همه ساله بخت تو پیروز باد
شبان سیه بر تو نوروز باد

نوروز مبارک باد

@aposiran

راستی‌آزمایی ادعای عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس: «ایران بیشترین شتاب علمی دنیا را دارد»

✍🏼 نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز

عباس مقتدایی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ۲۸ اسفند ۱۴۰۰ در مصاحبه با خبرگزاری آنا گفت: «جوانان ایران اکنون در لبه مرزهای دانش پیش می‌روند به نحوی که ایران بیشترین شتاب علمی دنیا را دارد». او در بخش دیگری از سخنانش افزود: «ایران بخشی از پیشرفت‌هایش را به جهات امنیتی هنوز افشا نکرده است».

آیا چنین ادعایی درست است و ایران «بیشترین شتاب علمی دنیا» را دارد؟

بررسی آمارهای جهانی نشان می‌دهد که ایران در لیست ده کشور پیشرو در تحقیقات علوم طبیعی جایی ندارد. آمریکا، چین، آلمان، بریتانیا، ژاپن، فرانسه، کانادا، سوئیس، کره‌جنوبی و استرالیا ده کشوری هستند که «بالاترین بازده کلی تحقیقات در زمینه علوم طبیعی» را از آن خود کرده‌اند.

حتی در لیست کشورهای پیشرو جهان در انتشارات علمی نیز اثری از ایران نیست. در لیست تعداد مقالات علمی و مهندسی منتشر شده در مجلات بررسی شده در سال ۲۰۱۸، چین، آمریکا، هندوستان، آلمان، ژاپن، بریتانیا، روسیه و ایتالیا قرار دارند.

این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس همچنین ادعا کرده که ایران توانسته در زمینه «نانو تکنولوژی» وضعیت کاملاً مناسبی داشته باشد، اما بررسی آمار جهانی در زمینه عملکرد تحقیقاتی دانشگاهی و شهرت جهانی و منطقه‌ای در زمینه نانو تکنولوژی نشان می‌دهد دانشگاه تهران با رتبه ۳۵۳ و دانشگاه آزاد اسلامی با رتبه ۴۳۴ در این لیست جهانی متشکل از بیش از ۹۰ کشور جهان جای گرفته‌اند.

در لیست بیست کشور برتر از لحاظ تحقیقات منتشر شده در زمینه نانو تکنولوژی بین سال‌های ۱۹۷۶ تا ۲۰۰۴ نیز نام ایران وجود ندارد.

بررسی رتبه‌بندی دیگری که کشورهایی با بیشترین پیشرفت علمی را در بر گرفته، برای یافتن نام ایران بی‌نتیجه است. این لیست با نگاهی به «تعداد محققان و مقالات آکادمیک یک کشور»، تهیه شده است و از خاورمیانه تنها اسرائیل و ترکیه در آن حضور دارند.

تنها زمینه‌ای که ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی در آن شتاب دارد، «فرار مغزها و نخبگان» است. مدیر رصدخانه مهاجرت ایران، که اولین نهاد پژوهشی در زمینه تحلیل داده‌های مهاجرتی است می‌گوید: «یک سوم افراد المپیادی مقیم خارج هستند و بیش از ۳۰ درصد رتبههای برتر نیز به خارج از کشور رفته‌اند.»

از آنجا که شاخص رشد علمی به عوامل چون منابع اختصاص یافته به تحقیق و توسعه، فرهنگ نوآوری، تجارت بین‌الملل، بازار و... بستگی دارد، می‌توان گفت آن دست از نخبگان و تحصیل‌کردگانی که هنوز در کشور هستند نیز به دلیل شرایط موجود و نبود امکانات مناسب نمی‌توانند سهمی در رشد علمی ایران ایفا کنند.

با در نظر گرفتن حقایق موجود می‌توان گفت ادعای عباس مقتدایی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس درباره داشتن «بیشترین شتاب علمی دنیا»، نادرست است.

#راستی_آزمایی #پیشرفت_علمی
@aposiran

حیات‌وحش ایران در معرض نابودی گسترده

#محیط_زیست #حکمرانی_خوب
@aposiran

🎥 حصار صفر و یکی جمهوری اسلامی به دور اینترنت

جمهوری اسلامی با روش‌های مختلفی، در پی افزایش محدودیت‌های اینترنتی است. حکومت ایران در سال‌های گذشته، طرح‌های مختلفی را با بودجه‌های کلان در این زمینه به جریان انداخته است. دویچه وله فارسی این موضوع را بررسی می‌کند.

@dw_farsi

راستی‌آزمایی ادعای وزیر ارشاد: «حکومت پهلوی با وحشی‌گری و خشونت با مخالفان برخورد می‌کرد»

✍🏼 نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز

محمد مهدی اسماعیلی وزیر ارشاد ۲۸ اسفند ۱۴۰۰ در گفتگو با خبرگزاری ایرنا گفت: «حکومت پهلوی با خشونت و وحشی‌گری با مخالفان خود از نوجوان تا میانسال و پیر برخورد می‌کرد». او افزود: «برخی شبکه‌های خارجی به دنبال تطهیر دوران پهلوی هستند و ما با همه ابزارها مقابل پروژه رسانه‌ای آنها می‌ایستیم».

آیا ادعای اسماعیلی درست است و حکومت پهلوی با «وحشی‌گری و خشونت» با مخالفان برخورد می‌کرد؟

بررسی گزارش‌های منتشر شده توسط «عفو بین‌الملل» در سال‌های منتهی به انقلاب ۱۳۵۷ نشان می‌دهد که آمار دقیقی از تعداد زندانیان سیاسی که این نهاد به تنهایی بتواند تایید کند وجود نداشته است. در گزارش این نهاد حقوق بشری بین‌المللی با استناد به اظهارات یک مقام مسئول حکومت وقت در روزنامه گاردین نوشته شده که در سال ۱۹۷۸ حدود ۲۲۰۰ زندانی سیاسی در ایران وجود داشته است. همچنین این سازمان در گزارش سال ۱۹۷۶ از قول پرویز ثابتی رئیس «ساواک» نوشته است که تعداد زندانیان سیاسی در ایران ۳۲۰۰ نفر است. عددی که به نوشته این گزارش، برخی روزنامه‌نگاران خارجی و گروه‌های مخالف حکومت شاهنشاهی آن را نادرست و رقم واقعی را چیزی حدود ۲۵ هزار تا ۱۰۰ هزار نفر می‌دانستند.

به گفته کارشناسان، با توجه به جمعیت ایران در دهه ۱۳۵۰ خورشیدی و تعداد زندان‌ها این عدد بسیار دور از ذهن و اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد.

نمونه‌وار روزنامه همدلی تیرماه ۱۳۹۸ در گزارشی که به افزایش روز افزون تعداد زندانیان پرداخته بود، نوشت: «بر اساس آمارها تعداد زندانیان قبل از انقلاب با توجه به جمعیت ۳۶ میلیون نفری آن زمان، حدود ۱۰ هزار نفر بوده است.»

به باور بسیاری به راحتی می‌توان گفت که به طور قطع از این تعداد، همه آنان به «جرم سیاسی» در زندان نبوده‌اند.

برای نمونه یاسر عرب، مستندساز و پژوهشگر اجتماعی نیز بهمن ۱۳۹۷ در یادداشتی به مناسبت چهل سالگی انقلاب ۱۳۵۷، درباره وضعیت زندان در ایران چهل سال بعد از انقلاب نوشت: «در ایران به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر، حدود ۲۹۰ نفر در زندان هستند و ۲۵ درصد جمعیت کیفری زندان‌ها را افراد بازداشت شده پیش از محاکمه (بازداشت موقت) تشکیل می‌دهند. بر اساس آمارها تعداد زندانیان قبل از انقلاب با توجه به جمعیت ۳۶ میلیون نفری حدود ۱۰ هزار نفر بوده است. اگر بنا باشد که آمار رشد زندانیان را بر اساس جمعیت محاسبه کنیم باید میزان زندانیان درون زندان‌های ایران با توجه به دو برابر شدن جمعیت کشور به حدود ۲۰ هزار نفر می‌رسید اما میزان جمعیت کشور ما از ابتدای انقلاب تاکنون ۲ برابر، و میزان زندانیان ما حدود ۲۹ برابر شده است.»

نمی‌توان گفت که در حکومت پیشین به هیچ عنوان «زندانی سیاسی» وجود نداشته و یا «نقض حقوق بشر» صورت نمی‌گرفته است اما آنچه که به طور قطع می‌توان گفت این است که رفتار حکومت شاهنشاهی پهلوی با مخالفانش قابل مقایسه با آنچه جمهوری اسلامی در این سال‌ها انجام داده و همچنان نیز انجام می‌دهد، نیست.

ادامه راستی‌آزمایی را در لینک زیر بخوانید.

#راستی_آزمایی #حقوق_بشر
@aposiran

بوی عیدی، بوی گرانی

#تورم #قدرت_خرید
@aposiran

سه میلیون خانوار در خانه‌های ناامن

بر طبق آخرین سرشماری مسکن در سال ۱۳۹۵، بیش از ۱۶۰ هزار هکتار بافت ناکارامد شهری نیازمند نوسازی و مقاوم‌سازی است.

#مسکن #حکمرانی_خوب
@aposiran

تراژدی مرگ پرستاران در ایران

#حکمرانی_خوب #پرستاری
@aposiran

🎥 فشارهای امنیتی برای افزایش جمعیت

جمهوری اسلامی با روش‌های مختلفی همچنان در پی افزایش جمعیت ایران است. در این بین، با کسانی که اقلام مربوط به پیشگیری از بارداری را تبلیغ یا ارائه کنند، به شدت برخورد می‌شود. دویچه وله فارسی نگاهی کرده به این موضوع.
@dw_farsi

راستی آزمایی ادعای هدیه تهرانی: پتروشیمی میانکاله محیط زیست منطقه را از بین می‌برد.

✍🏼 نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز

زمزمه‌هایی که از سال ۹۶ مبنی بر ساخت یک مجتمع پتروشیمی در مازندران به گوش می‌رسید، در روزهای پایانی سال ۱۴۰۰ و با کلنگ زنی وزیر کشور با عنوان «پروژه پتروشیمی میانکاله» در مرتع حسین‌آباد واقع در پنج کیلومتری «منطقه حفاظت شده میانکاله» عملی شد. رخدادی که موجب اعتراض مردم منطقه، فعالان محیط زیست و تعدادی از شخصیت‌های مشهور و راه‌اندازی کارزار #نه_به_پتروشیمی_میانکاله شد. پتیشن اینترنتی مخالفت با این طرح تاکنون به بیش از ۳۸ هزار امضا رسیده است.

در روزهای اخیر، هدیه تهرانی بازیگر سرشناس سینمای ایران نیز با حضور در منطقه میانکاله به این کارزار پیوسته است. به گفته او احداث این مجتمع پتروشیمی محیط زیست منطقه را از بین خواهد برد. او با انتشار تصاویری در همین زمینه در صفحه اینستاگرامش نوشت: «آیا این مردم، آیا این پرندگان، آیا این طبیعت، آیا این حیوانات باز هم آینده‌ای روشن و‌سر سبز خواهند دید و باز هم زندگی در این منطقه جاری خواهد بود؟»

در این یادداشت ضمن راستی آزمایی ادعای هدیه تهرانی، در گفتگو با دکتر ناصر کرمی اقلیم‌شناس و پژوهشگر محیط زیست به این پرسش خواهیم پرداخت که آیا احداث پتروشیمی میانکاله موجب آسیب به محیط زیست این پناهگاه حیات‌وحش خواهد شد؟

پروژه «پتروشیمی میانکاله»، اسفندماه ۱۴۰۰ و بعد از سفر ابراهیم رئیسی به مازندران دوباره به جریان افتاد. اقدامی که به گفته فعالان محیط زیست اجرای آن «به شدت خطرناک» است و اکوسیستم را به «فروپاشی» می‌کشاند.

هرچند گفته می‌شود که این پروژه قرار است با سرمایه‌گذاری ۸۰ هزار میلیارد تومانی «بخش خصوصی» اجرا شود. از آنجا که در ایران چیزی به نام بخش خصوصی واقعی وجود خارجی نداشته و هرچه هست بخش «شبه دولتی» همچون «سپاه پاسداران» است، نمی توان ادعای «سرمایه گذاری بخشی خصوصی» را باورپذیر دانست.

از سوی دیگر در حالی وزیر کشور با پشتیبانی برخی از اعضای مجلس شورای اسلامی کلنگ احداث این پروژه را به زمین زده است که به گفته رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، این پروژه فاقد «مجوز محیط زیستی» است.

دکتر ناصر کرمی اقلیم‌شناس و پژوهشگر محیط زیست در گفتگو با «موسسه ترویج جامعه باز» در این خصوص گفت: «این پروژه پر از «راز مگو» است و مشخص نیست چه نوع پتروشیمی است و چه «ظرفیت و فناوری» دارد». او همچنین افزود: «ادعا می‌شود این پروژه ارزیابی محیط زیستی دارد اما نمی‌گویند چطور به این ارزیابی رسیده‌اند که احداث آن منطبق با معیارهای محیط زیست است. یا اینکه سرمایه‌گذار و مالک این پروژه کیست؟ این را هم نمی‌گویند و همین نگران کننده است.»

ادامه راستی‌آزمایی را اینجا بخوانید.

#راستی_آزمایی #محیط_زیست #میانکاله
@aposiran

افزایش تقاضا برای مهاجرت از ایران

#مهاجرت #حکمرانی_خوب
@aposiran

کاهش ۵۰ درصدی مصرف گوشت قرمز

روند حذف شدن گوشت قرمز از سفره ایرانی‌ها شتاب بیشتری گرفته است. بر اساس گزارش‌ها مصرف گوشت از ۱۲ کیلو در سال ۱۳۹۸، به شش کیلوگرم سالانه در سال ۱۳۹۹ رسیده است.

#تغذیه #تورم #حکمرانی_خوب
@aposiran

بودجه هر اثر تاریخی در ایران؛ فقط ۳۰ هزار تومان!

#میراث_فرهنگی #آثار_تاریخی #حکمرانی_خوب
@aposiran

🎥 کولبری؛ لقمه‌ای نان به بهای جان

بسیاری از شهروندان در مناطق مرزی ایران، به ناچار از طریق کولبری امرار معاش می‌کنند. شماری از آنها در پی شلیک مرزبانان، سرمازدگی یا سقوط از ارتفاع جان خود را از دست می‌دهند. کولبری تجارت شخصی است یا قاچاق سازمان‌یافته؟
🎬 نسخه با کیفیت
@dw_farsi

عوامل گرانی و نبود قدرت خرید مردم چیست؟

#قدرت_خرید #حکمرانی_خوب
@aposiran

🎥 تلفات جاده‌ای در ایران؛ سایه مرگ در همین نزدیکی

یکی از خبرهای همیشگی در نخستین روزهای سال در ایران، آمار تصادف‌های جاده‌ای و شمار قربانیان است. بر اساس آمارهای رسمی، هر سال به طور متوسط حدود ۱۹ هزار نفر در جاده‌های ایران جان می‌بازند. دلایل و پیش‌زمینه‌ها کدامند؟
@dw_farsi

ادامه واکنش‌ها به سفر خانواده قالیباف به ترکیه

گفت‌وگوی تلویزیون ایران اینترنشنال با عبدالرضا احمدی، عضو گروه دانش‌آموختگان لیبرال ایران، پژوهشگر مدیریت اقتصادی و مسئول پروژه فسادبان

#سیسمونی_گیت
@aposiran

زرتشت احمدی‌راغب، زندانی سیاسی، امروز چهارم اردیبهشت ۱۴۰۱ در یک فایل صوتی از زندان رجایی شهر کرج اعلام کرد که از فردا به اعتصاب غذای بهنام موسیوند خواهد پیوست.

بهنام موسیوند روز سه‌شنبه، ۳۰ فروردین، به دلیل خودداری از زدن دستبند و پابند برای اعزام به مرکز درمانی مورد ضرب و شتم قرار گرفته و از همان روز دست به اعتصاب غذا زده است.

#اعتصاب_غذا #حقوق_بشر
@aposiran

راستی‌آزمایی ادعای عضو شورای مرکزی حزب موتلفه: «ولایت فقیه هم دموکراتیک است و هم ارزش‌های الهی را در بر می‌گیرد»

✍🏼 نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز

محمدکاظم انبارلویی عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اواخر فروردین‌ماه ۱۴۰۱ در گفت‌وگو با خبرنگار گروه سیاسی خبرگزاری فارس، با بیان اینکه «ولایت فقیه هم دموکراتیک است و هم ارزش‌های الهی را در برمی‌گیرد»، گفت: «ولایت فقیه ولایت داناترین، شجاع‌ترین و مدیرترین فرد بر جامعه است که از طریق مردم انتخاب می‌شود و دموکراسی لیبرال را زیر سؤال می‌برد».

آیا این ادعا درست است و «ولایت فقیه دموکراتیک» است؟

ولایت فقیه در تعریف «فقه شیعه» یعنی «رهبری سیاسی جامعه اسلامی به‌وسیله فقیه عادل و با تقوا و دارای شرایط لازم رهبری». از منظر این فقه در زمان غیبت آخرین امام شیعیان یا همان مهدی موعود، فقیه عادل و با کفایت باید سرپرستی و زمامداری جامعه اسلامی را به عهده بگیرد.

نظریه سیاسی ولایت فقیه توسط روح‌الله خمینی مطرح و پس از انقلاب ۵۷ در ساختار قانون اساسی جمهوری اسلامی گنجانده شد. به نظر او «جز قانون خدایی، همه قوانین باطل و بیهوده» هستند و «در عصر غیبت، وظایف ولایی؛ یعنی رهبری سیاسی و سرپرستی و اداره امور مسلمین که بر عهده امامان معصوم بوده، بر عهده فقیهان شایسته است».

طبق این دیدگاه شهروندان «امت» یعنی «پیروان دین» به شمار می‌آیند که نیازمند «سرپرستی و هدایت» هستند و فقیه «جامع شرایط» به عنوان «نزدیک ترین گزینه به معصوم علیه السلام در شناخت دین و عدالت و تقوا و مدیریت»، اداره جامعه اسلامی را بر عهده می‌گیرد.

به باور معتقدان و طرفداران این نظریه، ولایت فقیه «به هیچ حد و مرز جغرافیایی مقید نمی‌شود» و هر کجا که بشریت زیست می‌کند دایره ولایت ولی فقیه گسترده است. نمود این مسئله را می‌توان در تمایل روزافزون حاکمیت جمهوری اسلامی به «گسترش شیعی‌گری و دامنه نفوذ خود در خارج از مرزهای ایران» مشاهده کرد.

افزون بر همه این‌ها، تصمیم گیری‌های ولایت «فقیه و حاکم اسلامی» محدود نبوده بلکه همه زمینه‌ها را شامل می‌شود. بر این اساس ولی فقیه در امور قضایی، ولایت دارد و حکمش لازم الاجراست. نمونه‌وار می‌توان به انتخاب رئیس قوه قضاییه در حکمرانی جمهوری اسلامی اشاره کرد که یک «مجتهد عادل و آگاه به امور قضایی» توسط ولایت فقیه یا همان رهبری برای این قوه انتخاب می‌شود.

بدین سان در جمهوری اسلامی، دستگاهی که در همه سیستم‌های نوین حکمرانی «یکی از اساسی‌ترین ارکان حکومت» محسوب می‌شود و در ایجاد ساختارهای مناسب به‌منظور دسترسی به «دموکراسی و آزادی» نقش مهمی ایفا می‌کند، نه در دست یک «حقوقدان متخصص» بلکه در دست یک «روحانی» است که عدالت را از دیدگاه «شرع و اسلام» تحقق می‌بخشد.

در نقطه مقابل، دیدگاه امروزی قرار دارد که شهروندان را «ملت» می‌داند که دارای «حقوق سیاسی و مدنی» هستند و عامل پیوند آنان فرهنگ، تمدن و آگاهی مشترک است. در این دیدگاه مبانی حکومت دموکراسی مبتنی بر «لیبرالیسم» «بر اساس خواست و اراده مردم استوار شده است» و چه در تنظیم قوانین و چه در اجرای آن و انتخاب مجریان نقش محوری را «مردم» برعهده دارند. چنین حکومتی با دین و مبانی دینی سازگاری ندارد.

بنابراین می توان گفت، ولایت فقیه و به طور کلی نظام جمهوری اسلامی که بر پایه «اصول و مبانی دینی» شکل گرفته است با دموکراسی سازگاری ندارد. از این رو ادعای محمدکاظم انبارلویی مبتنی بر «دموکراتیک بودن ولایت فقیه» نادرست است.

#راستی_آزمایی #دموکراسی
@aposiran

دولت علیه کارگر

#روز_جهانی_کارگر #حقوق_کارگر
@aposiran