. از اشارهی آن ارادهی برتر بر تو -بر آدمی- وارد میشوند. بر آدمیيی که بستر این رخدادها را با کرد و کار خودش مهیا میکند. حالا هرکس تفسیری به دست میدهد به حد دانشاش. عرفا به بروز صفات جمال و جلالی، روانشناسها به کار و بار خودمان و قوانین درونیمان که نقضاش میکنیم یا رعایتاش انگار قبض از نقض نشأت میگیرد و بسط از رعایت احوالات خودمان. خلاصه هرکس به شکلی. حالا نگاه کن این مردم پریشیده خاطر هر روز چقدر خودشان خودشان را نقض میکنند. خودشان خودشان را زیر میگیرند. خب این باید درد و پریشانی داشته باشد. نمیشود که بگویی این و بکنی آن. آب هم از آب تکان نخورد.
مولانا را به یاد بیار با آن شعر خار در پا و پا بر سر زانو گرفتن- فریاد از این بیحافظهگی- بر آنم که از این فضای مدور برهم، از این دو قطبی غم و شادی مدام. چگونهاش را نمیدانم اما تا وقتی که ساکن این ساحت باشیم داستان همین است. رسیدهام به خواستن و نخواستن و این خواست و نخواست دو شقه کرده مرا. یکسو میرود به خواست، یکسو میرود به نخواست. نخواستن اما چطور نخواستن. این که نخواستن خواستهها را پیش میآورد. و همهی این ماجرا در سر است. وگرنه بر زمین و خاک که تا بیل نزنی دستت به گیاهی نمیرسد. این بازی سر است. یعنی این خواستن و تمنا و طلب همیشگی است که به رسیدن اجازه نمیدهد. این که در هر پدیده و رخداد و حرکتی چشمانتظار گشایشی باشی. گشایش را به تاخیر میاندازد. چشمانتظاری و تمنا حایل بزرگ بین خواستن و رسیدن است. تاخیر معناست. معنا در چشمپوشی از معنا چهره میگشاید. معنا در لحظهای که نادیدهاش میگیری و از آن مسند برتر در ذهن خودت پاییناش میآوری رخ میدهد و مینماید. نخواستن. هشیار بودن به تمام سکنات خود و مهیا بودن برای مواجهه با شدن و ناشدن و یکی بودن شدن و ناشدن. شدن را از مسند تکبرش پایین میکشد و پیش میکشد. رسیدن و شدن پیشکشیست که نخواستن میآورد. حسرت هدیهی خواستن است. در این ساحت در فکر عبور از خواستنم. رفتن از میل. رفتن از تمنای مدام. نخواستن همسایهی ندانستن است. همان لحظهای که دانستن بر تو فرود میآید. با این همه هنوز در چنبر دایرهام و آرزو این است که بر خطی بروم پر فراز و نشیب یا هر راه دیگری که در آن از این گرفت و گیرها به این معنا و مفهوم خبری نباشد. تو همین ماجرای ذهنی را ببر به احوالات جامعه ببین چقدر سرد و گرممان میکنند آنها که بر مسنداند. یعنی یک راه مشخص نیست که، هر کس هر روز که میآید با قرائت خودش از دوست و دشمن و قانون و دین ما را به راهی میبرد. اینها به هم ربط دارند. وقتی هیچجا راه روشن نباشد. نه در سیاست، نه در قانون، نه در اجتماع و همه چیز وابسته به باد و ابر و آفتاب باشد جان آدم هم همین میشود ابر که بیاید یک قصه سر میکند. آفتاب که باشد آواز دیگری سر میدهد. آخرش هم میگویند جماعت سرد و گرم چشیدهای بودیم ما.
9/12/90
بازنویسی 14/7/93
#فریاد_ناصری —-------------باز نشر نامه های آلی @faryad_naseri
آلی جان
در نامهی قبلی هم نوشتم راه، گشایش است اما راهِ گشایش را نمیدانم. خودم فروبستگیهای خودم را که بیل میزنم چیزهای زیادی پیدا میکنم. یکیش جوری فضای سلوکی است که از کودکی در من شکل گرفته است. تلاش من برای رهیدن از این فضای سلوکی، از این ساحت متافیزیکی فعلن بینتیجه مانده است. فعلن یعنی این که ریشه دارد. ریشه در تربیت کودکیهام اما رنج و درد من در این فضا بسیار طاقتفرسا شده است. توان آشتیدادن تمام من که بر زمین است و زمینی است. با آن ارادهی برتر که بر تمام شئون جهان حاکم است به نوعی ناشدنیست.
نفس کشیدنم در این ساحت بوده که مرا کشیده به سمت نماد و نشانه و اسطوره و افسانهها، به سمت تاویل و تفسیر و شرح. در این فضا تقلای مدام من رسیدن به گشایش بوده است. این فضا مدور و دایرهایست. دو قطبی است. قبض و بسط. فروبستگی و گشایش. که مدام در پی هماند و از پی هم آیایند. هم قبض و هم بسط. از اشارهی آن ارادهی برتر بر تو -بر آدمی- وارد میشوند. بر آدمیيی که بستر این رخدادها را با کرد و کار خودش مهیا میکند. حالا هرکس تفسیری به دست میدهد به حد دانشاش. عرفا به بروز صفات جمال و جلالی، روانشناسها به کار و بار خودمان و قوانین درونیمان که نقضاش میکنیم یا رعایتاش انگار قبض از نقض نشأت میگیرد و بسط از رعایت احوالات خودمان. خلاصه هرکس به شکلی. حالا نگاه کن این مردم پریشیده خاطر هر روز چقدر خودشان خودشان را نقض میکنند. خودشان خودشان را زیر میگیرند. خب این باید درد و پریشانی داشته باشد. نمیشود که بگویی این و بکنی آن. آب هم از آب تکان نخورد.
مولانا را به یاد بیار با آن شعر خار در پا و پا بر سر زانو گرفتن- فریاد از این بیحافظهگی- بر آنم که از این فضای مدور برهم، از این دو قطبی غم و شادی مدام. چگونهاش را نمیدانم اما تا وقتی که ساکن این ساحت باشیم داستان همین است. رسیدهام به خواستن و نخواستن و این خواست و نخواست دو شقه کرده مرا. یکسو میرود به خواست، یکسو میرود به نخواست. نخواستن اما چطور نخواستن. این که نخواستن خواستهها را پیش میآورد. و همهی این ماجرا در سر است. وگرنه بر زمین و خاک که تا بیل نزنی دستت به گیاهی نمیرسد. این بازی سر است. یعنی این خواستن و تمنا و طلب همیشگی است که به رسیدن اجازه نمیدهد. این که در هر پدیده و رخداد و حرکتی چشمانتظار گشایشی باشی. گشایش را به تاخیر میاندازد. چشمانتظاری و تمنا حایل بزرگ بین خواستن و رسیدن است. تاخیر معناست. معنا در چشمپوشی از معنا چهره میگشاید. معنا در لحظهای که نادیدهاش میگیری و از آن مسند برتر در ذهن خودت پاییناش میآوری رخ میدهد و مینماید. نخواستن. هشیار بودن به تمام سکنات خود و مهیا بودن برای مواجهه با شدن و ناشدن و یکی بودن شدن و ناشدن. شدن را از مسند تکبرش پایین میکشد و پیش میکشد. رسیدن و شدن پیشکشیست که نخواستن میآورد. حسرت هدیهی خواستن است. در این ساحت در فکر عبور از خواستنم. رفتن از میل. رفتن از تمنای مدام. نخواستن همسایهی ندانستن است. همان لحظهای که دانستن بر تو فرود میآید. با این همه هنوز در چنبر دایرهام و آرزو این است که بر خطی بروم پر فراز و نشیب یا هر راه دیگری که در آن از این گرفت و گیرها به این معنا و مفهوم خبری نباشد. تو همین ماجرای ذهنی را ببر به احوالات جامعه ببین چقدر سرد و گرممان میکنند آنها که بر مسنداند. یعنی یک راه مشخص نیست که، هر کس هر روز که میآید با قرائت خودش از دوست و دشمن و قانون و دین ما را به راهی میبرد. اینها به هم ربط دارند. وقتی هیچجا راه روشن نباشد. نه در سیاست، نه در قانون، نه در اجتماع و همه چیز وابسته به باد و ابر و آفتاب باشد جان آدم هم همین میشود ابر که بیاید یک قصه سر میکند. آفتاب که باشد آواز دیگری سر میدهد. آخرش هم میگویند جماعت سرد و گرم چشیدهای بودیم ما.
9/12/90
بازنویسی 14/7/93
#فریاد_ناصری —-------------باز نشر نامه های آلی @faryad_naseri
امیل چوران از فیلسوفان مورد علاقهی من نیست اما وقتی مینویسد: «چرا مردم آنچه را که با خون نوشته شده تحسین میکنند؟ زیرا چنین آثاری همزمان با حفظ توهم رنج کشیدن، آنها را از هر رنجی معاف میکند. مردم دوست دارند رد خون و اشک را در پس خطوط نوشتههایتان ببینند. تحسین توده سادیستی است» .۱ بارقههای درخشان فکرش را به سمتمان پرتاب میکند.
۱. از کتاب بر قلههای ناامیدی مترجم سپیده کوتی
@faryad_naseri
۱. از کتاب بر قلههای ناامیدی مترجم سپیده کوتی
@faryad_naseri
نامهی بیستم
آلی جان
در حیطهی فکرهای ایرانی، فکر بسیار پیشتاز و یگانهای وجود دارد که به خاطر قدمت طولانیاش و یادآوریهای زیادش در ذهن و زبان ایرانی توانسته پیچیدگی بسیار عظیمی را صیقل خورده در یک جملهی روان و کوتاه بیان کند. فکری که ربط به چهره دارد و همینطور و در عینحال که با این امر متناهی دائم در تغییر، در ارتباط است با یک فکر همیشه دور از دسترس نادیدنی هم پیوند محکمی دارد. با خدا. فکری که مثل یک بارقهی برنده و تیز در یک جملهی کاملن ساده در جریان است.
فکری که از دهان پادشاهان ایرانی بر کتیبههای فراوانی نقش بسته است در کنار چهرههایشان «من شاه شاهانم که چهر از ایزدان دارد» این فکر فلسفی- الهیاتی که در دهان پادشاهان ایرانی نقش سیاسی به خود میگیرد تا بتواند خیال هر مخالفی را در ذهناش سرکوب کند که آن که علیه بود و وجود پادشاه است علیه خداست. علیه چهرهی خدا که در میان آدمیان حاضر و ناظر است اما یک قدم جلوتر از آنکه سیاسی شود. یعنی درست قبل از آنکه این فکر ربط دهندهی چهره و خدا منضم به سیاست شود، لحظهی اصیل آن است. لحظهی اصیل فکری که تنها چهره را، نه چهرهی پادشاه را بل که چهره را به ایزدان ربط میدهد. ای مینوچهر.
و این همان فکریست که امروز از دهان لویناس میشنویم وقتی سخن از چهره میگوید و دیگری. در فکرهای ایرانی چهرهی دیگری همان چهرهی ایزدان بوده و قابل احترام و ستایش وَ پاسخگو بودن به او از ملزومات بوده است. این فکر الهیات سرخوشانه و زمینی مردمان ایرانزمین را نظم و سامان میداده که ایزد را در روبه روی خویش ببینند و با دیگری در مقام صاحب چهرهی ایزدی مناسبتی ستاینده و درخور داشته باشند. از اینرو هر چهره صاحب کرامتی بوده است و تحقیر و توهین به انسان در مقام کسی که چهرهی ایزد است از نکوهیدهترین امور. حدیثی از پیامبر اسلام نقل شده است که «خدا انسان را به شکل خودش آفرید». من پیش از آنکه دنبال سند این حدیث باشم تا صحت و سقماش را دریابم آن را تلاش فکر ایرانی برای ایرانیزه کردن اسلام میدانم به خصوص که بیشتر عارفان بازگویش کردهاند. تلاش برای پیوند اسلام با یکی از اصیلترین فکرهای ایرانی. پیامبری که خدا را به صورت درآورده است – دهیه کلبی- در میان پارسیان ارج میگیرد. پیامبری که چهرهی انسان را شبیه خدا معرفی میکند. این حدیث همان سخن شهریاران ایرانی است که ذکر شد.
میشود با کشف درستی انتساب این حدیث به دو نکته رسید. اگرانتساب صحت داشته باشد که قوت خود فکر بیشتر میشود و اگر نادرست از تلاش انسان ایرانی برای پارسیکردن اسلام خبر میدهد. انسان ایرانی که خدا را مدام در چهره دیگری میدیده است علیالخصوص در چهرهی دیگری بزرگاش. توان مقابل شدن با خدای بیچهره را نداشته و ندارد از اینرو چنین حدیثی را به نفع فکرهای خودش خلق میکند و همانطور که گفته شد بیشتر راویان این حدیث عارفانی بودهاند که قرائت غیررسمی از دین و اسلام داشتهاند. قرائتی وسیع و گشوده که در آن فقیهان و اهل شرع مرجع امور نبودهاند و نیستند. بیشتر عرفای ایرانی حاملان فکرهای ایرانیاند و حافظ آن در برابر فکرهای ناهمخون با مردمان پارس. ایرانیها همیشه خدا را در پیش رویشان دیدهاند، در مواجهه با دیگری. برای همین در رفتار با دیگری الهیاتی را پیریزی کردهاند که جامعهشان، جامعهای کاملن سرخوش و پر از مناسبات قابل ستایش و احترام متقابل بوده است. خدا در فکرهای ایرانی همیشه حاضر و ناظر بوده است و میشده است که با او سخن گفت. این دیگری که چهرهی ایزد دارد به ایزد میبرد. ایزد است که میشود با او گپ و گفت داشت. دیالوگ داشت، نه خدای غائب که فقط میشود صدایش کرد و دعایش کرد. دعا در عربی همان صداکردن است.
28/12/90
#فریاد_ناصری _باز نشر نامههای آلی
@faryad_naseri
آلی جان
در حیطهی فکرهای ایرانی، فکر بسیار پیشتاز و یگانهای وجود دارد که به خاطر قدمت طولانیاش و یادآوریهای زیادش در ذهن و زبان ایرانی توانسته پیچیدگی بسیار عظیمی را صیقل خورده در یک جملهی روان و کوتاه بیان کند. فکری که ربط به چهره دارد و همینطور و در عینحال که با این امر متناهی دائم در تغییر، در ارتباط است با یک فکر همیشه دور از دسترس نادیدنی هم پیوند محکمی دارد. با خدا. فکری که مثل یک بارقهی برنده و تیز در یک جملهی کاملن ساده در جریان است.
فکری که از دهان پادشاهان ایرانی بر کتیبههای فراوانی نقش بسته است در کنار چهرههایشان «من شاه شاهانم که چهر از ایزدان دارد» این فکر فلسفی- الهیاتی که در دهان پادشاهان ایرانی نقش سیاسی به خود میگیرد تا بتواند خیال هر مخالفی را در ذهناش سرکوب کند که آن که علیه بود و وجود پادشاه است علیه خداست. علیه چهرهی خدا که در میان آدمیان حاضر و ناظر است اما یک قدم جلوتر از آنکه سیاسی شود. یعنی درست قبل از آنکه این فکر ربط دهندهی چهره و خدا منضم به سیاست شود، لحظهی اصیل آن است. لحظهی اصیل فکری که تنها چهره را، نه چهرهی پادشاه را بل که چهره را به ایزدان ربط میدهد. ای مینوچهر.
و این همان فکریست که امروز از دهان لویناس میشنویم وقتی سخن از چهره میگوید و دیگری. در فکرهای ایرانی چهرهی دیگری همان چهرهی ایزدان بوده و قابل احترام و ستایش وَ پاسخگو بودن به او از ملزومات بوده است. این فکر الهیات سرخوشانه و زمینی مردمان ایرانزمین را نظم و سامان میداده که ایزد را در روبه روی خویش ببینند و با دیگری در مقام صاحب چهرهی ایزدی مناسبتی ستاینده و درخور داشته باشند. از اینرو هر چهره صاحب کرامتی بوده است و تحقیر و توهین به انسان در مقام کسی که چهرهی ایزد است از نکوهیدهترین امور. حدیثی از پیامبر اسلام نقل شده است که «خدا انسان را به شکل خودش آفرید». من پیش از آنکه دنبال سند این حدیث باشم تا صحت و سقماش را دریابم آن را تلاش فکر ایرانی برای ایرانیزه کردن اسلام میدانم به خصوص که بیشتر عارفان بازگویش کردهاند. تلاش برای پیوند اسلام با یکی از اصیلترین فکرهای ایرانی. پیامبری که خدا را به صورت درآورده است – دهیه کلبی- در میان پارسیان ارج میگیرد. پیامبری که چهرهی انسان را شبیه خدا معرفی میکند. این حدیث همان سخن شهریاران ایرانی است که ذکر شد.
میشود با کشف درستی انتساب این حدیث به دو نکته رسید. اگرانتساب صحت داشته باشد که قوت خود فکر بیشتر میشود و اگر نادرست از تلاش انسان ایرانی برای پارسیکردن اسلام خبر میدهد. انسان ایرانی که خدا را مدام در چهره دیگری میدیده است علیالخصوص در چهرهی دیگری بزرگاش. توان مقابل شدن با خدای بیچهره را نداشته و ندارد از اینرو چنین حدیثی را به نفع فکرهای خودش خلق میکند و همانطور که گفته شد بیشتر راویان این حدیث عارفانی بودهاند که قرائت غیررسمی از دین و اسلام داشتهاند. قرائتی وسیع و گشوده که در آن فقیهان و اهل شرع مرجع امور نبودهاند و نیستند. بیشتر عرفای ایرانی حاملان فکرهای ایرانیاند و حافظ آن در برابر فکرهای ناهمخون با مردمان پارس. ایرانیها همیشه خدا را در پیش رویشان دیدهاند، در مواجهه با دیگری. برای همین در رفتار با دیگری الهیاتی را پیریزی کردهاند که جامعهشان، جامعهای کاملن سرخوش و پر از مناسبات قابل ستایش و احترام متقابل بوده است. خدا در فکرهای ایرانی همیشه حاضر و ناظر بوده است و میشده است که با او سخن گفت. این دیگری که چهرهی ایزد دارد به ایزد میبرد. ایزد است که میشود با او گپ و گفت داشت. دیالوگ داشت، نه خدای غائب که فقط میشود صدایش کرد و دعایش کرد. دعا در عربی همان صداکردن است.
28/12/90
#فریاد_ناصری _باز نشر نامههای آلی
@faryad_naseri
ستوان يكم باقر واله جز سري دوم افسران سازمان نظامي حزب توده است كه آبان ١٣٣٢ اعدام مي شود.
همرزم خسرو روزبه.
روزبه اهل سامن همدان، واله هم همدانی است.
@faryad_naseri
همرزم خسرو روزبه.
روزبه اهل سامن همدان، واله هم همدانی است.
@faryad_naseri
مکانی که در یکی از سریالهای تلوزیونی دیدهاید. اولین اصطبل پرورش اسب اصیل ایرانی است. متعلق به مهری قراگوزلو
@faryad_naseri
@faryad_naseri
دیگر محال است تا آخر عمر کسی حاضر شود مرا بگیرد. اما مهریجان، چه اهمیت دارد؟ در عوض، من هر روز که او را میبینم، مثل این است که توی شیشهی عطر میغلطم و حل میشوم. دیگر از زندگی چه میخواهم؟ همیشه فکر میکنم که مرگ جلویم ایستاده. من زندگی را چنگ نمیزنم، اما از آنچه هم که به من زندگی میبخشد، پرهیز نمیکنم. یک روزی همهچیز تمام میشود. مهریجانم، بهخدا تمام میشود. من و تو و او و عشق و این مسخرهبازیها، و آنوقت دیگران میآیند مینشینند یک فنجان قهوه یا یک دیگ حلوا میخورند، به قدر یک رسالهی دکتر فروزانفر راجع به مولانا! پشت سر ما بد میگویند و همهی دقِدلیها و واماندگیهایشان را بروز میدهند و بعد غائله ختم میشود. یک سنگ یکمتری و یک گودال تاریک و یک غرولند نکیر و منکر. میبینی که دارم مزخرف مینویسم. اما من این زوال دردناک را در همهچیز حس میکنم و میبینم. و از این حرص و شتابی که در حرکات و زندگی مردم وجود دارد، از این حرصی که به خاطر حفظ قراردادهای پوچی از قبیل خانواده، آبرو، گوهر عفت، وفاداری و چند تا کلمهی دیگر نظیر همینها که نوشتم میزنند، فقط خندهام میگیرد.
فروغ
@faryad_naseri
فروغ
@faryad_naseri
تقدم الاراذل و تأخر الافاضل
تزیین الفروع و تضییع الاصول
پیشوا گشتن اراذل و تابع شدن افاضل
زینت دادن فروع و ضایع نمودن اصول
#علی_پسر_ابوطالب
خاطرات ممتحن الدوله. حسینقلی خانشقاقی
@faryad_naseri
تزیین الفروع و تضییع الاصول
پیشوا گشتن اراذل و تابع شدن افاضل
زینت دادن فروع و ضایع نمودن اصول
#علی_پسر_ابوطالب
خاطرات ممتحن الدوله. حسینقلی خانشقاقی
@faryad_naseri