ان‌در امیدواری...
1.1K subscribers
823 photos
155 videos
217 files
544 links
سرگردانم بین شعر و فلسفه
دانشجوی دکتری فلسفه هنر
Download Telegram
آیا مناسبات بین یک گروه را می‌توان مصداق مناسبات کل جامعه دانست؟ اگر پاسخ‌تان آری است. کدام گروه از اقشار جامعه را بیشتر از باقی گروه‌ها بازنماینده‌ی وضعیت امروز جامعه‌ی ایران می‌دانید؟
پاسخ‌های‌تان را به این نشانک @faryadnaseri ارسال کنید
ان‌در امیدواری...
آیا مناسبات بین یک گروه را می‌توان مصداق مناسبات کل جامعه دانست؟ اگر پاسخ‌تان آری است. کدام گروه از اقشار جامعه را بیشتر از باقی گروه‌ها بازنماینده‌ی وضعیت امروز جامعه‌ی ایران می‌دانید؟ پاسخ‌های‌تان را به این نشانک @faryadnaseri ارسال کنید
نگاه توده مردم همیشه به سمت قدرت است. بخصوص در ایران که پیشینه ی نظام های استبدادی در آن قوی است. پس از کسی تقلید میکنیم که قوی تر است. چون قدرت موفقیت است. هرگروهی که مناسبات قدرت را بهتر به نمایش بگذارد شایستگی بیشتری برای تقلید دارد. در آداب لباس پوشیدن و رفتار اجتماعی و سلوک سیاسی و غیره.
#ابوالفضل_مروجی
Forwarded from اغاني خالدة (Javad Pakravesh)
@Aghani2
اسمهان - امتی حتعرف امتی
کانال اغاني خالدة

🎵 نواهای بهشتی #اسمهان


@Aghani2
ان‌در امیدواری...
آیا مناسبات بین یک گروه را می‌توان مصداق مناسبات کل جامعه دانست؟ اگر پاسخ‌تان آری است. کدام گروه از اقشار جامعه را بیشتر از باقی گروه‌ها بازنماینده‌ی وضعیت امروز جامعه‌ی ایران می‌دانید؟ پاسخ‌های‌تان را به این نشانک @faryadnaseri ارسال کنید
در این پرسش منظور من از گروه بیشتر طبقات اجتماعی بودند.


مسلمن باید نگاهی به تقسیم‌بندی‌های جدید اجتماعی بیندازیم. به‌طور مثال عنوان طبقه‌ی متوسط بسیار کلی و بدون حد و حدود روشن است، حداقل در کشور ما اینطور است.

تقسیماتی چون نظامیان و روحانیون و... غیره هم بسیار ناکارآمد است چون اختلافات عقیدتی‌ و فکریشان را نادیده می‌گیرد.


پس ما نیازمند تقسیم‌بندی‌ای هستیم که بتواند با نشان دادن خاستگاه و موقعیت اجتماعی تمایزهای فکری را هم بیان کند‌.


با این توضیحات فکر کنیم کدام گروه مناسبات درمدنظر حکومت را بازتولید و حفظ می‌کند؟
@faryad_naseri
Forwarded from دخمه (سینا زرعی)
yazdh_sher_az_saedy.pdf
354.7 KB
یازده شعر از غلامحسین ساعدی
با مقدمه ی جواد مجابی
@artdakhme
بیانیه
کانون نویسندگان ایران پنجم آبان با انتشار اطلاعیه درگذشت علی‌اشرف درویشیان را به "خانواده، دوستان، دوستداران و همه نویسندگان مستقل و روشنفکران آزاده‌" تسلیت گفت. در بخشی از این بیانیه آمده است: " علی‌اشرف درویشیان نه تنها از شرف قلم خود محافظت کرد بلکه در تمام عمر ادبی‌اش پاسدار آزادی قلم و مخالف سرسخت سانسور بود".

*****************
متن کامل بیانیه
بیانیه‌ی کانون نویسندگان ایران در باره‌ی درگذشت علی‌اشرف درویشیان
علی اشرف درویشیان، قلم فرودستان و زبان کودکان رنج و کار و عضو برجسته‌ی کانون نویسندگان ایران، روز چهارم آبان درگذشت. او که نزدیک به نیم قرن پژواک صدای بی‌صدایان و تصویرگر سیمای بی‌چهره‌گان بود، در حالی برای همیشه چشم‌های نگرانش را برهم‌ نهاد که رویای زیبا کردن جهان، این جان¬مایه¬ی بی¬بدیل قلم او، همچنان به تحقق نپیوسته است؛ با این همه، شعله‌ی فروزان آرمان¬ها و آرزوهایش، که خود در پراکندن آن بسیار سهم داشت، تابناک است و بر راه همه¬ی جویندگان شادی و آزادی نور می‌افشاند. آنچه او کرد و آنچه بر جا نهاد، نشان و میراث نویسنده‌ای است که هیچ‌گاه به تایید ستم و سیاهی برنخاست؛ حاشا که همواره بر آن شورید و زبان اعتراض گشود، هیچ‌گاه و به هیچ بهانه‌ای بر سفره‌ی صاحبان قدرت ننشست؛ زیرا که آن را "خونین" می‌دانست. همین بود که سال‌ها زندان و فشار و آزار نصیبش کردند. سال¬ها حبس و شکنجه و آزار در زندان های رژیم شاه و سال‌ها تعقیب و احضار و فشار در رژیم کنونی تاوان سرفرازی و حفظ شرافت قلمش بود؛ قلمی که با آفرینش ده‌ها کتاب طی نیم قرن صدها هزار خواننده و محبوبیتی کم‌نظیر داشته است.
علی‌اشرف درویشیان نه تنها از شرف قلم خود محافظت کرد بلکه در تمام عمر ادبی‌اش پاسدار آزادی قلم و مخالف سرسخت سانسور بود. کوشش پیگیرانه‌ی او برای بازفعال کردن کانون نویسندگان ایران در سال‌های سراسر اختناق و آدم¬کشی دهه‌های شصت و هفتاد خورشیدی از دیگر نقطه¬های اوج کارنامه‌ی درخشان او به مثابه‌ی نویسنده‌ی روشنفکر و مدافع آزادی بیان بی‌هیچ حصر و استثناست. بی گمان اگر درویشیان آستین همّت بر نمی زد و به یاری هم قلمانی چند در احیای کانون نویسندگان ایران به جان نمی¬کوشید، نهاد روشنفکران و نویسندگان آزادی خواه ایران چنین استوار و برکنار از بازی های قدرت حاکم پا نمی¬گرفت. اعتماد به راستی و درستی او فراگیر بود. از همین روی در تمامی مجامع بالاترین آراء همواره از آن او بود. راست این‌ که در هر دوره از حیات جامعه، بالیدن و برآمدن آزادگانی چون او بسیار کم‌شمار است.
علی‌اشرف درویشیان نویسنده‌ای سوسیالیست بود و آرمانش برابری و آزادی. شک نیست که ما بخت‌یار بودیم که در زمانه‌ی او زیستیم و شوربخت از آن رو که شاهد مرگ و خاکسپاری‌اش هستیم.
کانون نویسندگان ایران درگذشت یار همیشه‌ی خود، نویسنده‌ی برجسته، خوش‌نام و محبوب ، علی‌اشرف درویشیان، را به خانواده، دوستان، دوستداران و همه نویسندگان مستقل و روشنفکران آزاده‌ تسلیت می‌گوید و در مراسم تشییع پیکر این رفیق راه و تمامی مراسم و بزرگداشت‌های او در کنار خانواده‌ی محترم درویشیان خواهد بود.
کانون نویسندگان ایران
٥ آبان ١٣٩٦



#کانون_نویسندگان_ایران

@kanoon_nevisandegane_iran
۰

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1517092041708909&id=857199194364867
صدیقه وسمقی شاعر و اندیشمند‌دینی را دستگیر کرده‌اند. این گوشه‌ی کوچکی از نظریات او در کتاب «بازخوانی شریعت» است نقل شده در مقاله‌ی رضا علیجانی.
@faryad_naseri
دور خیلی چیزها تمام شده، از جمله دور شعر. به دل نگیر. می خواستم کوتاه بگویم نشد: فکر نمی کردم اینهمه دراز شود. وقتی که من از باید می گویم خودم می دانم که در راه شبان افتاده ام و این نشانه ی خیری نیست. با این همه: شعر امروز اگر بخواهد به روز شود باید حجب و حیا، ریا و دورویی را کنار بگذارد، از دنیای مبهم و مه آلود ایهام واکند، "تعارف" کنار بگذارد، از شرح و وصفی که از جنم توریه است دست بردارد، حجاب از کالایش برگیرد و از "جنس"ش، "مالش" "چیزش" چادر برگیرد تا بر میز نمایش چه نهاده است و چه عروسی از بازار سمرقند می آورد. باید روشن و مشخص آن چه را که از آن تو شده است و از دنیا گرفته ای روشن بیان کنی. عروس را باید لخت کرد و نمود. عروسی که خود لختش را ندیدنی چه گونه می توان نمود. تو که تمام معنایی، همه ملاحت روحی و جامه ی عروس را جانی لختت کنند ازت چه می ماند؟ جز مشت باز نماینده؟ اگر بخواهی مردمان روز کوچه و بازار "در" تو را بیابند و به باغت اندر شوند باید نشانه های راهت، راهنمایت گویا و روشن باشد، در راه راست هزارتو نباید کاشت. دنیای امروزه بیان مشخص می طلبد، واژه هایی که دقیق راه به معنا می برد، به اندرون. وقتی که مشخص و بدون وهم و ایهام بیان شود هم که دیگر شعر نیست. هرچه جامعه متعارف تر باشد، بیشتر "تعارف" داشته باشد، شاعرانه تر زنده گی می کند و شعر سخن غالب و شاعر سخنران اول است. شعر اگر به فهم درآید از وهم و ایهام رهیده و دیگر شعر نیست، حرف روز است، روشن. شاعر و ادیب ایرانی امروزه تافته ای نیست که بیرون بافت خودش تنیده باشد. شاعر امروز ایرانی البته به روز است، اما به روز خودش، به روز جامعه ای که جامه ی جمع است و بر تن "همه" است. ذهن و روح هم زمینه ای دارند، از سر می رسند و سر خود سرزمینی داشته است و دارد و از زمین می رسد. زمینی که ایران امروز باشد کدام کالایش را به عنوان بن جل می توان در بازار روز نقد کرد که فرهنگش؟ آن که در نیافته باشد که "تولید فرهنگی" نیز کالاست و کالا را در حجاب و حباب عرضه نمی کنند در بازار روز گم شده است و جیبش را بگًردی خالی است. روز ایرانی امروز روز همین منی است که این جا نشسته ام؟ تنها ملتی که سید که "تنها" همان تخمه ی عرب است، دیگری است، زاد دیگری است، آن که از آن ها نیست است که بر او "حق ولایت مطلق" دارد. سید از زاد به معنی تخمه نام دیگر دیگری است، نام دیگر او، نام دیگر آقا. ایرانی در برابر این ولی، این سید، این آقا نمی تواند خود را جز مولا ببیند. این روز ایرانی است که ولایت مطلق بر نفس و بر نفس موالی را حق الهی موبد بلکباش می داند و خواهان گسترش این حکومت، این ولایت به هردو عالم است. شر خود ستایش نیایی بود که دیگر نامش درست بر زبان نمی گردید و غریبه می نمود. عرب که آمد شعر مدح و ستایش نیای دیگری شد و ایرانی نیای گمشده اش را "باز"یافت. ستایش نیای او، نیای دیگری که دشمن نیای تو بوده است. این دیگری، این او، این یار، این نگار، این غایب و حاضر در میانه، او که در میانه است و دستت به میانش نمی رسد، موضوع شرح و وصف شاعر از نگاری است که دست به دامنش نمی رسد. در نگاه ایرانی یاری که دامن به دست دهد و زمینی شود لکاته است و مالی نیست. شعر ایرانی هرچه پیشتر آمد مداحتر و ستایشگرانه تر بود، از "خود" بی گانه تر، بی خودتر شد و در دیگری که میان به دست نمی داد پیوست. ستایش دیگری، تعارفیدن عروسی که باب دل شاعر است. شاعران عاشق واژه هایی هستند که به راحتی تشخص نمی پذیرد و سر جایش نمی نشیند. باید شعر را سر جایش نشاند تا واژه به جایگاه مشخص خود برسد. او عاشق واژه هایی است که با واژه های کناری اش جا تعارف می کند و این جاست که شاعر ول کرده است، "آزاد" گذاشته است تا شنونده از قریب و آشنا به بعید و غریب کشانده شود. نگاهی به واژه نامه های فارسی نشان می دهد که واژه ها مرز معنایی ندارند و به راحتی با تعارفی جای هم می نشینند. به جای این که مینه و اندرونه واژه را برتاباند مشابه اش را روی میز می گذارد. اگر برایت "جا"افتاده باشد جانمایی نباید نیاز به آن همه پیچاندن داشته باشد. این را زبان باید بدهد و زبان روزی می تواند بیان مشخص بدهد که به روز شود و دنیا محو و مبهم و مه آلود را پشت سر گذارد و دنیای شعر به شاعران وانهاده باشد.

#یادداشت
#سردار_صالحی
@faryad_naseri
دوباره و باز کانون نویسندگان

اولین مواجهه‌ی گفتاگویانه‌ی من با کانون نویسندگان تنها نهادی که هنوز برای سرنوشت قلم اهمیت دارد به وقت مرگ سیمین بهبهانی بود. بعدتر مرگ رضا دانشور و باز به مرگ غلامحسین نصیری‌پور.

در هر سه بار گمان من بر کم‌توانی کرد و کار کانون بود و هست.

اما همه‌ی این‌ها گذشت و من که بارها به پیوستن و نپیوستن به این نهاد با خود کلنجار رفته‌ام هنوز نتوانسته‌ام دلیل متقنی بیابم که کسان بر مسند امروز چون بزرگان دیروز بر مدار نگاه و حقوق انسانی چندان که باید و شاید عمل می‌کنند، پس من نیز به جمع بپیوندم.

اگر کانون مخالف هر نوع سانسوری‌ست، اگر کانون مخالف کوفتن قلم و سرکوب سران اندیشه است. پس چطور به فرض مثال در دفاع از حیثیت قلمی و فکری «صدیقه وسمقی» برنمی‌آید؟
شاید از آن‌رو که این شاعر و نویسنده را با معیارهای خودش «مستقل» و «آزاده» تشخیص نداده است چنانکه در بیانیه‌ی درگذشت علی‌اشرف درویشیان مستقل و آزاده بودنش را به‌صراحت اعلام می‌کند.

اگر این‌طور باشد کانون نه حامی قلم و نوشتن و آزادی بیان به شکل تام و جدی است بل‌که چون هر نگاه ایدئولوژیک دیگری تعریفی از «آزادگی» و «استقلال» دارد که تنها و تنها در پی دفاع از آن است.

چنان‌که ایدئولوژی حاکمه آوینی و چمران و حاتمی‌کیا و حمید سبزواری و... چهره‌هایی از این دست را مستقل و آزاده درمی‌یابد کانون هم احمد شاملو و رضا براهنی و محمد مختاری و جعفر پوینده را.

بی هیچ‌شکی من نیز با کانون نویسندگان هم‌نظرم که بین این دو سر ماجرا، این سر به انسان بیشتر اندیشیده است.

اما کانون محل قضاوت و خط‌کشی‌ ایده‌های شخصی نیست، کانون نهاد مراقبت از آزادی است گیرم اگر روزی فرارسد که باید از دشمن خود هم دفاع کند، باید چنین کند که انسانی بندی بیان عقیده‌اش شده است.

#کانون_نویسندگان
#صدیقه_وسمقی
#فریاد_ناصری
@faryad_naseri
Forwarded from فصل نامه هنر، ادب، گردش تزرو
روز دوم...
همراه با "فریاد ناصری" نویسنده و پژوهشگر ادبی و عضو هیات تحریریه فصلنامه سراسری #تزرو در غرفه نشریه
@tazarvmag
نکاتی چند پیرامون دفاع از حق آزادی بیان و اندیشه

حق آزادی بیان و اندیشه نمی‌تواند گزینشی باشد با این‌که می‌شود پذیرفت، افکاری هستند که برای بنیان‌های جوامع و ملت‌ها خطر جدی دارند و اس‌و‌اساس انسانیت را نشانه می‌روند اما رد و نفی آنها هم باید بر اساس اصول عقلانی و اندیشه باشد. نمی‌شود زیستن را به خاطر خطرات احتمالی‌اش محدود کرد.

دفاع از حق آزادی و حقوق انسانی هر کسی، به معنای دفاع و هم‌نظری با افکار و عقاید او نیست این مغالطه‌ایست که قدرت انجام می‌دهد تا حامیان آزادی را در نظر عموم طرفدار افکاری نشان دهد که از نظر آنها مذموم است.

اما مهم‌تر از همه این است که بدانیم، کارکرد نهادی با فعل شخصی متفاوت است. یعنی اشخاص می‌توانند در درجات مختلفی آزادی‌خواه باشند یا نباشند این نمی‌تواند از نهادی که ادعای طرفداری و حراست از آزادی بیان و اندیشه دارد سلب مسئولیت کند که چون آن شخص و این شخص از نهاد ما طرفداری نکرده است پس چرا ما باید از او دفاع کنیم؟

و اما آخرین نکته، باید توجه کنیم دفاع از آزادی و نقد هرنوع معضلی نیازی به اجازه یا پذیرفته شدن از سوی کسی ندارد. در ابتدایی‌ترین حالت این است که ما از شخص خاصی دفاع نمی‌کنیم از شخص خاصی که مصداق نقض حقی شده است دفاع می‌کنیم، گیرم که با آن شخص حتا اختلاف عقیده و نظر داشته باشیم. به گمانم پایه‌های فهم این نظر را می‌توان در آزاده و جوانمرد بودنی که در ادبیات کلاسیک ما تبیین می‌شود، جست و نزدیک‌تر آورد.


با توجه به این نکات و مسائل می‌توان و باید از محمد نظری گرفته تا آیت‌الله نکونام و هر کس در بند دیگری دفاع کرد تا اگر جرمی نکرده‌اند رها شوند و اگر مجرمند در حد جرمشان عادلانه قضاوت شوند.

@faryad_naseri
نامه‌ی پنجاه و پنج
آلی جان
سال نو شده است. این نوباوه‌گی روزهات مبارک. بیا باور کنیم که فرق دارد امروز با فردا. عید با روزهای عادی. کی و کجا این عادت سست‌حالانه بر ما افتاد که بگوییم چه فرقی دارد عید با ناعید. این قیافه‌ی همیشه مغموم اهل فکر تقلبی‌ست. آنکه عادت به روشنی دارد در جانش شتر مست می‌دود و قلبش شتربان آوازخوان است. این عادت از کتاب‌های نابه‌وقت آمده است. بعضی کتابها را باید به وقت خواند وگرنه تاریکی و سیاهی سطح‌اش را اشتباه می‌گیری. من سال‌های زیادی پرهیز کردم از آن کتاب که حالم را تاریک می‌کند و کتاب‌های شادان خواندم. اگرچه به معاصر کم است کتاب شاد روان. حالا کم کم از دولت این پرهیز می‌فهمم فرق دارد روز با روز. سال با سال حتا اگر هر سال بگوییم دریغ از پارسال. هرچند نمی‌دانم که چرا باید این را هم بگوییم، از بازمانده‌های همان قیافه‌ی غمگین است. اول کتابت را عوض کن تا بعد روز و آفتابت عوض شود. کتاب این که زانو به زانوی من بود بیشتر عمر تا به اینجام. از کتاب‌هام بگویم؟ از کدام کتاب؟ علیشاه مولوی یک وقت به من گفت: از کتاب‌هایی که دوستشان داری خیلی خوب می‌نویسی. امروز نگاه می‌کنم چه کتاب‌هایی بوده‌اند که من دوست‌شان داشته‌ام و نشده تا بنویسم‌شان. باری بر دوش، بر دوش. اما اینجا که می‌توانم به تو بگویم. بگویم مثلن این شعر بلند متن‌های زنجیره‌ای خودش یک کتاب است. مازیار نیستانی اینجا یکهو یک سر و گردن از خودش بالاتر ایستاده و این متن را نوشته، متن‌های زنجیره‌ای را و در نوشتن‌اش از سنت پیش از خودش بهره‌ها برده و با این شعر غنی‌ترش کرده؛ حالا ممکن است یکی بگوید این تکنیک‌اش فلان است آن یکی بگوید تکرارهاش بهمان است. اما با همه بیزاری‌ام از تماثیل می‌گویم‌شان فیل را ببینید عزیزانم. فیل را ببینید. آن‌وقت اگر بگویند این فیل جوان و کم‌جان است یا نمی‌دانم پیر و ناتوان، بهتر می‌شود به حرفشان گوش داد. از قصد دوبار اشاره به سنت کردم. یک‌جا به تکیه و یک‌جا به پیش بردنش. کتاب و حرف که از زیر بته نمی‌آید. تبار دارد و بارش در رابطه‌اش با این تبار تعریف می‌شود. حالا رابطه‌اش چگونه است بماند. اما هیچ رابطه‌ی تمامن نفی‌یی هم نداریم؛ داریم؟ این را که نوشتم خودم هم شک کردم. آیا نمی‌شود تمام نفی بود، یا تمامن پسند؟ یکبار دیگر باید متن‌های زنجیره‌ای را بخوانم. بخوانم ببینم با پیش از خودش چطور بوده، با آیندگان آیا ممکن است چطور باشد؟ من با او و او با من چی، چطور خواهد شد؟ که زبان فارسی من «درد می کند» دارد. ولی آلی تو دانی که با این نوشتن‌ها آن میل به گفتنم از کتاب‌هایی که دوستشان دارم ارضا نمی‌شود، یکجورهایی سقط می‌شود. با کمی تسکین. تسکین که صدایم به جایی می‌رسد. این نوشتن‌ها مثل بخش ولی ولی ولی محمد متن‌های زنجیره‌ای‌ست سخت مهم و کارا و کاری اما در حاشیه، چرا حاشیه‌اش را ول کنم که حوصله‌ات را سر بردم.
۹۳/۱/۸
تاریخ اصلاح می‌شود به ۹۴/۱/۸
#فریاد_ناصری —--------------------باز نشر نامه های آلی @faryad_naseri
یک شعر از گوهر مراد
@faryad_naseri
نامه‌ی پنجاه وشش

آلی جانم
فکر از لاو لوهای زندگی که بیاید طعم دیگری دارد. حرف سر خانه و کار خانه و خانه‌داری بود. دیدم دو تا اسم داریم در فارسی که حاکی از دو نوع نگاه‌اند: کدبانو و شهربانو. شهر و روستا. سال‌هاست معتقدم بیخ و بن دردسرهای ما در تقابل این دو نوع نگاه است. سنت و مدرنیته نمی‌گویم چون آن بحثی‌ست که با همه شباهتش فرق‌های زیادی دارد با این حرف من. می‌گویم شهر و روستا و سعی می‌کنم من بعد بیشتر برایت بنویسم. برگردیم سر کدبانو و شهربانو. بانوی کد. بانوی روستا. بانوی کار. بانوی رنج دست. بانوی رنج و زحمت مدام. شهربانو. ملکه. بعد حالا آن‌چه که کدبانو بودن را فضیلت کرده چیست؟ فرهنگ؟ سر این فرهنگ هنوز من مانده‌ام. فرهنگ همان یار سلطه و سرکوب و ایدئولوژی‌ست یا چیزی چون چراغی روشن که اقلیتی را به دیدار آینده می‌برد. داریوش آشوری کتابی ترجمه کرده به اسم تعریف فرهنگ. سالها پیش خواندمش تو بگو دریغ از یک کلمه. بهتر است خودمان فکر کنیم فرهنگ کدام است؟ زن کدبانو باشد بهتر است یا شهربانو؟ آن‌وقت مرد یا کدخدا و دهقان یا شاه شارستان. بیخ را ببین. شاه و خدا و رعیت. اگر بخواهیم مقایسه کنیم انسان ایرانی امروز بیشتر شبیه فاوست است. در فکر و حال قمار بین آسمان و زمین اما هنوز قمار را یکسره نکرده، من که نتانسته‌ام. تو چی؟ دل و دستت کجاست، هوش و حواست کجا؟
۹۴/۱/۱۷
#فریاد_ناصری ---------باز نشر نامه‌های آلی
@faryad_naseri
5_6325532193217052676.docx
14.9 KB
این یک انشا نیست یک داستان است. دانش‌آموز سیزده، چهارده ساله‌ای برای موضوعی چنین « در یک موقعیت بحرانی برای نجات یک کارگر و دانشجو کدام را انتخاب می‌کنید؟» نوشته است. هرطور شده بخوانیدش
@faryad_naseri
هر نوع تمسخری ابتذال است. سخره گرفتن خالی شدن روانی است. غیظ و غضب است. تهی بودن دست کسی‌ست که دست می‌اندازد. به‌خصوص این‌که عده‌ای تقلاهای ذهنی و فرهنگی را دست بیندازند. اگر ما نمی‌فهمیم لزومن نشان‌دهنده‌ی مسخره بودن نیست. بسیار کسان و کارها بودند که به مسخره گرفته شدند اما امروزه از مسخره‌گران خبری نیست و آن کارها و کسان نامشان مانده است.
جوامع با تفکر علمی و بخردانه به جای تمسخر نقد را می‌پرورند.
این‌که شعر شاعری را ذیل مزخرفات قرار دهیم بی‌خبری‌مان از تاریخ است که چگونه معنا‌ها را متحول می‌کند. همین مزخرف امروز روزی پر ارج و قدر بوده و آنچه امروز قدر می‌بیند شاید که فردا بی‌قدر شود.
پس به‌جای دست انداختن نوشته و شعر هر کسی اگر توانش را داریم دو کلام حرف حساب بزنیم وگرنه ساکت باشیم.
@faryad_naseri
چرا بحرانِ مَحَک بالا گرفته است؟
(یادداشتی در باب شعر معاصر و ماجرای کانال مزخرفگرام)

بر خلاف تصور رایج، تعداد هنرمندان، نسبت به جمعیت، افزایش نیافته است بلکه به علت ازدیادِ امکاناتِ ارتباطی، آثار آنان بیشتر به چشم می آید. میگویند امروزه صف شاعرها طولانی شده، در حالی که این وضعیتِ جدیدی نیست، ایرانیان از دیرباز به طور فزاینده اهل شعر و شاعری بوده اند، تنها تفاوتی که به وجود آمده، این است که در گذشته نه چندان دور، شاعر برای شنیده شدن، ناچار بود بهترین کارش را برای نشریه ای بفرستد و منتظر تایید یا اصلاحیه از جانب آن نشریه بماند، و تا شعری در مجله یا روزنامه چاپ یا صدای شاعری از رادیو پخش میشد، عمری میگذشت، اما امروزه بین سرایش و انتشار، به اندازه یک لمس انگشت بر صفحه کلید، زمان و دقت لازم است: یک فرصتِ تکنولوژیکِ مخاطره آمیز!
وقتی به علتِ غلبه اقتصاد هنر و ازدیاد هنرمندان پُر تبلیغ، ناقدِ اهلِ مُداقه -خاصه اگر رکْ گو باشد- در اقلیت قرار گرفته، مورد غضب واقع میشود و دچار سختی فعالیت و معیشت میگردد، بنابراین راه بر گفتمانِ انتقادیِ ثمربخش بسته و فضای هنری به تدریج از منتقدین روش مند و صاحب بیان علمی-پژوهشی خالی میشود؛ این یعنی بحران مضاعف، در فضایی که پیشاپیش، منتقد را یک هنرمند شکست خورده فرض میکنند. در چنین شرایطی کانالی چون مزخرفگرام، یک کانال تلگرامی که شعرهای برخی معاصرین را با بیانی طنز-هجوآمیز و بدون امضاء بررسی میکند، به وجود می آید.
این پدیده علاوه بر مواردی که ذکر شد، سه علت اصلی دیگر نیز دارد:

اولاً: خوانندگان شعر فارسی، به دلیل تربیت ذهنی و پیشینه تاریخی این هنر، از آن انتظار مفاهیم حکمی، فلسفی و عاشقانه را دارند و این انتظارشان حتی در شعر پنج شاعر مهم پیرو شعر نیمایی نیز بر آورده شده، لذا اگرچه ممکن است نتوانند به صورت تخصصی توضیح دهند که یک شعرِ معاصرِ لایکْ خور چرا ارزش ندارد، اما احساس میکنند که یک جای کار ایراد دارد، و هنگامی که با مطالب چنین کانالی مواجه میشوند، حسّ لذتی ناشی از همدلی با یک انتقاد ناگفته به ایشان دست میدهد. نباید از نظر دور داشت که لحن مطالب این کانال، باعث شده است که طیف مخاطبین علاقمند به محتوای سرگرم کننده نیز به آن بپیوندند. از سوی دیگر شاعرانِ رقیب از مطالب این کانال علیه یکدیگر استفاده کرده و در نتیجه راندمانِ بازنشر پُست ها بالا میرود.

ثانیاً: اکثر شعرهایی که هدف نویسنده یا نویسندگان این کانال قرار گرفته اند، ذاتاً پتانسیل هدف شدن را داشته اند و بهترین شعر شاعرانشان نبوده اند؛ به عنوان مثال به ابیات و سطور ذیل بنگرید که هر کدام موضوع یک مطلب-پُست در کانال مذکور شده اند:
(مانند ریگ مهر تو را سکه میکنم/چشمان قوم و خویش تو را در میآورم/تا با پر پیاده بگردیم، پیشِ تو/با هدیه ها دو بال و کمی پر میآورم) - (خستگی را آغوش تو در میکند/وقتی نیستی/عجالتاً چای میخوریم/چه کنیم؟) - (با غم،با غم،با غم،با غم،با غم/هر روز زنی جديد را میبينم/هی میروم و دوباره بايد برگشت/يك مترو هستم با مشتی آدم) - (دختر اگر بود/نامی سخت بر او بگذار/که به آسانی نشود صدایش کرد/نامی که هم خبر از بهار بیاورد هم از آن زمستان ها/نامی چهارفصل/نه مثل ماه/ مثل خورشید/ مثل گل/نامی که تمامی ماه ها را در خودش دارد و تمام روزها را/تا شبیه ما مرعوب آذر نشود) - (دكترها می گويند/ديدنت براي ناراحتی قلبيم خوب است/بيچاره دكترها!/چقدر بايد درس بخوانند/تا بفهمند/ديدنت برای ناراحتی قلبيم خوب است).

ثالثاً: از سویی، جای خالی انجمن ها و نشریات تخصصی شعرِ دارای شورای کارشناسان معتبر که بدون وابستگی محفلی و جناحی، به صورت علمی-تحقیقی و روش مند، نقد شعر منتشر کنند و به مرجع منصفی برای علاقمندان مبدل شوند، به شدت حس میشود؛ از دیگر سو، حجم عظیم تبادلات شعر در فضای شبکه های اجتماعی، بطور طبیعی، و بر اساس اصل کنش و واکنش، و تناسب عرضه و تقاضا، علت ذاتی ایجاد چنین کانالی است. به عبارت دیگر: کثرت اشعار، منجر به بروز نیاز به وحدتِ معیار میشود، زیرا مخاطب در عین اینکه از شعر لذت میبرد، از نقد نیز لذت میبرد. اما چرا برخی این پدیده را ناسازواره میدانند، بحث دیگری است که دقیقاً به علت ناسازوارگی شیوه عرضه شعر در تلگرام روی مینماید. هر شهروند ادب دوست یک کانال و یک گروه دارد و این ها در هزار توی ماتریکس نِتورک، ارجاعت نامتعین با بسامدهای متضاد و متناقض صادر و منتشر کرده، و ناگزیر بازخوردهای متناسب یا نامتناسب را دریافت میکنند. این پدیده میتواند هشداری باشد بر اینکه، اگر راه بر نقدِ و ناقدِ جدی بسته شود، صورت مساله بحرانِ مَحک و نیاز به معیاری برای سنجش ارزش ادبی و هنری پاک نخواهد شد و به شکل های دیگری بروز و ظهور خواهد یافت که ممکن است لزوماً سازنده و زاینده نباشد...

هومن ربیعی راهی - شاعر و پژوهشگر
@faryad_naseri