Forwarded from موسی غنینژاد
📝 جامعه آرمانی سوسیالیسم
✍🏻موسی غنی نژاد
🔹مارکس شعار جامعه آرمانی کمونیستها را اینگونه توصیف میکند، «از هرکس به اندازه توانش، به هرکس به اندازه نیازش.» طبق این شعار در جامعه کمونیستی انسان تا حد توان خود تلاش خواهد کرد و تنها به اندازه نیازش مطالبه خواهد کرد. این تصور آرمانی از انسان کاملا در تضاد با گرایش طبیعی انسان واقعی است که ترجیح میدهد با کمترین زحمت بیشترین سهم را ببرد، انسانی که موضوع بحث اقتصاد سیاسی کلاسیک و لیبرالیسم است.
🔹مارکس چنین انسانی را طبقاتی، بورژوایی و فاسد میداند که محصول تحول تاریخی ناشی از شکلگیری مالکیت خصوصی و از خود بیگانه شدن انسان است. او با تکیه بر رویکرد خاص «دیالکتیکی» مدعی است انسان در جریان تحول تاریخی در عین حال که به لحاظ تمدنی پیشرفت کرده اما فطرت او از اصل خود دور افتاده و دچار انحطاط شده است. تنها با انقلاب ناگزیر سوسیالیستی و پدید آمدن انسان طراز نوین است که او انسانیت از دست رفته خود را باز خواهد یافت. در این رویکرد «گنوسی»، انقلاب سوسیالیستی نقش تغییر دادن ماهیت انسان طبقاتی یا بورژوایی را بر عهده دارد.
🔹 اما اگر انسانها نخواستند طراز نوین شوند و منافع دیگران را بر منافع خود مقدم بدارند تکلیف چیست؟ پاسخ همان ساختن بهشت سوسیالیستی در روی زمین و اجبار مردم به وارد شدن به آن است. قرن بیستم فاجعه بر پا ساختن سوسیالیسم واقعا موجود در قرن بیستم را نشان داد.
🔹 تفاوت لیبرالیسم و سوسیالیسم در این است: لیبرالیسم انسان را آنگونه که هست میپذیرد و تلاش میکند برای مشکلات وی واقعبینانه و با شیوهای صلحآمیز چارهجویی کند؛ اما سوسیالیسم در صدد تغییر دادن ماهیت انسان و آفرینش نوع جدیدی است، اقدامی ناممکن که عملا نتیجهای جز نابودی میلیونها نفر ندارد.
#سوسیالیسم #لیبرالیسم #انسان_طراز_نوین #مالکیت #یادداشت
@ghaninejad_mousa
✍🏻موسی غنی نژاد
🔹مارکس شعار جامعه آرمانی کمونیستها را اینگونه توصیف میکند، «از هرکس به اندازه توانش، به هرکس به اندازه نیازش.» طبق این شعار در جامعه کمونیستی انسان تا حد توان خود تلاش خواهد کرد و تنها به اندازه نیازش مطالبه خواهد کرد. این تصور آرمانی از انسان کاملا در تضاد با گرایش طبیعی انسان واقعی است که ترجیح میدهد با کمترین زحمت بیشترین سهم را ببرد، انسانی که موضوع بحث اقتصاد سیاسی کلاسیک و لیبرالیسم است.
🔹مارکس چنین انسانی را طبقاتی، بورژوایی و فاسد میداند که محصول تحول تاریخی ناشی از شکلگیری مالکیت خصوصی و از خود بیگانه شدن انسان است. او با تکیه بر رویکرد خاص «دیالکتیکی» مدعی است انسان در جریان تحول تاریخی در عین حال که به لحاظ تمدنی پیشرفت کرده اما فطرت او از اصل خود دور افتاده و دچار انحطاط شده است. تنها با انقلاب ناگزیر سوسیالیستی و پدید آمدن انسان طراز نوین است که او انسانیت از دست رفته خود را باز خواهد یافت. در این رویکرد «گنوسی»، انقلاب سوسیالیستی نقش تغییر دادن ماهیت انسان طبقاتی یا بورژوایی را بر عهده دارد.
🔹 اما اگر انسانها نخواستند طراز نوین شوند و منافع دیگران را بر منافع خود مقدم بدارند تکلیف چیست؟ پاسخ همان ساختن بهشت سوسیالیستی در روی زمین و اجبار مردم به وارد شدن به آن است. قرن بیستم فاجعه بر پا ساختن سوسیالیسم واقعا موجود در قرن بیستم را نشان داد.
🔹 تفاوت لیبرالیسم و سوسیالیسم در این است: لیبرالیسم انسان را آنگونه که هست میپذیرد و تلاش میکند برای مشکلات وی واقعبینانه و با شیوهای صلحآمیز چارهجویی کند؛ اما سوسیالیسم در صدد تغییر دادن ماهیت انسان و آفرینش نوع جدیدی است، اقدامی ناممکن که عملا نتیجهای جز نابودی میلیونها نفر ندارد.
#سوسیالیسم #لیبرالیسم #انسان_طراز_نوین #مالکیت #یادداشت
@ghaninejad_mousa
Forwarded from Mohammad-Tabibian
انگلستان قانون پيگيرى ثروت هاى غير قابل توجيه را به اجرا گذاشته و فعلا عملكرد خانم زميرا حاجيه وا اهل جمهورى آذر بايجان را در دادگاه بررسى مى كنند. او بيست ميليون دلار از يك فروشگاه هرولد خريد كرده. از جمله ٧٥٠٠٠٠ دلار خريد در يك روز. يك ميليون و سيصد هزار دلار اسباب بازى و ٣٨٠٠٠ دلار شكلات در يك روز. او همچنين خانه اى ١٥ ميليون دلارى در لندن خريدارى كرده و ميليون ها دلار املاك ديگر. شوهر اين خانم جهانگير حاجيه وا رييس يك بانك دولتى در جمهورى آذر بايجان بوده است و اكنون به دليل فساد مالى زندانى است. اينگونه هزينه كردن بى پروا نشان از مال مفت است و مال مفت زاييده اقتصاد رانتى كه بخش هاى بزرگى در كنترل حكومت قرار دارد.
Forwarded from موسی غنینژاد
📝مدیریت شعارزده
🔻بررسی دلایل شکل گیری رفتارهای پوپولیستی در بحران ها در گفت وگوی تجارت فردا با موسی غنی نژاد
🔸نمی توان مدعی شد که مردم به جای سیاستگذاری درست، خواهان حضور نمایشی مسوولان و مدیران هستند و به عبارتی به آن دامن می زنند بلکه برخی مدیران هستند که ترجیح می دهند برای توجیه و تحت الشعاع قرار دادن ناکارآمدی اجتماعی و مدیریتی خود، از طریق حضور نمایشی عمل کنند و پوششی بر کم کاری ها قرار دهند.
🔸ضوابط جای خود را به روابط داده و ضوابط حاکم نیست و این سبب می شود یک سیستم از کارکرد اصلی خود بازبماند زیرا افراد در سیستم به جای ایفای وظیفه تعریف شده خود، به ویژه در بحران ها به دنبال آن هستند که به صورت موقت و کوتاه مدت مشکلات را از سر خود باز کنند و تقصیر را به گردن دیگری بیندازند.
🔹ما نیازمند اصلاحات اساسی و بازنگری جدی و حتمی در نظام مدیریتی کشور و از جمله انتخاب مدیران هستیم و نظام اداری و مدیریتی ما باید مبتنی بر گزینش شایستگان به معنای واقعی باشد. مشکل آن است که مدیران ما بر اساس رویکردهای سیاسی و آنکه دیدگاه های منطبق با فلان جناح و جریان دارند انتخاب می شوند و معیاری که در درجه آخر قرار گرفته، توانایی و کارآمدی مدیریتی است. به عبارت دیگر می توان گفت وقتی مصلحت های کوتاه مدت سیاسی به جای مصلحت های بلندمدت ملی حاکم شود و کارآمدی جای خود را به حامی پروری بدهد، نتیجه آن سر کارآمدن مدیرانی است که در مواقع بحرانی توان مدیریت ندارند.
🖇متن کامل مصاحبه را در فایل ضمیمه مطالعه نمائید.
#پوپولیسم #مصاحبه #تجارت_فردا
@ghaninejad_mousa
🔻بررسی دلایل شکل گیری رفتارهای پوپولیستی در بحران ها در گفت وگوی تجارت فردا با موسی غنی نژاد
🔸نمی توان مدعی شد که مردم به جای سیاستگذاری درست، خواهان حضور نمایشی مسوولان و مدیران هستند و به عبارتی به آن دامن می زنند بلکه برخی مدیران هستند که ترجیح می دهند برای توجیه و تحت الشعاع قرار دادن ناکارآمدی اجتماعی و مدیریتی خود، از طریق حضور نمایشی عمل کنند و پوششی بر کم کاری ها قرار دهند.
🔸ضوابط جای خود را به روابط داده و ضوابط حاکم نیست و این سبب می شود یک سیستم از کارکرد اصلی خود بازبماند زیرا افراد در سیستم به جای ایفای وظیفه تعریف شده خود، به ویژه در بحران ها به دنبال آن هستند که به صورت موقت و کوتاه مدت مشکلات را از سر خود باز کنند و تقصیر را به گردن دیگری بیندازند.
🔹ما نیازمند اصلاحات اساسی و بازنگری جدی و حتمی در نظام مدیریتی کشور و از جمله انتخاب مدیران هستیم و نظام اداری و مدیریتی ما باید مبتنی بر گزینش شایستگان به معنای واقعی باشد. مشکل آن است که مدیران ما بر اساس رویکردهای سیاسی و آنکه دیدگاه های منطبق با فلان جناح و جریان دارند انتخاب می شوند و معیاری که در درجه آخر قرار گرفته، توانایی و کارآمدی مدیریتی است. به عبارت دیگر می توان گفت وقتی مصلحت های کوتاه مدت سیاسی به جای مصلحت های بلندمدت ملی حاکم شود و کارآمدی جای خود را به حامی پروری بدهد، نتیجه آن سر کارآمدن مدیرانی است که در مواقع بحرانی توان مدیریت ندارند.
🖇متن کامل مصاحبه را در فایل ضمیمه مطالعه نمائید.
#پوپولیسم #مصاحبه #تجارت_فردا
@ghaninejad_mousa
Telegram
attach 📎
Forwarded from موسی غنینژاد
📝 گزیده مقاله تقسیم کار نزد کارل مارکس
✍️ موسی غنی نژاد
🔵 آدام اسمیت و تقسیم کار
⚪️ آدام اسمیت منشاء اصلی افزایش "ثروت ملل" را کار و صنعت انسانی می داند و مى گوید هر چه تقسیم کار در جامعه گستردهتر باشد، توانایی و مهارتهای تولیدی انسانها و نیز اختراع انواع ماشین آلات که خود موجب افزایش ثروت آفرینی انسان مى شود، فزونی مى گیرد. از گذشته های دور برخی از متفکران بر اهمیت تقسیم کار در جامعه اشاره کرده بودند اما اسمیت بر وجه خاصی از تقسیم کار تاکید دارد و آن را نتیجه میل طبیعی انسان به مبادله مى داند. انسانها برای به دست آوردن آنچه نیاز دارند به مبادله متوسل مى شوند یعنی به همکاری و دادوستد داوطلبانه با دیگر هم نوعان می پردازند. این ویژگی انسان متمدن است که برای برآوردن نیازهای خود همانند حیوانات به زور و خشونت دست نمی یازد. تمدن نتیجه همکاری انسانها برای برآوردن نیازهای همدیگر از طریق مبادلات داوطلبانه از طریق سازوکاری است که تقسیم کار نقش تعیین کننده ای در آن دارد.
⚪️ از نظر اسمیت آنچه ثروت در جوامع انسانی را افزایش مى دهد، تقسیم کار و تخصصى شدن تولید است، تقسیم کار خود نتیجه گسترش دادوستد میان انسانها است. در جوامعی که دادوستد میان آحاد آن محدود است، مانند جوامع اولیه انسانی، تقسیم کار هم به همان میزان محدود است اما با گذر زمان که گرایش انسانها به دادوستد موجب گسترش ابعاد مبادلات در جامعه مى شود، تقسیم کار نیز به همان میزان توسعه مى یابد.
⚪️ بنابراین با عمق یافتن بازار و امکان مبادله بیشتر، تقسیم کار و تخصصی شدن تولید نیز گسترده تر میشود. اسمیت در ادامه توضیح مى دهد که یکی از ضروریات گسترش بازار، آسانی حمل و نقل و کم هزینه بودن آن است. او با اشاره به شواهد تاریخی مى گوید علت اینکه شهرها و تمدنهای بزرگ در گذشته همیشه کنار دریاها یا رودخانه های بزرگ به وجود آمدند، آسانی و کم هزینه بودن نسبی حمل و نقل آبی در مقایسه با حمل و نقل خشکی بوده است.
🔵 دیوید ریکاردو و تقسیم کار
⚪️ دیوید ریکاردو، اقتصاددان کلاسیک برجسته دیگر، با طرح مفهوم هزینه های نسبی یا آنچه بیشتر به مزیت نسبی معروف شده است، با منطق روشن و دقیقی نشان مى دهد که مشارکت و همکاری داوطلبانه همه انسانها در تقسیم کار، در نهایت به نفع همگان تمام مى شود.
⚪️ فرض کنیم دو انسان هر کدام کفش و کلاه تولید می کنند، و یکی از آنها در هر دو مورد از دیگری برتر است [مزیت مطلق دارد]؛ اما فرض کنیم که برتری وی در تولید کلاه ۲۰ درصد و در تولید کفش۳۳ درصد باشد. آیا به نفع هر دو نفر نخواهد بود که ماهرترین فرد [آنکه مزیت مطلق در تولید هر دو کالا دارد] هم خود را منحصرا صرف تولید کفش کند و دیگری که در هر دو زمینه مهارت کمتری دارد به تولید کلاه بپردازد؟
⚪️ پاسخ ریکاردو به این پرسش مثبت است. شخص الف در تولید هر دو کالای کفش و کلاه نسبت به شخص ب مزیت مطلق دارد اما بهتر است تنها به تولید کفش اکتفا کند که در آن مزیتش نسبت به تولید کلاه بیشتر است، و تولید کلاه را به شخص ب واگذار کند که هزینه اش نسبت به تولید کفش کمتر است. با این تقسیم کار هر دو طرف در مبادله کفش و کلاه منتفع مى شوند.
⚪️ نظریه های مدرن تجارت بین الملل از آن زمان تا به امروز بر اساس این قضیه بنیاد گذاشته شدند. به این ترتیب مضمون اصلی تفکر بدیع ریکاردو تحت الشعاع یک جنبه از کاربرد آن (تجارت خارجی) قرار گرفت، در صورتی که آنچه او در روابط مبادله ای میان انسان ها کشف کرده بود بیانگر یک قانون کلی در روابط اجتماعی است. طبق این قانون، همکاری و مشارکت همه انسانها در جامعه از طریق مبادلات داوطلبانه (آزادانه)، موجب افزایش ثروت و رفاه همگانی مى شود. منظور از افزایش ثروت در سایه تقسیم کار و تجارت، صرفا افزایش مقدار کالاهای تولید شده نیست بلکه افزایش ارزشهای ناشی از خود مبادله یعنی رفاه و رضایت مبادله کنندگان هم است.
🗞 برداشتهایی از مقاله تقسیم کار نزد کارل مارکس، سیاستنامه شماره ۱۰، پاییز ۱۳۹۷
#تقسیم_کار #مبادله_داوطلبانه #مزیت_نسبی #مقاله
@ghaninejad_mousa
✍️ موسی غنی نژاد
🔵 آدام اسمیت و تقسیم کار
⚪️ آدام اسمیت منشاء اصلی افزایش "ثروت ملل" را کار و صنعت انسانی می داند و مى گوید هر چه تقسیم کار در جامعه گستردهتر باشد، توانایی و مهارتهای تولیدی انسانها و نیز اختراع انواع ماشین آلات که خود موجب افزایش ثروت آفرینی انسان مى شود، فزونی مى گیرد. از گذشته های دور برخی از متفکران بر اهمیت تقسیم کار در جامعه اشاره کرده بودند اما اسمیت بر وجه خاصی از تقسیم کار تاکید دارد و آن را نتیجه میل طبیعی انسان به مبادله مى داند. انسانها برای به دست آوردن آنچه نیاز دارند به مبادله متوسل مى شوند یعنی به همکاری و دادوستد داوطلبانه با دیگر هم نوعان می پردازند. این ویژگی انسان متمدن است که برای برآوردن نیازهای خود همانند حیوانات به زور و خشونت دست نمی یازد. تمدن نتیجه همکاری انسانها برای برآوردن نیازهای همدیگر از طریق مبادلات داوطلبانه از طریق سازوکاری است که تقسیم کار نقش تعیین کننده ای در آن دارد.
⚪️ از نظر اسمیت آنچه ثروت در جوامع انسانی را افزایش مى دهد، تقسیم کار و تخصصى شدن تولید است، تقسیم کار خود نتیجه گسترش دادوستد میان انسانها است. در جوامعی که دادوستد میان آحاد آن محدود است، مانند جوامع اولیه انسانی، تقسیم کار هم به همان میزان محدود است اما با گذر زمان که گرایش انسانها به دادوستد موجب گسترش ابعاد مبادلات در جامعه مى شود، تقسیم کار نیز به همان میزان توسعه مى یابد.
⚪️ بنابراین با عمق یافتن بازار و امکان مبادله بیشتر، تقسیم کار و تخصصی شدن تولید نیز گسترده تر میشود. اسمیت در ادامه توضیح مى دهد که یکی از ضروریات گسترش بازار، آسانی حمل و نقل و کم هزینه بودن آن است. او با اشاره به شواهد تاریخی مى گوید علت اینکه شهرها و تمدنهای بزرگ در گذشته همیشه کنار دریاها یا رودخانه های بزرگ به وجود آمدند، آسانی و کم هزینه بودن نسبی حمل و نقل آبی در مقایسه با حمل و نقل خشکی بوده است.
🔵 دیوید ریکاردو و تقسیم کار
⚪️ دیوید ریکاردو، اقتصاددان کلاسیک برجسته دیگر، با طرح مفهوم هزینه های نسبی یا آنچه بیشتر به مزیت نسبی معروف شده است، با منطق روشن و دقیقی نشان مى دهد که مشارکت و همکاری داوطلبانه همه انسانها در تقسیم کار، در نهایت به نفع همگان تمام مى شود.
⚪️ فرض کنیم دو انسان هر کدام کفش و کلاه تولید می کنند، و یکی از آنها در هر دو مورد از دیگری برتر است [مزیت مطلق دارد]؛ اما فرض کنیم که برتری وی در تولید کلاه ۲۰ درصد و در تولید کفش۳۳ درصد باشد. آیا به نفع هر دو نفر نخواهد بود که ماهرترین فرد [آنکه مزیت مطلق در تولید هر دو کالا دارد] هم خود را منحصرا صرف تولید کفش کند و دیگری که در هر دو زمینه مهارت کمتری دارد به تولید کلاه بپردازد؟
⚪️ پاسخ ریکاردو به این پرسش مثبت است. شخص الف در تولید هر دو کالای کفش و کلاه نسبت به شخص ب مزیت مطلق دارد اما بهتر است تنها به تولید کفش اکتفا کند که در آن مزیتش نسبت به تولید کلاه بیشتر است، و تولید کلاه را به شخص ب واگذار کند که هزینه اش نسبت به تولید کفش کمتر است. با این تقسیم کار هر دو طرف در مبادله کفش و کلاه منتفع مى شوند.
⚪️ نظریه های مدرن تجارت بین الملل از آن زمان تا به امروز بر اساس این قضیه بنیاد گذاشته شدند. به این ترتیب مضمون اصلی تفکر بدیع ریکاردو تحت الشعاع یک جنبه از کاربرد آن (تجارت خارجی) قرار گرفت، در صورتی که آنچه او در روابط مبادله ای میان انسان ها کشف کرده بود بیانگر یک قانون کلی در روابط اجتماعی است. طبق این قانون، همکاری و مشارکت همه انسانها در جامعه از طریق مبادلات داوطلبانه (آزادانه)، موجب افزایش ثروت و رفاه همگانی مى شود. منظور از افزایش ثروت در سایه تقسیم کار و تجارت، صرفا افزایش مقدار کالاهای تولید شده نیست بلکه افزایش ارزشهای ناشی از خود مبادله یعنی رفاه و رضایت مبادله کنندگان هم است.
🗞 برداشتهایی از مقاله تقسیم کار نزد کارل مارکس، سیاستنامه شماره ۱۰، پاییز ۱۳۹۷
#تقسیم_کار #مبادله_داوطلبانه #مزیت_نسبی #مقاله
@ghaninejad_mousa
Forwarded from اقتصادنیوز
مصائب بازگشت کوپنیسم در گفتوگو با موسی غنینژاد
موسی غنینژاد، تحلیلگر اقتصادی:
💢طرح موضوع دورراهی کوپن و اقتصاد آزاد در حقیقت ریشه در حاد شدن مشکلات اقتصاد ایران در یکی دو سال گذشته دارد.
💢 توجه کنید که حتی قبل از خروج رسمی ایالاتمتحده آمریکا از برجام در اردیبهشت ۱۳۹۷، تلاطم در متغیرهای اقتصاد کلان ایران از پاییز ۱۳۹۶ آغاز شده بود اما پس از تشدید تحریمها به دنبال خروج این کشور از برجام تلاطم در بازارها ابعاد گستردهتری به خود گرفت.
💢 از اینرو، برخی از مسوولان در دولت پس از بروز بحران به فکر چارهجویی افتادند و اولین ایده آنها بحث بازگشت به گذشته و احیای شرایط و سیستم کوپنی به سیاق دهه ۱۳۶۰ بود.
💢اما این پیشنهاد مبتنی بر بازگشت به سیاستهای اقتصاد دولتی دهه ۶۰ و توزیع کوپن میان مردم دارای ابهامات و سوءفهمهای اساسی است.
💢 طوری از این بازگشت صحبت میشود که گویی پس از پایان دهه ۶۰ ما از اقتصاد دولتی و کوپنی کاملاً جدا شدیم و اقتصاد بازار آزاد را در کشور مستقر کردیم، در حالی که واقعیت چیز دیگری است. به خاطر نوع تفکر حاکم بر سیاستگذاران ما، اقتصاد ایران هیچوقت شرایط اقتصاد آزاد و غیردولتی به معنی واقعی را تجربه نکرد و در وجه عملی نتوانست هیچوقت به صورت قابل قبولی خود را از سیطره اقتصاد دولتی رها کند.
yon.ir/kpuF5
اقتصادنیوز👇
t.me/joinchat/AAAAADvEktaWOJ0eLF4I-Q
موسی غنینژاد، تحلیلگر اقتصادی:
💢طرح موضوع دورراهی کوپن و اقتصاد آزاد در حقیقت ریشه در حاد شدن مشکلات اقتصاد ایران در یکی دو سال گذشته دارد.
💢 توجه کنید که حتی قبل از خروج رسمی ایالاتمتحده آمریکا از برجام در اردیبهشت ۱۳۹۷، تلاطم در متغیرهای اقتصاد کلان ایران از پاییز ۱۳۹۶ آغاز شده بود اما پس از تشدید تحریمها به دنبال خروج این کشور از برجام تلاطم در بازارها ابعاد گستردهتری به خود گرفت.
💢 از اینرو، برخی از مسوولان در دولت پس از بروز بحران به فکر چارهجویی افتادند و اولین ایده آنها بحث بازگشت به گذشته و احیای شرایط و سیستم کوپنی به سیاق دهه ۱۳۶۰ بود.
💢اما این پیشنهاد مبتنی بر بازگشت به سیاستهای اقتصاد دولتی دهه ۶۰ و توزیع کوپن میان مردم دارای ابهامات و سوءفهمهای اساسی است.
💢 طوری از این بازگشت صحبت میشود که گویی پس از پایان دهه ۶۰ ما از اقتصاد دولتی و کوپنی کاملاً جدا شدیم و اقتصاد بازار آزاد را در کشور مستقر کردیم، در حالی که واقعیت چیز دیگری است. به خاطر نوع تفکر حاکم بر سیاستگذاران ما، اقتصاد ایران هیچوقت شرایط اقتصاد آزاد و غیردولتی به معنی واقعی را تجربه نکرد و در وجه عملی نتوانست هیچوقت به صورت قابل قبولی خود را از سیطره اقتصاد دولتی رها کند.
yon.ir/kpuF5
اقتصادنیوز👇
t.me/joinchat/AAAAADvEktaWOJ0eLF4I-Q
🗽انسانِ بالغِ آزاد، قیم نمی خواهد
⚜لودویگ فون میزس
هر فرد بالغی آزاد است زندگیش را بر اساس اندیشههایش شکل دهد. آدمی مجبور نیست مطابق طرح برنامه ریزی شدهی صاحبان قدرت زندگی کند. طرحی که صاحبان قدرت در صددند آن را به واسطهی پلیس، یا به عبارتی توسط دستگاه اجتماعی تهدید و اجبار، اجرایی کنند.
آنچه آزادی افراد را محدود میسازد خشونت یا تهدید به خشونت علیه سایر افراد نیست، بلکه ساختار فیزیولوژیکی بدن فرد و کمیابی طبیعی گریزناپذیر عوامل تولید است. واضح است که بصیرت و صلاحدید فرد برای شکل دادن سرنوشت خویش نمیتواند هرگز از حدودی که قوانین طبیعی نامیده میشود تجاوز کند.
تصدیق این واقعیت ها به معنای توجیه آزادی فردی از منظر استانداردی مطلق یا اداراکی متافیزیکی نیست. واقعیات مذکور بیانگر هیچ قضاوتی از دکترین مرسوم طرفداری از توتالیتاریسم، از نوع "راست" یا "چپ" نمیباشد.
تصدیق این واقعیت ها همچنین به مقابله با این ادعاها نمیپردازد که تودههای مردم احمق تر و نادان تر از آنند که بدانند چه چیزی به "بهترین" نحو نیازها و منافع شان را برآورد میکند و یا اینکه مردم به شدت نیازمند قیمی همچون دولت هستند تا مبادا به خودشان آسیبی برسانند. تصدیق این واقعیتها به موشکافی و نقد این گفته نمیپردازد که ابرمردانی برای حکومت در نقش قیم مردم وجود دارند.
@whynationsfail2019
⚜لودویگ فون میزس
هر فرد بالغی آزاد است زندگیش را بر اساس اندیشههایش شکل دهد. آدمی مجبور نیست مطابق طرح برنامه ریزی شدهی صاحبان قدرت زندگی کند. طرحی که صاحبان قدرت در صددند آن را به واسطهی پلیس، یا به عبارتی توسط دستگاه اجتماعی تهدید و اجبار، اجرایی کنند.
آنچه آزادی افراد را محدود میسازد خشونت یا تهدید به خشونت علیه سایر افراد نیست، بلکه ساختار فیزیولوژیکی بدن فرد و کمیابی طبیعی گریزناپذیر عوامل تولید است. واضح است که بصیرت و صلاحدید فرد برای شکل دادن سرنوشت خویش نمیتواند هرگز از حدودی که قوانین طبیعی نامیده میشود تجاوز کند.
تصدیق این واقعیت ها به معنای توجیه آزادی فردی از منظر استانداردی مطلق یا اداراکی متافیزیکی نیست. واقعیات مذکور بیانگر هیچ قضاوتی از دکترین مرسوم طرفداری از توتالیتاریسم، از نوع "راست" یا "چپ" نمیباشد.
تصدیق این واقعیت ها همچنین به مقابله با این ادعاها نمیپردازد که تودههای مردم احمق تر و نادان تر از آنند که بدانند چه چیزی به "بهترین" نحو نیازها و منافع شان را برآورد میکند و یا اینکه مردم به شدت نیازمند قیمی همچون دولت هستند تا مبادا به خودشان آسیبی برسانند. تصدیق این واقعیتها به موشکافی و نقد این گفته نمیپردازد که ابرمردانی برای حکومت در نقش قیم مردم وجود دارند.
@whynationsfail2019
Forwarded from موسی غنینژاد
💢 ژوونل به تاکید میگوید که معنای حقیقی سیاستهای بازتوزیع دولتی، تضعیف استقلال و آزادی اراده شهروندان و تقویت سلطه و نفوذ حکومت بر آنها است. آنچه در واقع بازتوزیع میشود ثروت نیست که از ثروتمندان گرفته شده و به فقرا داده میشود، بلکه قدرت است که از شهروندان سلب شده و در اختیار دولت قرار میگیرد.
📚 اقتصاد به روایتی دیگر
🖌 موسی غنی نژاد
#بریده_کتاب
@ghaninejad_mousa
📚 اقتصاد به روایتی دیگر
🖌 موسی غنی نژاد
#بریده_کتاب
@ghaninejad_mousa
Forwarded from موسی غنینژاد
📈 افزایش بیش از حد کارکنان در بخش عمومی تقریباً در همه کشورهای دنیا، به ویژه در جوامع در حال توسعه، یک معضل فراگیر و همگانی است. اتلاف منابع اقتصادی و فساد چارهناپذیر دولت بزرگ یکی از چالشهای مهم دنیای امروز است. بدبینی و بیاعتمادی فراگیر نسبت به سیاستمداران و دولتمردان نیز از نتایج انتظارات برآورده نشدهای است که "فردریک باستیا" بر آنها تاکید میورزید.
📚 اقتصاد به روایتی دیگر
🖌 موسی غنی نژاد
#بریده_کتاب
@ghaninejad_mousa
📚 اقتصاد به روایتی دیگر
🖌 موسی غنی نژاد
#بریده_کتاب
@ghaninejad_mousa
Forwarded from موسی غنینژاد
📝دامی برای قوه قضا،
گفتگو با تجارت فردا
✍️ موسی غنینژاد
🔹منظور و هدف از حاکمیت قانون در واقع حفظ حقوق و آزادی شهروندان است. پس وقتی از قانون و حاکمیت آن حرف میزنیم، منظور قوانینی است که ناظر بر حفظ حقوق و آزادی انسانهاست، پس هر قانونی که ناقض این شرایط باشد، بیش از یک مصوبه نیست و نمیتواند در زمره قوانین مدنظر حاکمیت قانون قرار گیرد. این نکته را از این باب ذکر کردم که اغلب سیاسیون متصورند هر مصوبهای که از مجلس نمایندگان، پارلمان، شوراها یا هیات دولت بیرون میآید حکم قانون را دارد. این مصوبه اگرچه لازم الاجراست اما الزاماً در خدمت حاکمیت قانون نیست.
🔹اگر قوانین اجرا نشوند یا مورد بیاعتنایی مردم قرار گیرند، حرمت قانون از بین میرود و سرمایه اجتماعی آسیب میبیند. متاسفانه این مساله در کشور ما رخ داده است، به عنوان مثال میبینید که فعالان اقتصادی آنقدر درگیر قوانین پیچیده و نهادهای مختلف هستند که عملاً خودشان میگویند امکان کار بدون تخلف وجود ندارد. این مساله نشان از پیچیده بودن قوانین و تعدد بالای آنهاست که امکان تداخل و تناقض بین آنها را نیز بالا میبرد؛ حتی میتوان برخی از این مصوبات را بیهوده نامید. این وضعیت است که به بیحرمتی به قانون در سطح وسیع منجر میشود بهگونهای که افراد معتقدند اگر تخلفی مانند رشوه دادن انجام ندهند، کارشان در نظام بوروکراسی کشور راه نمیافتد و انجام نمیشود.
🔹هماکنون رشوه به عنوان پول چای یا حقالتسریع جا افتاده است؛ این مساله بزرگی است که باید توسط قوه قضاییه، دولت و مجلس برای حل آن هماهنگی شود تا مجموعه قوانین سادهتر شود و قوانین ناظر بر تخلفات کاهش یابد تا قوه قضاییه از وضعیت ورودی سالانه میلیونها پرونده رهایی یابد و بتواند با صرف وقت کافی و دقت بالا به تخلفات رسیدگی کند. در حال حاضر به نظر میرسد این سیستم قفل شده است.
#تجارت_فردا #مصاحبه #قانون
🔸متن کامل در مجله تجارت فردا، شماره ۳۱۷ شنبه ۱۸ خرداد ۱۳۹۸
@ghaninejad_mousa
گفتگو با تجارت فردا
✍️ موسی غنینژاد
🔹منظور و هدف از حاکمیت قانون در واقع حفظ حقوق و آزادی شهروندان است. پس وقتی از قانون و حاکمیت آن حرف میزنیم، منظور قوانینی است که ناظر بر حفظ حقوق و آزادی انسانهاست، پس هر قانونی که ناقض این شرایط باشد، بیش از یک مصوبه نیست و نمیتواند در زمره قوانین مدنظر حاکمیت قانون قرار گیرد. این نکته را از این باب ذکر کردم که اغلب سیاسیون متصورند هر مصوبهای که از مجلس نمایندگان، پارلمان، شوراها یا هیات دولت بیرون میآید حکم قانون را دارد. این مصوبه اگرچه لازم الاجراست اما الزاماً در خدمت حاکمیت قانون نیست.
🔹اگر قوانین اجرا نشوند یا مورد بیاعتنایی مردم قرار گیرند، حرمت قانون از بین میرود و سرمایه اجتماعی آسیب میبیند. متاسفانه این مساله در کشور ما رخ داده است، به عنوان مثال میبینید که فعالان اقتصادی آنقدر درگیر قوانین پیچیده و نهادهای مختلف هستند که عملاً خودشان میگویند امکان کار بدون تخلف وجود ندارد. این مساله نشان از پیچیده بودن قوانین و تعدد بالای آنهاست که امکان تداخل و تناقض بین آنها را نیز بالا میبرد؛ حتی میتوان برخی از این مصوبات را بیهوده نامید. این وضعیت است که به بیحرمتی به قانون در سطح وسیع منجر میشود بهگونهای که افراد معتقدند اگر تخلفی مانند رشوه دادن انجام ندهند، کارشان در نظام بوروکراسی کشور راه نمیافتد و انجام نمیشود.
🔹هماکنون رشوه به عنوان پول چای یا حقالتسریع جا افتاده است؛ این مساله بزرگی است که باید توسط قوه قضاییه، دولت و مجلس برای حل آن هماهنگی شود تا مجموعه قوانین سادهتر شود و قوانین ناظر بر تخلفات کاهش یابد تا قوه قضاییه از وضعیت ورودی سالانه میلیونها پرونده رهایی یابد و بتواند با صرف وقت کافی و دقت بالا به تخلفات رسیدگی کند. در حال حاضر به نظر میرسد این سیستم قفل شده است.
#تجارت_فردا #مصاحبه #قانون
🔸متن کامل در مجله تجارت فردا، شماره ۳۱۷ شنبه ۱۸ خرداد ۱۳۹۸
@ghaninejad_mousa
Forwarded from موسی غنینژاد
📝 تجارت آزاد و رفاه اقتصادی
✍🏻 موسی غنینژاد
🔹رشد اقتصادی پایدار نتیجه همکاری داوطلبانه افراد جامعه در چارچوب شبکهای از نیازها و خواستههای متقابل است که در اقتصاد به آن نظام بازار میگویند. در این نظام تنها راه رسیدن به اهداف شخصی، برآوردن نیازها و خواستههای دیگران است. به سخن دیگر خدمت به دیگران کارآمدترین و مشروع ترین وسیله رسیدن به اهداف شخصی در نظام بازار است. رمز موفقیت اقتصادهای مبتنی بر نظام بازار آزاد در همسویی اهداف فردی و جمعی نهفته است که موجب تلاش بیشتر، خلاقانهتر و کارآمدتر انسانها میشود.
🔹 بر خلاف تصور رایج، رشد اقتصادی و رفاهِ بیشتر صرفا در گرو استفاده از کار و سرمایه بیشتر نیست بلکه توسعه روابط مبادلهای آزادانه، اعم از تجارت داخلی و خارجی، عامل بسیار مهم در افزایش ثروت و رفاه است. مازاد تولیدی مادامی که وارد چرخه تجاری نشده ثروت بالقوه است و تاثیری روی رفاه افراد جامعه ندارد. به علاوه، پس از انجام هر مبادله داوطلبانهای به طور منطقی میتوان انتظار داشت که سطح رفاه مبادلهکنندگان نسبت به پیش از مبادله افزایش یابد چون در غیر این صورت مبادلهای انجام نمیشد. بنابراین تجارتِ آزاد (داوطلبانه) امری خنثی نیست بلکه خود منشاء افزایش ارزش و رفاه مبادلهکنندگان است، گرچه میزان این افزایش را نتوان به صورت کمی اندازهگیری کرد.
#تجارت_آزاد #بازار_آزاد #یادداشت
@ghaninejad_mousa
✍🏻 موسی غنینژاد
🔹رشد اقتصادی پایدار نتیجه همکاری داوطلبانه افراد جامعه در چارچوب شبکهای از نیازها و خواستههای متقابل است که در اقتصاد به آن نظام بازار میگویند. در این نظام تنها راه رسیدن به اهداف شخصی، برآوردن نیازها و خواستههای دیگران است. به سخن دیگر خدمت به دیگران کارآمدترین و مشروع ترین وسیله رسیدن به اهداف شخصی در نظام بازار است. رمز موفقیت اقتصادهای مبتنی بر نظام بازار آزاد در همسویی اهداف فردی و جمعی نهفته است که موجب تلاش بیشتر، خلاقانهتر و کارآمدتر انسانها میشود.
🔹 بر خلاف تصور رایج، رشد اقتصادی و رفاهِ بیشتر صرفا در گرو استفاده از کار و سرمایه بیشتر نیست بلکه توسعه روابط مبادلهای آزادانه، اعم از تجارت داخلی و خارجی، عامل بسیار مهم در افزایش ثروت و رفاه است. مازاد تولیدی مادامی که وارد چرخه تجاری نشده ثروت بالقوه است و تاثیری روی رفاه افراد جامعه ندارد. به علاوه، پس از انجام هر مبادله داوطلبانهای به طور منطقی میتوان انتظار داشت که سطح رفاه مبادلهکنندگان نسبت به پیش از مبادله افزایش یابد چون در غیر این صورت مبادلهای انجام نمیشد. بنابراین تجارتِ آزاد (داوطلبانه) امری خنثی نیست بلکه خود منشاء افزایش ارزش و رفاه مبادلهکنندگان است، گرچه میزان این افزایش را نتوان به صورت کمی اندازهگیری کرد.
#تجارت_آزاد #بازار_آزاد #یادداشت
@ghaninejad_mousa
Forwarded from LiberTorch (Pouya)
تاثیرات مستقیم مداخله بر مطلوبیت
✍🏻 موری روتبارد
مداخله و تضاد (بخش ۱ از ۳)
💎 گام نخستِ تحلیل مداخله این است که تأثیر مستقیم آن با تأثیر جامعه آزاد بر مطلوبیت شرکتکنندگان مقایسه شود. زمانی که مردم آزادی عمل دارند، همواره به شیوهای عمل میکنند که معتقدند مطلوبیتشان بیشینه میشود، یعنی آنها را به بالاترین موقعیت ممکن در درجهبندیشان از ارزش میرساند.
⏳ مطلوبیت مورد انتظار آنها بیشینه خواهد شد، مشروط بر اینکه مراقب باشیم مطلوبیت را به جای شیوه عدد صحیح ۱۸ به شیوه ترتیبی ۱۹ تفسیر کنیم. هر کنش یا مبادلهای که در بازار آزاد یا در سطح وسیعتر در جامعه آزاد اتفاق میافتد، به دلیل سود مورد انتظار هر یک از طرفین است.
💎 اگر به خودمان اجازه دهیم از واژه «جامعه» برای تشریح الگوی همه مبادلات اشخاص استفاده کنیم، ممکن است بگوییم بازار آزاد، مطلوبیت جامعه را بیشینه میکند، زیرا هر شخص به مطلوبیت دست مییابد. اما باید مواظب باشیم جامعه را به صورت نهادی واقعی تصور نکنیم که به مفهوم چیزی غیر از آرایش فرد فرد اشخاص باشد.
💡 از سوی دیگر، مداخله قهری به خودی خود دلالت بر این دارد که شخص یا اشخاصِ مجبور باید کاری را انجام دهند که در نبود مداخله هرگز انجام نمیدادند. به عبارت دیگر، اشخاصی که با تهدید به خشونت به گفتن یا نگفتن چیزی یا انجامدادن یا انجامندادن مبادله با مداخلهگر یا با شخص دیگری مجبور شدهاند، اقداماتشان را تغییر میدهند.
💎 این اشخاصِ مجبور در نتیجۀ مداخله، مطلوبیت را از دست میدهند، زیرا اقدامشان به دلیل تأثیر مداخله، تغییر کرده است. هر نوع مداخله اعم از اینکه یک مداخله یکجانبه، دوجانبه یا سهجانبه باشد، سبب میشود شخص، مطلوبیت را از دست بدهد. در مداخله یکجانبه و دوجانبه هریک از اشخاص مطلوبیت را از دست میدهند. در مداخله سهجانبه دستکم یک و گاهی هر دو شخص از مجموعه دو نفری مبادلهکنندههای احتمالی، مطلوبیت را از دست میدهند.
💡 در مقابل، چه کسی مطلوبیت مورد انتظار را به دست میآورد؟ بدیهی است، مداخلهگر. در غیر این صورت او هرگز مداخله نمیکرد. وی یا کالاهای قابل معاوضه را به هزینه طرف مقابل به دست میآورد، همانگونه که در مداخله دوجانبه اتفاق میافتد یا مانند مداخله یکجانبه و سهجانبه به دلیل تحمیل مقررات بر دیگران، احساس خوشبختی میکند.
@LibrT
💎 پس همه نمونههای مداخله (در تضاد با بازار آزاد) مواردی هستند که در آنها، گروهی از افراد به هزینه افراد دیگر منفعت به دست میآورند. در مداخله دوجانبه، این منافع و خسارات به شکل خدمات و کالاهای معاوضهشدنی «محسوس» هستند. در انواع دیگر مداخله، این منافع، رضایتهای معاوضهنشدنی هستند و خسارت عبارت است از مجبورشدن به نوعی از فعالیت که در آنها رضایت خاطر کمتری وجود دارد (اگر واقعاً آن فعالیت رنجآور نباشد).
📚 قدرت و بازار، فصل دوم: اصول مداخله صص۴۰-۳۹
http://ketabrah.ir/go/b18314
✍🏻 موری روتبارد
مداخله و تضاد (بخش ۱ از ۳)
💎 گام نخستِ تحلیل مداخله این است که تأثیر مستقیم آن با تأثیر جامعه آزاد بر مطلوبیت شرکتکنندگان مقایسه شود. زمانی که مردم آزادی عمل دارند، همواره به شیوهای عمل میکنند که معتقدند مطلوبیتشان بیشینه میشود، یعنی آنها را به بالاترین موقعیت ممکن در درجهبندیشان از ارزش میرساند.
⏳ مطلوبیت مورد انتظار آنها بیشینه خواهد شد، مشروط بر اینکه مراقب باشیم مطلوبیت را به جای شیوه عدد صحیح ۱۸ به شیوه ترتیبی ۱۹ تفسیر کنیم. هر کنش یا مبادلهای که در بازار آزاد یا در سطح وسیعتر در جامعه آزاد اتفاق میافتد، به دلیل سود مورد انتظار هر یک از طرفین است.
💎 اگر به خودمان اجازه دهیم از واژه «جامعه» برای تشریح الگوی همه مبادلات اشخاص استفاده کنیم، ممکن است بگوییم بازار آزاد، مطلوبیت جامعه را بیشینه میکند، زیرا هر شخص به مطلوبیت دست مییابد. اما باید مواظب باشیم جامعه را به صورت نهادی واقعی تصور نکنیم که به مفهوم چیزی غیر از آرایش فرد فرد اشخاص باشد.
💡 از سوی دیگر، مداخله قهری به خودی خود دلالت بر این دارد که شخص یا اشخاصِ مجبور باید کاری را انجام دهند که در نبود مداخله هرگز انجام نمیدادند. به عبارت دیگر، اشخاصی که با تهدید به خشونت به گفتن یا نگفتن چیزی یا انجامدادن یا انجامندادن مبادله با مداخلهگر یا با شخص دیگری مجبور شدهاند، اقداماتشان را تغییر میدهند.
💎 این اشخاصِ مجبور در نتیجۀ مداخله، مطلوبیت را از دست میدهند، زیرا اقدامشان به دلیل تأثیر مداخله، تغییر کرده است. هر نوع مداخله اعم از اینکه یک مداخله یکجانبه، دوجانبه یا سهجانبه باشد، سبب میشود شخص، مطلوبیت را از دست بدهد. در مداخله یکجانبه و دوجانبه هریک از اشخاص مطلوبیت را از دست میدهند. در مداخله سهجانبه دستکم یک و گاهی هر دو شخص از مجموعه دو نفری مبادلهکنندههای احتمالی، مطلوبیت را از دست میدهند.
💡 در مقابل، چه کسی مطلوبیت مورد انتظار را به دست میآورد؟ بدیهی است، مداخلهگر. در غیر این صورت او هرگز مداخله نمیکرد. وی یا کالاهای قابل معاوضه را به هزینه طرف مقابل به دست میآورد، همانگونه که در مداخله دوجانبه اتفاق میافتد یا مانند مداخله یکجانبه و سهجانبه به دلیل تحمیل مقررات بر دیگران، احساس خوشبختی میکند.
@LibrT
💎 پس همه نمونههای مداخله (در تضاد با بازار آزاد) مواردی هستند که در آنها، گروهی از افراد به هزینه افراد دیگر منفعت به دست میآورند. در مداخله دوجانبه، این منافع و خسارات به شکل خدمات و کالاهای معاوضهشدنی «محسوس» هستند. در انواع دیگر مداخله، این منافع، رضایتهای معاوضهنشدنی هستند و خسارت عبارت است از مجبورشدن به نوعی از فعالیت که در آنها رضایت خاطر کمتری وجود دارد (اگر واقعاً آن فعالیت رنجآور نباشد).
📚 قدرت و بازار، فصل دوم: اصول مداخله صص۴۰-۳۹
http://ketabrah.ir/go/b18314
کتابراه
کتاب قدرت و بازار: دولت و اقتصاد | مورای ان. روتبارد | کتابراه
کتاب قدرت و بازار: دولت و اقتصاد اثر | مورای ان. روتبارد را از کتابراه دریافت کنید و از کتابخوانی لذت ببرید.
Forwarded from LiberTorch (Pouya)
تأثیرات مستقیم مداخله بر مطلوبیت
✍🏻 موری روتبارد
مداخله و تضاد (بخش ۲ از ۳)
🔍 پیش از توسعه علم اقتصاد، مردم تصور میکردند مبادله و بازار، همیشه یکی از طرفین را به هزینه طرف دیگر منتفع میسازد. این امر بنیان دیدگاه سوداگری ۲۰ بازار بود. اقتصاددانان نشان دادهاند این اعتقاد، نادرست است، زیرا در بازار هر دو طرف معامله منتفع میشوند. بنابراین در بازار چیزی تحت عنوان استثمار نمیتواند وجود داشته باشد. اما فرض تضاد منافع درست است و زمانی روی میدهد که دولت یا هر نهاد دیگری در بازار مداخله کند.
⚔ پس به این دلیل، مداخلهگر صرفاً به هزینه اشخاصی که مطلوبیت از دست میدهند، منفعت به دست میآورد. در بازار همهچیز هماهنگ است. اما به محض ظهور و ایجاد مداخله، تضاد به وجود میآید، زیرا هر شخص ممکن است در تقلای همگانی برای برنده نهاییبودن به جای بازنده نهایی سهیم شود- تا جزو گروه مهاجم و نه یکی از قربانیان باشد.
💎 مرسوم شده است ادعا کنند «محافظهکارانی» مانند «جان سی. کالهان»۲۱ پیشتر به دکترین مارکس مبنی بر استثمار طبقاتی رسیده بودند. اما دکترین مارکس به اشتباه بیان میکند «طبقاتی» در بازار وجود دارد که منافعشان با هم مغایرت و تضاد دارد. دیدگاه کالهان تقریباً عکس بود. کالهان مشاهده کرد این مداخله دولت است که به خودی خود این طبقات و این تضاد را ایجاد میکند.۲۲
💡 به ویژه دربارۀ مداخله دوجانبه (مانند مالیاتها) وی به این درک رسید، زیرا او مشاهده کرد درآمدهای برخاسته از مالیات استفاده و خرج میشوند و اینکه تعدادی از مردم باید پرداختکنندگان اصلی صندوقهای مالیات باشند. حال آنکه دیگران، دریافتکنندگان اصلی هستند. کالهان مورد اخیر را تحت عنوان «طبقه حاکم»۲۳ یا استثمارگر و مورد پیشین را «زیردست»۲۴ یا استثمارشده، میداند.
@LibrT
💰 این تمایز، تمایزی کاملاً قانعکننده است. کالهان تحلیل خود را به صورت برجستهای بیان میکند: «همانطور که در واقعیت هم همینگونه است، تعداد اندکی از نهادها و کارمندان دولتی آن بخش از اجتماع را تشکیل میدهند که دریافتکنندگان انحصاری درآمدهای حاصل از مالیات تلقی میشوند. هر مبلغی که در قالب مالیات از اجتماع ستانده میشود، اگر از بین نرود، در قالب مخارج و هزینهها در اختیار آنها قرار میگیرد.
📚 قدرت و بازار، فصل دوم: اصول مداخله صص۴۱-۴۰
http://ketabrah.ir/go/b18314
✍🏻 موری روتبارد
مداخله و تضاد (بخش ۲ از ۳)
🔍 پیش از توسعه علم اقتصاد، مردم تصور میکردند مبادله و بازار، همیشه یکی از طرفین را به هزینه طرف دیگر منتفع میسازد. این امر بنیان دیدگاه سوداگری ۲۰ بازار بود. اقتصاددانان نشان دادهاند این اعتقاد، نادرست است، زیرا در بازار هر دو طرف معامله منتفع میشوند. بنابراین در بازار چیزی تحت عنوان استثمار نمیتواند وجود داشته باشد. اما فرض تضاد منافع درست است و زمانی روی میدهد که دولت یا هر نهاد دیگری در بازار مداخله کند.
⚔ پس به این دلیل، مداخلهگر صرفاً به هزینه اشخاصی که مطلوبیت از دست میدهند، منفعت به دست میآورد. در بازار همهچیز هماهنگ است. اما به محض ظهور و ایجاد مداخله، تضاد به وجود میآید، زیرا هر شخص ممکن است در تقلای همگانی برای برنده نهاییبودن به جای بازنده نهایی سهیم شود- تا جزو گروه مهاجم و نه یکی از قربانیان باشد.
💎 مرسوم شده است ادعا کنند «محافظهکارانی» مانند «جان سی. کالهان»۲۱ پیشتر به دکترین مارکس مبنی بر استثمار طبقاتی رسیده بودند. اما دکترین مارکس به اشتباه بیان میکند «طبقاتی» در بازار وجود دارد که منافعشان با هم مغایرت و تضاد دارد. دیدگاه کالهان تقریباً عکس بود. کالهان مشاهده کرد این مداخله دولت است که به خودی خود این طبقات و این تضاد را ایجاد میکند.۲۲
💡 به ویژه دربارۀ مداخله دوجانبه (مانند مالیاتها) وی به این درک رسید، زیرا او مشاهده کرد درآمدهای برخاسته از مالیات استفاده و خرج میشوند و اینکه تعدادی از مردم باید پرداختکنندگان اصلی صندوقهای مالیات باشند. حال آنکه دیگران، دریافتکنندگان اصلی هستند. کالهان مورد اخیر را تحت عنوان «طبقه حاکم»۲۳ یا استثمارگر و مورد پیشین را «زیردست»۲۴ یا استثمارشده، میداند.
@LibrT
💰 این تمایز، تمایزی کاملاً قانعکننده است. کالهان تحلیل خود را به صورت برجستهای بیان میکند: «همانطور که در واقعیت هم همینگونه است، تعداد اندکی از نهادها و کارمندان دولتی آن بخش از اجتماع را تشکیل میدهند که دریافتکنندگان انحصاری درآمدهای حاصل از مالیات تلقی میشوند. هر مبلغی که در قالب مالیات از اجتماع ستانده میشود، اگر از بین نرود، در قالب مخارج و هزینهها در اختیار آنها قرار میگیرد.
📚 قدرت و بازار، فصل دوم: اصول مداخله صص۴۱-۴۰
http://ketabrah.ir/go/b18314
Forwarded from LiberTorch (Pouya)
تأثیرات مستقیم مداخله بر مطلوبیت
✍🏻 موری روتبارد
مداخله و تضاد (بخش ۳ از ۳)
⚖ این دو- مخارج و مالیات- کنش مالی دولت را تشکیل میدهند. آنها به هم وابستهاند. آنچه دولت تحت عنوان مالیات از اجتماع میگیرد به آن بخش از اجتماع که دریافتکنندگان مالیات هستند تحت عنوان مخارج منتقل میشود. اما از آنجا که دریافتکنندگان فقط بخشی از اجتماع را تشکیل میدهند، با در نظرگرفتن دو بخش فرآیند مالی با یکدیگر، به این نتیجه میرسیم اقدام دولت نسبت به مالیاتدهندگان و دریافتکنندگان آنها نابرابر است. غیر از این هم نمیتواند باشد، مگر اینکه آنچه به شکل مالیات از هر یک از اشخاص گرفته شده است، در قالب مخارج به آنها بازگردانده شود که انجام این کار، این فرآیند مالی را بیفایده و احمقانه میکند...
💡 اگر چنین باشد، لزوماً به این نتیجه منتهی میشود که بخشی از جامعه باید مالیاتی بیش از آنچه که در مخارج دریافت میکند، بپردازد. حال آنکه بخش دیگر، بیش از آنچه که در مالیات میپردازد، در مخارج دریافت میکند. بنابراین با در نظر گرفتن کل فرآیند، آشکار است که در اساس، مالیاتها باید نسبت به آن بخش از اجتماع موهبت باشد که بیش از آنچه که به عنوان مالیات میپردازند در مخارج دریافت میکنند و نسبت به بخش دیگر، بار سنگین و نه موهبت است که مالیات پرداختی آنها بیش از آنچه است که در بخش مخارج دریافت میکنند- آنها هستند که در واقع مالیات میدهند- این پیامد، اجتنابناپذیر است. این امر نشأتگرفته از ماهیت این فرآیند است که میخواهد در مالیاتستانی بسیار برابر عمل کند...
💎 پس نتیجه ضروری این اقدام مالی و نابرابر دولت این است که اجتماع را به دو طبقه گسترده تقسیم کنیم: یک طبقه از کسانی تشکیل میشود که درواقع مالیات را میپردازند و البته به تنهایی بار سنگین حمایت از دولت را متحمل میشوند و طبقه دیگر از کسانی تشکیل شده است که دریافتکنندگان درآمد مالیاتی از راه هزینهها و تخصیص بودجه هستند و درواقع توسط دولت حمایت میشوند. به عبارت دیگر، جامعه به دو طبقه پرداختکنندگان و مصرفکنندگان مالیات تقسیم میشود. تأثیر این امر ایجاد روابط خصومتآمیز توسط اقدام مالی دولت و کل روند سیاسی مرتبط با آن است، زیرا هر چه مالیاتها و مخارج بیشتر باشند، سود یک طبقه و ضرر طبقۀ دیگر بیشتر میشود و بالعکس...» ۲۵
@LibrT
💡 «حاکم» و «زیردست» در اشکال مداخله دولت هم تأثیرگذار هستند، اما کالهان کاملاً محق بود که بر مالیات و سیاست مالی به عنوان بخش اساسی تمرکز کند، زیرا این مالیاتها هستند که منابع و وجوه پرداختی را برای دولت فراهم میکنند تا اعمال بیشمار مداخلهگرایانه خود را اجرایی کند.
💎 بنیان همه انواع مداخله دولت بر مداخلۀ دوجانبه مالیاتی مبتنی است. حتی اگر دولت در جای دیگری مداخله نکند، مالیاتستانیاش همچنان برقرار است. بدیهی است در حالی که بازار آزاد مطلوبیت جامعه را بیشینه میکند، هیچ اقدام دولتی هرگز نمیتواند مطلوبیت جامعه را افزایش دهد، زیرا واژه «جامعه» فقط میتواند بر فرد فرد اشخاص درگیر اطلاق شود. درواقع، تصویر بازار آزاد لزوماً، تصویری از نفع دوجانبه و هماهنگ است، این در حالی است که تصویر دولت، تصویری از استثمار، اجبار و تضاد طبقاتی است.
📚 قدرت و بازار، فصل دوم: اصول مداخله صص۴۲-۴۱
http://ketabrah.ir/go/b18314
✍🏻 موری روتبارد
مداخله و تضاد (بخش ۳ از ۳)
⚖ این دو- مخارج و مالیات- کنش مالی دولت را تشکیل میدهند. آنها به هم وابستهاند. آنچه دولت تحت عنوان مالیات از اجتماع میگیرد به آن بخش از اجتماع که دریافتکنندگان مالیات هستند تحت عنوان مخارج منتقل میشود. اما از آنجا که دریافتکنندگان فقط بخشی از اجتماع را تشکیل میدهند، با در نظرگرفتن دو بخش فرآیند مالی با یکدیگر، به این نتیجه میرسیم اقدام دولت نسبت به مالیاتدهندگان و دریافتکنندگان آنها نابرابر است. غیر از این هم نمیتواند باشد، مگر اینکه آنچه به شکل مالیات از هر یک از اشخاص گرفته شده است، در قالب مخارج به آنها بازگردانده شود که انجام این کار، این فرآیند مالی را بیفایده و احمقانه میکند...
💡 اگر چنین باشد، لزوماً به این نتیجه منتهی میشود که بخشی از جامعه باید مالیاتی بیش از آنچه که در مخارج دریافت میکند، بپردازد. حال آنکه بخش دیگر، بیش از آنچه که در مالیات میپردازد، در مخارج دریافت میکند. بنابراین با در نظر گرفتن کل فرآیند، آشکار است که در اساس، مالیاتها باید نسبت به آن بخش از اجتماع موهبت باشد که بیش از آنچه که به عنوان مالیات میپردازند در مخارج دریافت میکنند و نسبت به بخش دیگر، بار سنگین و نه موهبت است که مالیات پرداختی آنها بیش از آنچه است که در بخش مخارج دریافت میکنند- آنها هستند که در واقع مالیات میدهند- این پیامد، اجتنابناپذیر است. این امر نشأتگرفته از ماهیت این فرآیند است که میخواهد در مالیاتستانی بسیار برابر عمل کند...
💎 پس نتیجه ضروری این اقدام مالی و نابرابر دولت این است که اجتماع را به دو طبقه گسترده تقسیم کنیم: یک طبقه از کسانی تشکیل میشود که درواقع مالیات را میپردازند و البته به تنهایی بار سنگین حمایت از دولت را متحمل میشوند و طبقه دیگر از کسانی تشکیل شده است که دریافتکنندگان درآمد مالیاتی از راه هزینهها و تخصیص بودجه هستند و درواقع توسط دولت حمایت میشوند. به عبارت دیگر، جامعه به دو طبقه پرداختکنندگان و مصرفکنندگان مالیات تقسیم میشود. تأثیر این امر ایجاد روابط خصومتآمیز توسط اقدام مالی دولت و کل روند سیاسی مرتبط با آن است، زیرا هر چه مالیاتها و مخارج بیشتر باشند، سود یک طبقه و ضرر طبقۀ دیگر بیشتر میشود و بالعکس...» ۲۵
@LibrT
💡 «حاکم» و «زیردست» در اشکال مداخله دولت هم تأثیرگذار هستند، اما کالهان کاملاً محق بود که بر مالیات و سیاست مالی به عنوان بخش اساسی تمرکز کند، زیرا این مالیاتها هستند که منابع و وجوه پرداختی را برای دولت فراهم میکنند تا اعمال بیشمار مداخلهگرایانه خود را اجرایی کند.
💎 بنیان همه انواع مداخله دولت بر مداخلۀ دوجانبه مالیاتی مبتنی است. حتی اگر دولت در جای دیگری مداخله نکند، مالیاتستانیاش همچنان برقرار است. بدیهی است در حالی که بازار آزاد مطلوبیت جامعه را بیشینه میکند، هیچ اقدام دولتی هرگز نمیتواند مطلوبیت جامعه را افزایش دهد، زیرا واژه «جامعه» فقط میتواند بر فرد فرد اشخاص درگیر اطلاق شود. درواقع، تصویر بازار آزاد لزوماً، تصویری از نفع دوجانبه و هماهنگ است، این در حالی است که تصویر دولت، تصویری از استثمار، اجبار و تضاد طبقاتی است.
📚 قدرت و بازار، فصل دوم: اصول مداخله صص۴۲-۴۱
http://ketabrah.ir/go/b18314
Forwarded from LiberTorch (Pouya)
دموکراسی و اختیار
تاثیرات مستقیم مداخله بر مطلوبیت
✍🏻 موری روتبارد
❓ ممکن است این ایراد وارد شود که همه اشکال مداخله واقعاً اجباری نیستند بلکه «اختیاری»۲۶ هستند، زیرا در یک دموکراسی، اکثریت مردم از آنها حمایت میکنند. اما این حمایت به جای اینکه از روی اشتیاق باشد، غیرفعالانه، حاکی از تسلیم و عاری از احساس و توجه است- صرفنظر از اینکه دولت، یک دولت دموکرات است یا خیر. ۲۷
💡در یک دموکراسی، نمیتوان گفت کسانی که رأی ندادهاند از حاکمان حمایت میکنند. همچنین این عبارت دربارۀ رأیدهندگان به نامزدهای شکستخورده نیز صادق است. اما حتی کسانی که به برنده رأی دادهاند نیز ممکن است صرفاً «بین بد و بدتر» انتخاب کرده باشند. پرسش جالب این است: اصلاً چرا آنها باید به هر بدی رأی بدهند؟ مردم هنگامی که آزادانه برای خود عمل یا کالاها را از بازار آزاد خریداری میکنند، هرگز از چنین اصطلاحاتی استفاده نمیکنند.
⛓ هیچکس به لباس یا یخچال جدیدش به عنوان «بد یا بدتر» نگاه نمیکند. در چنین مواردی مردم به خودشان به عنوان خریداران «کالاهای» مفید نگاه میکنند، نه به عنوان کسانی که از امری که بد است، بیعلاقه حمایت میکنند. اما نکته اینجاست مردم هرگز فرصت رأیدادن دربارۀ خودِ نظام حکومت را ندارند. آنها در نظامی گرفتار شدهاند که در آن، اعمال اجبار بر آنها اجتنابناپذیر است.۲۸
🔍 با وجود این، همانطور که گفتیم، همه حکومتها توسط اکثریت مردم حمایت میشوند- اعم از اینکه دموکراسی مبتنی بر رأی باشد یا نه؛ در غیر این صورت، نمیتوانستند به مدت طولانی علیه مقاومت مصمم اکثریت، به زور متوسل شوند. اما این حمایت ممکن است صرفاً انعکاسدهندۀ بیعلاقگی باشد- شاید برخاسته از این عقیدۀ حاکی از تسلیم است که حکومت، پدیدۀ اگرچه ناخواسته اما ماندگار طبیعت است. این شعار، مؤید این مطلب است: «هیچچیز به اندازه مرگ و مالیات ماندگار نیست.»
@LibrT
🗽 اگر همه این مسائل را کنار بگذاریم و حتی اگر بپذیریم حکومت، توسط اکثریت با شور و اشتیاق حمایت میشود، باز هم ماهیت اختیاری برای آن قائل نمیشویم، زیرا اکثریت، معادل جامعه و در برگیرندۀ همۀ افراد نیست. اجبار اکثریت بر اقلیت همچنان اجبار محسوب میشود.
💠 از آنجا که حکومتها وجود دارند و طی نسلها و قرنها پذیرفته شدهاند باید نتیجه بگیریم دستکم اکثریتی از جامعه، حامیان غیرفعال همه حکومتها هستند- زیرا هیچ اقلیتی نمیتواند در بلندمدت بر اکثریت متخاصم فعال، حکمرانی کند. بنابراین، در یک منطق مسلم، هر استبدادی، صرفنظر از تشریفات ساختار دولت، استبداد اکثریت است. ۲۹ و ۳۰ اما این امر نتیجۀ تحلیلی ما دربارۀ تضاد و اجبار را به عنوان پیامد منطقی حکومت، تعییر نمیدهد. تضاد و اجبار وجود دارد و مهم نیست که چه تعداد از مردم، چه تعداد دیگر را مجبور میکنند. ۳۱
📚 قدرت و بازار، فصل دوم: اصول مداخله صص۴۳-۴۲
http://ketabrah.ir/go/b18314
تاثیرات مستقیم مداخله بر مطلوبیت
✍🏻 موری روتبارد
❓ ممکن است این ایراد وارد شود که همه اشکال مداخله واقعاً اجباری نیستند بلکه «اختیاری»۲۶ هستند، زیرا در یک دموکراسی، اکثریت مردم از آنها حمایت میکنند. اما این حمایت به جای اینکه از روی اشتیاق باشد، غیرفعالانه، حاکی از تسلیم و عاری از احساس و توجه است- صرفنظر از اینکه دولت، یک دولت دموکرات است یا خیر. ۲۷
💡در یک دموکراسی، نمیتوان گفت کسانی که رأی ندادهاند از حاکمان حمایت میکنند. همچنین این عبارت دربارۀ رأیدهندگان به نامزدهای شکستخورده نیز صادق است. اما حتی کسانی که به برنده رأی دادهاند نیز ممکن است صرفاً «بین بد و بدتر» انتخاب کرده باشند. پرسش جالب این است: اصلاً چرا آنها باید به هر بدی رأی بدهند؟ مردم هنگامی که آزادانه برای خود عمل یا کالاها را از بازار آزاد خریداری میکنند، هرگز از چنین اصطلاحاتی استفاده نمیکنند.
⛓ هیچکس به لباس یا یخچال جدیدش به عنوان «بد یا بدتر» نگاه نمیکند. در چنین مواردی مردم به خودشان به عنوان خریداران «کالاهای» مفید نگاه میکنند، نه به عنوان کسانی که از امری که بد است، بیعلاقه حمایت میکنند. اما نکته اینجاست مردم هرگز فرصت رأیدادن دربارۀ خودِ نظام حکومت را ندارند. آنها در نظامی گرفتار شدهاند که در آن، اعمال اجبار بر آنها اجتنابناپذیر است.۲۸
🔍 با وجود این، همانطور که گفتیم، همه حکومتها توسط اکثریت مردم حمایت میشوند- اعم از اینکه دموکراسی مبتنی بر رأی باشد یا نه؛ در غیر این صورت، نمیتوانستند به مدت طولانی علیه مقاومت مصمم اکثریت، به زور متوسل شوند. اما این حمایت ممکن است صرفاً انعکاسدهندۀ بیعلاقگی باشد- شاید برخاسته از این عقیدۀ حاکی از تسلیم است که حکومت، پدیدۀ اگرچه ناخواسته اما ماندگار طبیعت است. این شعار، مؤید این مطلب است: «هیچچیز به اندازه مرگ و مالیات ماندگار نیست.»
@LibrT
🗽 اگر همه این مسائل را کنار بگذاریم و حتی اگر بپذیریم حکومت، توسط اکثریت با شور و اشتیاق حمایت میشود، باز هم ماهیت اختیاری برای آن قائل نمیشویم، زیرا اکثریت، معادل جامعه و در برگیرندۀ همۀ افراد نیست. اجبار اکثریت بر اقلیت همچنان اجبار محسوب میشود.
💠 از آنجا که حکومتها وجود دارند و طی نسلها و قرنها پذیرفته شدهاند باید نتیجه بگیریم دستکم اکثریتی از جامعه، حامیان غیرفعال همه حکومتها هستند- زیرا هیچ اقلیتی نمیتواند در بلندمدت بر اکثریت متخاصم فعال، حکمرانی کند. بنابراین، در یک منطق مسلم، هر استبدادی، صرفنظر از تشریفات ساختار دولت، استبداد اکثریت است. ۲۹ و ۳۰ اما این امر نتیجۀ تحلیلی ما دربارۀ تضاد و اجبار را به عنوان پیامد منطقی حکومت، تعییر نمیدهد. تضاد و اجبار وجود دارد و مهم نیست که چه تعداد از مردم، چه تعداد دیگر را مجبور میکنند. ۳۱
📚 قدرت و بازار، فصل دوم: اصول مداخله صص۴۳-۴۲
http://ketabrah.ir/go/b18314
Forwarded from LiberTorch (Pouya)
💠 خرد و تحول
✍🏻 فردریک هایک
🔖 فهم اینکه چه کسی و در چه ارتباطی، قانونِ حقیقی تشکیل کشورهای آزاد را کشف کرد، و این کشف چه خویشاوندی نزدیکی با قوانینی دارد که به نام توسعه، تحول و تداوم، روش جدید و عمیقتری را در اختیار دیگر علوم قرار دادهاند، مسئلۀ قدیمی میان ثبات و تغییر را حل کرد و تأثیر سنت بر پیشرفت اندیشه را معلوم ساخت.
لرد اَکتون ٭
صناعت ۲۲ و تحول
🔍 دو طرز تلقی از الگوی فعالیتهای انسانی وجود دارد که منجر به نتیجهگیریهای کاملاً متفاوتی دربارۀ تبیین این الگو و امکانات تغییر ارادی آنها میشود. یکی از اینها برپایۀ تصوراتی است که گرچه نادرستی آنها را میتوان اثبات کرد، اما، آنچنان خودپسندی بشر را ارضا میکنند که نفوذ بسیاری پیدا کردهاند و مردمی که میدانند این تصورات برپایۀ خیال بنا شدهاند، همواره از آن استفاده میکنند، زیرا معتقدند که این خیال بیضرر است. دیگری اگرچه کمتر کسی استدلالهای اساسی آن را، در صورتی که به طور انتزاعی بیان شوند، مورد تردید قرار میدهد از بعضی جهات به آنچنان نتایج نامطبوعی میرسد که کمتر کسی میپذیرد تا انتهای آن برود. اولی در ما این احساس را برمیانگیزد که برای رسیدن به آنچه دلمان میخواهد قدرت نامحدودی داریم، درحالیکه دومی ما را متوجه این امر میکند که برای تحقق آنچه به طور ارادی قادر به انجامش هستیم محدودیتهایی وجود دارد و ناچار اذعان میکنیم برخی از امیدهای فعلی ما توهماتاند. با اینهمه، تأثیر تسلیم به جذابیت دید اول همیشه این بوده که انسان عملاً فرصت آنچه را که واقعاً میتوانسته به آن برسد محدود کرده است. زیرا همیشه شناخت حدود امرِِ ممکن است که به انسان توانایی استفادۀ کامل از قابلیتهایش را میدهد. [۱]
🔦 مطابق دیدگاه اول، نهادهای انسانی فقط زمانی در خدمت نیات انسان خواهند بود که به طور ارادی و مطابق با این نیات طراحی شده باشند. این هم اغلب گفته میشود که صِرف وجود یک نهاد شاهدی است بر این که به منظور معینی ایجاد شده است؛ و این که همیشه جامعه و نهادهایش را باید طوری طراحی کنیم که اَعمالمان به طور کامل توسط اهداف شناختهشدهای هدایت شوند. برای بیشتر افراد این قضایا تقریباً بدیهی به نظر میرسند و اکثر افراد آنها را تنها طرز فکرِ شایسته یک موجود متفکر میدانند. با این حال، باور نهفته در این قضایا کاملاً نادرست است، یعنی این باور که تمام نهادهای سودمند را مدیون برنامهریزی هستیم و اینکه فقط یکچنین برنامهای، این نهادها را برای رسیدن به مقصودمان مفید کرده یا میتواند بکند.
💡 در اصل، این فکر ریشه در گرایشِ بهشدت سرسختِ تفکر ابتدایی دارد که به گونهای انسانوارانگارانه ۲۳ ، هرگونه نظم مشاهدهشده در پدیدارها را ناشی از طرح ارادی یک ذهن متفکر میداند. اما، درست زمانی که بشر در مسیر مناسبی جهت رهاساختن خود از دست این فکر سادهلوحانه بود، این تفکر به کمک فلسفهای قوی دوباره جان گرفت، فلسفهای که به طور وسیعی با هدف آزادساختن ذهن بشر از پیشداوریهای نادرست پیوند خورده و به تفکر غالب عصر خرد تبدیل شد.
@LibrT
💎 دیدگاه دیگر، که بهآهستگی و به تدریج از دوران باستان به وجود آمد اما مدتی تقریباً به طور کامل مغلوب دیدگاه جذابتر صنعگرایانه شد این بود که این خصلت نظمیافتۀ جامعه که موجب افزایش شدید کارایی عمل فردی میشد، فقط نتیجه نهادها و شیوههای عمل ابداعشده یا طراحیشده برای این منظور نبود، بلکه عمدتاً نتیجه روندی بود که در آغاز به عنوان «رشد» ۲۴ و سپس به عنوان «تحول» ۲۵ توصیف میشد، در این روند، شیوههای عملی ۲۶ که در آغاز به دلایلی دیگر، یا حتی به صورتی کاملاً اتفاقی، اتخاذ شده بودند، از این جهت حفظ شدند که به گروههایی که آنها را میپذیرفتند، نسبت به دیگر گروهها، برتری میبخشیدند. این دیدگاه از قرن هیجدهم، یعنی اولینباری که به صورتی منظم مطرح شد، میبایست هم علیه انسانوارانگاری تفکر ابتدایی و هم علیه انسانوارانگاری تفکر ابتدایی و هم علیه دیدگاههای سادهلوحانهای که تحت تأثیر فلسفۀ خردگرایانۀ جدید تقویت شده بودند، مبارزه میکرد. درواقع، دیدگاه تحولی در چالش با این فلسفه بود که بهوضوح تصریح شد. [۲]
📚 قانون، قانونگذاری و آزادی ، جلد اول ، فصل اول ، صص۲۸-۲۶
✍🏻 فردریک هایک
🔖 فهم اینکه چه کسی و در چه ارتباطی، قانونِ حقیقی تشکیل کشورهای آزاد را کشف کرد، و این کشف چه خویشاوندی نزدیکی با قوانینی دارد که به نام توسعه، تحول و تداوم، روش جدید و عمیقتری را در اختیار دیگر علوم قرار دادهاند، مسئلۀ قدیمی میان ثبات و تغییر را حل کرد و تأثیر سنت بر پیشرفت اندیشه را معلوم ساخت.
لرد اَکتون ٭
صناعت ۲۲ و تحول
🔍 دو طرز تلقی از الگوی فعالیتهای انسانی وجود دارد که منجر به نتیجهگیریهای کاملاً متفاوتی دربارۀ تبیین این الگو و امکانات تغییر ارادی آنها میشود. یکی از اینها برپایۀ تصوراتی است که گرچه نادرستی آنها را میتوان اثبات کرد، اما، آنچنان خودپسندی بشر را ارضا میکنند که نفوذ بسیاری پیدا کردهاند و مردمی که میدانند این تصورات برپایۀ خیال بنا شدهاند، همواره از آن استفاده میکنند، زیرا معتقدند که این خیال بیضرر است. دیگری اگرچه کمتر کسی استدلالهای اساسی آن را، در صورتی که به طور انتزاعی بیان شوند، مورد تردید قرار میدهد از بعضی جهات به آنچنان نتایج نامطبوعی میرسد که کمتر کسی میپذیرد تا انتهای آن برود. اولی در ما این احساس را برمیانگیزد که برای رسیدن به آنچه دلمان میخواهد قدرت نامحدودی داریم، درحالیکه دومی ما را متوجه این امر میکند که برای تحقق آنچه به طور ارادی قادر به انجامش هستیم محدودیتهایی وجود دارد و ناچار اذعان میکنیم برخی از امیدهای فعلی ما توهماتاند. با اینهمه، تأثیر تسلیم به جذابیت دید اول همیشه این بوده که انسان عملاً فرصت آنچه را که واقعاً میتوانسته به آن برسد محدود کرده است. زیرا همیشه شناخت حدود امرِِ ممکن است که به انسان توانایی استفادۀ کامل از قابلیتهایش را میدهد. [۱]
🔦 مطابق دیدگاه اول، نهادهای انسانی فقط زمانی در خدمت نیات انسان خواهند بود که به طور ارادی و مطابق با این نیات طراحی شده باشند. این هم اغلب گفته میشود که صِرف وجود یک نهاد شاهدی است بر این که به منظور معینی ایجاد شده است؛ و این که همیشه جامعه و نهادهایش را باید طوری طراحی کنیم که اَعمالمان به طور کامل توسط اهداف شناختهشدهای هدایت شوند. برای بیشتر افراد این قضایا تقریباً بدیهی به نظر میرسند و اکثر افراد آنها را تنها طرز فکرِ شایسته یک موجود متفکر میدانند. با این حال، باور نهفته در این قضایا کاملاً نادرست است، یعنی این باور که تمام نهادهای سودمند را مدیون برنامهریزی هستیم و اینکه فقط یکچنین برنامهای، این نهادها را برای رسیدن به مقصودمان مفید کرده یا میتواند بکند.
💡 در اصل، این فکر ریشه در گرایشِ بهشدت سرسختِ تفکر ابتدایی دارد که به گونهای انسانوارانگارانه ۲۳ ، هرگونه نظم مشاهدهشده در پدیدارها را ناشی از طرح ارادی یک ذهن متفکر میداند. اما، درست زمانی که بشر در مسیر مناسبی جهت رهاساختن خود از دست این فکر سادهلوحانه بود، این تفکر به کمک فلسفهای قوی دوباره جان گرفت، فلسفهای که به طور وسیعی با هدف آزادساختن ذهن بشر از پیشداوریهای نادرست پیوند خورده و به تفکر غالب عصر خرد تبدیل شد.
@LibrT
💎 دیدگاه دیگر، که بهآهستگی و به تدریج از دوران باستان به وجود آمد اما مدتی تقریباً به طور کامل مغلوب دیدگاه جذابتر صنعگرایانه شد این بود که این خصلت نظمیافتۀ جامعه که موجب افزایش شدید کارایی عمل فردی میشد، فقط نتیجه نهادها و شیوههای عمل ابداعشده یا طراحیشده برای این منظور نبود، بلکه عمدتاً نتیجه روندی بود که در آغاز به عنوان «رشد» ۲۴ و سپس به عنوان «تحول» ۲۵ توصیف میشد، در این روند، شیوههای عملی ۲۶ که در آغاز به دلایلی دیگر، یا حتی به صورتی کاملاً اتفاقی، اتخاذ شده بودند، از این جهت حفظ شدند که به گروههایی که آنها را میپذیرفتند، نسبت به دیگر گروهها، برتری میبخشیدند. این دیدگاه از قرن هیجدهم، یعنی اولینباری که به صورتی منظم مطرح شد، میبایست هم علیه انسانوارانگاری تفکر ابتدایی و هم علیه انسانوارانگاری تفکر ابتدایی و هم علیه دیدگاههای سادهلوحانهای که تحت تأثیر فلسفۀ خردگرایانۀ جدید تقویت شده بودند، مبارزه میکرد. درواقع، دیدگاه تحولی در چالش با این فلسفه بود که بهوضوح تصریح شد. [۲]
📚 قانون، قانونگذاری و آزادی ، جلد اول ، فصل اول ، صص۲۸-۲۶
Forwarded from LiberTorch (Pouya)
اصول خردگرایی دکارتی (۱ از ۲)
✍🏻 فردریک هایک
👤 متفکر بزرگی که ایدههای اساسیِ آنچه را که ما خردگرایی صنعگرا خواهیم نامید، به کاملترین شکل، بیان کرد رُنه دکارت بود. اما درحالیکه دکارت از بهکارگیری آنها در نتیجهگیریهای مباحث اجتماعی و اخلاقی خودداری کرد، [۳] توماس هابز متفکر معاصر وی به چنین کاری دست یازید (او پیش از دکارت متولد شده بود ولی خیلی بیش از وی عمر کرد). هرچند مسئله مورد توجه دکارت، در درجۀ اول، ارائۀ معیارهای صدق قضایا بود، اما اخلاف وی از این معیارها برای قضاوت دربارۀ درستی و توجیه اَعمال نیز استفاده کردند. «شک دستوری» ۲۷ ، که از نظر دکارت موجب نفی حقیقیبودن هر آن چیزی میشود که نتوان به طور منطقی از مقدمات آشکار، «روشن و واضح»، و درنتیجه فارغ از هرگونه شک ممکن استنتاج نمود، همه آن قواعد رفتاری را که نمیتوانستند به این ترتیب توجیه شوند از اعتبار ساقط میکرد. با اینکه خود دکارت با نسبتدادن این قواعد رفتاری به الوهیتِ صاحبِ علمِِ کل از نتایج چنین تفکری طفره میرفت، اما به چشم آن عده از پیروان او که این تبیین را ناکافی میدانستند پذیرفتن آنچه صرفاً بر سنت بنا شده بود و نمیشد آن را براساس مبانی عقلانی توجیه کرد، خرافهای غیرعقلانی مینمود. نفی هرآنچه که نتوان صدقش را با معیارهای عقلانی اثبات کرد و تلقی آن به صورت «عقیدۀ محض»، ویژگی عمدۀ نهضتی است که او به راهانداخت.
💠 با توجه به اینکه از نظر دکارت خرد به صورت استنتاج منطقی از مقدماتی صریح تعریف شده است، عمل عقلانی نیز تنها به عملی اطلاق میشود که حقیقتی کاملاً معلوم و آشکار موجب آن شده باشد. گام ناگزیر بعدی تقریباً این نتیجه است که تنها آنچه به این معنا حقیقی است میتواند به عملی موفقیتآمیز منجر شود. بنابراین هرآنچه موفقیتهای بشر را امکانپذیر ساخته محصول تفکر استدلالی است. نهادها و شیوههای عملی که به این صورت طراحی نشدهاند، فقط به صورت اتفاقی میتوانند سودمند باشند. این تصورات تبدیل به رویکرد بارز صنعگرایی دکارتی شد که توأم بود با تحقیر سنت، آداب ورسوم و تاریخ به طور کلی. تنها عقل انسان میتواند او را قادر به ساختن جامعه از نو کند. [۴]
@LibrT
💎 این دیدگاه «خردگرایانه» درواقع به معنی سقوط دوباره به دامن شیوۀ تفکر انسانوارانگارانۀ گذشته بود. این دیدگاه گرایشی دوباره به نسبتدادن پیدایش تمام نهادهای فرهنگ به ابداع و برنامهریزی به وجود آورد. اینطور تصور میشد که اخلاق، مذهب و قانون، زبان و نوشتار، پول و بازار توسط کسی به صورتی ارادی ساخته شده یا حداقل تحول و تکامل آنها مدیون چنین طرح عامدانهای است. این شرح مقصودگرایانه ۲۸ یا پراگماتیکِ [۵] تاریخ کاملترین شکل خود را به صورت تصور تشکیل جامعه از طریق یک قرارداد اجتماعی، ابتدا نزد هابز و سپس روسو، که از بسیاری جهات پیرو مستقیم دکارت بود، پیدا نمود. [۶] اگرچه نظریۀ آنها همیشه مدعی گزارش تاریخی واقعگرایانه نبود، اما درعین حال متمایل به نشاندادن راهی بود برای تأیید یا رد عقلانیت نهادهای موجود.
📚 قانون، قانونگذاری و آزادی ، جلد یک ، فصل اول ، صص۳۰-۲۹
✍🏻 فردریک هایک
👤 متفکر بزرگی که ایدههای اساسیِ آنچه را که ما خردگرایی صنعگرا خواهیم نامید، به کاملترین شکل، بیان کرد رُنه دکارت بود. اما درحالیکه دکارت از بهکارگیری آنها در نتیجهگیریهای مباحث اجتماعی و اخلاقی خودداری کرد، [۳] توماس هابز متفکر معاصر وی به چنین کاری دست یازید (او پیش از دکارت متولد شده بود ولی خیلی بیش از وی عمر کرد). هرچند مسئله مورد توجه دکارت، در درجۀ اول، ارائۀ معیارهای صدق قضایا بود، اما اخلاف وی از این معیارها برای قضاوت دربارۀ درستی و توجیه اَعمال نیز استفاده کردند. «شک دستوری» ۲۷ ، که از نظر دکارت موجب نفی حقیقیبودن هر آن چیزی میشود که نتوان به طور منطقی از مقدمات آشکار، «روشن و واضح»، و درنتیجه فارغ از هرگونه شک ممکن استنتاج نمود، همه آن قواعد رفتاری را که نمیتوانستند به این ترتیب توجیه شوند از اعتبار ساقط میکرد. با اینکه خود دکارت با نسبتدادن این قواعد رفتاری به الوهیتِ صاحبِ علمِِ کل از نتایج چنین تفکری طفره میرفت، اما به چشم آن عده از پیروان او که این تبیین را ناکافی میدانستند پذیرفتن آنچه صرفاً بر سنت بنا شده بود و نمیشد آن را براساس مبانی عقلانی توجیه کرد، خرافهای غیرعقلانی مینمود. نفی هرآنچه که نتوان صدقش را با معیارهای عقلانی اثبات کرد و تلقی آن به صورت «عقیدۀ محض»، ویژگی عمدۀ نهضتی است که او به راهانداخت.
💠 با توجه به اینکه از نظر دکارت خرد به صورت استنتاج منطقی از مقدماتی صریح تعریف شده است، عمل عقلانی نیز تنها به عملی اطلاق میشود که حقیقتی کاملاً معلوم و آشکار موجب آن شده باشد. گام ناگزیر بعدی تقریباً این نتیجه است که تنها آنچه به این معنا حقیقی است میتواند به عملی موفقیتآمیز منجر شود. بنابراین هرآنچه موفقیتهای بشر را امکانپذیر ساخته محصول تفکر استدلالی است. نهادها و شیوههای عملی که به این صورت طراحی نشدهاند، فقط به صورت اتفاقی میتوانند سودمند باشند. این تصورات تبدیل به رویکرد بارز صنعگرایی دکارتی شد که توأم بود با تحقیر سنت، آداب ورسوم و تاریخ به طور کلی. تنها عقل انسان میتواند او را قادر به ساختن جامعه از نو کند. [۴]
@LibrT
💎 این دیدگاه «خردگرایانه» درواقع به معنی سقوط دوباره به دامن شیوۀ تفکر انسانوارانگارانۀ گذشته بود. این دیدگاه گرایشی دوباره به نسبتدادن پیدایش تمام نهادهای فرهنگ به ابداع و برنامهریزی به وجود آورد. اینطور تصور میشد که اخلاق، مذهب و قانون، زبان و نوشتار، پول و بازار توسط کسی به صورتی ارادی ساخته شده یا حداقل تحول و تکامل آنها مدیون چنین طرح عامدانهای است. این شرح مقصودگرایانه ۲۸ یا پراگماتیکِ [۵] تاریخ کاملترین شکل خود را به صورت تصور تشکیل جامعه از طریق یک قرارداد اجتماعی، ابتدا نزد هابز و سپس روسو، که از بسیاری جهات پیرو مستقیم دکارت بود، پیدا نمود. [۶] اگرچه نظریۀ آنها همیشه مدعی گزارش تاریخی واقعگرایانه نبود، اما درعین حال متمایل به نشاندادن راهی بود برای تأیید یا رد عقلانیت نهادهای موجود.
📚 قانون، قانونگذاری و آزادی ، جلد یک ، فصل اول ، صص۳۰-۲۹