عنقاء
7.37K subscribers
156 photos
79 videos
21 files
328 links
✨ عنقاء: جُستارهایی نقّادانه در دین‌پژوهی

🖋 ارتباط با مسؤول (زهیر میرکریمی)
https://t.me/zoheir_mirkarimi

💡 بازتاب‌دادن پژوهش‌های حوزه‌ی مطالعات ادیان به معنای تأیید یا رد آن‌ها نیست.
Download Telegram
ادامه از 👆🏼

✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌وچهارم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌وچهارم قرآن | زمر:۳۲ تا فصّلت:۴۶

بخش ۲ از ۲ (موضوع: بازتاب اختلاف یهودیان و مسیحیان در قرآن)


———————————————
📖 سوره‌ی فصّلت، آیه‌ی ۴۵
وَ لَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ وَ لَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ وَ إِنَّهُمْ لَفِي شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيبٍ
و به راستى موسى را کتاب [تورات‌] داديم، پس در آن اختلاف واقع شد، و اگر از جانب پروردگارت فرمان [مهلت‌] سبقت نگرفته بود، قطعاً ميانشان داورى شده بود؛ و در حقيقت آنان در باره آن به شکّى سخت دچارند.

🔻 در این آیه قرآن به اختلاف میان یهودیان و مسیحیان درباره‌ی تفسیرِ کتاب مقدسِ یهودیان (یعنی بایبلِ عبری) اشاره می‌کند. این باور ریشه‌هایی در آموزه‌های مسیحیانِ سُریانی دارد که یهودیان را به خوانش‌ها و تفسیرهای نادرست از بایبل عبری متهم می‌کردند. بعضی از مسیحیان یهودیان را عتاب می‌کردند که نتوانسته‌اند نشانه‌های ظهور مسیحا (عیسی) را از متنِ کتاب مقدس‌شان دربیابند. اِفرام سوری، یکی از آباء کلیسای سُریانی‌زبان در سده‌ی چهارم میلادی، یهودیان را به برداشت‌های نادرست از کتاب مقدس‌شان و مسکوت‌گذاشتن مژده‌هایی که به ظهور عیسی داده شده بوده‌اند متهم کرده است:
📚 سرودهایی در باب ولادت عیسی، بخش ۲۴، بندهای ۱۴ تا ۱۶: یهودیان اعلانِ بلندِ اِشَعْیا را انکار کردند که لِقاحِ پاک را اعلام می‌کرد؛ آنان بَربَطِ مزامیر را خاموش کردند که درباره‌ی کِهانتِ مسیح می‌نواخت؛ آنان نوایِ چنگِ را خفه کردند که درباره‌ی پادشاهیِ او می‌خواند.


📗 بخش‌هایی از مطالب این فرسته از منبع زیر برگرفته شده‌اند:
Reynolds, Gabriel Said. The Qur’an and the Bible: Text and Commentary. New Haven: Yale University Press, 2018.


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌وچهارم #جزء_بیست‌وچهارم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌وپنجم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌وپنجم قرآن | فصّلت:۴۷ تا جاثیه:۳۷

بخش ۱ از ۳ (موضوع: کلیدهای آسمان و زمین؛ مفهومِ مسیحیِ وحی در قرآن)


———————————————
📖 سوره‌ی شوریٰ، آیه‌ی ۱۲
لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ وَ يَقْدِرُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ.
كليدهاى آسمان‌ها و زمين از آنِ اوست. براى هر كس كه بخواهد روزى را گشاده يا تنگ مى‌گرداند. اوست كه بر هر چيزى داناست.

🔻 عبارتِ «مقالید السماوات و الارض» در این آیه احتمالاً پاسخی است به بندهایی از انجیل مَتّیٰ.
📚 عهد جدید، انجیل مَتّیٰ، بخش ۱۶، بندهای ۱۸ و ۱۹: اینک [من، عیسی] تو را می‌گویم: تو پِطرُس هستی و کلیسای خویش را بر این سنگ بنا خواهم کرد، و دروازه‌های منزلگه مردگان برابر آن قد نخواهند افراشت. کلیدهای ملکوت آسمان‌ها را بر تو خواهم داد: آنچه را بر زمین بربندی، در آسمان‌ها بربسته خواهد ماند، و آنچه را بر زمین برگشایی،‌ در آسمان‌ها برگشوده خواهد ماند. [پ.س.]


———————————————
📖 سوره‌ی شوریٰ، آیه‌های ۵۲ و ۵۳
وَ كَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَا مَا كُنتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ وَ لَـٰكِن جَعَلْنَاهُ نُورًا نَّهْدِي بِهِ مَن نَّشَاءُ مِنْ عِبَادِنَا وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿۵٢﴾ صِرَاطِ اللَّـهِ الَّذِي لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ أَلَا إِلَى اللَّـهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ ﴿۵٣﴾
و همين گونه، روحى از امر خودمان به سوى تو وحى كرديم. تو نمى‌دانستى كتاب چيست و نه ايمان [كدام است؟] ولى آن را نورى گردانيديم كه هر كه از بندگان خود را بخواهيم به وسيله آن راه مى‌نماييم، و به راستى كه تو به خوبى به راه راست هدايت مى‌كنى. ﴿۵۲﴾ راه همان خدايى كه آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است از آنِ اوست. هش‌دار كه [همه‌] كارها به خدا بازمى‌گردد. ﴿۵٣﴾

🔻 واژه‌ی عربیِ «امر» در اغلبِ ترجمه‌ها و تفسیرها به «فرمان» معنا می‌شود یا به همان صورتِ «امر» آورده می‌شود. اما به نظر می‌آید که «امر» در عربی با واژه‌ی «میمرا» در آرامی هم‌ریشه است. میمرا در زبان آرامی به معنای «کلمه» است. با این معنا، این ترکیب و جمله‌بندی —یعنی هم‌نشینیِ «وحی»، «روح»، و «امر»— می‌توان گفت که در قرآن مفهومی از «وحی» حاضر است که همراه با «کلمه‌ی الهی» و «روح» است. از این رو می‌توان گفت که مفهوم وحی در قرآن با مفهوم وحی در عهد جدید، به‌ویژه انجیل یوحنّا، شباهت دارد. انجیل یوحنّا با این عبارت معروف آغاز می‌شود: "در آغازْ کلمه بود، و کلمه نزد خدا بود، و کلمه خدا بود."

🔻 در آیه‌ی ۵۳ و در آیه‌های دیگری از قرآن، آسمان و زمین از آنِ خدا دانسته می‌شود. این آموزه را می‌توان در سِفر تثنیه از بایبل عبری نیز یافت.
📚 بایبل عبری، سِفر تثنیه، بخش ۱۰، بند ۱۴: آسمان‌ها، و آسمان‌های آسمان‌ها، و زمین و هر آنچه در آن است، از آنِ یَهُوَه خدایت است. [پ.س.]


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌وپنجم #جزء_بیست‌وپنجم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
ادامه در 👇🏼
ادامه از 👆🏼

✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌وپنجم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌وپنجم قرآن | فصّلت:۴۷ تا جاثیه:۳۷

بخش ۲ از ۳ (موضوع: بازگشت عیسی از نشانه‌های آخر‌الزمان در قرآن)


———————————————
📖 سوره‌ی زُخرُف، آیه‌های ۵۷ تا ۶۱
وَ لَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ ﴿۵٧﴾ وَ قَالُوا أَآلِهَتُنَا خَيْرٌ أَمْ هُوَ مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلًا بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ ﴿۵٨﴾ إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَ جَعَلْنَاهُ مَثَلًا لِّبَنِي إِسْرَائِيلَ ﴿۵٩﴾ وَ لَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَا مِنكُم مَّلَائِكَةً فِي الْأَرْضِ يَخْلُفُونَ ﴿۶٠﴾ وَ إِنَّهُ لَعِلْمٌ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَ اتَّبِعُونِ هَـٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيمٌ ﴿۶١﴾
و هنگامى كه [در مورد] پسر مريم مثالى آورده شد، بناگاه قوم تو از آن [سخن‌] هِلهِله درانداختند، ﴿۵۷﴾ و گفتند: «آيا معبودان ما بهترند يا او؟» آن [مثال‌] را جز از راه جدل براى تو نزدند، بلكه آنان مردمى جدل‌پيشه‌اند. ﴿۵۸﴾ [عيسى‌] جز بنده‌اى كه بر وى منت نهاده و او را براى فرزندان اسرائيل سرمشق گردانيده‌ايم نيست. ﴿۵۹﴾ و اگر بخواهيم قطعاً به جاى شما فرشتگانى كه در زمين جانشين گردند قرار دهيم. ﴿۶۰﴾ و همانا آن، نشانه‌اى براى رستاخيز است، پس زنهار در آن ترديد مكن، و از من پيروى كنيد؛ اين است راه راست! ﴿۶١﴾

🔻 در این آیه‌ها از عیسی یاد شده است و در آیه‌ی ۶۱ او از «نشانه‌های رستاخیز» دانسته شده است. این آیه نشان‌دهنده‌ی این مطلب است که قرآن با آموزه‌ی مسیحیِ «ظهور مجدد عیسی مسیح به‌عنوان نشانه‌ای بر رستاخیز و قیامت» آشنا بوده است و آن را پذیرفته بوده است. این آیه می‌تواند شاهدی دیگر بر ادعای بعضی از قرآن‌پژوهان باشد که می‌گویند پیامبر اسلام در آغاز مبلّغِ حرکتی اصلاحی از بطن سنّت‌های مسیحی یا مسیهودی (مسیحیانِ یهودی) بوده است و قرآن متنی منتخب و عربی‌شده از متون بایبلی و روایت‌های سنّتیِ عربی برای مردمانِ عربِ حجاز بوده است. سپس این حرکت اصلاحی و این متنِ برآمده در بافتارهای بایبلی، در سیری تاریخی به دین و کتابی مستقل تبدیل شده‌اند؛ همانند آنچه بر عیسی و عهد جدید رفته است که اندک‌اندک نسبت به یهودیّت و بایبل عبری هویتی مستقل یافته‌اند با آنکه در ابتدا از بطن یهودیّت روییده‌ بوده است.

🔻 در احادیثِ اسلامی نقش عیسی در آخر‌الزمان توسعه یافت و از منشاء مسیحی خود دور شد و با باورهای اسلامی تطبیق یافت: او دجّال را خواهد کُشت؛ صلیب‌ها را خواهد شکست (به معنای پذیرش اسلام به عنوان دین برتر و نفی مسیحیت)؛ خوک‌ها را خواهد کُشت (به معنای نفی تساهلی که در شرع مسیحیت نسبت به شرع یهودیت وجود داشت و در آن گوشت خوک حلال اعلام شده بود)؛ و جهان را زیر پرچم اسلام متحد خواهد کرد.


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌وپنجم #جزء_بیست‌وپنجم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
ادامه در 👇🏼

https://t.me/anqanest/51
ادامه از 👆🏼

✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌وپنجم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌وپنجم قرآن | فصّلت:۴۷ تا جاثیه:۳۷

بخش ۳ از ۳ (موضوع: برتریِ قوم بنی‌اسرائیل؛ چشیدنِ مرگ)


———————————————
📖 سوره‌ی دخان، آیه‌ی ۳۲
وَ لَقَدِ اخْتَرْنَاهُمْ عَلَىٰ عِلْمٍ عَلَى الْعَالَمِينَ
و به راستی که ایشان [بنی‌اسرائیل‌] را آگاهانه بر جهانیان [هم زمانشان‌] برگزیدیم‌.

🔻 این آیه بازتابِ بندی از سِفر تثنیه در بایبل عبری است.
📚 بایبل عبری، سِفر تثنیه، بخش ۷، بند ۶: چرا که قومی مقَدّس از برای یَهُوَه خدایت هستی؛ یَهُوَه خدایت از میان جمله‌ی ملت‌هایی که بر زمین هستند، ترا همچون قوم خود انتخاب کرد. [پ.س.]

🔻 مترجمان و مفسرانِ مسلمان که ظاهر آیه، یعنی برگزیدگیِ بنی‌اسرائیل و برتری‌شان بر جهانیان، با باورهای عقیدتی آن‌ها همراه نبوده است، کوشیده‌اند تا با قیدهایی که در آیه موجود نیست —همچون «هم‌زمانشان»— آیه را قید بزنند. مشابه این معنا، یعنی برگزیدگی و برتری قوم بنی‌اسرائیل بر عالمیان، در آیه‌های ۲ و ۱۲۲ سوره‌ی بقره؛ آیه‌ی ۱۴۰ سوره‌ی اعراف؛ و آیه‌ی ۱۶ سوره‌ی جاثیه نیز آمده است.


———————————————
📖 سوره‌ی دخان، آیه‌ی ۵۶
لَا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الْأُولَىٰ وَ وَقَاهُمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ
در آنجا [طعم‌] هیچ مرگی جز مرگ نخستین نچشند، و [خداوند] ایشان را از عذاب دوزخ در امان دارد.

🔻 عبارتِ «چشیدنِ مرگ» اصطلاحی بایبلی در عهد جدید است.
📚 عهد جدید، انجیل مَتّیٰ، بخش ۱۶، بند ۲۸: به راستی شما را می‌گویم که اینجا کسانی حاضرند که پیش از دیدنِ پسرِ انسان که با ملکوتِ خویش می‌آید، مرگ را نخواهند چشید. [پ.س.]
📚 عهد جدید، انجیل یوحنّا، بخش ۸، بند ۵۲: یهودیان او را گفتند: "اینک می‌دانیم که دیو داری. ابراهیم مرده است و پیامبران نیز مرده‌اند، و تو می‌گویی: «اگر کسی کلام مرا نگاه دارد، هرگز مرگ را نخواهد چشید.»" [پ.س.]


📗 بخش‌هایی از مطالب این فرسته از منبع زیر برگرفته شده‌اند:
Reynolds, Gabriel Said. The Qur’an and the Bible: Text and Commentary. New Haven: Yale University Press, 2018.

#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌وپنجم #جزء_بیست‌وپنجم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌وششم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌وششم قرآن | أحقاف:۱ تا ذاریات:۳۰

بخش ۱ از ۳ (موضوع: نهرهای بهشت؛ سپاهیانِ آسمان)


———————————————
📖 سوره‌ی محمّد، آیه‌ی ۱۵
مَّثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِيهَا أَنْهَارٌ مِّن مَّاءٍ غَيْرِ آسِنٍ وَ أَنْهَارٌ مِّن لَّبَنٍ لَّمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ وَ أَنْهَارٌ مِّنْ خَمْرٍ لَّذَّةٍ لِّلشَّارِبِينَ وَ أَنْهَارٌ مِّنْ عَسَلٍ مُّصَفًّى وَ لَهُمْ فِيهَا مِن کُلِّ الثَّمَرَاتِ وَ مَغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ کَمَنْ هُوَ خَالِدٌ فِي النَّارِ وَ سُقُوا مَاءً حَمِيمًا فَقَطَّعَ أَمْعَاءَهُمْ.
مَثَل بهشتى که به پرهيزگاران وعده داده شده [چون باغى است که‌] در آن نهرهايى است از آبى که [رنگ و بو و طعمش‌] برنگشته؛ و جوي‌هايى از شيرى که مزه‌اش دگرگون نشود؛ و رودهايى از باده‌اى که براى نوشندگان لذتى است؛ و جويبارهايى از انگبين ناب. و در آنجا از هر گونه ميوه براى آنان [فراهم‌] است و [از همه بالاتر] آمرزش پروردگار آنهاست. [آيا چنين کسى در چنين باغى دل‌انگيز] مانند کسى است که جاودانه در آتش است و آبى جوشان به خوردشان داده مى‌شود [تا] روده‌هايشان را از هم فرو پاشد؟

🔻 تصویری که قرآن در این آیه از جوی‌های آب و شیر و خَمر و عسل در بهشت ارائه می‌کند با توصیف سرزمین موعود در بایبل عبری شباهت دارد. در چندین بخش از سِفر خروج، سرزمین موعود به زمینی تشبیه شده است که در آن شیر و شهد روان است.
📚 بایبل عبری، سِفر خروج، بخش ۳، بند ۸: فرود آمدم تا آنان را از دست مصریان برهانم و از این زمین به سوی زمینی حاصلخیز و پهناور برآورم، به سوی زمین یکه در آن شیر و شهد روان است. [پ.س.]


———————————————
📖 سوره‌ی فتح، ‌آیه‌ی ۷
وَ لِلَّـهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ کَانَ اللَّـهُ عَزِيزًا حَکِيمًا
و سپاهيان آسمان‌ها و زمين از آن خداست، و خدا همواره شکست‌ناپذير سنجيده‌کار است.

🔻 احتمال دارد که عبارت «جنود السماوات» در این آیه و نیز در آیه‌ی ۴ از همین سوره، گرته‌برداری باشد از عبارت عبری «صِوا ها-شاماییم» که معنای آن «سپاه آسمان» است.
📚 بایبل عبری، سِفر تثنیه، بخش ۴،‌ بند ۱۹: چون دیدگان به سوی آسمان برآوری،‌چون خورشید و ماه و اختران و تمامی سپاه آسمان را ببینی،‌ مگذار بدانجا کشیده شوی که برابر آن‌ها به سجده درآیی و آن‌ها را پرستش کنی. [پ.س.]


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌وششم #جزء_بیست‌وششم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
ادامه در 👇🏼


https://t.me/anqanest/52
ادامه از 👆🏼

✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌وششم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌وششم قرآن | أحقاف:۱ تا ذاریات:۳۰

بخش ۲ از ۳ (موضوع: مَثَل مؤمنان در انجیل؛ سیری‌ناپذیریِ دوزخ)


———————————————
📖 سوره‌ی فتح، آیه‌ی ۲۹
مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّـهِ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُکَّعًا سُجَّدًا يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّنَ اللَّـهِ وَ رِضْوَانًا سِيمَاهُمْ فِي وُجُوهِهِم مِّنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذَٰلِکَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَ مَثَلُهُمْ فِي الْإِنجِيلِ کَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْکُفَّارَ وَعَدَ اللَّـهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُم مَّغْفِرَةً وَ أَجْرًا عَظِيمًا
محمد پيامبر خداست؛ و کسانى که با اويند، بر کافران، سختگير، با همديگر مهربانند. آنان را در رکوع و سجود مى‌بينى. فضل و خشنودى خدا را خواستارند. علامت آنان بر اثر سجود در چهره‌هايشان است. اين صفت ايشان است در تورات، و مثَل آنها در انجيل چون کشته‌اى است که جوانه خود برآورد و آن را مايه دهد تا ستبر شود و بر ساقه‌هاى خود بايستد و دهقانان را به شگفت آورد، تا از آنان کافران را به خشم دراندازد. خدا به کسانى از آنان که ايمان آورده و کارهاى شايسته کرده‌اند، آمرزش و پاداش بزرگى وعده داده‌است.

🔻 تمثیلی که در این آیه از پیامبر و همراهان او ارائه شده است اشاره‌ای است به تمثیل معروفِ مَرقُس در عهد جدید است.
📚 عهد جدید، انجیل مَرقُس، بخش ۴، بندهای ۲۶ تا ۲۹: و گفت: "ملکوت خدا به مردی می‌مانَد که تخم در زمین می‌افشاند: خواه خفته اش خواه بیدار، شب و روز دانه روش و نمو می‌کند، و او نمی‌داند چه‌سان. زمین به خود نخست سبزه برمی‌آورد، سپس آنگاه خوشه و سپس بسی گندم در خوشه. و چون محصول آماده گشت، بی‌درنگ داس به دست می‌گیرد، چه موسم درو دررسیده است." [پ.س.]


———————————————
📖 سوره‌ی ق، آیه‌ی ۳۰
يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِن مَّزِيدٍ
آن روز كه به دوزخ مى‌گوييم: «آيا پر شدى؟» و مى‌گويد: «آيا باز هم هست؟»

🔻 در کیهان‌شناسی سامی یکی از مکان‌های دوزخ در زیرِ زمین است و «شیئول» نامیده می‌شود. این آیه از قرآن با عبارتی درباره‌ی دوزخ در کتابِ «امثال» مشابهت دارد.
📚 بایبل عبری، کتابِ امثال سلیمان، بخش ۳۰، بند ۱۵ و ۱۶: ... چهار چیز که نمی‌گویند کافی است: هاویه، و رحم نازاد، و زمینی که از آب سیر نمی‌شود، و آتش که نمی‌گوید کافی است. [ت.ق.]


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌وششم #جزء_بیست‌وششم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
ادامه در 👇🏼
👍1
ادامه از 👆🏼

✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌وششم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌وششم قرآن | أحقاف:۱ تا ذاریات:۳۰

بخش ۳ از ۳ (موضوع: مهمانانِ ابراهیم)


———————————————
📖 سوره‌ی ذاریات، آیه‌های ۲۴ تا ۳۰
هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَاهِيمَ الْمُكْرَمِينَ ﴿٢۴﴾ إِذْ دَخَلُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا سَلَامًا قَالَ سَلَامٌ قَوْمٌ مُّنكَرُونَ ﴿٢۵﴾ فَرَاغَ إِلَىٰ أَهْلِهِ فَجَاءَ بِعِجْلٍ سَمِينٍ ﴿٢۶﴾ فَقَرَّبَهُ إِلَيْهِمْ قَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ ﴿٢٧﴾ فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً قَالُوا لَا تَخَفْ وَ بَشَّرُوهُ بِغُلَامٍ عَلِيمٍ ﴿٢٨﴾ فَأَقْبَلَتِ امْرَأَتُهُ فِي صَرَّةٍ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَ قَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌ ﴿٢٩﴾ قَالُوا كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ إِنَّهُ هُوَ الْحَكِيمُ الْعَلِيمُ ﴿٣٠﴾
آيا خبر مهمانان ارجمند ابراهيم به تو رسيد؟ ﴿٢۴﴾ چون بر او درآمدند؛ پس سلام گفتند. گفت: «سلام، مردمى ناشناسيد.» ﴿٢۵﴾ پس آهسته به سوى زنش رفت و گوساله‌اى فربه آورد. ﴿٢۶﴾ آن را به نزديكشان برد [و] گفت: «مگر نمى‌خوريد؟» ﴿٢۷﴾ و از آنان احساس ترسى كرد. گفتند: «مترس.» و او را به پسرى دانا مژده دادند. ﴿٢۸﴾ و زنش با فريادى سر رسيد و بر چهره خود زد و گفت: «زنى پير نازا [چگونه بزايد]؟» ﴿٢۹﴾ گفتند: «پروردگارت چنين فرموده است. او خود حكيم داناست.» ﴿۳۰﴾

🔻 روایتِ ورودِ فرشتگان بر ابراهیم و همسرش ساره در قرآن را می‌توان در نوشته‌های گوناگونی از متون بایبلی و پسابایبلی یافت. عبارتِ «قَوْمٌ مُّنكَرُونَ» احتمالاً بازتاب‌دهنده‌ی باوری پذیرفته‌شده در میان یهودیان است که مهمانان ابراهیم را سه مرد می‌دانستند که در اصل سه فرشته بوده‌اند: میکائیل، جبرئیل، و رَفائیل.
📚 متون پسابایبلی، تَلمود، باوا مِتصیا، ۸۶ب: آن سه مرد که بودند: میکائیل، جبرئیل، و رَفائیل. میکائیل آمد تا خبر [آمدنِ اسحاق] را به ساره بدهد؛ رفائیل [آمد] تا ابراهیم را شفا ببخشد؛ و جبرئیل [آمد] تا تا سدوم (شهری که لوط در آن ساکن بوده است) را زیر و زِبَر کند. [ز.م.]

🔻 آیه‌ی ۲۷ بازتاب دهنده‌ی سنّتی میدارشی است که طبق آن مهمانان ابراهیم دست به خوراک نمی‌بردند چون فرشته‌اند (بنگرید به تفسیرِ سِفر پیدایش، بخش ۴۶، بند ۱۴).


📗 بخش‌هایی از مطالب این فرسته از منبع زیر برگرفته شده‌اند:
Reynolds, Gabriel Said. The Qur’an and the Bible: Text and Commentary. New Haven: Yale University Press, 2018.


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌وششم #جزء_بیست‌وششم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
🔍 گزارشی از سخنرانی مصطفی ملکیان در شب بخارا برای «تفسیر معاصرانه‌ی قرآن کریم»

✨ معرفی منابع


T.me/anqanotes


🔻 «شب بخارا» برای معرفی و بررسی کتاب «تفسیر معاصرانه‌ی قرآن کریم» برگزار شد و چند سخنران درباره‌ی کتاب صحبت کردند. در این یادداشت چکیده‌ای از سخنان مصطفی ملکیان (اینجا) را می‌آورم. در یادداشت جداگانه‌ای به بررسی و نقد رویکرد تفسیری و سنت‌گرایانه‌ی کتاب خواهم پرداخت.

——————
🎤 مصطفی ملکیان

🔻 تفسیر معاصرانه‌ی قرآن کریم که با ترجمه‌ی دوست عزیز بنده، جناب آقای دکتر انشالله رحمتی، به زبان فارسی ترجمه شده است تفسیری است با این چند مشخصه که خدمتتان عرض می‌کنم:


🔻مشخصه‌های تفسیر معاصرانه‌ی قرآن

۱. نکته‌ی اول این است که این تفسیر، تفسیری نیست که یک مفسّر خاص بر قرآن نوشته باشد، بلکه چهار مورد از اسلام‌شناسان غربی این تفسیر را به صورتی که خواهم گفت گردآوری کرده‌اند. این چهار فرد را ابتدا اسم خواهم برد: ماریا دَکاکه، جوزف لومبارد، جانِر دَگلی، محمد رُستُم. این چهار اسلام‌شناس زیر نظر و با اشراف دکتر سید حسین نصر این تفسیر را گردآوری کردند.

طریقه‌ی گردآوری‌شان هم این‌گونه بوده است که ابتدائاً در میان تفاسیری که در طول تاریخ بر قرآن کریم نوشته شده است دو دسته تفاسیر را کنار گذاشته‌اند: یکی تفاسیری که صبغه‌ی اسلام بنیادگرایانه در آن‌ها وجود دارد، و یکی تفاسیری که صبغه‌ی اسلام تجددگرایانه در آن‌ها وجود دارد؛ و فقط به تفاسیری پرداخته‌اند که صبغه‌ی سنت‌گرایانه دارند. البته شکی نیست که آن دو دسته تفاسیر اگر هم به حساب می‌آمدند تعدادشان به لحاظ کمّی خیلی کم‌تر از تفاسیر سنت‌گرایانه‌ای است که در این کتاب به حساب آمده‌اند.

از میان تفاسیر سنت گرایانه هم آمده اند ۴۰ تفسیر را انتخاب کرده‌اند و هر چه درباره‌ی آیات قرآن می‌خواستند بگویند از دل این ۴۰ تفسیر استخراج کرده‌اند؛ به این معنا که هر آیه‌ای که از همه‌ی تفاسیر پذیرفتنی‌تر است آن را نوشته‌اند، حال گاه تفسیرِ پذیرفتنی، یک تفسیر بوده، گاه دو تفسیر بوده و گاه سه تفسیر. از این نظر گفتم این تفسیر نوشته‌ی یک مفسّر خاص نیست، بلکه گزیده‌ی بهترین تفاسیر سنت‌گرایانه است، البته از نظر این چهار گردآورنده و سرویراستار.

۲. این تفسیر، به این لحاظ، باید بگوییم، علاوه بر اینکه تفسیر قرآن است، گزیده‌ای از تفاسیر است. و چون گزیده‌ای از تفاسیر است یک وجهِ صرفه‌جویانه دارد. به این معنا که اگر بخواهید این مقدار اطلاعات را از تفاسیر کسب کنید، باید خیلی وقت و نیروی بیشتری صرف کنید نسبت به اینکه این تفسیر را مطالعه کنید.


🔻 درباره‌ی ارزش‌داوری این کتاب هم چند نکته خدمتتان عرض کنم:

۱. اول اینکه همان طور که گفتم این تفاسیر با مشرب سنت‌گراییِ دینی جمع‌آوری شده‌اند. بنابراین شما هیچ نکته‌ای در این تفسیر نمی‌بینید که تجددگرایانِ دینی یا بنیادگرایان گفته باشند. از این لحاظ که دیگر تفاسیر نیامده‌اند، این تفسیر از این جهت یک نقصانی دارد. اما سرویراستار در مقدمه‌ی کتاب به دو نکته دقت کرده است و بیان کرده است، که چه بپذیریم و چه نپذیریم این نقصان را می‌خواسته علت مخفّفه‌ای برایش پیدا کند.
نکته اول اینکه گفته است عموم [تفسیرهای] مسلمان سنت‌گرایانه بوده‌اند؛ و نکته دوم اینکه فهم درست از قرآن را فقط سنت‌گرایان دارند[!]

۲. واقعاً در این تفسیر زیاده‌گویی وجود ندارد. ما در تفاسیرهایمان خیلی زیاده‌گویی وجود دارد. شما هر کدام از تفاسیری که در این فهرست چهل تفسیری هم می‌گنجند [ببینید]، نویسنده‌ی آن کتاب بارها و بارها یک مطلب را تکرار کرده است. شما در این تفسیر اصلاً این چیز را نمی‌بینید. بنابراین آن چیزی که ما از آن تعبیر می‌کنیم به «ایجاز» خیلی رعایت شده است.

۳. این تفسیر، تفسیری است که هر چه مطلبی را در جاهای دیگر این تفسیر به آن ارجاع داده شده است جابه جا ذکر می‌کند، یعنی شما علاوه بر اینکه یک موضع را می‌فهمید، اگر بخواهید در جاهای دیگر تفسیر آن را پیدا کنید، به آن ارجاع می‌دهد.

۴. در حالی که تفسیر آیه‌به‌آیه صورت گرفته است، ولی نویسندگانِ تفسیر در آخر کار آمده‌اند یک سری مقالاتی را جمع‌آوری کرده‌اند که یک دید موضوعی به قرآن کرده‌اند نه دید آیه‌به‌آیه. این دید موضوعی اگرچه حجمش به اندازه‌ی تفسیر ترتیبی نیست، ولی خود اینکه در یک تفسیر ما هم از منظر ترتیبی و هم از منظر موضوعی به قرآن نگاه کنیم به نظر من این هم یک امتیاز است.


🔻 با این حال چیزی را با قاطعیت می‌گویم که اگر کسی بخواهد یک تفسیر را از میان تمام تفاسیری که در طول تاریخ نوشته شده است مطالعه کند من می‌گویم آن، همین تفسیر معاصرانه‌ی قرآن است. بهترین تفسیر همین تفسیر است با اینکه مواد خام این تفسیر از دل ۴۰ تفسیر بیرون آمده است.

#قرآن #تفسیر #ملکیان
#Quran #Commentary

🖋 شبکه‌ی عنقاء
@anqanotes
✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌وهفتم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌وهفتم قرآن | ذاریات:۳۱ تا حدید:۲۹

بخش ۱ از ۲ (موضوع: هدفِ خلقت انس و جن؛ طور و کوه سینا؛ نردبانِ آسمان)


———————————————
📖 سوره‌ی ذاریات، آیه‌های ۵۶ و ۵۷
وَ مَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ﴿۵۶﴾ مَا أُرِيدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍ وَ مَا أُرِيدُ أَن يُطْعِمُونِ ﴿۵٧﴾
و جن و انس را نيافريدم جز براى آنكه مرا بپرستند. ﴿۵۶﴾ از آنان هيچ روزيى نمى‌خواهم، و نمى‌خواهم كه مرا خوراك دهند. ﴿۵٧﴾

🔻 مقایسه کنید با:
📚 کتاب اول سموئیل، بخش ۱۵، بند ۲۲: لیک سموئیل گفت: "آیا یَهُوَه از قربانی‌های سوختنی و قربانی‌های ذبح‌کردنی همانند اطاعت از کلام یَهُوَه خشنود می‌گردد؟ آری، اطاعت بهتر از قربانی ذبح‌کردنی است، فرمانبرداری برتر از پیه قوچ‌ها است." [پ.س.]


———————————————
📖 سوره‌ی طور، آیه‌ی ۱
وَالطُّورِ
سوگند به طور.

🔻 «طور» در زبان عربی به معنای «کوه» است. مفسران و مترجمان «طور» در این آیه را اشاره به کوهِ «سینا» می‌دانند. این تلقی کاملاً درست است، زیرا «طور» ریشه در واژه‌ی «طورا» در زبان آرامی دارد که مسیحیان و یهودیان آن را برای اشاره به «کوه سینا» استفاده می‌کرده‌اند.


———————————————
📖 سوره‌ی طور، آیه‌ی ۳۸
أَمْ لَهُمْ سُلَّمٌ يَسْتَمِعُونَ فِيهِ فَلْيَأْتِ مُسْتَمِعُهُم بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ
آيا نردبانى دارند كه بر آن [بر شوند و] بشنوند؟ پس بايد شنونده آنان برهانى آشكار بياورد.

🔻 این آیه یکی از آیه‌هایی است که آشکارا نشان‌دهنده‌ی پیروی قرآن از کیهان‌شناسی مردمان هم‌عصر خودش در دوران پساباستان بوده است. طبق کیهان‌شناسیِ مردمانِ پساباستان در سرزمین‌های اطراف مدیترانه، بعضی از انسان‌های مهذّب می‌توانسته‌اند با طناب‌ها (أسباب) یا نردبان (سُلَّم) به فرازِ سقف آسمان بالا بروند و از گنبدِ آسمان بگذرند و سخنان خدا و فرشتگان را بشنوند و آن را برای آدمیان بر روی زمین همچون پیام بیاورند. در این آیه به نقش «نردبان» اشاره شده است و در آیه‌های دیگری در قرآن این باورِ کیهان‌شناختیِ پساباستانی به «أسباب» یا «طناب‌های آسمانی» نیز نسبت داده شده است (بنگرید به سوره‌ی بقره، آیه‌ی ۱۶۶؛ سوره‌ی حج، آیه‌ی ۱۵؛ سوره‌ی ص، آیه‌ی ۱۰؛ و سوره‌ی غافر آیه‌های ۳۶ و ۳۷).

🔻 کوین فُن بِلَدِل در مقاله‌ی «طناب‌های آسمانی و مرجعیت پیامبرانه در قرآن و بافتارِ پساباستانیِ آن» کوشیده است تا نشان دهد بر خلاف نظر مفسران مسلمان —که واژه‌ی «أسباب» در قرآن را به معنای وسیله، سررشته، و راه گرفته‌اند— أسباب در کیهان‌شناسی بایبلی-قرآنی معنایی ویژه دارد و در زمانه‌ی پساباستان و زمینه‌ی سرزمین‌های غرب آسیا به معنای «طناب‌های آسمانی» بوده است. بنا بر آن باورها، با طناب‌های آسمانی می‌شده است به اذن خدا بر سقفِ گنبدِ آسمان، یعنی جایگاه خدا، بالا رفت. أسباب یا همان طناب‌های آسمانی یکی از ویژگی‌های کیهان‌شناسی قرآن است که پیام‌آورانِ راستین با آن‌ها به‌طور جسمانی یا روحانی به آسمان بَر می‌شوند و از آن‌جا پیام می‌آورند. این باور، مشابه باوری است که در میان مردم سرزمین‌های اطراف مدیترانه و میان‌رودان در دوران باستان نسبت به توانایی انسان‌های مهذّب وجود داشته است. تمسک به تواناییِ بالا رفتن به آسمان با چنین طناب‌هایی نقشِ ایجاد مرجعیت برای پیامبران و صدقِ سخنانشان در برابر شکّاکان را نیز ایفاء می‌کرده است. پیش از این در یادداشتی به تفصیل درباره‌ی مقاله‌ی فُن بِلَدِل و «طناب‌های آسمانی» در عنقاء نوشته‌ام.

🔻 این باور را می‌توان در رؤیای ایوب در سِفر پیدایش نیز پی گرفت، که در خواب می‌بیند فرشتگان با نردبانی از آسمان پایین می‌آیند و بالا می‌روند.
📚 بایبل عبری، سِفر پیدایش، بخش ۲۸، بندهای ۱۰ تا ۱۲: یعقوب بِئْرشِبَع را ترک گفت و رهسپار حَران گشت. بر حسب اتفاق، به مکانی رسید و شب را آنجا سپری کرد،‌ چرا که خورشید غروب کرده بود. یکی از سنگ‌های آن مکان را برگرفت و زیر سر خویش نهاد و در آن مکان بخُفت. خوابی بدید: اینک نردبانی بر زمین برپا گشته بود که سر آن به آسمان می‌رسید، و فرشتگان خدا از آن بالا و پایین می‌رفتند. [پ.س.]


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌وهفتم #جزء_بیست‌وهفتم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
ادامه در 👇🏼


https://t.me/anqanest/53
👍1
ادامه از 👆🏼

✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌وهفتم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌وهفتم قرآن | ذاریات:۳۱ تا حدید:۲۹

بخش ۲ از ۲ (موضوع: سدرة المنتهی: درخت یا صورت فلکی؛ شباهتِ سوره‌ی رحمان و مزمور ۱۳۶؛ خدایِ اوّل و آخر)


———————————————
📖 سوره‌ی نجم، آیه‌های ۱۳ تا ۱۶
وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ ﴿١٣﴾ عِندَ سِدْرَةِ الْمُنتَهَىٰ ﴿١۴﴾ عِندَهَا جَنَّةُ الْمَأْوَىٰ ﴿١۵﴾ إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ ﴿١۶﴾
و قطعاً بار ديگرى هم او را ديده است، ﴿١٣﴾ نزديك سدرالمنتهى، ﴿١۴﴾ در همان جا كه جنةالمأوى است. ﴿١۵﴾ آنگاه كه درخت سدر را آنچه پوشيده بود، پوشيده بود. ﴿١۶﴾

🔻 «رؤیت دیگر» در آیه‌ی ۱۴، و توصیفِ درختِ سدر، با توصیفی که اِفرام سوری از بهشت در کتابش آورده است شباهت دارد. اِفرام درختی را در بهشت توصیف می‌کند که همچون پرده‌ای مُقدّس برای جداکردن دو سطح از بهشت کاشته شده است.
📚 سروده‌هایی در باب بهشت: در میانه‌ی بهشت خداوند درختِ دانش را کاشته است، تا پایین را از بالا،‌ و جایگاه مُقدّس را از قُدس الاقداس جدا کند. [ز.م.]

🔻 در همین زمینه، احمد پاکتچی در مقاله‌ای نوآورانه با رویکردِ فرهنگی-گفتمانی و با استفاده از روش‌های ریشه‌شناختی به بررسی مفهوم سدرة المنتهی نزد اعراب پرداخته است و با بررسی باورهایِ کیهان‌شناختیِ مردمانِ آستانه‌ی ظهور قرآن، سدرة المنتهی را نه یک درخت در بهشت، بلکه یک صورتِ فلکی می‌داند که اعراب آن را در دورترین بخشِ مرئیِ آسمانِ شب می‌دیده‌اند و امروزه با صورت فلکیِ آندرومدا مطابقت دارد. بنگرید به:
📗 پاکتچی، احمد. "بازخوانی مفهوم «سدرة المنتهی» با رویکرد گفتمانی." مطالعات تاریخی قرآن و حدیث ۵۸ (۱۳۹۴): ۷–۴۶.


———————————————
📖 سوره‌ی رحمن

🔻 بنابر آنچه بعضی از قرآن‌پژوهان، همچون هِینریش اشپایِر و اَنجِلیکا نُیْوِرت، گفته‌اند، سوره‌ی رحمن ارتباط وثیقی با مزمور ۱۳۶ از کتابِ مزامیر در بایبل عبری دارد. این ارتباط هنگامی بیشتر آشکار می‌شود که به نقش عبارتِ تکرارشونده‌ی «فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ» که «آلاء» (به معنای «نعمت») درآن نقش محوری دارد و عبارت مشابه آن در مزمورِ ۱۳۶ یعنی «زیرا که رحمت او تا ابدالآباد است» که «رحمت» در آن نقش محوری دارد توجه شود. همچنین، هر دو متن مضامین مشترکی درباره‌ی قدرت و رحمت الهی دارند.

🔻 سوره‌ی رحمن و مزمور ۱۳۶ در تقطیع عبارات نیز شباهت دارند .در هر دو متن، در مواردی عبارات پیش از آنکه معنایشان کامل شود یا توصیفاتشان پایان یابد قطع می‌شوند و پس از آنکه عبارت تکرارشونده ذکر می‌شود (در قرآن «فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ» و در مزمور «زیرا که رحمت او تا ابدالآباد است») ‌عبارت در آیه/بند بعدی ادامه پیدا می‌کند.
📚 بایبل عبری، مزامیر،‌ مزمور ۱۳۶، بندهای ۵ تا ۹، و ۲۵ تا ۲۶:
او که آسمان‌ها را به حکمت آفرید، زیرا که رحمت او تا ابدالآباد است.
او را که زمین را بر آب‌ها گسترانید، زیرا که رحمت او تا ابدالآباد است.
او را که نیّرهای بزرگ آفرید، زیرا که رحمت او تا ابدالآباد است.
آفتاب را برای سلطنت روز، زیرا که رحمت او تا ابدالآباد است.
ماه و ستارگان را برای سلطنت شب، زیرا که رحمت او تا ابدالآباد است.
که همه‌ی بشر را روزی می‌دهد، زیرا که رحمت او تا ابدالآباد است.
خدای آسمان‌ها را حمد گویید، زیرا که رحمت او تا ابدالآباد است. [ت.ق.]


———————————————
📖 سوره‌ی حدید،‌ آیه‌ی ۳
هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْبَاطِنُ وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
اوست اول و آخر و ظاهر و باطن، و او به هر چيزى داناست.

🔻 این آیه که یکی از معروف‌ترین آیه‌های قرآن است با بندهایی از بایبل عبری و بندِ بسیار مشهوری از مکاشفه‌ی یوحنّا در عهد جدید شباهت دارد.
📚 بایبل عبری، اِشَعْیا، بخش ۴۴، بند ۶: خداوند که پادشاه اسرائیل و یَهُوَه صبایوت که ولیّ ایشان است چنین می‌گوید: من اوّل هستم و من آخر هستم و غیر از من خدایی نیست. [ت.ق.]
📚 عهد جدید، مکاشفه‌ی یوحنّا، بخش ۲۲، بند ۱۳: من الف (آلفا) و ی (اُمِگا)،‌ اوّل و آخر، آغاز و انجام هستم. [پ.س.]


📗 بخش‌هایی از مطالب این فرسته از منبع زیر برگرفته شده‌اند:
Reynolds, Gabriel Said. The Qur’an and the Bible: Text and Commentary. New Haven: Yale University Press, 2018.


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌وهفتم #جزء_بیست‌وهفتم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌وهشتم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌وهشتم قرآن | مجادلة:۱ تا تحریم:۱۲

بخش ۱ از ۲ (موضوع: حُدودُ الله؛ فروپاشاندن و جابه‌جایی کوه‌ها با قرآن)


———————————————
📖 سوره‌ی مجادله، آیه‌ی ۴
فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ مِن قَبْلِ أَن يَتَمَاسَّا فَمَن لَّمْ يَسْتَطِعْ فَإِطْعَامُ سِتِّينَ مِسْكِينًا ذَٰلِكَ لِتُؤْمِنُوا بِاللَّـهِ وَرَسُولِهِ وَ تِلْكَ حُدُودُ اللَّـهِ وَ لِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ
و آن كس كه [بر آزادكردن بنده‌] دسترسى ندارد، بايد پيش از تماس [با زن خود] دو ماه پياپى روزه بدارد؛ و هر كه نتواند، بايد شصت بينوا را خوراك بدهد. اين [حكم‌] براى آن است كه به خدا و فرستاده او ايمان بياوريد، و اين است حدود خدا. و كافران را عذابى پردرد خواهد بود.

🔻 واژه‌ی «حدود» در عبارت «حدود الله» این آیه و در آیه‌های دیگر از قرآن هم به معنای «محدوده» و هم به معنای «قوانین» می‌تواند باشد. این عبارت بازتابی است از عبارتِ عِبری «حُکّات» (חֻקַּת) که به معنای «مرزها» و «قوانین» است.
📚 بایبل عبری، سِفر لاویان، بخش ۱۸، بند ۴: رسوم مرا به کار بندید و قوانین (חֻקַּת) مرا نگاه دارید و طبق آن‌ها رفتار کنید. من یَهُوَه خدای شما هستم. [پ.س.]


———————————————
📖 سوره‌ی حشر، آیه‌ی ۲۱
لَوْ أَنزَلْنَا هَـٰذَا الْقُرْآنَ عَلَىٰ جَبَلٍ لَّرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللَّـهِ وَ تِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ
اگر اين قرآن را بر كوهى فرومى‌فرستاديم، يقيناً آن [كوه‌] را از بيم خدا فروتن [و] از هم‌پاشيده مى‌ديدى. و اين مَثَلها را براى مردم مى‌زنيم، باشد كه آنان بينديشند.

🔻 قرآن در این آیه و آیه‌های متعدد دیگری از «جابه‌جایی کوه‌ها» سخن می‌گوید (بنگرید به رعد:۳۱، کهف:۴۷، طور:۱۰، نبأ:۲۰، و تکویر:۳). این ادعا در قرآن با ادعایی مشابه در انجیل‌های مَتّیٰ و مَرقُس از زبان عیسی مشابهت دارد.
📚 عهد جدید، انجیل مَتّیٰ، بخش ۱۷، بند ۲۰: ایشان را گفت: "از آن روی که کم‌ایمان هستید. چه به راستی شما را می‌گویم که اگر به اندازه‌ی دانه‌ی خردلی ایمان داشتید و این کوه را می‌گفتید که از اینجا به آنجا نقل مکان کند،‌ می‌کرد و هیچ کاری بر شما محال نبود." [پ.س.]
📚 عهد جدید، انجیل مَتّیٰ، بخش ۲۱، بند ۲۱: عیسی ایشان را پاسخ گفت: "به راستی شما را می‌گویم که اگر ایمانی داشته باشید که شک بدان رخنه نکند،‌ نه تنها آن کاری را خواهید کرد که اینک با درخت انجیر کردم، بلکه حتی اگر به این کوه بگویید: «از جای کَنده شو و به دریا درافکنده شو»، چنین خواهد شد." [پ.س.]
📚 عهد جدید، انجیل مَرقُس، بخش ۱۱، بند ۲۳: به راستی شما را می‌گویم که اگر کس به این کوه بگوید: «از جای کَنده شو و به دریا درافکنده شو»، و اگر در دل خویش شک نکند، بلکه ایمان داشته باشد که آنچه می‌گوید خواهد شد، این به او عطا خواهد گشت. [پ.س.]


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌وهشتم #جزء_بیست‌وهشتم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
ادامه در 👇🏼
👍1
ادامه از 👆🏼

✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌وهشتم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌وهشتم قرآن | مجادلة:۱ تا تحریم:۱۲

بخش ۲ از ۲ (موضوع: وام‌دادن به خدا؛ همسران نوح و لوط)


———————————————
📖 سوره‌ی تغابن، آیه‌های ۱۶ و ۱۷
فَاتَّقُوا اللَّـهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَ اسْمَعُوا وَ أَطِيعُوا وَ أَنفِقُوا خَيْرًا لِّأَنفُسِكُمْ وَ مَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَـٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿١۶﴾ إِن تُقْرِضُوا اللَّـهَ قَرْضًا حَسَنًا يُضَاعِفْهُ لَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّـهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ ﴿١٧﴾

پس تا مى‌توانيد از خدا پروا بداريد و بشنويد و فرمان ببريد، و مالى براى خودتان [در راه خدا] انفاق كنيد، و كسانى كه از خسّت نفس خويش مصون مانند، آنان رستگارانند. ﴿١۶﴾ اگر خدا را وامى نيكو دهيد، آن را براى شما دو چندان مى‌گرداند و بر شما مى‌بخشايد، و خدا[ست كه‌] سپاس‌پذير بردبار است. ﴿١٧﴾

🔻 در این دو آیه و دیگر آیه‌های مشابه در قرآن، انفاق و بخشش به وام‌دادن به خدا تشبیه شده است. همین تمثیل را می‌توان در بایبل عبری و در نوشته‌های مسیحیان سُریانی‌زبان همچون اِفرام سوری یافت.
📚 بایبل عبری، کتابِ امثال، بخش ۱۹، بند ۱۷: هر که بر فقیر ترحّم نماید به خداوند قرض می‌دهد، و احسان او را به او ردّ خواهد کرد. [ت.ق.]


———————————————
📖 سوره‌ی تحریم، آیه‌ی ۱۰
ضَرَبَ اللَّـهُ مَثَلًا لِّلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَتَ نُوحٍ وَ امْرَأَتَ لُوطٍ كَانَتَا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَيْنِ فَخَانَتَاهُمَا فَلَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمَا مِنَ اللَّـهِ شَيْئًا وَ قِيلَ ادْخُلَا النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِينَ
خدا براى كسانى كه كفر ورزيده‌اند، آن نوح و آن لوط را مَثَل آورده [كه‌] هر دو در نكاح دو بنده از بندگان شايسته ما بودند و به آنها خيانت كردند، و كارى از دست [شوهران‌] آنها در برابر خدا ساخته نبود، و گفته شد: «با داخل شوندگان داخل آتش شويد.»

🔻 قرآن در این آیه از همسرانِ نوح و لوط یاد می‌کند. همسر لوط در بایبل به علت نافرمانی از دستور فرشته در هنگام گریختن از سدوم نابود می‌شود، اما درباره‌ی همسر نوح مطلبی بیان نشده است. ولی در دوران پیشااسلامی افسانه‌هایی درباره‌ی همسر نوح ساخته شده بودند و در میان بعضی گروه‌های عرفانی و گنوسیِ مسیحی رواج داشته‌اند. از جمله، اِپیفانیوسِ سالامیسی (اهلِ سالامیس، شهری در ساحلِ شرقی جزیره‌ی قِبرس) که در سده‌ی چهارم و اوایل سده‌ی پنجم میلادی می‌زیسته است در کتابِ «پاناریوُن» —به معنایِ «گنجه‌ی دارو»— ذکر می‌کند که عارفان مسیحی (گِنوسیان) بر این باور بوده‌اند که همسرِ نوح که نامش «نوریا» بوده است اجازه‌ی ورود به کشتی را نیافت و غرق شد. علت امتناعِ نوح از سوارکردن همسرش این بود که نوریا پیش از آغازِ طوفان سه بار کشتی را سوزانده بوده است. نامِ او، یعنی «نوریا» احتمالاً برآمده از واژه‌ی «نورا» در زبانِ عبری به معنای «آتش» است. با توجه به این شباهت در نام و آنچه به او نسبت می‌دهند (یعنی سوزاندنِ کشتیِ نوح) می‌توان دریافت که «نوریا» نامِ حقیقی او نبوده است و ساختگی است. گنوسیانِ مسیحی از سده‌هایی پیش از ظهور اسلام در شمال عربستان و مصر می‌زیسته‌اند. به نظر می‌آید قرآن بن‌مایه‌هایی از این داستان‌های گنوسی را در خود بازتاب داده است.


📗 بخش‌هایی از مطالب این فرسته از منبع زیر برگرفته شده‌اند:
Reynolds, Gabriel Said. The Qur’an and the Bible: Text and Commentary. New Haven: Yale University Press, 2018.


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌وهشتم #جزء_بیست‌وهشتم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
👍1
✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌ونهم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌ونهم قرآن | مُلک:۱ تا مرسلات:۵۰

بخش ۱ از ۳ (موضوع: آسمان‌های هفت‌گانه؛ معبد اورشلیم و کعبه در آسمان چهارم؛ زمانِ سفرِ فرشتگان میان آسمان‌ها)


———————————————
📖سوره‌ی مُلک، آیه‌ی ۳
الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا مَّا تَرَىٰ فِي خَلْقِ الرَّحْمَـٰنِ مِن تَفَاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَىٰ مِن فُطُورٍ ﴿٣﴾
همان كه هفت آسمان را طبقه طبقه بيافريد. در آفرينش آن [خداى‌] بخشايشگر هيچ گونه اختلاف [و تفاوتى‌] نمى‌بينى. بازبنگر، آيا خلل [و نقصانى‌] مى‌بينى؟

🔻 باورِ کیهان‌شناختیِ «آسمان‌های هفت‌گانه» بازتاب کیهان‌شناسی سامی است که نزد یهودیان و مسیحیان مقبولیت داشته است و در زمانه‌ی ظهور قرآن در رقابت با کیهان‌شناسی یونانی (ارسطویی) بوده است. طبق این کیهان‌شناسیِ دینی، بر فراز زمین هفت آسمان به‌طور طبقه‌طبقه بر هم سوار بوده‌اند و هر آسمان نقشی ویژه داشته است. برای سفر از زمین به آسمانِ یکم زمان مشخصی لازم بوده است. همچنین، برای گذر از هر آسمان باید ضخامتِ آن آسمان طی می‌شده است و این کار زمان مشخصی داشته است. آسمان‌ها چسبیده-به-هم نبوده‌اند و برای رسیدن از پایانِ یک آسمان به آغاز آسمان بعدی نیز زمان مشخصی لازم بوده است. در پسِ آسمانِ هفتم عرش خدا واقع بوده است و فرشتگان در رفت‌و‌آمد میان عرش خدا و زمین باید همه‌ی این آسمان‌ها را طی می‌کردند.

🔻 زمانِ این رفت‌و‌آمد نیز در متون پسابایبلی و تفسیریِ یهودی ذکر شده است که برای رسیدن به هر آسمان، عبور از آن، و رسیدن به آسمان بعدی مضاربی از ۵۰۰ سال‌اند. این آموزه و اعداد را می‌توان با عددِ ۵۰ هزار سال مقایسه کرد که زمانی است که برای عروج فرشتگان به سوی خدا در آیه‌ی۴ از سوره‌ی معارج ذکر شده است. به‌نظر می‌آید که آیه‌‌های ۳ و ۴ سوره‌ی معارج بازتابی از همین باور کیهان‌شناختی یهودی و مسیحی است و نشان‌دهنده‌ی نگاه کیهان‌شناختی قرآن به عروج و نزول فرشتگان میان زمین و آسمان‌ها است: «مِّنَ اللَّـهِ ذِي الْمَعَارِجِ. تَعْرُجُ الْمَلَائِكَةُ وَ الرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ».

🔻 نام هریک از آسمان‌های هفتگانه و نقشِ هر یک را می‌توان در بخش ۱۲ب از فصل «حَقیقَه» از تلمودِ بابلی یافت. نام آسمان چهارم «زِبول» یا «زِووُل» است. زِبول در عبری به معنای «بیتِ عالی» یا «بیتِ والا» است. آسمان چهارم (زِبول) محلِ آسمانیِ اورشلیم، معبدِ اورشلیم، و قربانگاه مقدس است، و فرشته‌ی مقرّب «میکائیل» در آن آسمان در قربانگاه مقدسِ آسمانی قربانی می‌کند. مشابه همین آموزه را می‌توان در سوره‌ی طور هنگامی که قرآن از «بیت المعمور» نام می‌برد مشاهده کرد. در سنّت اسلامی، بیت المعمور خانه‌ای است که مُحاذیِ کعبه در آسمان چهارم قرار دارد (همان آسمانی که به باورِ یهودیان وجودِ آسمانیِ معبد اورشلیم در آن واقع است).


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌ونهم #جزء_بیست‌ونهم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
ادامه در 👇🏼
👍1
ادامه از 👆🏼

✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌ونهم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌ونهم قرآن | مُلک:۱ تا مرسلات:۵۰

بخش ۲ از ۳ (موضوع: زمان خدا و زمان فرشتگان و آدمیان)


———————————————
📖 سوره‌ی معارج، آیه‌های ۱ تا ۴
سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ ﴿١﴾ لِّلْكَافِرِينَ لَيْسَ لَهُ دَافِعٌ ﴿٢﴾ مِّنَ اللَّـهِ ذِي الْمَعَارِجِ ﴿٣﴾ تَعْرُجُ الْمَلَائِكَةُ وَ الرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ ﴿۴﴾
پرسنده‌اى از عذاب واقع‌شونده‌اى پرسيد، ﴿١﴾ كه اختصاص به كافران دارد [و] آن را بازدارنده‌اى نيست. ﴿۲﴾ [و] از جانب خداوند صاحب درجات [و مراتب‌] است. ﴿۳﴾ فرشتگان و روح، در روزى كه مقدارش پنجاه هزار سال است به سوى «او» بالا مى‌روند. ﴿۴﴾

🔻 پاسخِ قرآن به پرسشی که از عذابِ کافران پرسیده می‌شود‌ مشابه پرسش و پاسخ (یا چالشی) است که در رساله‌ی دوم پطرس در عهد جدید ذکر شده است. چالش مستتر در متن عهد جدید و در قرآن این است که چرا عذاب واقع نمی‌شود، و پاسخ این است که در عین اینکه زمانِ فرارسیدنِ این امر در نزد خدا کوتاه است (یک روز) و به‌زودی واقع خواهد شد اما همان زمان در نزد فرشتگان (و در عالم آدمیان) ۵۰ هزار سال است، پس نباید تعجیل کنید! یعنی از یک سو (خدا) این زمان گویی یک روز ‌است اما از سوی دیگر (فرشتگان و آدمیان) زمانِ بسیاری لازم دارد تا محقق شود.

🔻 آیه‌ی ۴۷ سوره‌ی حج و آیه‌ی ۵ سوره‌ی سجده مؤید این نگاه کیهان‌شناختی قرآن‌اند: «وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذَابِ وَ لَن يُخْلِفَ اللَّـهُ وَعْدَهُ وَ إِنَّ يَوْمًا عِندَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّونَ»؛ «يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّونَ». ترکیب این آیه‌ها و باور کیهان‌شناختیِ قرآن درباره‌ی آسمان‌های هفت‌گانه و عروج و نزول فرشتگان تفسیر تازه‌ای از جا و زمانی که به باور قرآن «عذاب از آن‌جا و آن‌گاه خواهد آمد» را ارائه می‌کند.
📚 عهد جدید،‌ رساله‌ی دوم پطرس، بخش ۳، بندهای ۸ تا ۱۰: لیک، ای عزیزان، این نکته‌ای است که نباید از آن غافل باشید: برای خداوند، یک روز چون هزار سال است و هزار سال چون یک روز. خداوند، ‌آنچنان که پاره‌ای او را متهم به تأخیر می‌کنند،‌ در تحقق آنچه وعده داده تأخیر نمی‌کند، ‌بلکه نسبت به شما شکیبایی در پیش می‌گیرد، چرا که می‌خواهد کس هلاک نشود،‌ بلکه همگان به توبه برسند. روز خداوند همانندِ دُزد خواهد آمد؛ در آن روز، آسمان‌ها با غرّشی از هم خواهند پاشید و عناصرِ برافروخته آب خواهند شد و زمین با اعمالی که در خود نهفته دارد،‌ خواهد سوخت. [پ.س.]


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌ونهم #جزء_بیست‌ونهم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
ادامه در 👇🏼
ادامه از 👆🏼

✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز بیست‌ونهم رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء بیست‌ونهم قرآن | مُلک:۱ تا مرسلات:۵۰

بخش ۳ از ۳ (موضوع: نشانه‌های ظهور منجی و آخرالزمان؛ روز جدایی و داوری)


———————————————
📖 سوره‌ی قیامه، آیه‌های ۷ تا ۹
فَإِذَا بَرِقَ الْبَصَرُ ﴿٧﴾ وَ خَسَفَ الْقَمَرُ ﴿٨﴾ وَ جُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ ﴿٩﴾
(بگو:) در آن هنگام كه چشم‌ها از شدّت وحشت به گردش در آيد، ﴿٧﴾ و ماه بى‌نور گردد، ﴿۸﴾ و خورشيد و ماه يك جا جمع شوند، ﴿۹﴾

🔻 این آیه‌ها و آیه‌های مشابه در قرآن را می‌توان در بندها و بخش‌های متعددی از عهد جدید یافت. به نظر می‌آید که بسیاری از آیه‌های مرتبط با مفاهیم آخرالزمان، رستاخیز، و داوری بازتابِ آموزه‌های مشابه از عهد جدیدند. البته عهد جدید این رویدادها را با ظهور عیسی در آخر‌الزمان مرتبط می‌داند.
📚 عهد جدید، انجیل مَتّیٰ، بخش ۲۴، بند ۲۹: بی‌درنگ پس از پریشانیِ آن روزها، آفتاب تیرگی خواهد یافت و ماه پرتویِ خویش نخواهد فشاند و اختران از سپهر فروخواهند ریخت و قدرت‌های آسمان‌ها به لرزه درخواهند آمد. [پ.س.]
📚 عهد جدید، انجیل لوقا، بخش ۲۱، بند ۲۵ و ۲۶: و در آفتاب و ماه و اختران نشانه‌ها خواهد بود. بر زمین،‌ ملت‌ها دچار پریشانی خواهند گشت و دل‌نگران خروش دریا و امواج خواهند شد؛ آدمیان در انتظار آنچه باید بر عالم مسکون بگذرد،‌ از وحشت از پای درخواهند آمد، چه قدرت‌های آسمان‌ها متزلزل خواهند شد. [پ.س.]


———————————————
📖 سوره‌ی مرسلات، آیه‌های ۱۲ تا ۱۴
لِأَيِّ يَوْمٍ أُجِّلَتْ ﴿١٢﴾ لِيَوْمِ الْفَصْلِ ﴿١٣﴾ وَ مَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الْفَصْلِ ﴿١۴﴾
براى چه روزى تعيين وقت شده است؟ ﴿١۲﴾ براى روز داورى. ﴿١۳﴾ و تو چه دانى كه روز داورى چيست؟ ﴿١۴﴾

🔻 عبارت «یوم الفصل» در این آیه را بعضی از مترجمان به «روز داوری» برگردانده‌اند؛ در حالی که معنای دقیق آن «روز جدایی» است. مشابه این عبارات را در انجیل‌های عهد جدید می‌توان یافت.
📚 عهد جدید،‌ انجیل مَتّیٰ، بخش ۲۵، بند‌های ۳۱ و ۳۲: "چون پسرِ انسان [عیسی مسیح] در مجد خویش، به همراهِ جمله‌ی فرشتگان آید، آنگاه بر اورنگِ مجدِ خود تکیه خواهد زد. برابر او جمله‌ی ملت‌ها گرد خواهند آمد و او مردمان را از یکدگر جدا خواهد کرد، همچنان که شبان میش‌ها را از بزهای نر جدا می‌کند." [پ.س.]

🔻 شناختِ بافتار بایبلیِ قرآن در فهم این آیه‌ها کارگشاست، زیرا که سِیر آیه‌ها در این سوره مشابه سِیر وقایعی است که در انجیل مَتّیٰ از زبان عیسی درباره‌ی آخرالزمان نقل شده است. در بخشِ ۲۴ و ۲۵ از انجیل مَتّیٰ در عهد جدید، با عنوان «خطابه در باب آخر‌الزمان»، عیسی درباره‌ی رویدادهای آخرالزمان سخن می‌گوید، نشانه‌های پیش از ظهور خود را برمی‌شمارد و با تمثیل‌های گوناگون آن را پشتیبانی می‌کند، و از داوریِ اُخرَوی می‌گوید. عیسی مردم را از منجیانِ دروغین و پیامبران کذّاب که خواهند آمد و خود را مسیحا معرفی خواهند کرد برحذر می‌دارد و ظهور خود را «ناگهانی» (که یادآور عبارت «کَلَمح البَصَر» در ادبیات قرآنی و شیعی است) و مانند «آذرخشی که در خاور می‌درخشد و تا باختر را روشن می‌سازد» می‌داند.

🔻 سراسر بخش‌های ۲۴ و ۲۵ از انجیل مّتَیٰ (و در بخش‌های مشابه از انجیل‌های نظیر، یعنی مَرقُس و لوقا) نمونه‌هایی از مشابهت با آیه‌های قرآنی و احادیث اسلامی درباره‌‌ی آخر‌الزمان، قیامت، و ظهورِ منجیِ موعود را می‌توان یافت. برای نمونه، تمثیل اخیر یادآورِ آیه‌ی ۶۹ سوره‌ی زُمَر است: «وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَ وُضِعَ الْكِتَابُ وَ جِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَ الشُّهَدَاءِ وَ قُضِيَ بَيْنَهُم بِالْحَقِّ وَ هُمْ لَا يُظْلَمُونَ».


📗 بخش‌هایی از مطالب این فرسته از منبع زیر برگرفته شده‌اند:
Reynolds, Gabriel Said. The Qur’an and the Bible: Text and Commentary. New Haven: Yale University Press, 2018.


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_بیست‌ونهم #جزء_بیست‌ونهم
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes


https://t.me/anqanest/56
✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟

📌 روز سی‌ام رمضان ۱۴۴۲ هجری | جزء سی‌ام قرآن | نبإ:۱ تا ناس:۶

بخش ۱ از ۱ (موضوع: زمانِ رستاخیز؛ ثبتِ اَعمالِ آدمی در کتاب؛ اقراء: خواندنِ لفظ یا طلبِ یاری؟؛ روایت إقرأ: تاریخ یا تاریخ‌سازی)


———————————————
📖 سوره‌ی نازعات، آیه‌های ۴۲ تا ۴۴
يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا ﴿۴٢﴾ فِيمَ أَنتَ مِن ذِكْرَاهَا ﴿۴٣﴾ إِلَىٰ رَبِّكَ مُنتَهَاهَا ﴿۴۴﴾
در باره رستاخيز از تو مى‌پرسند كه فرارسيدنش چه وقت است؟ ﴿۴٢﴾ تو را چه به گفتگو در آن. ﴿۴۳﴾ علم آن با پروردگار تو است. ﴿۴۴﴾

🔻 قرآن علم به «ساعة» را فقط به خدا نسبت می‌دهد. همین آموزه را می‌توان در انجیل مَتّیٰ، انجیل مَرقُس، و کتابِ اعمالِ رسولان در عهد جدید نیز یافت.
📚 عهد جدید، انجیل مَتّیٰ، بخش ۲۴، بند ۳۶: زمان این روز [رستاخیز] و ساعت آن را کس نداند، نه فرشتگان آسمان‌ها و نه پسر، هیچ‌کس جز پدرِ و بَس. [پ.س.]
📚 عهد جدید، انجیل مَرقُس، بخش ۱۳، بند ۳۲: زمان این روز [رستاخیز] یا ساعتِ آن را کس نداند، نه فرشتگان آسمان‌ها و نه پسر، هیچ‌کس جز پدر. [پ.س.]
📚 عهد جدید، اعمال رسولان، بخش ۱، بند ۷: ایشان را پاسخ گفت: "دانستن زمان‌ها و اوقاتی که پدر به اقتدار خویش مقرر کرده است، بر شما مقدر نیست." [پ.س.]


———————————————
📖 سوره‌ی مطففین، آیه‌های ۱۸ تا ۲۱
كَلَّا إِنَّ كِتَابَ الْأَبْرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ ﴿١٨﴾ وَ مَا أَدْرَاكَ مَا عِلِّيُّونَ ﴿١٩﴾ كِتَابٌ مَّرْقُومٌ ﴿٢٠﴾ يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ ﴿٢١﴾
نه چنين است، در حقيقت، كتاب نيكان در «علّيّون» است. ﴿١٨﴾ و تو چه دانى كه «علّيّون» چيست؟ ﴿١٩﴾ كتابى است نوشته‌شده. ﴿٢٠﴾ مقرّبان آن را مشاهده خواهند كرد. ﴿٢١﴾

🔻 موضوع ثبتِ اَعمال آدمی در قرآن می‌تواند بازتاب همین آموزه در بایبل عبری و در عهد جدید باشد که آن را در کتاب دانیال (بخش ۷، بند ۱۰)، ‌کتاب مَلاکیِ نبئ (بخش ۳،‌بند ۱۶)؛ مکاشفه‌ی یوحنّا (بخش ۲۰، بند ۱۲)، کتاب دوم اَخنوخ (تفسیرِ بر بندهای ۱۰ تا ۱۲ از بخش ۸۲)، و تفسیرِ یهودیِ میشنا (پِرکِی آبوت، بخش ۲، بند ۱) می‌توان یافت.
📚 متون پسابایبلی، میشنا، پِرکِی آبوت (فصلِ آباء)، بخش ۲، بند ۱: توجهت را به سه چیز معطوف دار و آنگاه دیگر در چنگال گناه گرفتار نخواهی شد و آگاه باش که چه چیزی بر فراز تو است: چشمی که می‌بیند، گوشی که می‌شنود، و تمامی اَعمالت که در کتابی نوشته می‌شوند. [ز.م.]


———————————————
📖 سوره‌ی علق، آیه‌ی ۱
اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ
بخوان به نام پروردگارت كه آفريد.

🔻 نزد مفسران و محدثان مشهور است که آیه‌های آغازینِ سوره‌ی علق نخستین آیه‌هایی‌اند که پیامبر اسلام، بنا بر احادیثِ اسلامی، آن‌ها را بر زبان آورده است. واژه‌ی «اقْرَأْ» معمولاً به «بخوان» برگردانده می‌شود و مفسران معنای «خواندنِ لفظی» را به آن نسبت داده‌اند، و احادیثی نیز این معنا را پشتیبانی می‌کنند. اما عبارت «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ» مشابه عبارتِ «وَ-یِقرأ بِشِم یهوه» (וַיִּקְרָא֙ בְּשֵׁם יְהוָ֔ה) در بایبل عبری است که معنای آن «از نامِ پروردگارت یاری بخواه» است. یعنی در این آیه، «اقْرَأْ» می‌تواند به‌معنای «خواندنِ لفظی» نباشد (برخلاف آنچه در نقل‌ها آمده است که پیامبر به فرشته‌ می‌گوید که «خواندن» نمی‌داند) بلکه به معنای «یاری طلبیدن» و «استمداد کردن» از نام پروردگار است. در این معنا، «اقْرَأْ» ناظر به عمل است نه به لفظ و کلام.

🔻 پیش از این، در عنقاء، در نقد و بررسی نقل‌های سنتی اسلامی که چند آیه‌ی نخست سوره‌ی علق را اولین آیه‌های صادرشده از جانب پیامبر اسلام می‌دانند یادداشتی نوشته‌ام. خلاصه اینکه از یک سو اَنگیلیکا نُیوِرت با بررسی‌های متنی نشان داده است که این سوره متعلق به دوره‌ی مکه‌ی متقدم نیست و نمی‌تواند جزء نخستین آیه‌های صادرشده باشد؛ و از سوی دیگر، شان انتونی روایت «إقرأ» در فرهنگ عربی-اسلامی را با روایت بسیار مشابهِ «کَدمِن» در فرهنگ انگلیسی-مسیحی مقایسه کرده است و‌ احتمال داده که هر دو‌ روایت ریشه‌های مشترک یونانی و بایبلی دارند، و روایت اسلامی نیز احتمالاً برساخته‌ای متأخر در سده‌ی دوم هجری است.

📗 بخش‌هایی از مطالب این فرسته از منبع زیر برگرفته شده‌اند:
Reynolds, Gabriel Said. The Qur’an and the Bible: Text and Commentary. New Haven: Yale University Press, 2018.


#بایبل #قرآن #رمضان #روز_سی‌ام #جزء_سی‌ام
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
✨ قرآن و بافتار بایبلی آن: نسبت متن قرآن با متون بایبلی‌ و پسابایبلی چیست؟


🔻 هر روز در ماه رمضان ۱۴۴۲ قمری / ۱۴۰۰ خورشیدی درباره‌ی ارتباط بینامتنیِ قرآن با متون بایبلی و پسابایبلی در قالب ارائه‌ی ارجاعاتی از قرآن به زیرمتن‌های بایبلی‌اش یادداشت‌هایی نوشتم.

🔻 امیدوارم این بررسی تطبیقی، هرچند بسیار ساده و کوتاه، در درک ما از نحوه‌ی شکل‌گیری متن قرآن در بافتار برجامانده از فرهنگ و متون بایبلی و پسابایبلی، و شناخت ما از گفت‌وگوی قرآن با آن متون مؤثر بوده باشد. هرچند آیه‌ها و موضوعاتی که می‌شد درباره‌ی ارجاعات آن‌ها به متون بایبلی و پسابایبلی، یا به متون و روایت‌های زرتشتی، یونانی، میان‌رودانی، مصری، و حبشی نوشت بسی بیشتر از این موارد معدود و محدودی بود که در سی روز گذشته ارائه شدند: مُشتی نمونه از خروار.

🔻 منبع اصلی من برای این یادداشت‌ها کتاب «قرآن و بایبل: متن و تفسیر» نوشته‌ی گابرییِل سعید رِینولدز بود. هرچند در مواردی از منابع دیگر در همین حوزه‌ی مطالعاتی و پژوهشی نیز استفاده کردم و یافته‌های پژوهشی خود را نیز در موارد بسیار محدودی در یادداشت‌ها آوردم. نتایجی که بر این شواهد و نمونه‌ها مترتّب می‌شوند نیازمند یادداشت‌هایی جداگانه‌اند.

🔻 این کتاب را، با موافقت نویسنده (گابرییِل سعید رِینولدز) و ناشر اصلی آن (انتشارات دانشگاه ییل)، و با همراهی ارزشمند یکی دیگر از قرآن‌پژوهان و مترجمان ایرانی (خانم لیلا اصغری) در دست ترجمه دارم. در یادداشتی جداگانه درباره‌ی کتاب و ویژگی‌هایش بیشتر خواهم نوشت.

🔻 از نقدها و نظرهای شما مخاطبان ارجمند، چه درباره‌ی یادداشت‌های ماه رمضان و چه دیگر یادداشت‌های منتشرشده در عنقاء، استقبال می‌کنم. برای ارتباط با نویسنده‌ی مسؤولِ عنقاء می‌توانید پیام‌های خود را به حساب‌کاربری که در بخش «معرفی شبکه» (Channel Info) آمده است بفرستید. در روزهای آینده با روند معمول شبکه‌ی عنقاء، یعنی ارائه‌ی جُستارهایی نقّادانه در دین‌پژوهی، ادامه خواهم داد.


#بایبل #قرآن #رمضان
#Bible #Quran
🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes
🔍 آشنایی با رویکرد تاریخی–ادبی–انتقادی به قرآن در ۶۰ دقیقه

✨ معرفی منابع


🔻 پژوهشِ تاریخی، ادبی، انتقادی درباره‌ی قرآن چه معنایی دارد و به چه کار می‌آید؟ نسبت آن با باورهای مؤمنانه چیست؟ بافتارِ تاریخی و محیط اجتماعی که قرآن در آن شکل گرفته است چه بوده است؟ سنت‌ها و متون دینیِ یهودی و مسیحی چه تأثیری بر قرآن داشته‌اند؟ و چگونه می‌توان به قرآن به چشم متنی ادبی نگریست؟

🔻 نیکولای سایْنای، استاد مطالعات اسلامی در دانشکده‌ی مطالعات شرقیِ دانشگاه آکسفورد، در سال ۲۰۱۸ در مجموعه‌ای چهارقسمتی، هر یک به‌طور میانگین در حدود ۱۵ دقیقه، به پرسش‌هایی که در بالا مطرح شده‌اند به‌طور خلاصه پاسخ می‌دهد، و می‌کوشد تا مهم‌ترین جنبه‌های رویکرد تاریخی–ادبی–انتقادی به قرآن در مطالعات نوینِ قرآن‌پژوهانه را به مخاطب عام معرفی کند.

🔻مجموعه‌ی دورنما سخنان سایْنای را به فارسی برگردانده است و به‌صورت زیرنویس و با کیفیت مناسب در اختیار مخاطبان قرار داده است. تماشای این مجموعه را به علاقه‌مندان به حوزه‌ی مطالعات و پژوهش‌های قرآنی پیشنهاد می‌دهم.


#قرآن #قرآن‌پژوهی #نیکولای_ساینای #دورنما
#Quran #Quranic_Studies #Nicolai_Sinai #Doornamaa

🖋 زهیر میرکریمی

ַ@doornamaa
@anqanotes
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
✨ درس‌گفتار ویدئویی #نیکلای_ساینای
درباره «رویکرد تاریخی و ادبی به قرآن»

🔅 قسمت اول: پرسه پیرامون قرآن بدون ورود به آن؟ درباره مطالعه آکادمیک قرآن

🔷 نسخه کامل ویدئو (حدود ۱۱ دقیقه) در:

✅ آپارات دورنما ✅ یوتوب دورنما

@doornamaa
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
✨ درس‌گفتار ویدئویی #نیکلای_ساینای
درباره «رویکرد تاریخی و ادبی به قرآن»

🔅 قسمت دوم:
احیای دوبارۀ نبوت: قرآن در محیط تاریخی‌اش

🔷 نسخه کامل ویدئو (حدود ۱۸ دقیقه) در:

✅ آپارات دورنما ✅ یوتوب دورنما

@doornamaa