راستی آزمایی ادعای علیرضا رئیسی: اگر تحریم نبود ما هم واکسن داشتیم!

#واکسن_کرونا #راستی_آزمایی
@aposiran

ارزیابی ادعای وزیر بهداشت مبنی بر رضایت «اکثر مردم» ایران از سرعت واکسیناسیون

✍🏼 یوحنا نجدی

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی روز ۲۵ تیرماه در حاشیه بازدید از مراکز واکسیناسیون غرب تهران از «سرعت واکسیناسیون» در کشور ابراز خشنودی کرد و گفت: «خوشبختانه روند کار به سرعت انجام می‌شود».

به گزارش خبرگزاری ایرنا، سعید نمکی همچنین به خبرنگاران گفت که «اکثر مردم از سرعت عمل انجام واکسیناسیون کرونا در مراکز تزریق واکسن راضی هستند».

آیا ادعای او درست است؟ و «بیشتر مردم ایران» از سرعت واکسیناسیون در کشور راضی هستند؟

روند کند واکسیناسیون در ایران، نه تنها باعث شده تا ایرانیان ناچار به کشورهای همسایه از جمله ارمنستان مراجعه کنند بلکه این موضوع حتی با انتقاد مقام‌های مسئول و رسانه‌های متعلق به جمهوری اسلامی نیز همراه شده است.

نتایج یک نظرسنجی دولتی نیز حاکی از آن است که حدود نیمی از ایرانی‌ها اعتماد «کم و خیلی کم» به سیاست‌های دولت ایران در زمینه مقابله با بحران کرونا دارند. در مقابل، تنها یک پنجم ایرانیان به سیاست‌های دولت در خصوص کنترل بحران کرونا، اعتماد دارند. از این رو سخنان وزیر بهداشت مبنی بر رضایت «اکثر مردم» ایران از سرعت واکسیناسیون، ادعای نادرستی است.

روند کند واکسیناسیون در ایران به گونه‌ای است که طی هفته‌های اخیر شماری از شهروندان ایران برای دریافت واکسن، راهی کشورهای همسایه از جمله ارمنستان شده‌اند. فیلم‌های منتشر شده در این خصوص از ازدحام و انتظار ایرانیان در صف‌های طولانی مرزی برای ورود به ارمنستان و همچنین شادی آنها بعد از دریافت واکسن خبر می‌دهند. شماری از آژانس‌های هواپیمایی هم از افزایش تقاضا برای سفرکوتاه مدت به یکی از کشورهای همسایه برای دریافت واکسن گزارش می‌دهند.

رسانه‌های متعلق به جمهوری اسلامی نیز گزارش‌های متعددی در این زمینه منتشر کرده‌اند. از جمله، وبسایت تجارت‌نیوز روز ۱۲ تیرماه در گزارشی با تأکید بر اینکه «واکسیناسیون لبنان و پاکستان از ایران پیش افتاد» نوشت که آمار واکسیناسیون در ایران تنها از دو کشور عراق و اتیوپی بهتر است.

روزنامه «اعتماد» چاپ تهران هم در شماره روز ۹ تیرماه خود در گزارشی با اشاره به «مردم عصبانی و نااميد و نگران، پيرزنان و پيرمردانی پشیمان که باز هم فريب وعده‌های بی‌پشتوانه مسئولان را خوردند» نوشت که «حدود يک ماه، موجودی واكسن در كل كشور صفر بود».

بر پایه این گزارش «در اهواز و شيراز و تهران و مشهد و صدها شهر ديگر، هيچ مسئولی جرئت نكرد كاغذ واكسن نداريم را روی درهای مراكز جامع سلامت و توزيع‌كننده واكسن بزند».

بی‌نظمی، کندی و فقدان مدیریت واکسیناسیون در جمهوری اسلامی به حدی است که حتی انتقاد شماری از مقام‌های مسوول در این حکومت را به دنبال داشته است. از جمله، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی روز ششم تیرماه، ضمن انتقاد از «صف‌های طولانی» برای تزریق دوز دوم واکسن کرونا از مسئولان اجرایی خواست تا این وضعیت را «ساماندهی» کنند.

محسن هاشمی، رئیس شورای شهر تهران هم روز ۲۰ تیرماه با انتقاد از «مدیریت واکسیناسیون» در کشور گفت: «برخی کشورهای همسایه به مرز ۵۰ درصد واکسیناسیون رسیده‌اند و ما هنوز کمتر از ۵ درصد دنبال می‌کنیم».

در نتیجه چنین وضعیتی است که افکار عمومی در ایران به سیاست‌های حکومت برای واکسیناسیون اعتماد چندانی ندارند.

نتایج یک نظرسنجی که اردیبهشت امسال توسط «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» انجام شده است، نشان می‌دهد فقط ۲۱.۲ درصد از مردم ایران به سیاست‌های دولت در خصوص کنترل بحران کرونا، اعتماد «زیاد و خیلی زیاد» دارند.

نتایج این نظرسنجی نشان می‌دهد که حدود ۴۵ درصد از مردم به سیاست‌های دولت ایران در زمینه مقابله با بحران کرونا اعتماد «کم و خیلی کم» دارند.

نه تنها مردم عادی، بلکه به گفته مقام‌های مسوول در جمهوری اسلامی، شماری از افراد شاغل در مراکز درمانی نیز هنوز واکسن دریافت نکرده‌اند. از جمله به گفته حسین کرمانپور، مدیرکل سازمان نظام پزشکی «حتی بعضی از کادر درمان هنوز مشکل دارند و واکسینه نشده‌اند».

از این رو، تمامی شواهد اعم از نتایج نظرسنجی، مراجعه به سایر کشورها برای دریافت واکسن، آمارهای رسمی و همچنین سخنان مقام‌های مسوول در این نظام حاکی از آن هستند که روند واکسیناسیون در ایران، مورد رضایت مردم ایران نیست. در نتیجه، سخنان سعید نمکی، وزیر بهداشت در دولت حسن روحانی، مبنی بر اینکه «اکثر مردم از سرعت واکسیناسیون کرونا راضی هستند»، ادعایی نادرست و برخلاف شواهد موجود است.

یادداشت را در وبسایت رادیوفردا بخوانید.

#کرونا #واکسن_کرونا
@aposiran

راستی‌آزمایی ادعای حسینعلی شهریاری: «وضع سیستم ایمنی مردم ما نسبت به اروپایی‌ها بهتر است.»

✍🏼 نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز

حسینعلی شهریاری،‌ نماینده زاهدان، عضو ستاد ملی مبارزه با کرونا و رییس کمیسیون بهداشت مجلس گفت: «امتیازی که وضعیت فعلی واکسیناسیون در کشور ما نسبت به خیلی از کشور‌های اروپایی دارد این است که، چون در کشور ما نوبت دوم واکسیناسیون در ماه‌های اخیر و به تازگی انجام شده، سیستم ایمنی مردم ما در وضعیت بهتری نسبت به اروپایی‌ها قرار دارد».

آیا این ادعای درستی است؟

برای راستی‌آزمایی ادعای شهریاری، ابتدا باید این نکته را در نظر گرفت که واکسیناسیون کرونا در ایران با واکسن‌های «سینوفارم» چینی، «اسپوتنیک وی» روسی و «آسترازنکای اهدایی کشورهای دیگر» صورت گرفته است. آمارهای پایگاه Our World in Data نشان می‌دهد که تا روز پنجم دی‌ماه سال جاری ۶۰ درصد از مردم ایران دو دوز واکسن کرونا را از میان واکسن‌های موجود در کشور، دریافت کرده‌اند.

این در حالی است که واکسیناسیون کرونا در اروپا با اثربخش‌ترین واکسن‌های تایید شده جهانی از جمله «فایزر- بیون‌تک»، «مدرنا»، «آسترازنکا» و «جانسون اند جانسون» انجام شده است. بررسی آمار تزریق واکسن در کشورهای اروپایی نیز نشان می‌دهد که در ایتالیا ۷۴ درصد، در فرانسه ۷۳ درصد، در سوئد ۷۳ درصد، در آلمان ۷۰ درصد و در انگلستان ۶۹ درصد شهروندان به صورت کامل واکسینه شده‌اند و این روند برای دریافت دز سوم و چهارم ادامه دارد.

به گزارش «کمیسیون اروپا» که یکی از پنج نهاد اصلی «اتحادیه اروپا» به شمار می‌آید، تا اواسط دسامبر سال جاری ۷۸.۴ درصد از جمعیت بزرگسال اتحادیه اروپا به طور کامل واکسینه شده‌اند. همچنین این کمیسیون قراردادهایی با تولیدکنندگان واکسن منعقد کرده تا بیش از ۴.۲ میلیارد دوز واکسن را برای شهروندان اروپایی و سایر کشورهای جهان که در آن‌ها واکسن کمتر در دسترس هستند، تضمین کند.

کمیسیون و کشورهای اتحادیه اروپا متعهد شده‌اند تا بیش از ۳ میلیارد یورو به «کواکس COVAX»، که یک ابتکار جهانی با هدف تضمین دسترسی عادلانه به واکسن‌های کووید-۱۹ است، اهدا کنند.

ایران نیز تاکنون از طریق همین ساز و کار و با همکاری صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف)، چند محموله واکسن آسترازنکای تولید ایتالیا و کره‌جنوبی را دریافت کرده است.

یک پژوهش درباره اثر بخشی هفت واکسن کرونا به عنوان دز یادآور که توسط پژوهشگران بریتانیایی انجام شده نشان می‌دهد واکسن‌های مبتنی بر فن‌آوری «MRNA»، از جمله «فایزر» و «مدرنا» بیشترین ایمنی را در افراد ایجاد کرده‌اند. در این پژوهش نامی از واکسن‌هایی که در ایران تزریق می‌شوند، برده نشده است. بنابراین ادعای حسینعلی شهریاری مبنی بر بهتر بودن سیستم ایمنی مردم واکسینه شده در ایران نسبت به شهروندان اروپایی ادعایی اشتباه برانگیز است. قیاس وضعیت واکسینه شده‌ها در ایران و اروپا از اساس نادرست است چرا که شهروندان اروپایی و حتی بسیاری از کشورهای همسایه و خاورمیانه به واکسن‌هایی با تکنولوژی بالاتر، معتبرتر و اثر بخش‌تر از واکسن‌های موجود در ایران دسترسی دارند.

#راستی_آزمایی #واکسن_کرونا #factcheck
@aposiran